REKLAMA

Zmianą przepisów czy zachowania? Jak skutecznie zahamować zmiany klimatyczne?

Data emisji:
2019-01-18 15:00
Audycja:
Światopodgląd
Prowadzący:
Czas trwania:
38:11 min.
Udostępnij:

Czy transformacja energetyczna i dekarnonizacja gospodarki wystarczy, żeby zatrzymać globalne ocieplenie i uratować planetę? Co z innymi zasobami Ziemi, które być może niedługo się wyczerpią? Jak o tym mówić, żeby nie wywołać strachu i zmobilizować ludzi do zmiany? Rozwiń »

Gośćmi Agnieszki Lichnerowicz w Światopodglądzie są prof. Karolina Safarzyńska i Edwin Bendyk. Wspólnie podejmą się odpowiedzi na najważniejsze pytania związane ze zmianami klimatycznymi i inwestowaniem w energię odnawialną. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Światopodgląd, Agnieszka Lichnerowicz bardzo serdecznie zapraszam państwa na światopodgląd. Program zaczniemy dziś i poświęcimy temu dużą część światopodglądu pytaniu, czy transformacja energetyczna, o  której tak dużo mówimy, jako wyzwanie w związku z globalnym ociepleniem, czy to wystarczy. Czy to samo wyzwanie, które i tak wydaje się ogromnym wyzwaniem, czyli dekarbonizacja gospodarki wystarczy, żeby uratować planetę i od razu sugeruję odpowiedź, że nie i będziemy rozmawiać o tym jakie są scenariusze, jakie są pomysły na zmiany ekonomiczne i społeczne, by jednak wystarczyło nam wszystkim nawet 11 miliardom nas pod koniec wieku, żeby na Ziemi przeżyć.  Rozwiń »
To jest taki jak bardzo smutny scenariusz czy sposób w jaki to powiedziałam pesymistyczny czy WMC com się obawy przed kimś nieprawdopodobną zmianę albo zagrożeniem, ale wydaje się, że można też w sporze z drugiej Pers z drugiej strony, czyli to wyzwanie związane nie tylko z globalnym ociepleniem, ale też z kończącymi się zasobami ziemi, jakie ma potencjał zmiany w zmiany społecznej politycznej gospodarczej w złym kierunku, który być może będzie lepszym światem będzie budował tworzy lepszy świat niż ten, który mamy, czyli też są jakieś popowe są optymistyczne scenariusze jak bardzo o tym, będę rozmawiał z prof. Karoliną sofa żeńską wydział nauk ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry dzień dobry i znanym państwu rozpoznanym Edwinem Bendykiem z tygodnika polityka dzień dobry kinowy, więc pierwsze pytanie myślę nie wiem też od razu powiem to prof. Bińczyk bardzo ciekawie fanty po cenie o tym pisze jak o tym, mówić no właśnie, żeby nie wywołać takiego strachu, który by mobilizuje ludzi, ale to pytanie muszę zadać, czyli czy transformacja energetyczna dekarbonizacji gospodarki, której tak dużą publiczność teraz ostatnio, zwłaszcza przy okazji szczytu w Katowicach wystarczy no właśnie, żebyśmy się uratowali na planecie ziemi patrzymy w seksaferze w UE to jest bardzo skomplikowany problem, ale zacznijmy od tego żona jest konieczna, bo pani trochę nam narzuca odpowiedzi nie wystarczy im, że to zniechęcać ludzi do tego, że powinniśmy zrobić nie ma innego scenariusza niż tylko dekarbonizacji na przyszłość emisje przekraczają ma ono jest z przekraczają progi czy w i możemy osiągnąć redukcję emisji, którą sobie założyliśmy, a znowu walczymy z absolutnym zauważa, że wielu słuchaczy może to nie wierzyć Rosjanom to powtórzę raz taki punkt wyjścia i teraz pytanie czy ona wystąpi tarczy, jeżeli jest konieczna najprawdopodobniej nie ponieważ, jeżeli patrzymy na elektryczność, bo tylko i wyłącznie można, by organizować elektryczność to ona stanowi 30 proc zużycia energii, więc jeżeli już będziemy ją oczyszczać to mamy tylko potencjał w tych 30 % po drugie, czym możemy oczyścić z 30 % no nie możemy dlaczego, bo energia OZE, czyli odnawialna jest bardzo droga, kiedy teraz rząd wprowadził ten program obniżenia ceny przeznaczona do 4 miliardy złotych te psy myślą tak jak wiele osób ekologiczne, że świetnie było to przeznaczyć na obozy i zrobią są bardzo szybko wyliczenia i doszłam do tego, że moglibyśmy za to 0 , 01 całej elektryczna potrzebna elektryczność nawet 001 bardzo mało, bo tak naprawdę musimy sobie uzmysłowić, że energia Ozzy jest 3 × droższa 4 × droższa i 3 × mniej efektywne znana w ogóle, bo ostatnio przecież tyle mówią o tym, że na aukcji ostatniej energia wiatrowa tak dużo mówi była tańsza niż Węglowa to jest bardzo skomplikowane, bo tak naprawdę mamy tutaj 2 fakty, które jak już zainstalujemy w bardzo duże energii odnawialnej to produkcja elektryczności z nich jest tańsza w ale żeby ją zainstalować mur musimy zrobić bardzo dużo pieniędzy i to zależy od rządu jak chcą zrobić z mechanizmami cenowymi niektóre rządy gdyby, pokrywając sceny instalacji wtedy konsument nie odczuwa jej ani, które przerzucają na konsumenta wtedy elektryczność wzrasta do słońca co czują się zrobić tu jeszcze szerzej spojrzeć na zasoby wody gruntów idą całą nie tylko kwestie energii, ale tego surowców różnych rzeczy, że w tym kontekście nawet zadaję to pytanie teraz patrzymy na dymka w miastach były w Kościerzynie do końca, bo po to, dotąd poprzednio kwestię, bo rzeczywiście absurd sytuacja na tym mi się technologii energetycznych, które małe jest jest bardzo dynamiczna i akurat jeśli chodzi o znane w tej chwili technologie odnawialne innego wytwarzania energii z 3, czyli energia wiatrowa fotowoltaiczne czy inne źródła są słoneczne mają temu się, że bardzo szybko szybciej niż zakładano jeszcze parę lat temu maleją ceny i miliony zloty postawi też techniczne jest ponad 103 zlote zakładano czy Maćka turbiny wiatrowe są znacznie osiągają znacznie większe lepsze parametry niż niż jeszcze przewidywano kilka lat temu także tutaj rzeczywiście jest przyśpieszenie IT i te kwestie cenowe będą też tak bardzo w związku z tym szybko maleją w przeciwieństwie do źródeł węglowych, które będą rosły tu w momencie, kiedy będziemy obciążać kosztami, które w tej chwili nie były wliczane nie czytamy w koszty zewnętrzne związane z emisją dwutlenku węgla, które traktowaliśmy, że nie są kosztowne, ale teraz wiemy, że to kosztuje nas z wydobycia i MOSiR w Terezinie druga rzecz, bo to w Polsce jest głównie rolę na świecie węgiel jest ciągle najtańszym paliwem Sapa nacisk w bród prawda Indigo mają po pod dostatkiem Chiny mają pod dostatkiem, ale zaczną się z jego wycofać Australia stany Zjednoczone to jakby ten, który sam surowiec nie jest problem natomiast jego eksploatacji znaczy ów zużycie, jeżeli będzie obciążone pobrał jakąś formą podatku 3 czy opłaty z radykalnie zmienia opłacalność wykorzystania tego żąda podobnie jest z energetyką jądrową, która jest czysta jeśli chodzi o ocenę emisyjnym dach natomiast to jest wartość ta technologia, która cały czas rośnie ze względu na na zaostrzane normy bezpieczeństwa wczoraj akurat ta informacja że, że kolejna firma japońska wycofała się z rynku brytyjskiego z budowy kolejnej elektrownia atomowa związku z tym to też tutaj to jest problem jest, więc sytuacja dynamiczna i kazali rzeczywiście myślę, że jakby docelowo nikt nie ma ani z i inne metody niższy niż przejście na wyzwania i Arizonie zabił uznajemy przynajmniej natomiast tej audycji pytanie o surowce z obawy co istotne, bo w co trzeba pamiętać, że w Interze nawet niskoemisyjne u nas nie ma czystych technologii mogą być neutralne mniej emisyjne nie mogą one mogą być czyste pozbędą się co 2 natomiast każde rozwiązanie technologiczne np. turbiny wiatrowe wymagają zastosowania konkretnych surowców n p . my pierwiastków ziem rzadkich, w które Maćka są wydobywane w Kongo prawne albo w innych miejscach, gdzie już nie żyje tak przyjemnie i gdzie mieszkańcy są ofiarą po prostu, gdyby nasi już w maju będą mówić tylko energii, a ja mówię też od 1, a i tak, ale na jak jak mawiał Lenin socjalistą elektryczność plus elektryfikacja władza, która zaczyna się komponent technologiczny infrastruktury i politycznie 37 rano do polityki dojedziemy natomiast bez infrastruktury, gdy powstały energetycznej nie można mówić o niczym innym, dlatego że za cały system gospodarczy, ale jak ja mogę mówić w tym sensie, że już obawiamy się, że wody zaczyna brakować wiemy jak zniszczone są grunty rolne na Grobli jednak patrząc właśnie wytrzymałość planety tych wszystkich perspektyw, bo mówimy głównie energią klimacie no tak, bo to są to te tematy jak zdominował rzeczywiście faktem jest i to po prostu są dla środowiska chociażby taki szwedzki Instytut teraz, więc i prawne, których bank bada kwestii się wyporności ziemi i ją prowadzić tam badaczy z tego co rodzi taką kategorię granic patent czarne 9 zmiana klimatyczna i to co się dzieje za atmosferą jest tylko 1 z 92 wymiarów które, które dotyczą ziemia inne to ona np. zakwaszenie oceanów Planta, który bardzo istotnym problemem to właśnie ziemia rolna i stan przepływu minerałów, zwłaszcza fosforu azotu, który decyduje o możliwości w produkcji żywności w dal to tu jesteśmy bardzo niepokojącej sytuacji w tej chwili na zasadzie przekroczyliśmy zdolność, jakby rekonstruowania się z takich zdolności rozrodczych ziemi na jej leśnych w takich takich parametrów ani on skazany rzeczywiście trzeba opatrzyć ranę na całość mamy co roku dając tak tak Knudsen ceremoniał podbiły parę wodną, kiedy opublikowane są dane, kiedy przekraczamy ten kredyt można opowiedzieć, jaki ziemian udziela czyli kiedy nas nastąpiło przestrzelenie wykorzystania zasobów i Tito incydent ten czas coraz już dziś jest około połowy roku 620 po ich znajomy pracował ziemia stanie na euro, czyli rzeczywiście jest to kluczowy walor to w tej chwili szacuje, że przy obecnym wykorzystaniu ziemi potrzeba, aby ich po ponad 2 tak ponad 2 KUL Kuziemski, żeby jak, by sprostać naszym potrzebom kadry Adam Zaremba informacja wrócimy do jej do tej rozmowy, a logika jest taka, że kraje uboższe i tak mają do nas lub za kolokwializm doszlusować to znaczy mówiłam, że my się rozwijać lepiej tak, żeby osiągnąć taki stan rozwoju, jaki mamy my, a cóż jest w ogóle mówić wielu nie do utrzymania, ale będziemy rozmawiać też o tym, ale najbardziej chciałby, żebyśmy przyszli do tego, jakie są nowe koncepcje na organizację społeczną ekonomiczną trzyma zmiany w tej organizacji GW kapitalistyczną Demokratycznej, żeby na te wyzwania lepiej odpowiadać i od takich dużych filozofii po bardzo mu konkretne rozwiązania prawne wrócimy po informacjach od futbolowych standardowe w 2 Agnieszka Lichnerowicz państwa gośćmi są Edwin Bendyk tygodnika polityka i prof. Kalina sofa żeńska są wydział nauk ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego w obliczu hale tego, że zdaniem wielu ośrodków i analityków przy takim zużywanie zasobów ziemi od tych zasobów energetycznych surowców energetycznych po wodę gleba nic i inne surowce i biorąc pod uwagę, że celem naszym jest cały czas w euro wzrost gospodarczy taki cel stawiamy sobie uważamy to za obja w zdrowia gospodarczego, że szczególnie krajom rozwijającym też podpowiada, żeby się w ich gospodarki wzrastały, a przez to ludzie będą mieli zapewnione podstawowe rzeczy, których n p . nie mają na to stan meczu z ziemi zabraknie i będzie brakować coraz bardziej, bo zużywamy jej jako ludzkość coraz więcej i w związku z tym chciałbym teraz porozmawiali o tym jakie pojawiają się, o czym się dyskutuje rozwiązania w sferze zmian reform albo rewolucji ekonomiczno-społecznych, gdybym chciał trochę o filozoficznym podejściu porozmawiać głównie o takich ideach post wzrostu po tym, jak i takich konkretnych pomysłach legislacyjnych może, w których krążą, w które mogłyby nas to nowe tryby myślenia również o możliwościach planety nie wprowadzić może zaczniemy tej idei postu wzrostu patrzymy wzorcowa żeńską ciągle stoi gra no i turystyki bardzo takie nazywamy to nie jak poboru Ambra Konsek 3 taki co się podszył się bardzo dużo kryje jest to nie tyle ekonomiczne są bardziej filozoficzna w tym momencie pojęcie jest bardzo duży popyt pomysłów niektórzy mówią radykalni musimy zmniejszyć jak najszybciej wzrost niektórzy mówią wystarczy, że zmniejszymy konsumpcję niektórzy mówią, że zmniejszymy tylko to konsumpcję, która jest właśnie związana z materialnymi rzeczami w rowerze, a myślę, że rząd zakończy Rzym się konsumpcyjną było to co Mecom ekonomiści uważam za konsumpcję to z wieszaka przemnożenie ceny przez ilość, więc możemy zmniejszyć ilość, ale cały czas mieć bardzo wysoką konsumpcję n p . ponieważ będziemy kupować tylko drogie rzeczy będziemy starać się Głowacz z bardzo dobrych materiałów i t d. chcą już w bliżej mu rozum tak tak to podstawowa idea jest taka, że nie ma na razie postanowienie KRS oraz wzrostu, że dla mnie nie stawiam sobie jakoś za jedyny cel tego, żeby PKB rosło, że w podrozdziale czwarte pojęcie Rz znany, a agnostycyzm wzrostowe, że nie będzie się martwić wzrostem, ale będziemy się przejmować różnymi problemami społecznymi Rolls-Royce, a więc środowy z środowiskowym mi, ale są 4 bardzo różne pojęcia nasze mieszają z faktem jest na dziś dzień na dzień dzisiejszy nie są dobrze przebadane makroekonomicznym, bo my żyjemy w kapitalistycznej gospodarce 13 podoba czy nie i ona związana z tym mechanizmem ich więcej kupujemy więcej produkujemy mamy 2 wyróżnienia ale zanim do tego, że mieszczą zatrudnienia okres bardzo ważna też ludzi i mamy takie koło, którego nie aż tak prosta rozbić mówiąc przestańmy konsumować, bo to może nas doprowadzić do szkody bezrobocia i efekty nie są bardzo dobrze przebadany w zderzeniu w nowym lekko filozoficzne pojęcie to jak najbardziej musimy zmniejszyć zużycie i najbardziej smród jest materialnym aspektem zużycie materialna materiałów używanych do konsumpcji produkcji dla niej mienie solidaryzujemy się właśnie z tym taką też filozoficznym z przestawieniem naszego myślenia, gdzie nie będziemy właśnie się skup jest tylko i wyłącznie na tym czy PKB wzrosło 3, a ZDW zależy oczywiście teoria, ale jakoś uważam za kluczowe w tych ideach, żeby brać pod uwagę też inne czynniki jak rozwój społeczny nie wiem poziom edukacji czy poziom zdrowia, a nie tylko o to, żeby to PKB rósł o dostaniu się całkowicie z gazami w niektórych krajach co się dzieje, bo aż do PKB z Brus kim przekaźnikiem COS przekazywane przez media przez polityków, ale bardzo często przy decyzjach takich polityczne są uwzględnione inne czynniki to jest taka walka trochę ideologiczna, w którą bardzo często widzimy też media z ceną ale, ale nie można zapomnieć właśnie wyładunku także pobierz kapitalistycznym po drugie, że, że jednak w tej chwili większość państ w finansuje swój rozwój właśnie potrzeby zaspokaja poczucie, że przez dług publiczny żadne z państw znanych chyba nie ma w tej chwili jest bilansu po pozytywnego swojego zadłużenia list ten dług można spłacić tylko ze wzrostu gospodarczego inaczej, jakby trudno się wyobraźnia to po prostu rozwijamy się w tej chwili zespoły również w wymiarze społecznym i zaspokaja potrzeby Szynk, zaciągając kredyt wobec przyszłości, który czegoś spłacić i to jest nadzieja, że będziemy mieli więcej w kasie tak jak w prywatnie też bierzemy kredyt prawda liczą, że będziemy awansować w pracy uda się więcej odkładać na tą drogą pożyczkę w podobny sposób robią państwa, a te rozwijające się do NATO mają jeszcze taką zagwozdkę chociażby jak Chiny są one wiedzą, że muszą mieć wzrost PKB nasz prosty przelicznik Korony strzelił już 1 % PKB, żeby generować tyle miejsc pracy, by przy wciągać ludzi ze wsi, który mając ściągę około 400  000 000 tak, o ile pamiętam czy i ta jest właśnie warunek też w pokoju społecznego po apolitycznego, więc to jest bardzo są za pętlą na rzeczy to ja jak bardzo gotową starszych Chojnice 2001 rok atak na Wall Street centrali apele prezydenta Busha do Amerykanów, że w najwyższym wyrazem patriotyzmu jest konsumują je, żeby nie utknęła nasza gospodarka, by tego najbardziej zresztą postawę w recesję krótkotrwałą Bobowo nastąpiło załamanie, ale właśnie wejście było zwiększenie konsumpcji wewnętrznej przez przez Amerykanów i in-vitro i to niestety jest jest właśnie tak tak zaplanowany jest gościem na bardzo przyjemnie czyta się np. encyklikę papieską Lauda w Rosji, gdzie papież dokładnie o tym, mówić testach można być bardzo spójna koncepcja filozoficzne etyczne a jakie należy odejść od konsumpcjonizmu stanąłem na w pełni się, że w solidaryzuje się tylko właśnie teraz znaleźć sposób jak nasze dobre pytanie zada czy w systemie kapitalistycznym można zrobić, by takiego takie przejście praw do góry, czyli od razu łączyć funkcjonowanie gospodarki od tych dotychczasowych jej czynników napędzających gospodarkę nie byłaby nieodzowną częścią kapitalizmu jest to, że trzeba mieć wzrost gospodarczy znad morza jest kapitalizm nie mają wzrostu gospodarczego no to pytanie będzie kapitalizm po prostu taka jest jest z pra w do oka widać polegała na cyrkulację akumulacji kapitału akumulacji kapitału może być tylko z tego, że z in do Invest zwroty z inwestycji kapitałowych są większe niż złożone kapitał i ta rentowność musi być określonego poziomu wzrósł o stanie, że może mieć np. wzrost gospodarczy, który będzie czystej Zielonej będzie nastawiony tylko właśnie takie dobre życie, że będą konsumowali więcej znanych serwisów, a nie dóbr materialnych, ale jak na razie jedno jest mam bez pesymistyczne wiadomości, że bardzo dużo bierze, że jej dach zielony kapitalizm, jeżeli istnieje żony albo rozliczenie jeszcze nie tak, choć związana z wiedzą, ale wszystkie dowody naukowe pokazują, że niemożna wzrastać do zużycia energii zatem to prezes pierwszego wydania rzeczy nie zajmujemy się na szkodę materiałami były i tak nie mają sobie radę na razie za energię w materiał jest bardzo duże są bardzo różnych produktach w różnych sektorach trudno to wszystko policzyć angielski jednak łatwizna przekazywać też wliczać te rzeczy w, czyli na razie nie rozumiem idei jest pani pesymistą chyba nigdy tego zielonego kapitalizmu, czyli czy można w ramach porządku kapitalistycznego wprowadzić takie rozwiązanie zielone, żeby utrzymywać wzrost gospodarczy, ale nie zużywają coraz więcej czy, żeby te plany wystarczyło dokładnie jest to by nic dodać po prostu panie dobrze to podsumowała, że mamy na stole 2 propozycje 1 z globalną druga regionalna Maćka globalna boks to jest coś co skróci się nazywać nowy raportu Nikolasa Sterna to wstyd brytyjski ekonomista, który zasłynął bodajże 2006 roku przygotował taki raportu w zasadzie jej pierwszy pokazujące czy atak w swoim pierwszym nagłośnione pokazując, jakie będą konsekwencje zaniechań ile będzie nas kosztować brak walki, ale właśnie tego wtrąca się w kontekście wzrostu właśnie utracimy wzrostu, żeby to było wiele oznaczone tak tak dokładnie tak myślą o terminach tak wystraszyły w lidze nic nie pomogło w naszym teraz to najnowszy raport ogłoszony kilka miesięcy temu przed szczytem klimatycznym w Katowicach jest pozytywna znaczy gestem, mówi że tak mamy tam niewielkie okienko jeszcze na to, żeby sprostać tym 12 lat właśnie tak między prawem tym celom klimatycznym, które określa porozumienie paryskie i tak w tym czasie musimy, jeżeli chcemy zachować gospodarki w ogóle w funkcjonowaniu zainwestować gigantyczną 90  000 000 USD w Polsce powstała infrastruktura i możemy wydać te pieniądze tak jak robimy w Polsce na elektrownię w Ostrołęce prawda 6 miliardów euro wpakować w zupełnie bezużyteczną technologie z punktu widzenia przyszłości możemy za to same pieniądze zbudować jak zainwestuj w zupełnie inną nową proekologiczną infrastrukturę ją też wynika to co z tego będzie rozszerzona na końcu dostaniemy transformację do perspektywy gdzieś tam prawda połowy stulecia była gwałtowna neutralnego czytam tak dalej stąd nadanie obiecują, że tak tak tak duża, ale nim jednak widzę, że jest możliwe połączenie i tak niezbędnych inwestycji jest ze zmianą bardziej taki skutek konkretne obiecując, że oczywiście, że w 2 połowy stulecia jesteśmy w stanie przejść do do Dortmundu, jakby neutralnych klimatycznie gospodarki propozycja komisji Europejskiej przedłożona 28 listopada i tam jest pastor Janusz tak jesteśmy w stanie będzie Unia do tego dążyć zresztą mówimy o wybór oraz zamkniętych z obiegu zajdą Donald jest artystką 1 z elementów 100 później skrytykować wymiar realny jest tym tendencjom galaretkę jest tylko 1 z zakazem najważniejsze rzeczy się transformacja energetyczna prawda i tam jest pokazane, że możemy to osiągnąć, że Unia będzie go w tym roku jeszcze przed wyborami będą do europarlamentu przyjąć taką strategię dziel to jest właśnie wraz ze skruchy z bardziej skomplikowane niż mieliśmy bardzo dużo wiadomości o świetnie w różnych krajach europejskich spadają emisję, ale naukowcy musieli podliczyli to rzeczywiście było emisji z produkcji spadają, ale podliczyliśmy też konsumpcji, czyli import rzeczy z Chin tak dalej to cały czas rosną, czyli konsumpcja na cały 2 na osobę będzie wzrastała w każdym z krajów europejskich tylko, że możemy tak manipulować statystykami, żeby pokazywać odwrotnie, więc jest to o tyle niepokojące i jeszcze wracając do mamy bardzo dużo pomysłów jak rozwiązywać, ale to mu już kolejnym pytaniom nie ma już Rubicon zwrócił uwagę na to, że nieostrożnym takiego sformułowania jak sprawiedliwej transformacji to znaczy jednak nie mówimy o tym, że bodaj 10 % najbogatszych, więc w tym również padniemy zużywa emituje połowa emisji mniej więcej właśnie od 50 % pochodzi od tych w tempie 1 tych kilka procent to emituje, czyli tym, czego ci najbiedniejsi emitują zaledwie kilka procent i co powiedzieli, że nawet, jeżeli właśnie Unia Europejska ma jakiś ideał to nie rozwiązuje tego problemu globalnie rozumiem, że to, by Step krok po kroku nie mierzyły się, aby to z ich treścią projektu Unii polega na czym innym naczep dotychczas główny zarzut wobec starań europejskim taki, że to i tak nie ma sensu, bo nie są widziana tylko za 10 % emisji w związku z tym po co sobie nakładać kaganiec prawda wyższych kosztów w tej chwili ograniczenia możliwości rozwojowych skoro wystarczy, że Chiny nie będą nic zrobić albo stany znaczenie ma zrobić cały efekt ludzie na marne, więc projekt propozycja Unii Europejskiej na tym, że ktoś po prostu opłaca niezależnie od samych celów klimatycznych są tak czy inaczej transformacja jest też mechanizmem tarczy w kapitale dotychczas modelowych wyczerpane planuje swoje możliwości, acz potrzebuje nowego impulsu technologicznego i przestawienia na nową infrastrukturę technologiczną i nowe technologie, żeby móc dalej się rozwijać to jest po prostu ten teren ten zamysł połączenia tego co i tak trzeba zrobić niezależnie od klimatu z celami klimatycznymi czy to wystarczy, żeby załatwić wszystko to ja to czworga zlotym w związku z jajem w Lipnie w jeszcze prowadzą przed przed informacjami i do trzeciej części naszej rozmowy fragmenty listu, który podpisał dziesiątki naukowców z Europy do właśnie instytucji unijnych to kilka miesięcy temu ten został opublikowany w rozwiązywaniu aktualnych problemów społecznych europejskich narodów nie wymaga dalszego wzrostu gospodarczego wymaga raczej bardziej sprawiedliwego podziału dochodu i bogactwo, które już posiadamy jeśli utrzymają się aktualne trendy w ciągu dekady możliwość dalszego wzrostu gospodarczego w Europie się wyczerpią obecnie wciąż podejmowane są próby podtrzymania wzrostu poprzez dalsze zadłużenie obniżenie standardów środowiskowych wydłużanie godzin pracy w i ograniczanie ochrony socjalnej to agresywne podążanie za wzrostem bez ważenia na koszty powoduje dalsze podziały społeczne podważa stabilność i demokrację w tle przedstawiają bardzo konkretne rozwiązanie, które mogłaby nie zacząć wprowadzać no właśnie, żeby nas do tego post wzrostowego światek wprowadzić karę prof. Kalina sofa żeńska Edwin Bendyk są państwo gośćmi wraca po chleb i Agnieszka Lichnerowicz w studiu są prof. Karolina Sowa żeńska z wydziału nauk ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Edwin Bendyk z tygodnika polityka jest dużo mówimy o konieczności transformacji energetycznej ida Korba dekarbonizacji naszych gospodarek w obliczu globalnego ocieplenia min, ale myślimy o tym, przede wszystkim, choć wyzwań jest znacznie więcej związanych z wyczerpywaniem się różnych zasobów ziemi jest jak choćby gleba i woda ma ich wzrostem liczby ludności na ziemi i teraz pytanie czy w ramach umowy z systemu kapitalistycznego, którym mamy już w zasadzie niemal we wszystkich zakątkach świata jesteśmy w stanie go uczynić zielonym to znaczy czy jesteśmy w stanie w PUP jako społeczności czy globalnie wprowadzić takie rozwiązania, żeby w ramach tej logiki kapitalistycznej czy jednak ciągłego wzrostu ciągłego GUS PKB na plusie, bo jak jest na minusie to zaczynają się niepokoje społeczne i strachu ogólnie rzecz, że posłużmy się cały czas rozwijać czy jest możliwego uczynienie zielonym czy jednak nie ich zdaniem złą wtedy, gdy z 1 strony profesor towarzyska mówiła w pierwszej części, że na razie mnie nie nie ma scenariusza Zielonka także nic się żadne rachunki na koniec winno się nie bilansują w ale to nie znaczy, że nic nie możemy zrobić, kiedy tej szansy pomyślałam, że dobrze myśleć o gospodarce jako organizmie jedno skosy myślimy osobie, która jest otyła i chcemy jej coś zależy, żeby schudła no to, o czym mówimy jedno rozwiązanie no nie zazwyczaj jest to mieszanka, że powinna się więcej ruszać mimo takich chorobliwej otyłości więcej ruszać i jest inaczej jest mniej dla nas mecz, a marketing może być sobą zastanowić nad systemowym ograniczeniem marketingu firmy impulsem chwili żywność to bardzo bardzo dobrze pokazuje problem jest zdrowotnych w postaci też depresyjnych psychologicznych, że to nie jest indywidualizm tylko w ofensywie powinien być nasz ustawiony słodyczy nie powinna wykazać jest 5 czynników tak samo, jeżeli myślimy o zmianach klimatycznych i problemach, które mamy teraz, którym gospodarka tak samo nie możemy go podejść i jednotorową musimy mieć bardzo dużo rozwiązań na każdym poziomie instytucjonalnym i technologicznym i jednostki jest bardzo dużo rzeczy, które możemy zrobić, ale to co można zgubić z garaży jedno rozwiązanie nas uratuje to co ja bardzo lubię krytykować za gospodarkę są regularne, gdzie obiecuje się nam, że obieg zamknięty, że jeżeli będzie zagrzewać ZUS rozwiązujemy będziemy wyrzucać wtedy będziemy używać ryzykiem robić tzw. recykling już coraz więcej prac naukowych pokazuje, że to jest niemożliwe, ponieważ tak dużo energii materiały zużywane, żeby odzyskać szef plus do tego już dochodzi efekt popytu duże jak ludzie mają świadomość, że możemy czysto konsumować zaczynają konsumować więcej no, że do nas nie uratuje, ale czy to znaczy, że nie powinniśmy użyć la re pre robi się Cycling na oczyszczenie to jest bardzo dobre, jeżeli nie zwiększamy konsumpcji, więc jeżeli nie będziemy zwiększać konsumpcję zwiększy się gospodarki zwiększa co 2 i zastosujemy różne rozwiązania to mamy szansę na ograniczenie zmian klimatycznych no i tu są oczywiście wszystko powiązane powinniśmy dokonywać elektryfikacji transportu, o ile oczywiście będziemy inwestować w OZE możemy właśnie on ograniczać konsumpcję tutaj przed chwilą rozmawialiśmy o samolotach, a zysk i paliwie lotniczym jest z nas, jeżeli jest, więc spojrzymy na dane gdzieś przeczytałam, że 1 los Warszawy do Stanów to jest 3 co jest równoważne emisji 3 latach trzyosobowej rodzinie w Polsce droczy się nic nie lata cały rok przez cały rok pewnie tak przez cały rok, a moje życzenie mówi ostatnio, że do Wiednia jest kilka razy taniej dolecieć już dojechać pociąg dokładnie, więc na olbrzymiej znany również wprowadzić podatek węglowy, który by spowodował, że ceny rzeczy rosną w proporcji, jaki mają skutki należy zatem zastanowić się nad tym jak uczynić czy koleje bilety kolejowe tańsze niż wybuchające w Polsce jest bardzo dużo dopłaca do kolei, więc to są naprawdę już 2 różne dylematy to zasadne, ale tylko tych, którzy w właśnie tych moich mówiono o zastosowaniu zna tego co w NBA z bogatą paletę różnych rozwiązań znalazła się też urealnienia gospodarki, bo poprzez wyliczenie pełnych kosztów w razie przeliczyli, jeżeli mówimy o tym, locie na tak, dlaczego paliwo lotnicze nie jest obciążone tak tak jak jest obciążone paliwo do samochodów ranna i dodał, że paliwo związane z odzieżą na jakich względów klimatycznych tylko z głównym źródłem 1 z ważniejszych źródeł po prostu przychodów budżetu prawda, ale teraz właśnie we Francji, kiedy byłam jeszcze do tego dorzucić się opłatę klimatyczną no to nastąpił wybuch społeczny i tytuł nosi go było to całkowicie mnie nie uwzględniała grali Gliwa nie sprawi to były niesprawiedliwe, bo mieszkańcy metropolii nie muszą korzystać z samochodów mają do głów subwencjonowania transport publiczny i właśnie subwencjonowania de facto loty lotnicza natomiast mieszkańcy prowincji muszą jeździć samochodem po samochodach wsi z tankują syn bardzo obciążone podatkami paliwem co we Francji nawet sięgały jak koszty utrzymania samochodu do 45 % dochodów rodziny są potem poważne problemy, więc na pewno to takie urealnienie włączenie tego co mówimy po nazwało kosztami zewnętrznymi tak jak w nie tylko ze sama emisja dwutlenku węgla, ale nawet też chociażby w Rybniku koszty utrzymania infrastruktury jest potrzebny do do transportu węgla do elektrowni tak dalej to wszystko 33 proc od zaraz mam większą świadomość kosztów emisji zanieczyszczeń, dlatego że nie uwzględnia w branży jest kraj, który zaczął to uwzględniają takich szerzej rozumianej cost koszt ekologii nasuwają się do zwolnienia podatkowego co w tej chwili opłata za emisję dwutlenku węgla są tak jak my w miarę natomiast bezpośrednio nosów nie macie obciążano wcześniej n p . tak jak w ręku Boga jednak, że to jest obciążenie finansowe druga wprowadzenie norm prawda czy i jak jeszcze 30 lat temu po okresie wzrosła z największym problemem związanym z energetyką była emisja dwutlenku Siarki kwaśne deszcze, kto dzisiaj usłyszał właśnie deszczach trudno było 1 z poważniejszych problemów wprowadzono powyższe normy i kary za nieprzestrzeganie tych no to też jest mechaniczne przykład wymuszania zmian natomiast trzeba pamiętać, że to to nie jest tak jak z socjalizmu nie udało się wprowadzić w 1 kraju tak samo zielonego kapitalizmu nie da się w 1 kraju czy Wiednia czy na wkład Unii Europejskiej wprowadzi, bo będzie to co już pani mówiła z udziałem przerzucać to co niewygodne na na zewnątrz prawda i teraz tak będzie mieć więcej fajnymi elektrycznymi samochodami, ale takie właśnie one konsumują zwycięzcy w Azji bez cellulitu, który jak wybrać albo Boliwii potrzebują właśnie pierwiastki ziem rzadkich, które są w komunizm było to on tak dalej będziemy uczestniczyć z kolei w brudnym kapitalizmie który, który żywi się wojną po to, żeby do drogi zapewni dostęp do tych surowców, a my będziemy czyścić prawda, więc albo zróbmy raz do zmiany klimatyczne i tatę wyzwania, które pani mówiąc są z wyzwaniami nauk globalnymi muszą mieć poziom, jakby globalny i potem możemy schodzić do poziomu Regionalnego i oczyszcza osobistego indywidualnego buntu postawy nas jako konsumentów i też wyborców tak konkretnych polityków i konkretny polityk co są niezmienne nieważne, ale znowu nie da się takie świnie do całego gospodarz z 1 impulsem zmienić tak samo od tej strony społeczno-polityczne nie da się tego polityka na 1 poziomie nie da się tak modelu liberalnego dziś na to każdy z nas jak sobie właśnie nie wiem ograniczy emisję ba warto sprawdzić jest jest w serwisie nauka o ziemi nauka klimacie taki kalkulator, który można policzyć, jaki będzie efekt jak sobie to wszystko odejmiemy prawie o volvo dzwonimy no i okaże się, że ciągle potrzebują jeszcze 2 ziemi żadnych nowych w obecnych realiach tak, by zespół rezer w profesor towarzyską Raba Wyżna osiągnęliśmy porozumienie na koniec to znaczy jak bardzo to jest kwestia naszej indywidualnej odpowiedzialności takich wyborów konsumenckich jak bardzo to jest kwestia systemowych rozwiązań, które będą no właśnie nie promowały latania samolotem tylko promowały kolej, która będąc mu rozwijały transport publiczny tak, żeby ludzie nie musieli kupować samochodów na różnego rodzaju instrumentami takimi interwencyjny mi jak podatki czy dołek wspieranie w finansowe dopłaty będą promowały te rozwiązania, które są zielone ani innej nieco czasu mam poczucie, że za mało się mówi o tych rozwiązaniach systemowych i na poziomie systemowym wręcz domyślam się, że one przez różne lobby grupy interesu są często blokowanych zakazy postarza Ania sprzętów i to odpowiedzialność przerzucono na nas, że oto właśnie tym indywidualny jesteśmy odpowiedzialni moment nominuje jako osoba, która mniej mięsa, ale nagle wszyscy mamy przestać jeść mięso dotyczy leku systemowo wspierać, ale zbyt małe gospodarstwo ciśnie mi spółdzielcze ekologiczne nie te duże taki totalnie ekstensywna Jamala względem ku temu, że mamy jakąś odpowiedzialność każdy z nas i że ja ja bardzo wierzy w zmiana oddolne i też taką odpowiedzialność jest nie bardzo przykro wierzę też, że potrzebujemy bodźców instytucjonalne ale gdyby każdy z nas wyliczenia istnieją n p . dla Amsterdamu każdy w Amsterdamie 1 dzień nie jadł mięsa w tygodniu okazuje się, że jest równoważne na zdjęciu wielu tysięcy nie pamiętam, że gra, ale ich można to samo osiągnąć poprzez rozwiązanie systemowo, czyli zastanowić nad organizacją rolnictwa nie przeprasza nie, dlaczego chciałbym tu powiedzieć, że instytucja bardzo często wprowadzamy ją zostały przez wiele lat, a czynniki zewnętrzne się zmieniają i one po prostu nie adaptują się tak szybko jak nasze zachowania Czyżbyśmy mieli dobre bodźce zewnętrzne to będziemy analizować bardziej, że jak zmienia się cena samolotu było im pociągu w STS wierzymy, że państwo nam nie reguluje, iż my jak on jest samo jesteś gotów wziąć górę leci samolotem, ale tak naprawdę przyjść każdy z nas może wybrać pociąg, jeżeli nie może bez kilka razy droższy ale czego kupić o wiele wcześniej no to nie niżej od myślimy to znoszą odpowiedzialność też trochę, że można wybrać pociąg jeśli jest natomiast ruch eurodolara chwilowo Francja dobrze pokazała, że jest, że po prostu kontestacji dziś nie mają wyboru można po i Francuzami na prowincji, żeby mnie jeździć samochodem rodowodzie nie emitowano tylko Jeanem po prostu musi tylko iść, bo nie tylko, dlatego że chce tylko, że ma tyle potrzeb oraz Alex Ross np. turystyka największym Eureka dla zagrożonych jest wyrafinowana, bo w pozycji poprzemysłowym ciało zastąpić Lechem 1 aby, jakby z dna lukę tak gospodarką turystyka stała się 1 gałąź przemysłu w tej chwili nasze życie taki też w ich wzrost to jest ciągle zbieramy je organizują wiesz to jest ona subwencjonowania tej branży dla przemysłu, która stała się istotnym Novum w Krakowie w tej chwili tak ile rocznie 12  000 000 turystów tak czy przy 3 przylatuje głównie prawda ich teraz o zbytnim Doda 6 mata to przez gospodarkę Krakowa i nie tylko się załamie to akryl owych te same w kółko ich realną władzę do kapitalizmu, a ja jednak bym wróciła do rozwiązań systemowych w Elektryku GM mrozy dają się moglibyśmy konkretnie debatować o wspieraniu, jaki Spółdzielczości SA przy działaniu właśnie ekstensywny mu rolnictwu właśnie do rozwijania transportu publicznego to znaczy wydaje się, że po prostu w tej chwili ten system jest nastawiony bardzo na ME eksploatowanie tonie tak jak mówi Edwin Bendyk to nie jest liczona jako koszt i cały system jest tak ustawiony teraz upraszczając oczywiście, ale ostatnie słowo la Paz jest w LM nie zna odpowiedział, że tak tak bardzo złych myśli pani zbyt indywidualne nie myślenie z ogólną szkoły można wieść o tym, że uważany jest samochodów ludzie nie korzystają w takim stopniu oczywiście dużo osób korzysta z komunikacji publicznej, ale to też jest, jeżeli chcemy zwiększyć inwestycje w komunikację publiczną od razu się biorą głosy, że nie musimy poszerzać pasa nie zwężać do debaty są jednak na poziomie też indywidualne źle nie podważam tak to możesz też zmiany filozofii myślę, że taką gospodarkę nie, a nie problemy społeczne nie są takie proste zostaną one zawsze grupy interesów, które mają jakieś racje i nie możemy tak dyskredytować racji 1 grupy najczęściej rewersu z drugiej tylko 3  000 000 zlotym, ale jeżeli chodzi o opodatkowanie w, bez którego potem można inwestować w różne zielone inicjatywy opodatkowanie czy cyfrowe czy były walkę z gejami to uważam, że sposób rozwiązania systemowe, które może dać źródło finansowania bardzo rozlicznych zielonych inwestycji no i jest Super tylko widzimy co się działo we Francji prawda jak to co już mówiliśmy, że oboje chcą opodatkować ludzi tylko akcenty na szczególną korporacje, a cyfrowe to powód powozem z NRD siły naszej związkowej chodzi zapewnia z rywalkami no właśnie chociażby temat mega korporację cyfrowej to nie płacą nic prawda taktycznie, a szczepiąc się przydały nam na wszystkie nazwy chociażby infrastruktury w edukacji publicznej, która wygrała prezentów korporacje potrzebują na grę, ale nie chcą się dokładać akurat do tego regionu wiedzą, że tak się wyciągnął najlepszy z nich zdradzimy najważniejsze w Radlinie w takie podsumowanie programu rozwoju do domu szliśmy sfeminizowana kilku poziomach oczyszczą się tym jak Intel inicjatywa ludzi, którzy wybierają konkretnych polityków tworzą pełne po prostu konkretny nacisk polityczny, ale nie w takim modelu czysto liberalne, że każdy z panem swego czasu bowiem, że wybory maskę samochodu częściowo są to co ukryte fanaberii nadal muszą pojechać w garażu do garażu albo też przy polskiej struktury gospodarki, która jest oparta w dużej mierze na małych przedsiębiorstwach usługowych, gdzie po prostu wszystko trzeba dowieźć go datą województwu farbę do dojazdu do dna na remont tak dalej, bo samochód jest zwykłą koniem roboczym, którego nie można wyeliminować, bo na rowerze nie przywiozą tego wszystkiego i prawne jest to też o tym, pamiętać, że są pewne realia systemowe na jej tej teraz jest pytanie co możemy na poziomie systemowym właśnie go sprawiedliwie robić ty sądzisz Maćka we wczorajszym meczu z publikacją jak można sprawili radość podatek od emisji były jak zrobić, żeby ludzie akceptowali, więc takie prace naukowe Toshiba RAI i jej trzecia rzecz toczy się ten wymiar globalny porozumienia globalnego to co się dzieje w Katowicach podczas szczytów klimatycznych nie obiecuje, że będziemy już kogo konkretny właśnie inicjatywach rozmawiać w tym roku więcej, a na razie bardzo państwu dziękuję prof. Karolina Sowa żeńska z wydziału nauk ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Edwin Bendyk tygodnika polityka i 5 zloty
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast! Wybierz pakiet Aplikacja i WWW - słuchaj gdzie chcesz i kiedy chcesz!

Kup teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA