REKLAMA

Zgilotynowanie króla Ludwika XVI

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2019-01-21 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
45:24 min.
Udostępnij:

21 stycznia 1793 roku Ludwik XVI został stracony przez rewolucjonistów. Kim stracony król Francji i jak doszło do rewolucji, która wpłynęła na bieg historii całego świata? O tym z Karoliną Lewicką rozmawia prof. Piotr Ugniewski.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Jest już z nami prof. Piotr Ugniewski, Muzeum historii Polski, Uniwersytet warszawski, dobry wieczór panie profesorze, dobry wieczór państwu. 21 stycznia 1793 roku Ludwik XVI stracił głowę. Nieco wcześniej, bo już w 1792 roku stracił także koronę. Ale zanim dojdziemy do tego momentu, chciałabym dowiedzieć się, kim był i w jakich okolicznościach objął tron ten wnuk Ludwika XV i Marii leszczyńskiej? Rozwiń »
Dodajmy od razu prawnuk króla Polski Stanisława Leszczyńskiego drewnem koronę otrzymałby w sposób dosyć nieoczekiwanej, dlatego że delfinem był pierwotnie jego ojciec lub alergen poza tym nasz bohater miał starszego brata, ale na najpier w zmarł jego prac książę Burgundii, który przez rodziców był szykowany do roli następcy po po ojcu, czyli po tym, właśnie Delfinie.

Natomiast 4 lata później w 1765 roku zmarł na gruźlicę 2 lata później zmarła jego matka, czyli było to dziecko w wcześnie o osierocone stracił brata z tym trochę rywalizował jak te dzieci i kendo starszy brat był przez rodziców wyróżniany jest szykowany jak powiedziałem do do roli kolejnego w następcy tronu po o własnym ojcu na Atu nagle okazało się że, że tron po panującym aktualnie dziadku Ludwiku piętnastym ma może objąć właśnie Książę byli trzeźwi przyszły Ludwik Ludwig 16 i rzeczywiście ten tron objął w momencie, kiedy dziadek ludzi piętnasty zmarł na ospę w roku 1774 lutym

Ludwik XVI miał wtedy 20 lat urodził się w 1750 na niecałe nowych tak był już żonaty z Marią Antoniną to małżeństwo doszło do skutku, gdy przyszły król miał lat 15 on wstępował na tron po 59 letnim panowaniu swojego dziadka, o którym mawiano, że to chyba Norman Davies napisał w jednej z książek, że przede wszystkim sprawdzą się w polowaniu na jeleni na kobiety, a mało zajmował się państwem, więc to był moment celem coś poważnego kryzysu finansowego, który to kryzys finansowy będzie towarzyszył monarchii francuskiej właściwie przez cały okres panowania Ludwika XVI

To prawda znały ta opinia Normana Daviesa na temat Ludwika piętnastego jest trochę chyba przesadzona lekko krzywdząca no bo ludzik piętnasty miał poczucie odpowiedzialności za za państwo to niebyły tylko kobieciarz i amatorzy łowca jej tak jak amator polowań na nie mniej rzeczywiście od połowy osiemnastego wieku, czyli przez ostatni ćwierć wieku jego bardzo długiego panowania Francja inną stała się krajem, który zaczyna mieć kłopoty gospodarcze jak kłopoty gospodarcze budżetowe przekładały się na napięcia polityczne na spory pomiędzy monarchią, a tzw. parlamentami, czyli sądami ich już wobec tego w momencie, kiedy tron obejmował jego i jego wnuk to otrzymał trudne dziedzictwo te problemy nie zostały przez dziadka rozwiązany, a strony na głowę człowieka bardzo niedoświadczonego szczególny wynikały te problemy, skąd brały się problemy gospodarcze napięcia polityczne o sens tych zjawisk procesów historycy od dawna się z wspierają przede wszystkim mamy do czynienia wtedy we Francji z kryzysem budżetowym to znaczy monarchia wydaje za dużo w stosunku do z w swoich z wpływów, a chodzi o wydatki dworu czy chodzi o zarządzanie państwem o to, że państwo jest drogie czy drogi jest Dwór, a może i są to terminy tożsame nie to raczej jest trzecie wyjaśnienie to znaczy, że kosztowne były przede wszystkim wolny, dlatego że oczywiście od dawna mamy do czynienia z rywalizacją brytyjska o francuską i o ile w pierwszych latach panowania raczej Ludwikowi piętnastym udawał się utrzymać pokój, a więc nie ponosi wielkich wydatków i to się ten okres pokoju też łączą się z okresem takiej ów dekoniunktury sprzyjającej koniunktury gospodarczej to ta koniunktura się w połowie wieku popsuła i kosze zbiegło z 3 z całą serią konfliktów zbrojnych, które Francja właściwie trochę wbrew woli my monarchy mnie się uwikła w początkowych latach panowania ludzi piętnasty zdawał się na takiego swojego mentora wychowawcy kardynała de Fleury, który był zwolennikiem takiej polityki, a pokojowej na zewnątrz, a oszczędności rozsądnego gospodarowania nie jest finansami wewnątrz państwa faktycznie tak, ale ido kardynałowi się zmarło jej z Brodnicy piętnasty mym pozbawiony takiego takiego wsparcia w kolejnych dziesięcioleciach na nie uniknął splątania jest swojego państwa w jest w swoje miejsce z wielką Brytanią w wojny jest z Prusami my mówimy o o o przede wszystkim o bardzo kosztownej wojnie siedmioletniej, która no zakończyła się stratami terytorialnymi kosztowała mnóstwo pieniędzy i w ten biznes zaczęło się na wielką skalę zjawisko uzupełnienia braków w budżecie za pomocą pożyczek, dlaczego nie szukano innego rozwiązania n p . poprzez obciążanie daninami oddanych im tak podatkami dla rywali można dalej psuć pieniądz można no ale na psucie pieniądza jednak nie nie zdecydowano się natomiast chętnie uciekano się do do pożyczek pożyczoną był 12 metody to znaczy dostawcą kredytów w ówczesnej Europie były przede wszystkim banki w Holandii jeszcze do pewnego stopnia na inne banki we włoszech szczególnie w w Genui bardzo taki stary średniowieczny jeszcze bank, który nazywał się sam Djordje, ale była druga metoda uzyskiwania pożyczek to znaczy, że spisywanie pożyczek które, których udzielali mu państwu poddani, ale po prostu zamożni ludzie, którzy w ten sposób lokowali na procent pieniądze i tak obligacje państwowe coś w rodzaju obligacji i ten system działał dosyć długo i on się właśnie załamał już za rządów kolejnego władcy, którym dzisiaj rozmawiamy to znaczy za Ludwika szesnastego, ale to są już lata bezpośrednio poprzedzające wybuch rewolucji francuskiej, kiedy po raz pierwszy w jej dziejach myje monarchii, a kolejną taką rozpisaną pożyczkę wewnętrzną poddani powiedzieli, że nie są zainteresowani, bo po prostu nie wierzą w wypłacalność mniej państwa i też było preludium do gwałtownych wydarzeń, które nastąpiły w roku osiemdziesiątym dziewiątym, czyli wracając do głównego zagadnienia to mamy do czynienia z kryzysem długotrwałym trwającym kilka dziesięcioleci co najmniej połowa osiemnastego wieku do lat osiemdziesiątych kryzys kryzysem budżetowym i to jest takie zjawisko do pewnego stopnia paradoksalny, bo Francja jako kraj była względnie bogata i namiaru różne, jakby źródła z zamożności rolnictwo przemysł artykułów luksusowych, które były bardzo modne w całej Europie i stanowiły pokaźne źródło dochodu miała jednak kolonię np. słynne wyspy cukrowy 1 na morzu Karaibskim i różne inne posiadłości w w nowym świecie w Afryce nawet w Indiach tarnowianin enklawy żyje w Indiach, więc nie więcej Francja jako jako kraj była względnie względnie zamożna i naokoło, jakby wyglądała całkiem powiedziałem przyzwoicie jeśli chodzi o coś znaczyć państwa świecił pustkami tak, ale szesnasty kontynuował linię militarną swojego dziadka i poprzednika, ponieważ 31700 siedemdziesiąty siódmy roku wraz z wielką Brytanią niepodległość kolonii amerykańskich, toteż sporo pieniędzy Francji kosztowało notes, jakby kolejne wcielenie tej serii wojen, które wpisują się rywalizacja francusko brytyjską, bo jedno ze stron wojny siedmioletnia, której mówiłem była wielka Brytania i terasy ponownie ona była przeciwnikiem i tutaj była sytuacja bardziej złożona w sensie ideologicznym bo, bo Ludwik szesnasty właściwy wbrew sobie i po paru zbuntowanych amerykańskich kolonistów, ale w amerykańskich koloniach Wielkiej Brytanii w no bo generalnie nie popierał sprzeciwu poddanych w stosunku do władz kimkolwiek bym była nie był nawet jego rywalem no ale zwyciężyły takie racje powiedziałbym kalkulacje geopolityczne to znaczy chęć zaszkodzenia na imperium brytyjskiemu łączy i jak powiedział magiczne MO rywalowi dlatego Francuzi wypowiedzieli wojnę Wielkiej Brytanii wciągnęli też do tej wojny i nie jest swego naturalnego sojusznika, czyli Hiszpanii, który też panowanie burbona je no i wojna wprawdzie skończyła się prestiżową porażką Jerzego trzeciego króla Wielkiej Brytanii czy ten cel zostałyby osiągnięte, ale wojna była bardzo kosztowna i nie przyniosła ci żadnych konkretnych zdobyczy rekompensat dla dla dla Francji Czech zdobył gola raz tam część koloni w Afryce Indiach została odzyskana na mocy, ale do wymiany walut gajowego Ależ oczywiście to okaże się, że zyski w stosunku do środków no niestety nie było też zahamowanie rosnącego kryzysu społecznego niezadowolenia było, gdyby były jakieś wielkie zdobycze to może jeszcze na naród, by się uspokoił, a wobec braku zdobyczy no to społeczne niezadowolenie nadal kwitło panie profesorze od 1600 czternastego roku królowi Francji czuli się tak silni, że nie zwoływali Stanów generalnych inni odwoływali się do przedstawicieli duchowieństwa szlachty i staną trzeciego, czyli mieszczaństwa i chłopów no ale jak już powiedzieliśmy sytuacja w latach osiemdziesiątych osiemnastego wieku była już tak zła, że Ludwik szesnasty uległ i zgodził się zwołać stany otworzył je 5 maja 1700 osiemdziesiątego dziewiątego roku i właściwie sam już powoli to wrzenie zaczyna przechodzić jakieś takie, a o rewolucyjne preludium, bo my przecież, że od 9 lipca, czyli 2 miesiące później zgromadzenie narodowe ogłosiły się konstytuanta UR 14 lipca na lód zaczął szturmować Bastylii i wtedy Ludwik szesnasty miał zapisać w pamiętniku jedno kluczowe słowo nic, czyli nic się nie wydarzyło w czy król był tak odkryją od rzeczywistości, że nie wiedział nie widział, że coś dzieje, że zmieniasz świat, że ten świat Star, w którym był wychowany, w którym wyrastał chwieje się w posadach nie to jest trochę nieporozumienie dlatego, że to jest anegdota, którą pragnie krąży oczywiście gdzieś tam w literaturze światowej, ale w Polsce została spopularyzowana przez autora mniej biografię Ludwika szesnastego Jana Waszkiewicza ta ta biografia miała kilka wydań jest bardzo jak, o ile wiem czytana chętniej zaczynają już ataki ładnie napisana, ale to jest taki trochę ryzykowny wdzięk tej lektury, dlatego że namów najwyraźniej, że to jest punkt widzenia bardzo nieprzychylny dla monarchii tak, ale abstrahując od tej 1 anegdoty jak wiemy w historii mnóstwo pojawia się takich smaczków, które są potem powtarzane mamę Marię Antoninę, która miała mówić o tym nie mają chleba niech jedzą ciastka wiemy też znani g PS usta królowej Francji, ale nie padły tumany półprawdy jeśli chodzi o tym od czasów Konitz 25 króla, bo rzeczywiście tak napisał tylko, że bardzo na wyrost jest wyciąganie z tego wniosek, że król jak pani powiedziała było obklejone od rzeczywistości, czyli nie mówiąc językiem nikt nic bardziej zamożni ogarniał tego co się dzieje ogarnia moim zdaniem ogarniał mnie źle może nie 100 %, ale tutaj bym w ogóle powątpiewał czy ktokolwiek wówczas w całej złożoności widzą realną dynamikę rewolucji francuskiej taki w ogóle miały, gdy w pewnym sensie, by mogli moglibyśmy oczekiwać od osób od kogo jeszcze miałby dar przewidywania wypadków rozwoju sytuacji net są raczej na wyrost oczekiwania w stosunku do kogokolwiek mniej natomiast tutaj chodzi mi o to, że nieporozumienie polega na tym, że to była taka agenda, w której król zapisywał głównie rezultaty swoich polowań jego pasją, bo rzeczywiście polowania i tam zapisywał ilość jedno niestety z zabitych zwierząt one głównie chodziło o to by polowania królewskie czyta chodziło o polowanie konne z nagonką na jelenie, więc głównie jelenie sarny padały ofiarami ilość tych zabitych zwierząt pan sobie zapisywał i tego z dnia rzeczywiście to było 14 lipca, czyli data wiadomo symboliczna napisał nic nie, ponieważ niczego nie upolował, ale w ZUS są także, że to dziadek Rudnik szesnastego Ludwik piętnasty w tamtym słówkiem kwitował te dni, w których w ogóle nie było polowań co było dla niego bardzo bolesnym jak ustaliliśmy polowania i kobietę to był jego główne pasje i jej, ale nie mniej jeśli chodzi o Ludwika szesnastego my tutaj mamy pewną różnicę w stosunku do odda do dziadka, bo rzeczywiście mnie i dziadek polował i był znany jest z podbojów miłosnych miał wiele kobiet natomiast Ludwik szesnasty miał tylko 1 kobietę swoją żonę co co moglibyśmy uznać za oczywistość standard swym naszego współczesnego punktu widzenia analizy sieciowe salony, ale aleje jedno wiemy, że obyczajowości jest w w czasach nowożytnych w środowiskach dworskich Wally pokazany zupełnie inna i są takie próby interpretacji nie polowanie Ludwika szesnastego, żeby była jakaś rekompensata za powściągliwość się właśnie taką erotyczną, a także to wynikało być może sceny to co testach są takie próby psychologizowania oczyszczeniem nie można mieć pewności jak jak to jak to naprawdę wyglądało, ale niektórzy autorzy próbują to interpretować także że, że rzekło będąc bardzo nieśmiały wycofany ostrożny, jakby dawał upust daje upust swojej właśnie Energi prawdziwej na plaże polujący prof. Jan Waszkiewicz, który już wspominaliśmy w biografii króla pisał tak wolno współczuć losowi tego przeciętnego człowieka dobrego ojca rodziny władcy pozbawionego demonicznych wad wybitnych zalet prawa sukcesji dynastycznej odebrały mu szansę powodzenia na miarę jego możliwości mógł się mógł być przecież bardzo dobrym kartografem zegarmistrzem albo ślusarzem zresztą ślusarstwa zajmował się jako dziecko barażów, ale wówczas uważano, że to jest dobre zajęcie dla najmłodszych, żeby się tak sprawiali mnie manualnie w taki właśnie czynności Mueller męczy to jest tak właśnie, że Ludwik szesnastym był poczciwym człowiekiem, który trafił na zły czas no bo gdy dla rozważnych osławiona kwestia no bo byli jego los rzeczywiście obsadził wyjątkowo wymagającej grali na jej, jakby na usprawiedliwianie groźna, że był pełen dobrych chęci i dobroci, ale Alego to przerosło no, jakby nie jest dostatecznym wyjaśnieniem, że dla ziemi piekło wybrukowane właśnie no nie mniej trzeba powiedzieć, że właśnie to ciągle był nam wraca ta anegdota o słówko nic w jego w jego agendzie no bo tory to jeszcze nie do powiedziałem tej strony zagadnienia że to, a ta anegdota miała ilustrować się nicość intelektualną króla, który nijak nie nie, zapisując pod taką szczególną datą to jednak tego typu żadnej ochronie zdrowia 3, ale prawda tak co się dzieje wokół niego jest to właśnie powiedziałem jeśli chodzi o fakty pewne nieporozumienie, a w ogóle to wiemy że, że król był dobrze wykształcony był niewątpliwie inteligentny był oczytany znał dobrze angielski ICO w tej epoce nadal we Francji czasem miejsce w niej niezwykłą umiejętność, dzieląc się bardzo są przywiązani do swojego wybranego języka nawie w wieku 18, kiedy Francuzi przyznali jak wiadomo była jednak komu właśnie minęła franka powszechnie używany język angielski tak była językiem elit w całej Europie no to nawet nie mieli specjalnej motywacji zwykle, żeby się uczyć tego języka król ten język nie znał oczywiście można też wspierać się, jaka była jakość czy przydatność, niemniej jakość jego przydatność tej edukacji króla do właśnie zadań, które przed nim stanęły, bo to były dyrektor takie bardzo klasyczne mniej historycy Rzymu historycy, ale artykułowane literatura, a łacińska, którą dobrze dobrze znał klasyczna literatura francuska państw na pewno brakowało jej takiej wiedzy z zakresu praktycznego uprawiania polityki ekonomii, o czym mówiliśmy, że był to temat palący nie jest wtedy, ale mniej myślę, że już, że tutaj nie dla braki intelektualne i miały znaczenie co bardziej temperament charakter króla, który też nam się tutaj w rozmowie przewijał się był to taki człowiek trochę wycofany powściągliwy i jednak do pewnego stopnia nieśmiały i na pewno nie był typem charyzmatycznego polityka mówcy np. ale to jest też wynik nie jest francuskie goły ustalił właśnie monarchii absolutnej, bo łatwiej król przecież nie musiał przekonywać przekonywać tak tłumaczyć się przekonywać kogokolwiek porywać się swoich słuchaczy czy np. nie był takim politykiem jak w w tym samym czasie Wang przywódcy wielkich partii politycznej, którzy musieli w parlamencie westminsterskim no przemawiać tak żeby, żeby porwać czasem porwać wcale prawda przekonać do swoich racji król tego robić się nie musiał nawet Moliera donatorzy rodzą się tam, gdzie są we parlamentu albo gdzie jest Agora jej tak na 1 niewątpliwie model republikański ta może sprzyja, a nie z definicji nie sprzyja temu monarchia na inny absolutna no, więc pod tym względem jej możemy powiedzieć, że był to jakoś obklejone od od rzeczywistości, bo boi, bo widzimy, że podczas rewolucji to do głosu doszli politycy, którzy mieli umiejętności trafienia na masce przemawiania, chociaż też to różnie bywało, bo mówisz Żyro bezpiecznie w dobrym dalej będą opróżniane no tak no właśnie, więc na, ale to są ludzie innego już pokolenia innej innej formacji, a środowisko, które kula otaczały go doradcy jak oni odnajdowali się w tym tej dynamice wydarzeń rewolucyjnych, bo przecież między 1700 osiemdziesiątym dziewiątym rokiem, a 1700 dziewięćdziesiątym drugim, kiedy mamy koniec monarchii no i dziewięćdziesiątych trzecim, kiedy Ludwik zostaje on zginął trenowane jest jednak mnóstwo czasu no rybny początkowo ministrowie uważali że, że problemy budżetowe można rozwiązać za pomocą mnie metod metod mieszczący się w modelu monarchii absolutnej, czyli bez zwoływania Stanów generalnych my zgromadzono nawet w inny pewną liczbę notabli z Wersalu i próbowano ich przekonać do jej nowego systemu podatkowego, który właśnie był obciąża także do tej pory uprzywilejowanych czyni, czyli szlachty, która praktycznie nie płaciła mniej podatków i a w większym stopniu, by obciążała duchowieństwo, które do tej pory ujść cało tzw. dobrowolną ofiarę, ale nie ona ani, jakby niewystarczająca w stosunku do bogatych budżetowych potrzeb w związku z tym po ministrowie króla Ubu mamieni przez długi czas nadzieję, że nie jest to zgromadzenie notabli mianowanych przez króla w w tym celu rozwiąże ten problem po prostu uchwali nowe podatki i dziura budżetowa się w ten sposób wypełni, ale okazało się, że nawet takie grono mianowane ludzi mianowanych przez przez króla w tym biskupów arystokratów bogaty bardzo mieszczan z kręgu z finansjery w jak upiec 2 no i także ci ludzie się sprzeciwili takiemu prostemu rozwiązaniu i domagali się na udziałów w rządzeniu stąd ten postulat zwołania po tylu latach przerwy z Stanów generalnych i po różnych pomnikach próbach rozwiązania tej idei tej sprawy kroju musiał jednak późna ustępstwa takie też były głosy jego jego Jagoda doradców że, gdy się, którzy nie nie chcieli to trzeba przyznać się swoją drogą może on, że ani król ani jego ministrowie nie byli za rozwiązaniami siłowymi każdy może nawet dużą skalę Zosią pługi i dlatego nie jest kojarzona z Sieradza KUL ida lin można było na rewolucję zdusić zarodków pewnych momentach to jednak król robił el krok w tył zaś są też w ostatnim momencie nie chcę, żeby go odbić wiano przed egzekucją mogą już wtedy inne zostanie straconych więcej istnień ludzkich i że to nie jest konieczne, ale tak i to jest o bardzo ważny w moim zdaniem aspekt, bo myśmy do tej pory mówili o takich cech temperamentu i charakteru, który nie sprzyjały twardym rozwiązaniu w krytycznych momentach, ale też trzeba, iż to wynikało to taki był brak twardych decyzji nie był tylko o jakiś defekt z punktu widzenia polityki, by defekt charakteru, ale taka powiedziałbym naturalna dobroć się tego tego człowieka, który był bardzo taki właśnie na przepełniony ideałami chrześcijańskimi miłości bliźniego jak jakkolwiek by to brzmiało to jednak takiej antena w tym to naprawdę wierzył w tym sensie n p . w małym stopniu był dziedzicem swojego dziadka Ludwika piętnastego, który też nie był krwawym despotą ale jakby mnie go, jakby inne normy w jego granice były były bardziej reszta żeliwne bardziej było żadnej tremy elastyczny na, a całkowicie z kolei nasz Ludwik 16 różnił się swojego wielkiego przodka Ludwika czternastego który, który jest w noże robią wszystko dla dla swojej chwały i potęgi monarchii, ale także nie cofał się przed twardym nikt drastycznie krokami panie profesorze spróbujmy sobie odpowiedzieć na pytanie, dlaczego król musiał umrzeć 11 stycznia 1700 dziewięćdziesiątego trzeciego roku w konwencie rozpoczyna się jego proces nie jest już monarchą nie jest już Ludwikiem szesnastym tylko jest Ludwikiem tabletem, a rzecz jasna od Hugona tapeta, czyli pierwszego władcy Francji z dynastii Kapetyngów, ale to nazwisko mówi Sięka inni wyprzedano zarzutów jest kilkanaście główny zarzut jest taki, że dopuścił się zdrady stanu wręcz zamachnął się na państwo zastanawia się, dlaczego rewolucjoniści, pozbawiając go Korony postanowili pozbawić go także głowę, dlaczego rodzącą się nowemu porządkowi było to potrzebne no zabrzmi to sposób o okrutne, ale taka panika była logika wypadków ideologię rewolucyjny in, dlatego że mody i ją wyraził zresztą w 2 mowach kolejna wygłoszonych przed konwencją 1 z młodych radykalnych działaczy powiązanej z kabinami z Maksymilianem, żeby spierają się nazywał Luigi scenarzysty i jemu przy przypada rola rola takiego no rzecznika tego stanowiska radykałów z Republikanów swe dążącej do ostatecznej rozprawy z brodzikiem czternastym na innych tych umowach scenarzysta czytamy, że żyje król jest jakby w kimś, kto postawił się poza umową społeczną jest był z dla tego środowiska i tyranem i to po pierwsze, a po drugie, jakby sama jego fizyczna egzystencja zagrażała Republice i i rewolucji i jej trochę niezależnie od konkretnych oskarżeń, które też padły oni jako mylnie jako o właśnie potomek Kapetyngów nabył nie do pogodzenia z SLD dla dla tych właśnie radykałów z z rewolucją i musiał zostać fizycznie nie wyeliminowany niemożna panować i być bez winy każdy król jest buntownikiem i uzurpatorem oto fragment 1 z tych umów, o których pan profesor przed chwilą inne powiedział oczywiście król miał obrońcę zresztą zostanie z wyrafinowanym, a ten główny znak jest gotowa zrezygnowany oraz całą rodziną w winie za długo po Ludwiku szesnastym zresztą sam robi wspiera zostanie za 1 , 5 roku zloty nowa Norwegiem rewolucja będzie pożerać własne dzieci dzieci oraz firm z tak nie chodzi tutaj sprawy zwykłego procesu Ludwik jest oskarżony wy jesteście sędziami nie ma się wydać wyroku skazującego lub uniewinniającego jednostka macie zastosować środek zmierzający do utrzymania bezpieczeństwa publicznego Ludwik musi umrzeć, ponieważ kraj musi żyć wydano wyrok skazujący kara śmierci, choć nie wszyscy byli entuzjastami tego rozwiązania niektórzy głosowali za ne albo wygnaniem albo uwięzieniem niektórzy za karą śmierci, owszem, ale odroczono mu, niemniej jednak większość faktycznie opowiedziała się za karą śmierci i było wiadomo, że ta kara musi być dość szybko wykonane no bo nawet bardzo oba w, bo od Zana usuwania wyroku króla wideo do wykonania kary minęła na nią 24 godziny, więc zdecydowano się na wejście natychmiastowe wykonanie tej kary tutaj mieć trzeba powiedzieć też może dodać do naszych rozważań to, że królowi bardzo nie sprzyjały okoliczności zewnętrzne, bo te oskarżenia o o zdradę były powiązane z wojną trąd Francja nie toczyła od kwietnia 1002 . roku z koalicją monarchii europejskich, z którymi koło się jednak kontaktowało robi to głównie za pomocą listów pisanych przez jego żonę Marię Antoninę za te listy zostały znalezione o tej podał słynnej żelaznej siadają 20 listopada, czyli na powiedzmy inna kilka tygodni przed rozpoczęciem mniej procesu odtworzono tę szafę w Pałacu, kiedy i i tam też listy były one naszej perspektywy nie są bardzo skandaliczne bo, bo królowała pisze w nich do swego brata cesarza Leopolda, ale na szwagra Ludwika szesnastego w sposób zawoalowany, ale no dla dla radykałów były to dostateczne dowody kosza aktów zdrady jej kraju, który toczył wojny właśnie m. in . z CIA Austrią Leopolda mniej drugiego z Prusami wschodnimi kresami Fryderyka Wilhelma drugiego ty taka próba odwołania się do obcych dworów w celu restauracji monarchii tak, bo jeszcze pamięta mniejsze oczywiście do tej w rewolucji niesłychanie jest ważny stał się czynnik ten znany opinii publicznej czy węziej mówiąc nastroje ulicy paryskiej gazety wtedy drukowano na Bogdankę oczywiście i niejedna te środowiska, które przecież były, jakby tuż za progiem konwencji sal konwencji, który odbywał się proces Ludwika szesnastego miał bardzo niekorzystny wpły w np. manifest, który wydał naczelny wódz armii pruskiej książę brunszwicki to było jeszcze w sierpniu 1002. roku działa on bardzo takich brutalnych słowach groził paryżan no i gogle z Francuzom, że w sytuacji, gdyby z głowy ludzika spadł choćby 1 włos tak to ujął Polski generał to Paryż zostanie zmiażdżony zniszczony, a jego mieszkańcy byli bici przez, triumfując są armie pruską na oczyszczenie do do zwycięstwa Prusaków nie doszło, bo w następnym miesiącu Francuzom udało się ich powstrzymać i każda wojna się odwróciła narzeczy rewolucyjnej Francji no, niemniej i w tym kontekście jakiekolwiek ślady kontaktów porozumiewanie się pomiędzy parą królewską, a nie pomagał, a tymi wrogami zewnętrznymi bardzo nie pomagały też królowi i i uprawdopodobniały te oskarżenia o o zdradę dałby mu zarzut tej daniny, bo bardzo nad wyraz, bo przecież już koszty w tym rządzie panowało nie był królem no to mówimy o tym, już ostatnim okresie od września, kiedy był po prostu uwięziony, ale był wcześniej był już władcą konstytucyjnym i dniem nie mamy jej o 3 nie no właściwie w od zebrania się Stanów generalnych już się praktycznie monarchia absolutna nie istnieje, więc głowa państwa z definicji nie mogła być tyranem otwieranie nie był podczas tego procesu właśnie królowa oskarżany a w jakich warunkach był przetrzymywany więziony był traktowany no właśnie te warunki okazały się surowe mówimy o takiej wieży średniowiecznej gra się nazywa to o PIT, ponieważ to były dawniej klasztor templariuszy stand stąd nazwa, bo nawet takie nieporozumienie, bo Marian niż wydawało, że oni ani czy rodzina królewska zostanie umieszczona nie jest takim miejskim Pałacu, który tak nazwał się tak samo i był tuż przy alei i wie, że tam były zupełnie dobre warunki 3 lata wcześniej tam koncertował mocarst w, ale nieoczekiwanie pięcioro osób składających się na wówczas na rodzinę królewską został osadzony w tej ponurej mniej wierzy, bo mówimy o zamknięciu Ludwika i jego żony Marii Antoniny dwojga i dzieci, czyli Delfina Ludwika i jego siostry Marii Teresy no i mnie w tutaj jest nieprzypadkowe, bo ta jest wnuczka cesarzowej austriackiej Marii Teresy no i jest w tym gronie też siostra króla Elżbieta na nic -li ta rodzina ta może zioła oczywiście w warunkach no bardzo bardzo trudny w zestawieniu z UE w tym, z czym dysponowani wcześniej na to by ich oblężenie trwało dla Ludwika szesnastego stosunkowo krótko, więc może jeszcze nie zdarzyło się odbić na jego zdrowie, ale alem di Maria Antonina, która 9 miesięcy później położyła głowę pod nóż gilotyny szewcy w więzieniu rozchorowała te dzieci też chorowały Maria Antonina chyba też ciężko chorowała mówi się o tym, że to mógłby się rak macicy raka jajnika, ale i, ale gorzowianie te tereny te warunki najczęściej urojone choroby i tak samo Delfin, czyli ten mały wtedy chłopiec, który urodził się w roku osiemdziesiątym piątym naczelnik 1003. 18 lat tak no to na to się rozchorował na gruźlicę oczywiście to mogą być względy genetyczne, bo jego dziadek ojciec króla zmarł na gruźlicę, ale ich, ale nie, ale jedno mnie nie pomagały też bardzo bardzo trudne warunki poza tym jej nie chodziło nawet o to, że nie zmieni mniej wygód, ale byli bardzo tak obcesowo brutalnie traktowani przez znane nadzorców, którzy się z nimi nie patyczkować i dajesz innym od paru UAM, bo po śmierci matki im już nie pamięta czy został oddany gdzieś na wychowanie jakiś postęp ludziom w każdym razie not przeglądów zawierusze dziejów potem pojawiali się ci, którzy podawali się za zadanie wina tak, bo bała, bo oczywiście są częste sytuacje w w monarchiach, że rzecz, że pojawiały się ludzie, którzy twierdzą, że są cudownie, ale ocalony inni właśnie ludzi miejsce z kręgu rodziny królewskiej, którzy ponieśli jakąś tragiczną śmierć tak było tak było z przypadku zwanej sprawie Romanowów ale, ale tu także mamy taka sytuacja jest niewątpliwie Delfin zmarł w roku 90 tym jej pion temat oczywiście niektóre środowiska realistycznym twierdziły, że podmieniono po prostu ci, by coś, jakby przeceniono ciało jak już innego chłopca zmarłego na właściwego Ludwika wyprowadzono wystąpią, ale to są wszystko legendy jedyną osobą z tej piątki, która rzeczywiście ocalała była jego siostra Maria Teresa, która później została wymieniona, kiedy na papierze zakończy się terror jakobinów i choć jako czarny łagodniejszą fazę i wtedy jest za jej z austriackich jeńców ona została wymieniona i UE i po prostu znalazła się w Wiedniu akt zgonu był sformułowany w sposób następujący Ludwik CAPEX zawód w ostatni król Francuzów WIG 39 lat urodzony w Wersalu zam . w Paryżu mąż Marii Antoniny austriackiej jak wyglądał ten 2001 . w styczniu 1700 dziewięćdziesiątego trzeciego roku dla króla no ważne jest czy ten też to co się działo poprzedniego dnia, czyli właśnie przyniesiono mu tę nowinę zrobili tam ludzie dają delegowani przez przez konwencję, ale także 1 z tych podań najsławniejszy z tych 3 adwokatów niejaki Malec, aby mnie no w w GM ta delegacja wkroczyła mniemania za łby, by płakał w związku z tym od razu, więc Ludwika zorientował się rzeczywiście jest ona, że jeszcze nie nie są nie nie są nie są dobre mniej błonnika call prosił o trzydniową zwłokę w wykonaniu tego wyroku, na który mówiliśmy, że był zaplanowany na następni Dziękczynienia 2001 . i prosił różne inne rzeczy, czyli np. dowiedzenie się taki sam na sam z ZUS ze swoją żoną dziećmi siostrą i NATO z trybun zapadła zgoda już szybko udzielona natomiast nie post także pozwalano mu wyspowiadać się nimi nie zrobił to ten spytał spowiedź przyjął kapelan dworskiej, więc na to się zgodzono natomiast na tę zwłokę trzydniową nie król zredagował swój testament i oni z takim no bardzo podniosą ceny jej aktem, w którym widać sieje w tej heroizm jego postawy i jej dnia na pewno jest to postawa takiego trochę chrześcijańskiego męczennika, który jak umiera za za dobrą sprawę z o swoje życie składa w ofierze dla dobra swoich poddanych no i te geny geny testament był Kolumb był potem kolportowany całej Europie zrobił wielkie wrażenie na noc następnego dnia króla przewieziono do do miejsca egzekucji, czyli to był dawny plac Ludwika piętnastego, który podczas rewolucji był po prostu zwany plan znowu rewolucja jest zwany placem zgody na renty po tej krwawej łaźni właśnie, jakby Francuzi zapragnęli zgody, więc jest oczywiście stąd ni stąd nazwa ta podróż na szafot trwała blisko 2 godziny ulicami paryskimi jedno tak, bo to jest pewna odległość jest z wystąpił do 1 na plac zgody mówi my, ale też, by ten w wóz taki odkryty w wywózce, którym jechały Ludwik najechał bardzo wolno w wśród tłumów na 1 paryżan i te tłumy były mu panie profesorze nienawistne ludzi część Róża król zostanie stracony czy też sfilmował tygrysa gasić Autumn raczej to była taka, a dosyć ponura obserwacja tego tego właśnie ponurego spektaklu trzeba pochylić się jednak nastroje ulicy paryskiej były niechętne królowi od dawna, czyli od jeszcze jego ucieczki, o czym nikt mnie w powiedzieliśmy, że rzecz, że król próbował się salwować ucieczką w jeszcze w roku 90 tym pierwszym i wtedy to odebrane zostało bardzo źle przez c przez mieszkańców nie jest stolicy, więc opinia nie sprzyja to była też różnicach basy w stosunku do tego jak król był postrzegany poza poza stolicą, która w stolicy liczba bardzo radykalizują vana to opanowana przez radykalny kluby swoje polityczne natomiast ludność prowincji wsi francuskiej była dużo bardziej przychylna królowi uważa go tradycyjnie jak to w ogóle lub postrzegano dat NIK królów Francji jako ojców jodu w nas jako namiestników Bożych też tak na off, a Paryż był specyficznym pod tym względem miejscem stąd tłumy, ale asystowały temu spektaklowi taki też nastrojowe braku przychylności ten ponury jakiś takiej kontemplacji manna i były też zapewnione bardzo takie mocne środki bezpieczeństwa naczep po bardzo duża wojska Gwardii narodowej zbrojonej poznajemy Dave na samym placu wzdłuż trasy przejazdu króla na wszelki wypadek co tu też trafiło do legendy, że taką krótką przemowę zaimprowizowana wolny Ludwikowi przerwały jej werble którymi za głoszone zagłusza ono wypowiedzieć się mniej króla, żeby jednak być może jednak nie nie nie później był mu nagle nie stał się nagle Chanel właśnie dla nas zaprotestować przeciwko cywilom trenowaniu tak, trudno więc mnie, więc te to był raczej taki nowy niewątpliwie pan ponurej dzień w umiera niewinnie przebaczamy wrogą pragnę, by moja kre w przyniosła pożytek Francuzom i uśmierzy ładnie w Boga więcej powiedział Ludwik 16, ale powiedzmy, że tyle na sam koniec naszej dyskusji tuż przed wykonaniem wyroku podobno wszedł na szafot z godnością nie opierał się w głowę położył dobrowolnie no no właśnie, więc to nie jest kolejny jej aspekt jego i jego wiekową takiej postawy i charakterów on tutaj wykazał wobec tej bardzo drastycznej sytuacji wielką odwagę osobistą Hart ducha jedno pokazał się nie jako na godny następca różnych wielkich władców Francji od Ludwika Świętego dzika czternastego i o innych i alei też było dużo w tym właśnie takich jej cechy postawy dobrego chrześcijanina w otaczającym go swoim prześladowcom spadającym Gos jak mówiłem swoje życie w fazie i w ofierze jakiś wyższej sprawy, gdy z tą sprawą było dobro jego jego poddanych nawet jeśli o nich jest jego punkt widzenia na poważnie zbyt młodzi i dokonując zamachu na prawowitą monarchii prof . Piotr u gniewski muzeum historii Polski Uniwersytet warszawski odnoszą się przed dwudziestą trzecią bardzo dziękuję panie profesorze dziękuję bardzo państwa zaproszone informacja po informacjach wraca
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA