REKLAMA

Czy da się zwalczyć mowę nienawiści? „Trudno być optymistą”

Data emisji:
2019-01-15 14:00
Audycja:
Połączenie
Prowadzący:
Czas trwania:
22:38 min.
Udostępnij:

W studio prof. Rafał Pankowski, Collegium Civitas, Stowarzyszenie Nigdy Więcej, który z Jakubem Janiszewskim rozmawia o tym, czy mowa nienawiści przyczyniła się do śmierci Pawła Adamowicza.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Jakub Janiszewski przy mikrofonie, ze mną w studiu prof. Rafał Pankowski, Collegium Civitas, Stowarzyszenie Nigdy Więcej, dzień dobry, dzień dobry panu, dzień dobry państwu. Już państwo mówicie o przestępstwach motywowanych nienawiścią? Rozwiń »
O tym właściwie są moje z tych przestępst w widzimy systemowo i jakie w Polsce jeśli w ogóle zwalczamy w zasadzie tak trochę mówi jeśli w ogóle, bo wiadomo, że nie trwa co my od jakiegoś czasu wreszcie przestaliśmy ten ten temat w ogóle widzieć, choć nikt chyba nie było z tym najlepiej 

To znaczy ten system reagowania na mowę nienawiści zawsze w Polsce był jakiś taki nieszczelne nie do końca istniejący już chyba tak można pożyczyć lud ten trend ten system szwankowało od wielu lat inny przecież też niejednokrotnie w tym studiu właśnie o tym, przez lata rozmawialiśmy.

Stowarzyszenie nigdy więcej przez ponad 2 dekady informuje o o problemie, którym w Polsce i jest nienawiść jest ksenofobia rasizm faszyzm i także przypadki agresji napaści na tym tle ITS problem, z którym mamy do czynienia już od od początku lat dziewięćdziesiątych

Co najmniej o tym, ale na pewno w ostatnich kilku latach mamy do czynienia z eskalacją tego problemu niewątpliwą i oczywiście w ostatnich dniach mówiono o tym, bardzo dużo, bo to trudno mówić o czymś innym w obliczu tej tej tragedii gdańskiej, o które powoli dowiadujemy się coraz więcej, ale ono oczywiście zdarzyła się w określonym kontekście określonego klimatu społecznego i innych

To jest klimat bardzo niedobry i 1 z elementów tego niedobrego klimatu klimatu ksenofobii w naszym kraju on jest właśnie pewnego rodzaju przyzwolenie na ne na ekstremizm na ksenofobię na na język wrogości język nienawiści i rozzłoszczona tym z ubiegłym roku mieliśmy do czynienia z takim zalewem ksenofobii w tym także z bardzo licznymi przypadkami antysemityzmu w mediach w polityce polskiej także w tzw. ministrem politycznym i to było pewne Novum jednak po niej po półwieczu odbudowaną po sześćdziesiątego ósmy, żeby daleko nie szukać 

Przy okazji finału wielkiej orkiestry Świątecznej pomocy w wiadomościach puszczono animacje, w których niż Hanna Gronkiewicz-Waltz liczącą taką Kukiełka jej liczącą pieniądze na tych pieniądzach była gwiazda Dawida jako symbol, o czym ze mną takie określający autentyczność to ten 1 z elementów na dwu setce bodajże, która której, która ma tam przykładała, więc to już samo w sobie pokazuje, gdzie dziś znaleźliśmy rzeczy, jaka retoryka weszła w miejscu co można tam powiedzieć jak można tego użycia można też pokazać 

Niestety media publiczne, o czym może bardziej trafnie mówiąc media państwowe wody Odry od odegrały i odgrywają jak się wydaje nadal bardzo bardzo niechlubną rolę Gdyni to widzieliśmy w ostatnich dniach w przypadku tego terytorium tego ataku na inne na wielką orkiestrę Świątecznej pomocy inna gmina i na samego Jerzego Owsiaka, ale także można to interpretować jako atak na wartości utożsamiane z tą inicjatywą jaką, jaką jest wielką orkiestrę Świątecznej pomocy także wartości takie jak jak tolerancja czy uczucie wspólnota czy wspólnotowość i chyba dlatego wielu z nas tak szczególnie przeżyło śmierć prezydenta Adamowicza że do tej napaści do tego zabójstwa doszło właśnie w trakcie trwania tej akcji, która przez przez wiele lat była była taką akcję o charakterze integrującym polskie społeczeństwo integrującym społeczność lokalna no tak mocno pozytywnym radosnym charakterze 55 ten kontrast, tym bardziej przyczynił się do dowodu tego szoku który, który teraz przeżywamy oczywiście także są prezydent Adamowicz był atakowany, zwłaszcza przez przez skrajną prawicę często w ostatnim czasie i oczywiście jest coś czym się też bardzo symboliczne, że żona żona dosłownie parę dni temu tak umorzono postępowanie w sprawie tego snu własnego aktu zgonu wystawionego m. in . na nazwisko prezydenta Adamowicza przez przez młodzież Wszechpolską przez bardzo konkretną grupę Korn konkretu organizacji, ale historia z młodzieżą Wszechpolską tam była dłuższa, bo to nie chodziło tylko akty zgonu będą m. in . też doszło do dowodu fizycznej konfrontacji między działaczami młodzieży Wszechpolskiej, którzy przyszli inni i nie prezydentem Adamowiczem oni przyszli w celu zakłócenia spotkania z Adamem Michnikiem i wtedy w obronie Adama Michnika wystąpił prezydent Gdańska i dotąd była kuriozalna z ZUS, a sytuacja, która ciągnęła się od listopada 2017 roku właśnie działacze młodzieży Wszechpolskiej nękali Adamowicza anteny procesem sądowym i i w I instancji sąd przyznał im rację stwierdzając, że on inne obraził działacza młodzieży Wszechpolskiej przyrównując go do faszysty i dopiero w II instancji ten trend ten wyrok został odwrócony i Osama Adamowicz mówił publicznie, że nie czuje się bezpiecznie w tego rodzaju klimacie społecznym czy przy czym się w życiu politycznym, w którym to przyzwolenie na na innej działalności skrajnie nacjonalistyczną ekstremizm staje się normą, ale właściwie, dlaczego to tak złością rzucił się cofnąć trochę wcześniej czy z czemu tak jest z tym reagowaniem na mowę nienawiści jest tak ciężko w Polsce z czego to wynika wzrost cen, bo to jest bardzo Lechem bardzo dobre i trudne pytanie, bo na pewno mamy tutaj do czynienia z ZASP potem kilku kilku bardzo fundamentalnych kwestii w naszym społeczeństwie które, które było tego czasu bodaj najbardziej różnorodnym społeczeństwem w Europie Izostal dzień, a dziś jest 1 z najbardziej Mono kulturowych mu Mono etnicznym w ostatnią migracja z Ukrainy oczywiście to to nieco zmieniła, ale tu jest bardzo świeża sprawa i myślę, że w naszym społeczeństwie mamy olbrzymi problem, zwłaszcza od roku 2015 z akceptacją różnorodności jako wartości to są też te słowa prezydenta Adamowicza myślę, że ten moment przełomowy to było to było tu było lato 2015 roku kiedy, kiedy załamał się nastroje społeczne w kontekście tego tzw. kryzysu uchodźczego w Europie, który jak wiemy z Polski bezpośrednio nie dotyczył ale, ale został wykorzystany w retoryce politycznej także trwające wtedy kampanii wyborczej, kiedy my tak jak zarządzanie usankcjonowano usankcjonowana i myślę, że w dużym stopniu produkowana podsycana w sposób sztuczny cyniczny mieliśmy do czynienia z różnymi ugrupowaniami mniej lub bardziej skrajnej prawicy, które między sobą konkurowały właśnie na to kto w sposób bardziej skuteczny ten i ty i bardziej radykalny będzie będzie będzie wyrażał i podsycał te nastroje ksenofobiczne to te obawy o napad na podłożu ksenofobicznym dotyczące dotyczące tożsamości i myślę, że to był 1 taki ważny symboliczny moment drugiej jak to się wydaje ważny symboliczny moment to był 11 listopada ubiegłego roku koniecznie wcześniej jeszcze w tym, kiedy już zaczęliśmy widzieć, że to 11 listopada co się robi takie święto skrajnej prawicy euro w nogach to był dobry to był pewien pewien proces prawda, który w którym z roku na rok, by był coraz bardziej odczuwalny ale, ale myślę, że to co co zaszło na stulecie niepodległości Polski było, bo był szczególnie wstydliwe to dla nas jako ta dla rządu dla Polaków bo, bo doszło do usankcjonowania legitymizacji ideologii skrajnego nacjonalizmu przez nią najwyższą instancję państwa polskiego przez przez udział w tym wspólnym przemarszu ulicami Warszawy myślę, że to to jest oczywiście 1 tylko z przykładów na to, aby jak to legitymizacja nacjonalizmu w dzisiejszej Polsce się na Nysie dokonuje ale, ale taki przykład to szczególnie spektakularny i nie co tu dużo mówić bolesny, bo mamy na pewno do czynienia z z takim bardzo bolesnym pęknięciem polskiej tożsamości narodowej dzisiaj i z bardzo daleko idącym 1 trudnym procesem zawłaszczenia tego co jest ważne w Polskiej w Polskiej historii w Polskiej tradycji narodowej właśnie przez skrajną prawicę przy bierności tzw. głównego nurtu dziś zatrzymajmy 1417 za chwilę wrócimy do rozmowy, ale on włączenie ich różni od gór 14 o 25 Jakub Janiszewski przy mikrofonie ze mną studzi Rafał Pankowski rozmawiamy o zbrodniach nienawiści mowę nienawiści o takim tacie przemocy językowej przemoc pewnych aktów gestów często w deklaracji politycznych, która co niewątpliwie Polska ma problem nie od dzisiaj i nie od wczoraj i wbrew pozorom wcale nie odczuje w 3 lat 3 od 2015 roku tylko jeszcze długo długo długo w stołecznym moglibyśmy sobie zadać pytanie jeszcze podstawowe, dlaczego jest także po osiemdziesiątym dziewiątym roku z tym problemem nie udawało się nic zrobić w kolejnym ekipom w zawieszeniu niezależnie od tego jakie były bardzo bard partyjna czy mieliśmy rząd tzw. lewa postkomunistyczny czy sprawa nie mniej lub bardziej radykalnie na prawo do to temat mowy nienawiści był tematem niechętnie podejmowanym pomijanym traktowany jako temat zbędny jako ten dotyczący jakiejś marginalnej grupki mało istotnej mówiono o tym, że służby to załatwią mu infiltrację takich środowisk potem się okazywało, że żadne infiltracji nie ma za to środowiska mają się nieźle może nawet coraz lepiej niż w aż w końcu doszło do tego ma po raz pierwszy w 2005 bodajże roku, kiedy mieliśmy przedstawicieli młodzieży Wszechpolskiej liga polskich rodzin w rządzie w sejmie, gdzie już wówczas mówiono o tym, że należy tworzyć jakieś obozy reedukacyjne dla mniejszości seksualnych ktoś w ogóle tworzenie obozów reedukacyjnych w Polsce powinno stawiać absolutnie włosy Dęba wszystkim, ponieważ to jest skojarzenie jednoznaczne, ale jakoś tak się nie działał mnie ciekawi, jakie pan ma wyżej spostrzeżenia, bo naprawdę ta nieobecność tematu mowę nienawiści języka nienawiści języka atakującego mniejszości w Polsce w latach dziewięćdziesiątych w Polsce, która tak chętnie też z Sobiechem tymczasem użyję bardzo brzydkie słowa gębę wyciera tą Solidarnością to jest coś niesamowitego w pełni zgadzam się z streszczenie naszej najnowszej historii pod pod pod względem właśnie tego tego tego braku wrażliwości na nas na język nienawiści na nocną fobie w naszym kraju, który nie jest nowym problemem wspomnieliśmy tło trudno o początkach stowarzyszenia nigdy więcej czy do połowy lat dziewięćdziesiątych, kiedy to ze świętej pamięci Marcinem Woźniakiem tworzyliśmy nigdy więcej właśnie o to aby, aby o tym problemie mówić głośno było to były to był to problem bagatelizowany często uniewinnienie nie nie traktowane do końca serię myślę że ważną częścią tego problemu było takie niesłuszne jak się okazało przekonanie o kulinarnym charakterze demokratyzacji w 2 w kontekście społeczeństwa postkomunistycznego ne polegające na tym, że prawda przechodzimy krok po kroku do coraz wyższych stadiów rozwoju państwa społeczeństwa demokratycznego te kroki w sposób naturalny po sobie następują idei i pewne problemy rozwiążą się same, ale czy prawie są tak jechali dobrobyt z branży zdaniem się bardziej tolerancyjni n p . takie takie wyobrażenie jak w latach dziewięćdziesiątych rozwiąże się na zajęcia dla drużyny do tej Unii wejść musimy się dogadać n p . ze środowiskami katolickimi bardziej takimi właśnie na prawo konserwatywny im się rok opuszczam pewne ustępstwa nie może podejmować tematów obyczajowych no bo właśnie ten serial p t. te gwiazdki unijne jest tutaj celem nadrzędnym i potem jakieś tam być nie wejdziemy też zajmiemy tym co on z umową tymczasem okazało się, że dużo dużo, że problem nie zanikł wręcz przeciwnie skrajna prawica nacjonaliści zdołali zbudować pewną bazę rozwijaną krok po kroku i konsekwentnie i chyba bardzo bardzo ważnym aspektem Ross i rozwoju tej tezy tej bazy infrastruktury nienawiści była transmisja międzypokoleniowa jeśli chodzi o ideologii nacjonalizmu w Polsce, bo jeszcze w latach dziewięćdziesiątych przy okazji rozmów np. na temat Radia Maryja słyszeliśmy często, że ci przysłowiowi słuchaczy czy słuchaczki Radia Maryja ono prędzej czy później odejdą z tego świata to są ludzie, którzy być może swoją socjalizację ta przeszli jeszcze przed wojną może pewne uprzedzenia np. antysemickie bez wiz z tamtych czasów pokutują i problem rozwiąże się sam, a tymczasem to się idealnie odtworzyło stało się coś zupełnie odwrotnego tak właśnie właśnie dzisiaj, gdybyśmy się przejrzeli tzw . w Szubinie podległości czy elity takie bardzo spektakularnej demonstracji nacjonalizmu ksenofobii w naszym kraju to jednak widzimy, że tam są rozmaici ludzie, ale to są w znacznej części ludzie młodzi w znacznej części młodzi mężczyźni m. in. wychowani przez przez kulturę stadionu n p . i okazało się, że rząd, że ta transmisja międzypokoleniowa ideologii nacjonalistycznej okazała się okazała się bardzo skuteczna i to dotyczy także tych bardzo bardzo skrajnych form ideologii nacjonalistycznej wspominaliśmy młodzież polską wspominaliśmy ONR prawda sam fakt, że w Polsce w 2001. wieku w sercu Europy działają organizacje, które z samymi nazwami odwołują się do tych tradycji bliskie faszyzmowi no woła o pomstę do nieba, a tymczasem właśnie te organizacje działają w sposób ostentacyjny nieskrępowany cieszą się one jedyne co prawda akceptacją z ze strony bardzo różnych środowisk do pantofli obywateli fenomenu, który też jest takim drugim komponentem to znaczy nie uporanie się naszego wznoszą własną historią to znak, że to, że to nie jest tak, że faszyzm to daje nam odjechał razem z Hitlerem i jego wojskami tylko on zdobył w innej postaci od miasta i geologia miała swoje korzenie to w Polsce wśród polskich polityków tak tak oczywiście ta tradycja nie pomoże tradycją dominującą w Polsce międzywojennej w tym sensie, że tak, że tak wolno ówcześni polscy faszyści mnie nie nie sprawowali władzę, ale byli stosunkowo silni np. uniwersytetach tak to jest też części historii n p . Uniwersytetu Warszawskiego i wielu innych uczelni ostatnio rozmawialiśmy o tym, przy okazji dyskusji w ramach konferencji rektorów uczelni polskich to także jest niestety historia szkolnictwa wyższego w naszym kraju i w tym kontekście czymś bardzo przykrymi jest, że żal, że w ostatnich miesiącach latach tak mamy do czynienia także z tą serią napaści na terenach studentów Uniwersytetu Warszawskiego czy innych uczelni czy też mamy do czynienia z napaściami także na na wykładowców tartan głośny przykład napaści na prof. Kochanowskiego Zatorza z domów po niemiecku tramwaju przypomnimy nie został zakwalifikowany przez Polski wymiar sprawiedliwości USA to przestępstwo nienawiści, chociaż wydaje się, że to było dla mnie zupełnie oczywiste że, że chodziło o napaść na tle narodowościowym ale myślę, że właśnie się historia czasami się powtarza wprost czasami nie wprost prawda, ale mamy do czynienia także tobym NOK w długim trwaniem w pewnych pewnych problemów społecznych na tym przykładzie widać to bardzo rodzinne strony nie wiem, bo wydają się, że ta napaść na prof. Kochańskiego z tramwajem obok żona też na obywatela polskiego, które mówi pani mieszkania prof. Uniwersytetu, więc wiem czy to jest jakaś analogia do pana może nie ma analogii bezpośredniej tak ale, ale ale, ale w tym kontekście pamiętam, że bardzo zasmuciła mnie zdziwiło wypowiedź ministra szkolnictwa wyższego, który powiedział poszli po całej serii różnych przypadków napaści na inne na ludzi związanych z uniwersytetem, że właściwie te tt napaści go go go nie dotyczą jako ministra, bo ona ma miejsce poza murami Uniwersytetu w a gdy się, że trudno wyobrażać sobie Uniwersytet jako taką w pełni autonomiczną NKW prawda funkcjonującą jako społeczność w oderwaniu od od kontekstu szef po społecznego żądanie, ale nie rozumiem to one rządzą reguły Jarosław Gowin powierzyć to znaczy wydają się, że to chodzi o to czy mamy do czynienia z sytuacją, w której ktoś nie chce wpuścić na zajęcia komuś odmawia prawa do prowadzenia także zająć do prezentowania poglądów to jest pytanie czy to na Uniwersytecie w Ostrowach zaczyna zmieniać to nie chyba jeszcze nie to też jest ważna i myślę, że jest sporo ciekawych dobrych i inicjatywa jest po prostu za mało, a 1 z większych 1 z większych wyzwań dla uczelni we współczesnej Polsce jest tzw. umiędzynarodowienie, czyli innymi słowy przyciągnięcie studentów z innych krajów z innych kręgów kulturowych co nie będzie mogło się dokonać i jeżeli ci studenci oddają ją będą zmuszeni Real już tak macie cenową i nie wychodź na ulice, bo nie wiadomo co się tam wam przytrafić Otóż to tak było w Białymstoku pamiętamy i również studenci w Collegium Civitas pochodzące z różnych krajów pytają czy mogą wychodzić na ulice Warszawy 11 listopada jak bardzo nie chciałbym odpowiadać, że nie mogą, ale mówimy o tym, że takie zdarzenie takie zdarzenie ma na to co roku w naszym kraju miejsce i tam też, że trzeba o tym, po prostu wiedzieć ZSRR paradoksalna sytuacja, w której Polska uczelnia musi mówić do obcokrajowców, żeby broń Boże nieśli na marsz, który jest maszyn w 2 w świętującym Polska część osób, bo tam jest telewizja Polska dla Polaków to ile nikogo innego to jest trochę w myśl taka sytuacja patowa to oczywiście to jest smutna i to jest też opowieścią o tym, myśleć w jakim sensie co się wydarzyło w Gdańsku to wszyscy czujemy prawda jest chyba z tego bierze się ta masowa reakcja właśnie im zabójstwo Pawła Adamowicza, że gdzieś tutaj o ideologię zaczyna się w tle przewijać nawet jeśli to nie jest jeszcze jasno wprost powiedziane, że tak to bardzo bym chciał, żeby rząd, żeby ta tragedia, jeżeli jakakolwiek tragedia może przynieść coś dobrego Dona przyniosła jakiś pozytywny skutek jak to powiedziała Joanna Ochojska jakieś przypomnienie dla Polaków czy nastąpiło to pewnie też zależy od każdego z nas ale, ale też trudno być optymistą, bo myślę, że z, a skala tego problemu tego zjawiska, jakim jest po prostu nienawiść w różnych na różnych poziomach życia społecznego dzisiaj sprawia, że trudno to odwrócić dnia na dzień ten w ten wysiłek musi być wysiłkiem dla nas znacznie większą skalę i tak jak powiedziałem to zależy także od nas jak od 2 i jako obywateli ta nie będzie to łatwa dziękuję bardzo wzorów Rafał Pankowski Collegium Civitas marzenie nigdy więcej uważa się moim gościem 1437 września informacje program przygotował Bartłomiej Pograniczny realizował Krzysztof Woś
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Teraz 30% zniżki na Dostęp Premium! Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW", aby słuchać podcastów TOK FM na komputerze i w aplikacji mobilnej już dziś.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!