REKLAMA

Panorama literatury polsko-żydowskiej na przełomie XIX i XX wieku

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2019-01-18 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
41:59 min.
Udostępnij:

Gośćmi Hanny Zielińskiej były dr Zuzanna Kołodziejska-Smagała, doktor nauk humanistycznych w zakresie filologii polskiej, absolwentka Instytutu Anglistyki Uniwersytetu Warszawskiego i Maria Antosik-Piela, absolwentka Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego , autorki książki "Literatura polsko-żydowska 1861-1918. Studia i szkice".

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Wieczór Radia TOK FM, 22:14, piątkowy wieczór Radia TOK FM, przy mikrofonie Hanna Zielińska. Z nami w studiu są już dr Zuzanna Kołodziejska-Smagała, doktor nauk humanistycznych, filozofka Uniwersytet warszawski, dobry wieczór, dobry wieczór, współautorka książki "Literatura polsko-żydowska 1860-1918. Studia i szkice", a drugą autorką tej książki jest Maria Antosik-Piela polonistką Uniwersytet Jagielloński, dobry wieczór, dobry wieczór. My będziemy rozmawiać o tej książce, to jest kontynuacja naszej rozmowy sprzed roku, jak również książka jest uzupełnieniem, kontynuację książki pani sprzed roku.  Rozwiń »
Ale się wieczór wyjątkowy mamy żałobę narodową każdą zaplanowaną rozmowę zaczynamy od odniesienia się do tego co dzieje się w dzisiejszej naszej rzeczywistości społeczno-politycznej i chciałam panie poproście o komentarz taki teraźniejszość doraźne, zanim zagłębimy się w historii nam się, że teraz wszystko bardzo przygnębiające i tym duże bez komentarza oczywiście, że coś zmieni, że co jakiś wielka cezura ja bym bardziej pesymistycznie na to patrzę wydaje mi się, że ten niewiele zmieni należy też historię jego stan się powtarza się uczymy w Lubczynie na razie taka pesymistyczna wizja tego psa co się dzieje co będzie dalej Blanc to była dr Zuzanna Kołodziejska Smagała nas Maria Antosik pieni, a ponieważ się zajmuje mu też prasę międzywojenną w związku z tym bardzo często do niej sięgam mit i czytam i mam takie dno również przygnębiające wnuk wnioski żal pewne zachowania są niestety bardzo powtarzalne bardzo widoczną i tortur to są rzeczywiście takie spostrzeżenia wyjątkowo pesymistycznie nastrajają SA z drugiej strony mam nadzieję jednak, że rząd na razie wszystko jakoś się poukładana nie ma trudno powiedzieć no to wracamy do naszej pracy u podsta w do pozytywistycznego w podejściu do tego co możemy zrobić w takiej sytuacji możemy rozmawiać możemy edukować można przypominać historię, a w przypadku książki pani tę historię pokazywać po raz pierwszy, bo to jest ta ta nieprawdopodobna przyjemności życia inne te utwory i właściwie ten temat, które prezentuje się na test dla czytelnika odkrycie jedno za drugim i tak było w pierwszej części my tej serii debat w tej grze nie można też o tym czy trzeciej ręki dwutomowy wydawnictwie zarówno wtedy, jaki teraz mamy tu i zjawisko literatury polsko-żydowskiej zupełnie nieznane nie zmienia opisane w oficjalnym nurcie podręcznikowym ten działa w narracji szkolnymi dziś samo samo zjawisko niezwykle ciekawe zaraz przypomnimy je opiszemy co mamy namyśli mówiąc literatura Polska żydowska, bo pani też, że znaczy bardzo ciekawe ramy definicyjne, więc to zjawisko jest ciekawe, ale też same utwory kompletni kompletnie nieznane w ogóle z niczego tam nie ma z naszych czytanek niczego wszystko wszystko wszystko nawet w inny zacznijmy od tych ram definicyjnych obozy jakichś powodów zastrzegają to panie od razu już we wstępie w tym tomie nie znajduje nie znajdziemy takich twórców jak Antoni Słonimski Bolesław Leśmian Julian Tuwim, dlaczego mu nie znajdziemy ich, dlatego że te nie są twórcy polsko-żydowskie to są twórcy polscy pochodzenia żydowskiego natomiast Stwórcy polsko żydowscy co są tacy twórcy, którzy zdecydowali się na wybór języka polskiego jako swojego języka twórczości, lecz wcześniej jako jedyny język no jak pracują teksty też w tym w tym tomie Marysi są są tacy pisarze, którzy pisali w kilku językach i ich los nie był nie, mówiąc że też zmieniało nagrodzeni są świadomi swojego życia żydostwa swego życia Kazimierza Wyki imponujący i z tej tożsamości czyniący bardzo często przedmiot swojej przemocy twórczości tak chcieliby tutaj już mamy de zarysowana Ber takie ramy definicyjne ramy czasowe 1800 sześćdziesiąty pierwszy 1918 będzie to 2 dynamiczne zmieniające się okres dla literatury polsko-żydowskiej mu przede wszystkim w 1800 sześćdziesiąty pierwszym tutaj z Zuzanną uznałyśmy, że to będzie taki symboliczny początek to jest moment, kiedy zaczną ukazywać się Izraelitom pierś pokaz Lipowa rozpoczęto wydawanie tygodnika Jutrzenka też fakt dowiedział się z 80 zlotego z Chin w ZUS jest sens i nikt i to rzeczywiście taki moment, kiedy tu piśmiennictwo zaczyna się rozwijać piśmiennictwo w języku polskim rzecz jasna natomiast rok 1918, że tak szybko Przemka do dołu na tyrana, gdy daty końcowej to jest moment, kiedy nie tylko wkracza się w nową epokę literacką, ale też z Heleną ta pojawiają się nowe nowe trendy w tej literaturze mówi to o nowych technologiach innych ruchów politycznych lekarz z 1 strony zbliżamy się do niepodległości jest to takie nasilenie wielkich nadziei wielkich planów państwa owcy mają swoje wielkie wizje, a z drugiej strony przemyśleć tę tematykę w utworach w twórczości literatury polsko-żydowskiej coraz większa groza i poczucie izolacji i decyzja bardziej w kierunku właśnie takim syjonistycznym niż integracja mistycznym nieczytelnym po to jest 1918 rok to co zdecydowanie nie jest koniec tej ideologii integracja mistycznej czasem autorskie jak jak niektórzy mówili wówczas ich chyba łatwiej jest dla wielu osób dziś jest zrozumieć, że to chodziło o taką ma czas, gdy jakiś utożsamienie się z polskością PAAN, więc to jest to jest definitywny koniec tej tej formacji no rok 18 rzeczywiście ci autorzy, którzy identyfikowali się z syjonizmem oni to co w bardzo wyraźnie powiedzieć to, że sprzyjali odbudowie państwa żydowskiego w Palestynie nie byli anty polscy i n p . w książce jest szkic poświęcony Jakubowi Pawlakowi, który był absolutnie zafascynowany regionami był wielbicielem wierzy, że inżynierze czyta takie tam też utwory, bo to właśnie wezwę bez zrzekania się własnej tożsamości w tym właśnie zaopatrzeniem i Gdyni i rzeczywiście takim był bardzo propolski natomiast coś musiało się wydarzyć przed tym osiemnastym, że w 3, a właśnie takiego symulatora przezierność syjonista no i to na jej 1 z takich powodów kluczowych moim zdaniem był właśnie antysemityzm i ich i to rzeczywiście spowodowany zaraz po pani wiedziała, cośmy się najwyraźniej się wydarzyć czy to oznacza, że ten kluczowy powód antysemityzm nie był tematem przedmiotem twórczości właśnie pisarzy polsko-żydowskich literatów polsko-żydowskich to nie jest oczywiste ich twórczości, dlaczego oni się zmieniają, dlaczego zmienia światopogląd, dlaczego czują się wyizolowali zagrożeni i taki nie znaczy ta formacja ideologiczna, jaką logiką była integracja ERM dążyła do tego, żeby to, żeby pokazać, że Polacy i Żydzi mogą współżyć i żyć zgodnie zgodni w 1 w 1 państwie w związku, z czym wszystkie takie objawy antysemityzmu były raczej przez bardzo długi czas przez nich pomijane w negliżu można, by powiedzieć niezauważane no i dopiero w momencie, w którym antysemityzm był na tyle wyraźny, że już nie bardzo można było udawać, że go nie ma dopiero wtedy powstają teksty literackie, które pokazują że, że jednak to i tak kojarzy egzystencji Polaków Żydów nie jest taka różowa i że to przyszłość nie jest różowych barwach tylko, że to jest nowy to jest końcówka lat osiemdziesiątych lata dziewięćdziesiąte na początek innym takim tąpnięciem to jest 1912, ale i bojkot sklepów żydowskich pierwszym takim tąpnięciem test 1800 osiemdziesiąty pierwsze i pogrom w warszawskiej ne tym większym rarytasem jest ważne jednak możemy prześledzić te różowe wizji ten różowy świąt i takich takim na w ww właściwie na praktyki utopijny no to tam się rodzi jakaś mikro utopiona na poziomie literackim na razie funkcjonują oczywiście, ale gdzieś idą w domyśle na testach Jutrzenka prawda w, która dziś będzie zrealizowana Opowiedz jak środowisko polsko-żydowskich literatów pewnym, trzymając się tej definicji, o których panie na powiedziały, czyli ten twórców, którzy pielęgnowali eksponowali swojej twórczości też tożsamość żydowską, ale to twórczości funkcjonowała nie tylko w języku jidysz, ale albo w w Polskim albo wyjście jakiś innych językach cenne jak to środowisko polsko-żydowskich literatów funkcjonowało jak ona się różniło zależnie od zaboru na na inne tutaj mówimy o jakiejś jedności środowiskowej należy tutaj możemy mówić o jaki debatach dyskusjach, które przetaczały przez to środowisko w Jankach tego dnia dziwi jakoś specjalnie na na nowych jak to ostatnio czytam 1 z krytyków Trump mówił też na dzielnice tylko to było raczej tak taki przekrój Geologiczny w królestwie polskim zdecydowanie ton nadawali integracja niszczyli właśnie spod sztandaru z reality, ale w Galicji i były oczywiście tytuły prasowe Integer integracja ministrów, ale ton nadawali tak naprawdę FP od początków dwudziestego wieku na przełomie styliści i oni tutaj byli rzeczywiście taką siłą on napędową tej kultury polsko-żydowskiej po to jednak najważniejsze to, gdy jest, żeby uświadomić słuchaczom ziem ne w dużej mierze opierał się na materiale, który był w prasie SNB teksty tylko teksty literackie też publicystyka krytyka literacka im było ja wychodzę założenia myślę, że Zuzanna się zgodzić, że miasto prawdziwym źródłem Poznania literatury polsko-żydowskiej to jest czytanie od ówczesnej prasy ME wind w chętniej oni i tak sobie indeksy myślę, że właśnie do osiemnastego roku podchodzono do walił właśnie w Galicji syjoniści i ich, bo jednak środowisko literatów gwar na szkodę w Warszawie sprzyjających idei narodowej było bardzo mi bardzo słabym, ale w innym pewna jak to prasa wyglądała opadłe dotychczas 2 tytuły Jutrzenka Izraelita polskie nieprzeciętny wkład był jeszcze dostrzegać nadwiślański w ich w Izraelu ani zdrajca Polski, by zdrajca oraz Litwy z zamierzchłą przeszłością, ale dostrzega ciemne naturalne bez żadnych chętnych to było takie pismo dwujęzyczne to było pismo po polsku i teoretycznie to jest Fidesz, ale tak naprawdę to jest taki taki, by dać z mężczyzn taki Niemiec w niemieckiej zapisane hebrajskimi literami tak na dobrą sprawę, że doc. ten pełni też na, ale to co 2 lata to wydzielone 3 banki zna nawet gdyby tylko, że te projekty nie były znaczące pisma za takie same początki tego środowiska integracja mistycznego w królestwie polskim mistrzem kraju są 3 lata to jest ważne organ jedynie na Ryszarda potem Izraelita, który prawie 45 lat Wojciech to 900 piętnastego roku ojczyzna to jest galicyjski organ i zdrajca czy był krakowski zgoda to też jest Galicyjskie organ do tej integracji jest też takie okno w Chinach malarz malarz używa pani terminu organ po to, pokazuje, że tanie były tytuły, które po prostu do gwarantowane czytanej już tylko rozumiem, że one miały również funkcję opiniotwórczą wierzę, że tak nagły pewnego rodzaju instytucje ta jakimś sensie tak zdecydowanie na innych zdrajca to była trudna to była wielka wieś wielka instytucja, która miała właśnie szerzyć tę ideę integracji między Polakami Żydami to są ludzie, którzy tam współpracowali to są osoby, które pomagały przy zbieraniu środków na budowę synagogi na Tłomackiem co to są przez całe wielkie środowisko mieszczańskie ówczesnej Warszawy, które ma też duży wpły w na in nad na tę rzeź dostęp żydowskie, ale znowu burżuazyjne Kangurze burżuazję czy czy inteligencja dotąd Mania nie mieli nie dotarli do mas stąd ich fiasko ilustracyjny niż impresjoniści początkowo też byli bardzo nazwałbym tak to była trasa tworzona przez inteligentów w ogóle piśmiennictwo literaturę dla inteligentów to byli doskonale wykształceni ludzie nierzadko z tytułami profesorów doktorów bywali emanowała profesura wiadomo było żal, że raczej ich swoimi tekstami nie trafią do przeciętnego mieszkańca Galicji trumna to się uczy się potem z biegiem lat zmieniało głównie z lnu w dwudziestoleciu międzywojennym ale, toteż jest ciekawe, że niedawno dotarł on takich wspomnień wiceburmistrza Przemyśla przedwojennego, który opowie po wojnie opisywał swoje początki z polską żydowską prasą syjonistyczną w i mówił, że muszą się ukrywać jest lekturą przed rodzicami, a ponieważ im się rodzice mieli syjonizm socjalizm mam muszą się ukrywać z lekturą tych pism w szkole było kiedyś go złapano został relegowany, bo to też było krzewienie jakiś obcych idei wreszcie tej trasie nie innym złem w złym okiem na tę trasę patrzono nie tylko ze strony asymilacji, ale też chasydów, którzy uznawali jak to powiedział te kilka tygodni wschód za dzieło szatana więcej krzyżową, dlatego że z drugiej nieortodoksyjne, ale i tak trudny mniej właśnie środowisk ortodoksyjnych było absolutnie przeciwna, ale rozumiem, że jednak była wystarczająca grupa Czytelników, żeby te tytuły funkcjonowały co wiemy o tym kto czytał, a najbardziej interesuje jeśli w ogóle są takie dane albo można taki sposób domyślać czy wnioskować ilu Polaków czyta o tym, prasa Polaków Polaków takich jest bardzo trudne teraz pewnie też kwestia tego, kiedy wnętrze, w którym okresie na pewno łatwiej jest mówić o tym, międzywojennej prośbę akta ktoś z wiadomych przyczyn innych oni na pewno bym ich reality czytali antysemici od alei Jana Jeleńskiego zostali przeniesieni nie mieli dostępu do wody i deszczowy kzn hiszpańskich gazet no cóż błędów językowych najłatwiej było, żeby wiedzieć coś się urzędu, gdzie jest trzeba było poczekać z religii te winny, ale czy dużo Polaków to z trudem trumnę to jest wszystko pójdzie, bo nie ma nie ma za bardzo udanych jakiś takich stałych, więc on czynnym paleniem w 2 letni były jakieś wielkie rzesze w ogóle czytelniku nie muszę przyznać kury jedno zainteresował kiedyś jak się czyta tę trasę to z jest dużo odwołań do prasy, gdyż w tych antysemickich tytułach i nie wszystkie przecież artykuły były tłumaczone, więc ktoś to muszą być na podorędziu, kto im tłumaczył z widoczną na polskim nowych klientach koszt musi wiedzieć czy jest Ależ oczywiście to film prasa Polska żydowska to była było takie źródło informacji dla dla Polaków znalazło się prawdopodobnie bardziej może dla na tych Leon nieco mniej przychylnym nastawieniu wobec Żydów im same gatunki te same te utwory czy już ta kwestia czysto literacka przypominam sobie, że jak rozmawiałyśmy rok temu w pierwszej odsłonie tej publikacji no to właściwie panie tak litościwie delikatnie mówiło się widmo no to taka literatura ona tak się dopiero rodziła ona tak nie przesadzajmy z tą wartość literacką wartość historyczną może bardziej jak i literatura przedstawiona w tym tomie na ile mają panie litości na ile ostrze krytyki literackiej ja na szczęście w ogóle się nie odnosi się do walorów literackich im tak sobie myślę, że dobrze, by było, gdybyśmy się na tym nie skupiają się wody oczywiście bardzo często to była taka typowo propagandowa, a twórczość, ale też nie wszystko hiszpańskie rozważa także rymowanki dla Panki buchnął hasła, by takie dla Finów bezpośrednio podawane publiczną akcji mamy też to się troszeczkę zmieni na plus w dwudziestoleciu, kiedy już jednak ta literatura agent Zosia poezja będzie pan tak brzmi nieco mniej, zwłaszcza poezja, aby właśnie, jakie gatunki były popularne w tej polsko-żydowskiej literaturze na to na początek raczej proza krótkie formy tzw. obrazki test jest bardzo popularna forma, czyli co 2 min to są takie nowe elki pozytywistyczna tak męczyć coś w tym stylu myślę, że najłatwiej traktor tak to porównać z RODO do nawet rano też powieści trochę w tym integrację stycznej tracą, że jest trochę poezji, ale niedużo dramat to jest szczelny, ale też nie ma go o niej nie ma go jakoś bardzo dużo znajomych dzieciom walory literackie leczyć może tak raczej wybrałyśmy temat i to coś się przewijali chciałyśmy pokazać płynność też tych podziałów, bo z 1 strony tutaj bardzo dużo mówimy o tych podziałach na literaturę specjalistyczną integrację cieszą, ale w napęd to nie była aż tak ostra pewno w publicystyce to było bardzo ostra zima ze względu, że to nie jest też te podziały nie są aż tak ostra i to i to starałyśmy się pokazać miasto nam jest 1 artykuł poświęcony zdecydowanie Libanu z najgorsza mówi, jeżeli chodzi o jakości walory literackie pisarzowi, czyli Nathana wizyta Steina, więc jeśli ten cel był Graf omanem czy nie nie ma co krytyczną czy też są niebywałe sądem tekst w Chinach, ale inni pozostali nietolerancji polską żydowscy co to byli za ludzie jak oni mini pozycję czy to bajka, z czym dziś wstęp na jakiś socjety, a może oni sami tworzyli konstrukcje te skoro ktoś się z dołu Graf omanem może sobie też wyobrażał, że te bycie pisarzem łączy się, z jaką się pozycją w serwerze bycie pisarzem to takie oszczędzanie rzutów karnych częściowej czystą wodę taktowanie zdjęto ochronę z UE i gdzie autorzy, który miał się zajmowałam to jak już mówią to byli ludzie świetnie wykształceni to twórczość to była taka nic kolokwialnie mówiąc realizacja własnych sił to próba wyżyć się artystycznego Bonina schorzeniu byli adwokatami, a prawda lekarzami, a inżynierami toto to były ich zajęcia i oczyszcza Arce czynnymi członkami organizacji syjonistycznej, a te wiersze i czy jakieś opowiadania to po prostu była twórczość poboczna to wszystko rzeczywiście się zmieni w dwudziestoleciu boom musimy cały czas pamiętać, że to ta literatura nie kończy się nie zaczyna już nie kończy się w 1918 roku ona przychodzi jednak dość płynnie tutaj przykładem jest przygodą ten szlak jak przedstawia tylko początki jego twórczości, ale tak naprawdę dopiero w międzywojniu, kiedy zostanie 1 z założycieli naszego przeglądu najważniejszej warszawskiej gazety Dziennika polsko-żydowskiego i tu możemy powiedzieć czy to rzeczywiście była taka instytucja ta elita zdolna niż w tym momencie, w którym napisze w tym z efekty o tym, etapie jego życia non jeszcze nie, bo był bardzo młody, ale w międzywojniu absolutnie to będzie jedno z najważniejszych postaci z SLD ze świata polskich żydowskich będzie wchodził w konflikty z najważniejszymi autorami nie tylko z nieba i na łamach prasy oczywiście ich niechęć wiadomości literackich wiadomości literackich Słonimski Tuwim towarzyszy realizacja tak absolutna absolutnie, ale nim ci autorzy, którzy tutaj są przedstawienia jest też np. róże pomarańcze Marcel, o której można wspomnieć, bo to jest jedyna posłanka na Sejm drugie po, która była z pochodzenia Żydówką, więc to jednak jest teren, a jednocześnie autorką tam literatów nie o to chciałem zapytać, bo przypominam sobie, by wystawa, która niedawno tutaj też rozmawialiśmy wystawy karykatury żydowskiej w żydowskim Instytucie historycznym i jak on oczywiście z pewną swego pytam autorów i autorki w karykaturę na ich własnym właśnie tam od decyzji można się zdziwić ani 1 kobiety, ale tutaj słyszy, że przynajmniej 1 twórczyni literatury polsko-żydowskiej funkcjonowałaby pod nazwiskiem bez męskiego pseudonimu bez męskiego Róża pomarańcza PSL tak, ale to była przede wszystkim wybitna nos jak założyć, że można to też nie wiem jak z tym jak dotąd w sejmie byłoby to różnie oceniają żona była wybitną działaczką społeczną i rzeczywiście bardzo się w przysłużył społeczności Lwowa przed wojną i pomimo iż w okresie międzywojennym, a przy okazji była autorką piszącą również w języku niemieckim są takie to jest dosyć typowe dla tego pierwszego pokolenia autorów polsko-żydowskiej galicyjskiej tak to ich nazwy umorzenia, którzy sprzyjali syjonizm morzem, ponieważ oni byli dwujęzyczni pisali i po niemiecku i po polsku sporo tekstów nadzorowi, iż w języku polskim się nie zachowało, ale na szkodę w niemieckim powieści ten, a jeśli chodzi o zachowanie nad tym też się zastanawiałam również w kontekście tej wystawy, które swoją wystawę karykatur żydowskiej tam okazało się, że wbre w pozorom nie było problemów z materiałami we, bo jeśli chodzi przymierza między wojnie było tak dużo emigrantów żydowskich n p . w nowym Jorku, którzy tak regularnie, bo prenumerować i prasę polską do Stanów, że właściwie to archiwalne numery do dziś są w bardzo dobrze zachowane i tam karykatura z prasy żydowskiej my spokojnie można odtworzyć, z czym wybierać i nie było problemu z materiałem na wystawę, ale tutaj mówimy o nieco innym okresie czasu mówimy o 19 połowie dziewiętnastego wieku w 100 z różnych innych powodów mógłby być problem z materiałami z imprez materialną trasą dostępną do zbadania co oznaczają one Izrael nie da się zachował właściwie w całości, więc i to jest główne źródło internet mistycznej literatury, a on pełny rocznik, którego nie ma żydowskim Instytucie historycznym jest GTC w Jerozolimie 1800 pięćdziesiąty czwarty, ale rzeczywiście te pozostałe pisma są szczątkowe na tę te pierwsze Macieju Jutrzenka też zachowała i jest to stan płyty z narodowej Anny, ale już to one dostrzegać nadwiślański czy raczej zdrajca Polski, czyli rajd krakowski ten, kto to są jakieś tam 33 egzemplarze 33 numery na tekście to to jest oczywiście problem wiem chcecie wrócić po tych kobiet i idea i do tej z socjety, bo integracji niż ci to też jest, toteż sań i też jest inteligencja na Aleksander transfer ma na Mokotowie ulice swego imienia bo by przestał być w tym momencie bycie Jan Kanthak my czołowym integracja nie stoi i szef Akson całkowicie desygnował jego i jego córka Zuzanna Czapska znana międzywojenna postępy postępu w wojnie na wyższe za mąż za 1 z czołowych antysemitów tych umów także tam nawet te zmiany tożsamości w były natomiast tak to środowisko z reality to środowisko, które się zna z Konopnicką z Orzeszkowa ani oni są, zwłaszcza z Orzeszkowa korespondują także to też jest literata to jest ta inteligencja jelita, jeżeli chodzi o literaturę tworzoną przez kobiety, toteż ta właśnie integracja mistyczna literatura dopuszcza bardzo dużo kobiet to dla nas Izrael Litwa swoje łamy otworzył tam kobiet jest u nas w tym tomie mój tekst o o od tej literaturze kobiecej tych zmian banki też wiele z nich tworzyło pod nazwiskami albo pod pseudonimami, które nie były męskim pseudonimem trzeciej z nich miała też różne pseudonimy na różne okazje, by też pisał do polskiej prasy, więc państwo tak czasem stosowały męski pseudonim, ale tak to jest też dosyć niezwykła sprawa, ale ile odbiorca literatura ma polsko żydowska od połowy dziewiętnastego wieku do początku dwudziestego innym może być potraktowana z pełną świadomością, że to jest literatura jako źródło historyczne dotyczące codzienności obyczajowości najbliższego świata materialnego ideowego duchowego razem no bo jednak, kiedy w omawia się do pozytywistycznej nowelki z szkole podstawowej w w Polsce no to właściwie się tak to jako takie obrazki z przeszłości takie albumy toto to jest oczywiście pewna wizja, ale taka taka dobra pani mogła mogła rzeczywiście istnieje tylko tez opis pewnego zjawiska na przykładzie konkretnej postaci czy innego typu zjawiska et czy jest tak, że czytając malkontentom literatury polsko-żydowskiej po myśli dowiadujemy czegoś się tym świecie, którym tak mało wiemy w planach mam taką inną formę jednak będą sesje bielizny tak, ale mężczyźni mówiłyśmy wcześniej mówiły o tym, że ta ministrowi propagandy i tam są hasła do not wtedy wyobrażam sobie z nim możliwość odsunięcia stopy w drzwi założenia do tego świata ówczesnego dziewiętnastowiecznego żydowskiego, ale jeśli już są inne utwory niż takie właśnie rym rymowanki ideowo propagandowe to co tam się odsłania on tam można można myślałem wsunąć jest to apel do MF jest mnóstwo wyłomów w tym ta data ta ideologia pęka w szwach w pewnym momencie w związku, z czym innym przy tak dużym antysemityzmie przy pogromach w cesarstwie rosyjskim no nie bardzo można już pisać o tym jak to wspaniale tutaj Polak Żyd ze sobą bracia i kask ten mit skody polsko-żydowskie dalej pielęgnować, więc oni idą w stronę zresztą tak jak literatura też Polska w ogóle cały cały świat literacki idą w stronę ludowości, czyli w stronę swoich żydowskich korzeni zaczynają opisywać te środowiska żydowskie tradycyjne tak jak oni tu widzą oczy się tez przez nich okulary są też trzeba mieć na względzie w 2, ale coś możemy się na obyczajowość chasydzką kawałek trochę tak też taką tradycyjną też widzimy dużo takich bohaterów, którzy zmieniają się pod pod wpływem, a czy antysemityzmu czy czy edukacji brukowiec też widzi, a poza tym to jest też, że właśnie to rząd jak i jak i jaki jest przedstawiona droga kobiet emancypacji ciasto ze środowisk o tradycyjnych to znaczy, że u, których rodzice są religijni, który próbuje się mam typować, które próbują pójść do pracy, które próbują się utrzymać próbują też utrzymać swoją rodzinę i to jest rzeczywiście pod tym względem euro to literatura autorstwa kobiet jest bardzo interesująca, bo tutaj jest rzeczywiście też przedstawione taki proces walki z własnym środowiskiem to znaczy, kiedy rodzina jest przeciwko temu, że tych co jako kobieta chce się dym wewnątrz typować nie mam tutaj specjalistą to akurat kobiety z analizą może w złych rzeczy trzeba pamiętać też, że dziewczynki były post nawet bardzo ortodoksyjnych rodzin chasydzkich rodzin były posyłane do szkół publicznych polskich bardzo często w związku dziewczynki dziewczynki na wychowanie i adoracji harder wiesz Wojtek tata ta droga religijna, więc dziewczynki ME żyły często to bada to profesor manekin one zostaną tak one man żyły często w takim takim podwójnym życiem, bo to miały dom ortodoksyjny czy chasydzki chodziły do laickiej i nauki albo katolickie świeckiej szkoły gdzie, gdzie uczyły się wszystkich języków arytmetyki dalej, a miały być potem żonami, które mają uczcić tego swojego męża i zajmować się z dodała, że przyziemną sferę ta mniej, ale ten tor i jej powiedzą że, gdy czytam te opowieści to właśnie OOM bohaterki bardzo często to mogę powiedzieć nie będzie to klucz bez spoilera w tym, że ponoszą fiasko, że jednak zdane same na siebie przed nami te teksty, które jasno zdane same na siebie odtrącony przez rodzina nie są w stanie kroczyć tą drogą na ich wydolność da gamba tak nabywane są wykluczone podwoi się zaczyna pan też kulturową i płciowo i dawno by one są wykluczone ze swojego środowiska, ale już nie mają tam pobrać i rodzinie rodzinie, a jednocześnie nie są akceptowane przez polskie środowisko to tę dosyć dobrze też pokazane, że akurat tej pięknej Żydówce Feldman np. on, a najlepiej, aby utwory jak i jaki był w cyklu żywotności tych utworów jeśli on pojawiał się w prasie no to pełno pojazd będzie zarządcą, lecz dopóki dany tytuł był na rynku nie został następnej w danym cyklu trzytygodniowym czeki gminnym zastąpi nękana przez następną no cóż tego utworu inne nie było nie dyskutowało się trochę z jak dzisiaj w w taki tekst też są bardzo szybkie cykle krótko żyją książki bardzo szybko są zastępowane przez następne jak to było wtedy czy 3 czy takim wyjątkowość piękna Żydówka ściana mogła być dyskutowana na czarno gdzieś funkcjonowała dłużej w Anwilu ona później wyszła jako dróg wartych nawet dnia wydania jedno 2 jako wykolejone jakiś żart Alan White zmęczona twarz poza tym mówimy o OFE Wilhelm Feldman, który jest polonistą czynami bardzo dobrze znany jako historyk literatury literatury polskiej Polska w dziejach inni tak ją rzeczywiście był od snu dosyć płodnym autorem dramatopisarzem i część znaczną jego tekstów wyszła jako trunki warte 3 wieku książę druk zwarty właśnie na 1 z kim i jak te książki funkcjonowały na rynku New Wave zależy pewnie, jakie dlatego, że część książek tak błędy to są wydawane są tym własnym sumptem autora np. sens co te nakłady pewnie nie były wielkie, ale jest taki też można, by pokusić się o stwierdzenie z Ghaną tej literatury polsko-żydowskiej dekrety z 102 handel handel Alexandre transfery były przedrukowywane w broń niezliczonej liczbie pism żydowskich polsko-żydowskie, ale też polskich jest bardzo znany wiersz na transfer też był dosyć płodnym poetą wydał tam kilka tomików które, które były wznawiane też także to zależy od autora no np. Daniela Kala sprzyjania komu butów na my też wydawała część tekstów drukowała jak w odcinkach w prasie, a potem one były wydawane w formie książki czasem też miały właśnie 2 tytuły, a była to był to ten sam tekst tak mam dobrą sprawę w różnych latach wydawane także to to zależy od autora Neil, która tego tomu książki pani literatura polsko-żydowskie 18601918 studia szkicem wymaga pani zdaniem przygotowania bazy literaturoznawczyni i teoretycznej ana ile jest to w jakim sensie ma też taka edukacyjna ciekawostka bo kto może sięgnąć każdy film ja myślę, że może sięgnąć każdy na absolutnie do tego, że i powiatu oczywiście za siebie jestem zwolenniczką maksymalnego uproszczenia treści i nie zasypywania odbiorcy bez względu na wykształcenie jakimiś teoriami setkami lektur teoretycznych, bo uważam, że można napisać w miarę sensowne teksty za pomocą już w miarę prostego słownictwa, więc myślę, że ze zrozumieniem w dni przekazuje nie będzie miał kłopotu nikt kwestia po prostu zainteresowaniem myślę, że tuż nad wyraz dobrze wytłumaczone dotyczy to tt rozdziały, bo tu też trzeba powiedzieć, że każdy rozdział dotyczy innej tematyki i znajdzie się tutaj i ten wspomniany apel szlak i ten język Bernstein to sąd szkice biograficzne są jest stały potężne rozwiązane o literaturze koło kobiet, ale też jest o prasie dziecięcej, więc na dla każdego znajdzie się tam nad być może interesujące, gdy taki mecz o obie zdecydowany zawsze wychodziłyśmy na zawsze z założenia, że PRL od trudnych rzeczach można pisać prostym językiem w związku z tym moim zdaniem ta książka jest napisana no po polsku nie ma tam żadnych specjalnie trudnych słów jakiś teoretycznych z zakresu literaturoznawstwa czy 3 antropologii kulturowej także na tezie, że tak jak ma Maria powiedziała to jest właściwie dla każdego, kto się interesuje tą tematyką to myślę, że ta książka jest będziemy mieć dla państwa egzemplarze tej książki książka powstała, by dzięki projektowi bez stypendium, ale teraz właśnie szukam informacji ani mi się pani poprosić o uzupełnienie to jest Grand realizowany na Uniwersytecie Jagiellońskim na wydziale polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego finansowane przez narodowe centrum nauki no i teraz OTL tak wdziękiem to naprawdę gratka i dla mnie test jak bardzo lubię takie książki, które z 1 strony przynoszą mi tam takie poczucie jednak goryczy żalu no no, dlaczego nikt o tym, dotychczas minie powiedział Nina PISF to wszystko leżało tyle lat i na taki mamy klimat, że po prostu nie było tego tematu w podręcznikach czy w jakiś inny szerszej narracji publicznej medialnej z drugiej strony ta wielka satysfakcja że, choć zupełnie nowych świadczeń były badaczki zdawały w bene trwały przygotowaną dla odbiorców teraz jest na to gotowa książka liczy mają panie my jeszcze plan na dalsze badanie tego tematu albo tematów na około literatury polsko-żydowskiej albo może inne ramy czasowe w media to pozostanę w tym w tych ramach raczej do między międzywojnia się jak Lśnienie za bardzo dopuszczam maja 2 k ja nie uznaje granic i płynnie przechodzę z dziewiętnastego wieku międzywojnia zresztą odczuły też mogę powiedzieć, że ta książka wyszła w sali, którą wymyśliła pani prof. Eugenia Prokop Janiec z uniwersytetu Jagiellońskiego pionierka badań i literatury polsko-żydowskiej IR ten tom jest po szóstym 2  000 000, na który dziś, ale w, którym z kolei ten wyda na okładce są już pisarzami Prus i właśnie jest w tej serii miał okazję z panią profesor robi właśnie tomy poświęcone międzywojniu będą 3 wsłucha o 6 liter szampanem aż 3 niedawno wyszła z tabeli ale by samemu bez samego międzywojnia 3 tomy tak, ale tak, ale każdy tom ma dobry zostanie mu poświęcone osobnym autorowi mamy plan jest część krytyczną czy są artykuły i antologia legendy w związku z tym o ktoś, kto się skusił mnie będzie musiał szukać w antykwariatach tomików co i tak jest mało prawdopodobne, żeby je znalazł może sobie przeczytać w Tychach z tworzeniem mały rycerz legenda eter już wyszli już wyszli wspomniani wcześniej, że ta literatura międzywojnia zaczęła wrzeć, że może także, że pojawiła się znacząca jakościowa różnica między tym okresem dziewiętnastowiecznym przełomu dziewiętnastego dwudziestego wieku dlatego międzywojnia co to znaczy nie myślę, że ona to przede wszystkim był zdecydowanie więcej poetów tak jak Zuzanna powiedziała 19 wieku dominował proza to ta proza w międzywojniu rzeczywiście pojawiło się kilka powieści one były w punkt po całkiem zjadliwe niektóre niektóre były też, gdy jednak ostatnio wróciłam już zaskoczeniem przyznał, że zupełnie inaczej ją zapamiętałam to jest typowa erotyczna powieść brukowa osy i FOT Maciej syjonizmu, bo natomiast Brzoza jest Roman i ich dobór zaskakująco muszę powiedzieć, ale nic, więc polecili coś się do EKR Roman Brandstaettera później po wojnie znany z nurtu chrześcijańskiego prawda Maurycy Szymala oni też za wiele może nie wiadomo już, ale jednak te badania są lekko zaawansowany jednak nad ich twórczością oni rzeczywiście Mandeli jedno możni Tuwima mikro realnie nie, ale ona z pewnością nie gra Schumanna i 33 osobami, których twórczość zasługuje na zapomnienie myślę, że wręcz przeciwnie, ale w innym, którzy w sobotę mocnych inną rozmowę Wolf w takim razie wrócimy do tego innego tematu przy okazji kolejnej rozmowy tymczasem mamy dla państwa egzemplarze książki, której dzisiaj rozmawiamy literaturę polską żydowską 18601917 studia szkice Penny książka wydana przez wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego mamy dla państwa egzemplarze prosimy o maile na adres dla was małpa TOK klub KSM dla was małpa TOK kropkę FM już bardzo dziękuję za rozmowę w tej części wieczoru Radia TOK FM naszymi gośćmi były współautorki książki Zuzanna Kołodziejska Smagała doktor nauk humanistycznych filozofka Uniwersytet warszawski dziękuję bardzo tym i Maria Antosik lepienie polonistką Uniwersytet Jagielloński dziękuję bardzo za 4 minuty informację Radia TOK FM przed nami kolejna trzecia godzina dzisiejszego wieczoru Radia TOK FM i ta następna godzina będzie już bardzo mocno zanurzona w dzisiejszą rzeczywistość otaczającą nas emocjonalnie medialnie politycznie społecznie będziemy rozmawiać o tym jak dbać o swoje osobiste bez
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - HANNA ZIELIŃSKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 51% taniej!

KUP TERAZ 51% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA