REKLAMA

Gigantyczne uczty czarnych dziur

Data emisji:
2019-02-01 11:00
Audycja:
OFF Czarek
Prowadzący:
Czas trwania:
41:33 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

państwa moim gościem jest dr Mariusz Gromadzki z obserwatorium astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry panie rektorze niedobre państwo dinner panie dyrektorze niedawno ukazał się interesujące artykułu, aby mógł doniesienia prasowe różne dotyczące czarnych dziur i z racji tego, że to są rzeczy dość skomplikowane to staramy się je jak rozumiem popularyzator nauki stawia się różnego rodzaju zjawiska astronomiczne fizyczne chemiczne przełożyć na inne jakieś Rozwiń » rzeczy, które moglibyśmy sobie bardziej jako osoby niestety liczone wyobrażać bio to pojawiają się n p . z informacji czy doniesienia czy artykuły o uczniach gigantycznych ucztach czarnych dziur, czyli czarne dziury jako miasto twory, które zjadają różne kosmiczne rzeczy oczywiście to jest dobry materiał na film science-fiction, ale rozumiem, że dla naukowca to nie musi być aż tak bardzo obrazowo wyjaśnione mam nadzieję, że uda się także inny gdzieś pomiędzy tymi czarnymi otworami zadającym i inne potwory, a jakiś bardzo naukowo hermetycznym językiem znaleźć jakąś przestrzeń, w której zrozumie, o co chodzi z tym czarnymi dziurami, które pożerają w cudzysłowie co w tym konkretnym wypadku mówimy o masywnych czarnych dziurach, których masa z urzędu milionów miliardów mas słońca trzeba też podkreślić, że są mniej masywne dziurę, ale w tym wypadku te bardziej masywne one rezydują w centrach galaktyk im k od czasu do czasu potrafią połknąć jakąś gwiazdą Kamil Miazga obok materii w przypadku niektórych obiektów nazywane aktywnymi jądra galaktyk powstaje dysk, w którym przed w tej materii jest ciągłe w naszym przypadku udało się odkryć 2 obiekty, w których które były bardzo spokojne i w pewnym momencie zaczęły spożywać to materia spowodowało, że strumienie w rentgenie EW ostra selekcja oraz także w zakresie optycznym drastycznie wzrosła w przypadku Orange na złoto 50 × przypadkowo optyki nie, bo to tak imponujące, ale również zauważalne zresztą oba razem została odkryta w paśmie wizualnym czy to na takich falach jednak ich widzimy nasze otoczenie, czyli czarna dziura coś, a pchnęła można, by rzec nie naukową, a naukowo co to znaczy że, że coś się zjadane przez czarną dziurę w stopce to wygląda ta kadra wygląda w następujący sposób jest to taki możemy sobie wyobrazić jako taki lej i to co pani tak dalej nie ma już szans, żeby się z tego wydostać i wyśmienitego wyizolowana czarna dziura w oku to nie byłoby żadnej materii nie byłoby żadnej metody, żeby ją odkryć poza oczywiście oddziaływanie grawitacyjne, ponieważ ta nadzieja potrafi załamywać światło, które powinno poruszać się do nas po prostych liniach ona potrafi załamać, gdy widzimy obiektem, które są za czarną dziurą przesunięto odpowiednio na skutek grawitacji czarnej dziury w tym wypadku, ale mamy tak będzie w centrach galaktyk tam jest ogromna ilość gwiazd ogromna ilość gazu i misia taką mieć takie 2 przypadki tak będzie, które były spokojne osadzeni nie konsumował żadnej materii i nagle zaczął konsumować materii nie jest takie jednorazowe zjedzenie czegoś go po prostu wystartował proces, który trwa do dziś 2 lata temu 1 z naszych czarna dziura w ogóle 17 AJ za to spożywać materiałów oraz Jazz znalazła ją dostanie do dzisiaj cały czas coś SUV-a, a co jest powodem właśnie tego nagłego głodu czarnej dziury nowość nie wiemy to jest to jest najciekawsze udało nam się zaobserwować zjawisko opisać je, ale nie udało nam się wskazać jednoznacznych mechanizmów, które spowodowały pojawienie się tego zjawiska czy to nie jest tak że, gdyby zbliżymy się za bardzo do czarnej dziury to wpadamy w cudzysłowie znowu tylko zarzucano, że wciąż będzie zasysa, których leczenie zasysa, a nie to nie jest tak, jeżeli się z nich, że za bardzo to w wtedy działa zwiększa siłę, która spowoduje, że będziemy się poruszać w kierunku czarnej dziury, że jesteśmy w takiej odległości, że siła grawitacji od innych ciał jest równoważona przez to czarnej dziury, więc nie grozi nam nic nie grozi nam to zespół spadnie do czarnych dziur, ale jeżeli przesuniemy się też siatka i siłacza będzie kryzys zaczyna dominować CD wpadamy do czarnej dziury jest taki przypadek zerwania gwiazd, jeżeli wraz z gwiazd znajdzie się za blisko czarnej dziury, a to zaczyna nam dominująca siła działająca na na gwiazdę zaczyna być Grawitacja czarnej dziury tak Grawitacja jest silniejsza niż sama Grawitacja gwiazd co powoduje zerwanie z zewnętrznej otoczki gwiazdę Jana Pospieszalskiego zostają przez to czarną dziurę w unijnym ta to jest związane z oświeceniem głównie w rentgenie, ale także w aptece jak w czasie tej materii jest wyrzucana z czarnej dziury ani mamy świecenie radiowe jest bardzo złożony proces ci oświecenie w optyce i w rentgenie oznaczała formy pomiarowych różnych form obserwacji w oczy w tej chwili astronomowie obserwują wszechświat w różnych zakresach chwali obserwujemy w promieniowaniu gamma, który jest bardzo energetyczna promienie rentgenowskie, które jest nieco mniej energetyczne promieniowanie gamma promieniowanie rentgenowskie bardzo przenikliwe n p . jest używane tutaj na ziemi w medycynie do robienia zdjęć rentgenowskich potem mamy UltraViolet potem jest pasmo optyczne, które widzimy potem dalej mamy, a stąd podczerwone są milimetrowe i na koniec mamy radiowe widzimy w całym zakresie od fale radiowe, które możemy brać na siebie odbiornikami radiowymi do promieniowania gamma, do którego musimy konstruować odpowiednie urządzenia i wysyłacie w kosmos, bo nie jesteśmy w stanie zabrać promieniowania gamma promieniowania rentgenowskiego z ziemi czy teraz, przyglądając się czemuś czasami z zarzutu, że można można zaobserwować jakieś zmiany w 1 z tych pasma czasami większej liczbie czasami mniejszym lub wskutek tak to oznaczać zmianę pociągają nas będą w każdym zakresie, ale muszę pamiętać, że obiekty w pewnym zakresie dominują, więc tam dołożymy troszeczkę to będzie mała zmiana, jeżeli dołożymy też gra w zakresie gdzieniegdzie było mało to od razu nam się robi duże jest zauważalna zmiana w Łobzie właściwie, dlaczego interesuje nas to w jaki sposób czarne dziury połykają pożerają wciągają inne ciała Gazy słońca planety interesuje nas do z takich z takich powodów, że takie zjawiska pozwalają oszacować parametr czarna dziura potrafią czasami oszacować re ma przede wszystkim masa rząd oszacować prędkość rotacji czarna dziura w przypadku niektórych niektórych zjawisk, a czarną dziurę co bardzo ważnymi obiektami dla nas porażka to wydaje się, że ta będzie pozwoliły na formowanie się galaktyk w niebo czarnych masywnych dziur ta cała materia we włoszech więcej miałaby się, gdzie za zaczepić i powstania galaktyki byłoby w niemożliwe, a widzimy, że tak galaktyk są miliardy i wygląda na to, że każda z nich ma czarną dziurę no dobrze na drugą, że to jest taka zwykła ciekawość tak się wydaje jest odwrotnie o OZE w styku 3 osi z nr. 1 dla morza i zarabiają nadzory do tego, żeby z Bilda powiem podatnicy mówi no dobrze właściwie po co widać nasze pieniądze a bo interesują nas jakieś ważne roczne na moment zastanawiam się o tym, by, gdyby jutro o opublikowany artykuł, w którym wyjaśnia pan mechanizm funkcjonowania czarnych dziur albo wielkość tych 2 które, które obserwowane są teraz, które tam pożarami rzeczy o to w nie zmieniła się nasza wiedza o wszechświecie, bo inaczej nasze życie nie zmieniło się nieznacznie albo za seks zasugerował, że wcale się nie zmieniło wszyscy lekarze wiedzą bezużyteczna mamy sporo takiej wiedzy, która ma na początku wydaje nam się bezużyteczna jest też sporo takich, które na końcu wydaje się bezużyteczne, a na szkodę pójdźmy dalej, a tak początkowo science fiction w filmie Interstellar to pewnie większość słuchaczy oglądała czarne dziury są wykorzystywane do podróży między gazowych ogromne odległości i jeżeli te badania w przyszłości pozwolą na takie zjawiska nie będzie mógł pan powiedzieć za kilka lat to było bezużyteczna irytacji nie wojny Gwiezdne jest przechodzenie do hiper i prędkości szczerze przez tyle lat mogliśmy już, chociaż samoloty szybsze skonstruować, ale z jakichś powodów producenci nie inspirują się filmami science-fiction także niewiele słuchacze Radia tak nie za bardzo akceptuje to wytłumaczenie że, ponieważ filmie Interstellar czarne dziury są przedstawione w taki sposób to po dziś badacze nie badamy różne rzeczy, które nie są nie są użyteczne na mecz z zakresem biologii, która wydaje się zdecydowanie bliższa dla ludzi niż astronomia sporo rzece nie ma przełożenia na nawyki praktyczne zastosowanie właśnie chyba na tym polega nauka, żeby badać rzeczy, które nieraz znają swoje komercyjne to myślę sobie, że tak pewnie można, by powiedzieć, gdybym naukowcy się sami finansowali ale, ponieważ są finansowani przez podatników co rozwiąże od czasu do czasu muszą podatników przekonuje, że to co robią w jaki sposób ma sens, bo w przeciwnym wypadku jesteśmy zdani na ciekawość naukowców NASA testuje się, że jeżeli mamy zaspokaja ciekawość naukowców, dlaczego się zatrzymywać tam właściwie myśmy zaspokajać ciekawość wszystkich osób na świecie i tym sposobem każdy będzie znajdę znajdą odpowiedź na pytanie, które być może kiedyś do czegoś przydadzą, a w międzyczasie w międzyczasie będzie miał środki no dobrze wrócił do czarnych dziur po informacjach Radia TOK FM, ale w Anglii informacja o godzinie jedenastej 20 studio dr Mariusz Gromadzki z obserwatorium astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego informacje o informacje wracamy do programu off czarek to w państwa i byłem gościem jest dr Mariusz Gromadzki z obserwatorium astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego rozmawia z czarnych dziurach, ale też tylko o filozofii nauki można tak powiedzieć czy informacjami pan protestował przeciwko swoim tak oczywiście może więc, że przed nim głowę wydaje mi się świetny przykład Super np. byśmy coś takiego jak aerodynamika została rozwinięta nabyła taką nauką okazują się gaz zachowuje zasady mogłoby się wydawać takiemu szczytem działaczowi chleba zupełnie niepotrzebna niemająca żadnego wpływu na jego życie, a teraz dzięki tej termo dynamice mamy samochody staramy się poruszanej w ich liczba tych rozwiązań, że mówi pan, że to, że to naukowcy odpowiadają za smok za zanieczyszczone powietrze po części tak rodzą, więc w malarstwie w Managui oraz tańsze jest bilans tego równania potrafi sobie wyobrazić współczesne życie bez samochodu 20 zostali przewiezie przemieszczania się na dużą odległość nie potrafię podać sobie wytłumaczyć wyobrazić także doskonalsze samochody, które nie zanieczyszczają albo nie zanieczyszczają, ale proszę zobaczyć grafen w walce o grafen tak pamiętam chyba powstało ponad 100  000 prac naukowych na temat grafenu w planach nie widzimy zastosowania oraz prawda nawet rozumiem jest oczko ogródek do czytamy w cień do ogródka tych, którzy są prace naukowe tak sztuka dla sztuki stąd muszę się nauczyć cierpliwości bo zanim zaczęła się praca na termo samochód pieszy samochód seryjny wybudowane przez braci Ford zdobyło ponad 100 lat temu samochodowego na zupełnie inaczej widzimy, że to jest ewolucja złożono 100 lat ludzie są niecierpliwi ich stale czasowe życiowe są zdecydowanie krótszy niż czas potrzebny do rozwoju motoryzacji czy rozwoju matematyki matematyka wezmą się rozwijać 300 lat i nadal jest sporo zagadek, na które nie potrafimy odpowiedzieć twierdzenie Fermata zostało dowiedzione całkiem niedawno była zagadka, która ponad 100 lat pozostawała nierozwiązana, a właściwie pytanie brzmi czy powinniśmy wspierać finansowo z naszych podatków naukowców już ponad 100 lat właściwie niczego nie osiągnęli, dlaczego nie mam z treści tej 1 osoby, która coś osiągnęła, czyli jeżeli, a my go pan osoba ma namyśli to wie pan to jest coś takiego myślę sobie, że w korporacji, jeżeli pan przynosi zysk korporacji NATO dostaje pan premie nagrody albo udział w zyskach i zrywały naukowców, którzy przez ponad 100 lat nie rozwiązali zagadkę oto dociera oni są potrzebni to jest bardzo trudna zagadka stancję bierze problem nie zdarza coś się z nimi nie tak to po prostu jest takie wyzwanie jak zdobycie Mount Everestu, który też im przez nowy projekt jest jak jest cel zdobywania Mount Everestu, a czy cokolwiek ma sens oczywiście proszę podać przykłady nie albo gdy pan zdobywanie Mount Everestu w sporej części jest zdobywane za pieniądze prywatne tak żeście państwo się dokłada i to moim zdaniem jest błędna, bo się, dlaczego mamy dokładać się do wyprawy grupy ludzi, którzy robią to dla Lwów sobie znanych powodów Bałtyk uważa się na niebezpieczeństwo może swoje rodzinne dla utratę dochodów, a i tak, by zagrać tak, a w przypadku nam też jest podobnie, ale nowy mężczyzna normą jest wspierana przez innych niebawem większość, ale często ginie wspierana przez publiczne pieniądze, a n p . w jaki sposób np. firma motoryzacyjna na zupę, ale rozmawiamy w katastrofie w astronomicznym Uniwersytetu Warszawskiego i wspierane przez publiczne pieniądze czy nie obserwatorem jest rozjazd jest zawierana przez publiczne pieniądze, ale szereg instytucji amerykańskich jest wspierana przez prywatnych darczyńców to oni o tym rozmawiamy do, bo jeżeli ktoś jest wspieranie się przez prywatnych darczyńców to może sobie robić coś się żywnie podoba rozumiem, że w takich sytuacjach ci prywatni darczyńcy też oczekuje się rezultatów albo mówią Super, ale pytanie brzmi, jakby ile i w jaki sposób wspierać naukę, bo myślę sobie, że jeżeli ktoś łowi dobrze będę konsumował środki w dowolnej wysokości i może kiedyś coś się urodzi pan mówi może za 100 lat w 2, ale tak to nie jest chyba dobry model ekipa model zaproponował pandemia odpowiedziała na to pytanie to się, że był najbardziej pożądaną przez ministerstwa nauki tego świata osobą i stwarzanie jednak nie myślę, że to może za mało pieniędzy na wszystkie pomysły na zaspokajanie ciekawości naukowcy z całego świata oto wiemy o tym, bo od czasu do czasu naukowcy biją na alarm na alarm, że oto nauki humanistyczne nie są wystarczająco wspierane, a to nauki ścisłe nie są wystarczająco wspieramy oznacza, że ta kołderka za krótka taki list są rzesze naukowców, którzy uważają, że to dyscyplina, którą oni uprawiają jest ważniejsza niż inne dyscypliny, a w styczniu aż o 13 na siebie docent rocznie to on też uważa pan jest ważniejsza od innych osób w opłatach nie uważam to Niewiem, skąd taki pomysł mało tego ja też w przeciwieństwie do naukowców nie wyciągam ręki po publiczne pieniądze, bo to pan to nie jest kwestia o sensowności letnie są od zasobności być objęte są czarnych dziurach, ale jeszcze pytanie brzmi sugeruje pan, że nauka jest karta będzie rata pochłonie środki publiczne mogłaby źle, gdyby nie było kontroli, a chociażby kontroli polegającej na tym, że się przyznaje pewną określoną sumę oczywiście są komisje, które decydują o tym kto stanie w takie środki te, ale potem rozliczane w nowych bardzo transparentny proces nie wiem czy korzysta z badań niewiele wynika wspomnę ten grafen 100  000 prac naukowych i nic no może 3 × naukowcy są premiowani szoku są premiowani za opublikowanie prac naukowych, ale nie za to, żeby coś szkoli się z tą pracą dalej stałą nie mogą takiego wrażenia to rozwiąże spotka się czyta pan czasem nie prace licencjackie prace magisterskie prace doktorskie tak zdarza się, że nie ma pan czasem wrażenia, że to jest strata pana czasu i strata nie jest mnie, że sama strata papieru, na którym zostały wydrukowane pewne pewne pomysły nie nie wydaje mi się tak, że ma takich prac licencjackich one są o to, żeby student ma na Rosję brzydkie wprowadzenie dałam do dawnego rzemiosła naukowego trzeba się nauczyć pisać pracę to bardzo mangi pracy nie wyglądają zazwyczaj jest zbyt dobrze mają szereg ułomności potomstwo jest praca magisterska, która wygląda zdecydowanie lepiej kandydat wprowadzić konkretne badania, ale prace doktorskie przynajmniej w mojej dziedzinie mają bardzo wysoki poziom to tak, ale większość osób idzie na studia nie dlatego, żeby zostać naukowcami, a na pewno nie na studia licencjackie w gotowości po co kogoś uczyć rzemiosła, z którego nigdy nie skorzysta to nie jest tak w przypadku takich dziedzinach jak gastronomia czy fizyka to raczej ludzie idą z zamiarem, żeby uczniowie aż o Jałowiec sam system jeśli tworzymy system, który ma uczyć ludzi jakiegoś rzemiosła, które do, czego nigdy się nie przyda, bo do, czego przydaje się umiejętność pisania pracy licencjackiej, bo prace magisterskie, że ktoś nie zostać naukowcem np. Pegaz, a potem będzie pracować w firmie i ta umiejętność pozwoli na pisanie raportów no dobrze nie sądzi pan, że wtedy warto nauczyć ktoś po prostu pisać raporty prace licencjackie z taką formą raportu, a to przepraszam bardzo się 3 lata uczenie kogoś pisania raportu i pan uważa, że to nie jest wyrzucanie pieniędzy w błoto niech pan oczekuje, że ludzie nauczą się wszystkiego bardzo szybko domy wydają się, że nauczenie kogoś pisania raportu o Hara jest zadaniem, na które potrzeba mniej niż 3 lata to zależy, jaki poziomami cen raport na jaki mamy spore tarapaty, bo po powiedział pan, że to, by było dla potencjalnie dla korporacji czy sądzi pan, że naprawdę korporacja potrzebuje osoby, które nie może nauczyć się bardzo ostro widzi taką pracę licencjacką Eko Exportu napisanie tekstu 15 stron w ocenie pana rysunków i Marta Bolek, ale to nie jest tak ten tekst taka osoba musi przeprowadzać analizę statystyczną np. pani powie pan, że nowe statystyki to jest rzecz na 5 minut nie myślę, że większość prac licencjackich nie ma wspólnego z tą statystyką jest sobie tropiciel piszą prace licencjackie w ogóle nigdy nie liznął statystyki nie jest tak to polecam polecam panu jest tak trwały prace naukowe jest nasze stadko nauk ścisłych może tak się dzieje w przypadku nauk społecznych nauk humanistycznych, ale w przypadku nauk ścisłych jednak wymaga się od osoby, żeby włożyła jakiś wkład twórczy przeanalizowała, jakie dane z wyciągnęła radykalne wnioski o czynie tym się zajmuje przedmiot nazwany statystyką statystyka ma zastosowanie w wielu dziedzinach nie, ale jest przedmiot, który się zastanowić jak to jest nauczany na ich występach tak zgadza się na to, jeżeli mamy studenta, który powinien zaliczyć przedmiot albo zdać egzamin z przedmiotu statystyka to czy to nie świadczy żeśmy go nauczyli statystyki czy musimy jeszcze powiedzieć proszę napisać nikomu niepotrzebną pracę licencjacką, żebyśmy jeszcze lepiej zobaczyli trudno się z panem rozmawiam muszę powiedzieć, skąd tak to styl agresywny i bardzo biegliśmy do tematu, którym Naramowic przepraszam, jeżeli poczuł się pan zaatakowane po prostu mam inne zdanie na temat wydawania publicznych pieniędzy niż pan, ale jeżeli przyjąć, że są agresywne to co w takim razie Powróćmy do czarnych dziur jak wygląda sytuacja czarnych dziur, bo rozumiem, że ktoś zauważył, że jest niezwykłego w zwykłej obserwacji czy to są od niego maszyny, które analizują czy potrzebna jest jednakowoż ludzka i ludzkie oko w na każdym etapie zawsze jest potrzebna ludzkie oko, bo między nimi w naszym przypadku wyglądało tak pierwsza piesza czarna dziura o g 17, a mając została odkryta przez nasz warszawski projekt ogra im Stolat 1013 m wybudowane własnym pana z Chile, które codziennie obserwują określone obszary nieba i po pewnym czasie pokrywa określone duży kawałek nieba i potem do niego wraca, jeżeli pojawi się nowy obiekt to wtedy o tym, porównując ze sobą to obraz do agencji takie odejmowanie dwuwymiarowe zostają nam punkty, które się zmienia się pojawić coś nowego też nam pozostaje i w ten sposób zostało odkryte nasz obiekt czy rozmiarze to jest tak, by maszyna robi to dodawanie odejmowanie aktorowi w jaki sposób sygnalizuje, że może bardzo jest, jaka jest znaczna różnica czy różnica pomiędzy obserwacją z takiego momentu jest innego momentu, czyli co się wydarzyło w tym punkcie nie ma tak to wygląda tak to dużym uproszczeniu i mamy, po którego jasność wzrosła i zostaliśmy zaalarmowani przez co nas, bo tutaj Zobacz to ktoś może się zdarzało i w potwierdzamy kolejnym obserwacjami, że to jest jednak coś fizycznego, że to nie jest jakiś błąd np. promieniowanie kosmiczne, które uderzy w GE spowoduje podobny efekt, jeżeli widzimy, że zjawisko jest prawdziwe robimy jak Gowin ma, czyli rozszczepia światło tak jakby pryzma tam i wtedy możemy zobaczyć, jakie elementy chemiczne dam się pojawiają, jaka jest temperatura tego obiektu właśnie w ten sposób, że nasz obiekt został odkryty im firma pokazała, że w tym obiekcie znajduje się rzeźnia Helu, która od 20 w tego typu obiektach jest dziwnie podwójna i miesiąc później inny przegląd, a sosen stoi projekt prowadzony przez University kochają ich odkrył podobny obiekt i widma cel na miejscu mienie gminne w innym miejscu zupełnie nowego obiektu były podobne do tego, aby było znacznie bliżej do wydobyto mogliśmy zebrać dane w jamie i wiem, że to to nie jest tak że, gdyby 31 Uniwersytet czy jednak grupa badaczy ma ten teleskop w Chile na wyłączność zresztą jakoś trzeba się zapisywać na korzystanie, bo jeżeli, że jest różnica pomiędzy obrazem nieba w tym samym punkcie z obserwacji, aby EIC powiedzmy to jesteśmy bardziej zainteresowani tym punktem dotąd się mogło wydarzyć, a to odwet, bo człowiek z małą lub łączy teleskopem tam toby sobie prosto skierował teleskop w tamtym kierunku lotu rozumiem, że jakoś dzielić się czas dzielić się też zasoby to i tak staram się korzystać z każdy ma inne zasoby każdy ma inne doświadczenia każdy nieco inne umiejętności i astronomia w dużej mierze oparta jest wątki współpracy zespołów bardzo często wielonarodowych w przypadku tej drugiej pracy o obiekcje, a ten od 11  b to cały zespół składa się z ponad 20 badaczy z kilkunastu kilkunastu krajów, a to jest tak dobrze to mamy te 2 interesujące obiekty, czyli po potencjalnie czarne dziury i teraz później, że każdy z tych zespołów uważa, że ten jego obiekt jest ważniejszy chciałby, żeby nastolatkom cały czas był skierowany w tamtym kierunku, żeby go to nie jest dokładnie tak to trzeba iść na pewne kompromisy na siebie było dość słaby i wymagało bardzo dużych teleskopów bardzo dużo czasu, aby odkryto miesiąc później był zdecydowanie mniejsze, bo ponad 80 × jest miejsce w po pasie wizualnym dlatego obiektu można było zostać na lepszej jakości, więc taki naturalny wybór jest proste tracimy mniej czasu wiadomo czas obserwacyjny zaś koszty to włodarz pieniądze publiczne czy czy pieniądzach prywatnych darczyńców i większość naszych walizka będzie natomiast mniejszym obiekcie z tego powodu, że było znacznie bliżej poznać nie jest niższa od wcześniejszego rozumie, że właśnie pożerał coś tam tak nie ma obaw o Damianie więcej sam proces za oba miały podobne podobne czarne dziury w masie kilku kilka milionów mas słońca, ale ze względu na taki prosty geometryczny efekt był też jest bliżej to co jest jaśniejsze, że decyzja zmniejsza to łatwiej uzyskać lepsze dane wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM informacja 1140 już za kilka minut dr Mariusz Gromadzki z obserwatorium astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego studia informację o informacje zwracam studio dr Mariusz Gromadzki obserwatoria astronomiczne Uniwersytetu Warszawskiego rozmawiamy o gigantycznych czarnych dziurach, które aktywują się okazuje od czasu do czasu ich zaczynają wciągać pożerać jak się potocznie mówi różnego rodzaju obiekty, które znajdują się w pobliżu to nie jest tak, że mogą sobie wybierać co coś ciągną mnie nie po zazwyczaj decydują o tym, przypadek co wraz z decyduje o tym, interakcja obiektów, które krążą dookoła Polski dar ta konfiguracja czy jakaś gwiazda zostanie pociągnięta w kierunku czarnej dziury na skutek oddziaływań grawitacyjnych między gwiazdami wtedy, gdy mamy do czynienia z zachowaniem wpływowym takich gwiazd jak wyjaśniają już pierwsze wejście może Grawitacja ta będzie jest o powierzchni wjazd jest mniejsza niż sama Grawitacja gwiazdy i kiedy następuje rozerwanie tej otoczki, a w tym tekście, w którym lektury czytałem ich pod pan też o tym, wspominał w rozmiarze naukowcy uważają, że obserwacja przyglądanie się o tym, ucztą czarnych dziur pozwoli zrozumieć mechanizmy mechanizmy wzrostu tak będzie tak o tym w jaki sposób po sobie wyobrazić, że takie są masywne czarne dziury było obserwowane jest pomijana lat po wielkim wybuchu i tak naprawdę jak ze policzyć to wydaje się, że tego czasu było za mało, żeby one tak bardzo urosły i oferowanie takich obiektów pozwoli nam takie zagadki rozwiązuje się dzieje, że czarne dziury rosną targów, że są takie tam też tak będzie rosnąć gwałtownie, a muszę pamiętać, że ta będzie do takiego kształtują nasz wszechświat to one są to one są takimi upałami, które powodują, że tamci gromadzi materia ta może wstają gwiazdę planety pokuty gwiazd i tam może powstać życie, ale taki sposób ta obserwacja ma pomóc zrozumieć mechanizm obce, obserwując zjawiska w naszym przypadku ma zrobić taki opis obserwacyjne tego zjawiska, a w Gaju taką rzeczą to będzie praca teoretyków na temat będą się starali to przeprowadzić symulację wytłumaczyć jak to się stało, że tata tak teraz zaczęła rosnąć, jaki był jej i przerost i t d . to co symulacje komputerowe tak tak po prostu o tworzymy taki taką galaktykę takie centrum galaktyki w komputerze wtedy możemy zacząć od różnych parametrów obserwacja jak to się dzieje i potem to co z tym symulacji można porównać z obserwacjami i w ten sposób znajdujemy takie najbardziej prawdopodobne model tego co wydarzyło, czyli innymi słowy, jeżeli potrafimy oszacować wielkość czarnej dziury potrafimy oszacować ten obiekt, który jest pochłaniane przez czarną dziurę, czyli z obserwacji przez teleskop wychodzą nam jakieś rzeczy także nie zaczął pożerać 2019, a skończyło pożerać 2021, czyli czarna dziura powinna być taka wielka patologia, która pozowała w taki wielki etos pytanie co się stało również wtedy teoretycy 7 komputerów i tworzą różnego rodzaju mody modele symulacje aż któryś momencie wychodzi im, że to taki czas spożywania wychodzi dla takich parametrów, czyli prawdopodobne jest czarna dziura może działać podobny sposób dokładnie tak i teraz mając 100 jak zaobserwujemy inną czarną dziurę, która pożera to patrzymy czy Tosię wszystko zgadza Reduta Serb możemy to poważnym obiektami w darze kolejny raz też będziemy wiedzieli co się stało, ale ta to nam odpowie na pytanie ogólnie o proces na pytanie jak czarną dziurę uzyskała tak duża masa ten teleskop w Chile jest w Chile, dlatego że tam jest co dobre warunki do obserwacji tak, ale czy naukowcy muszą za każdym razem podróżować do Chile czy jest tak, że nie wiem technologie nowoczesne sprawiają, że można sobie to by obserwować będąc w Warszawie na Uniwersytecie warszawskimi odłączyć się do jakiegoś tam kanału obserwacyjnego albo albo z kijem ściągnąć dane dotyczące pomiarów z ostatnich 24 godzin na waszym przypadku zawsze tam obserwator jednak obecność człowieka powoduje, że automat nie radzi sobie z różnymi rzeczami wyznania i żeby się zepsuła pogoda to wtedy, że może bardzo łatwo podjąć decyzję o zmianie obszaru nieba, a brąz to nie zbieramy dane, które po prostu i tak zostaną wrzucone do śmieci, a automat tak dobrze nie działa na nie potrafi podjąć takiej decyzji, ale i jest także sporo projektów jest właśnie dane są uzyskiwane zdalnie bez interwencji człowieka jest napisane program komputerowy, który otwiera kopułę stawia teleskop na określone pora powalają podąża po niebie z określonymi obiektami czy to nie jest także tego Polsce jest otwarta i teleskop non-stop ani Niemcem muszę pamiętać, że mimo tego, że rzeczy są doskonałe warunki zdarzają się takie rzeczy jak ja zbyt silny wiatr albo chmury czy też czasami nawet deszcz albo śnieg i wtedy interwencja człowieka jest jest bardzo szybka maszyna jest nie są tak doskonałe nie jak człowiek w podejmowaniu decyzji to w fascynującą myślę sobie, bo wydawało się, że meteorologia no już dotarła do takiego momentu, gdzie maszyna może powiedzieć jest silny wiatr w obrocie pada deszcz śnieg oraz, że wcale nie działa z wymienieniem trzeba pamiętać, że z góry są specyficzne miejsce i że tam zmiany pogody mogą nas zdarza się bardzo gwałtownie i bardzo szybko i taka martyrologia, która doskonale się sprawdza taki los innych obszarach nie zawsze doskonale sobie radzić z górami, a nie domyślamy się po prostu jej w jakiś czujnik koło wiatru nie da tak tak oczywiście mamy stację meteorologiczną wszystko jest monitorowana podczas podczas obserwacji Dębska zapisywana ani wszystkie skontrolowane, a zdarzają się takie techniczne rzeczy, że teleskop to ulegnie on o utracie ostrości i wtedy też trzeba go, że tak powiem wyregulować Azji i człowiek to robi może też zdarzyć taka techniczna tyle jest miejscem aktywnym sejsmicznie na skutek wstrząsu w nocy nastąpi przesunięcie teleskopu i wtedy jest programistą, który może dokonać napraw elektronika też się w swojej dla zdrowia przeszkadza w 2 co chmurę napędza czy to nie spowoduje to, że teleskop o drogach i wtedy gwiazd zamiast być punktowa stają się ze ściągniętymi AstraZeneca rozmyte tak i może też uszkodzić uszkodzić kopuła fizycznie może ją zerwać sądeccy dość restrykcyjne rozwinie przestrzegane ograniczenia wiatr to jest około 20 m / s, bo rozumiem, że to są głosy drogi sprzęt nie jest tak łatwo, bo tak nie jest nic go tak łatwo tak, by zawieźć tam na miejscu z powrotem i w budowaniu takich obserwatorów są czasami czasami lata temu duże teleskopy są budowane latami, bo w Chile Chile z takim miejscem tych obserwatorów jest kilka mamy Południowa od nowa obserwator europejskie, które ma 2 miejsca na miejsce jest para ma Dyson 48 metrowe teleskopy jest jeszcze mniejszy teleskop w 23 m jest i jest cztero metrowy teleskop Vista i jest jeszcze las jak gdzie indziej, gdzie też są zainstalowane teleskopy to duże teleskopy, a nawet budowana przez kilka lat to jest bardzo droga technologia ich przypadku uszkodzenia takiego instrumentu przez wiatr zerwania kopułę, która we Lwowie wypełniła lustro przy okazji to byłyby straty idące zmiany naprawa zajęła w prawdopodobnie też rok może dłużej np. w 2015 roku była taka sytuacja, że było trzęsienie ziemi aż 5 w tym 4 gola Serena około 80 km FOT obserwator innego obserwatorów, tyle że minami i TIT trzęsienie ziemi spowodowało takie takie uszkodzenia teraz to przeskoczą na montażu i to wymagało około 2 tygodni, żeby to wszystko naprawić, a dodatkowo został zniszczony laser, który był używany dom poprawienia kształtu lustra, żeby ten kształt optymalnej liczby te gwiazdy, bo jak najmniejszej, żeby można było robić jak najlepszą obserwację i ten laser objęte embargiem rządu amerykańskiego tego lasera Niemki naprawić żadna osoba spoza stany Zjednoczone Spychała osoby zostaną znacząco, bo z organizacji przyjazd 2 zł maski powiedziała też tym, czego nadal trzeba kupić nowe, a może jeszcze sporo powie sporo to jest w wydatek rzędu około 1 000 000 albo więcej dolarów, a w złotych dolarów, dlatego że książę autom do tej z lasera dużej mocy to nie jest taki laser, jakiego używamy go wskazywania miejsc na tablicy dobrze się dobrze, że wciąż jest także każdy chce, żeby było obserwowanie go kawałek nieba trzeba tu łatwo się dogaduje się czy jest jednak walka o zasoby czy jakiś sposób nie wiesz rzucanie kostką kościoła albo jest jest walka na cywilizowanych zasadach, czyli jak walczyć ze sobą na Szkota największe obserwatoria ogłaszają taki nabór wniosków obserwacyjnych te wnioski spływają jest określony dar dla AZS jest na ogłaszane 1 miesiąc przed terminem wpływają wnioski zbierana komisja ci ludzie czytają po kilka wniosków spotykają się w grupach dyskutują im najlepsze wnioski są wybierane te, które mają największe szanse realizacji i te, których wyniki będą najbardziej znacząca część, czyli takie, których już na czym się opierać się tak czy nikt nie jest coś takiego, że może spójrzmy troszkę bardziej w lewo, bo tam coś może być tylko raczej, że nie wiemy poprzednie obserwacje pokazały, że jest różnica jasności w takim w takim miejscu, więc może skierujemy tam teleskop raz jeszcze, bo to ona może pokazać, że to jest czarna dziura po, czyli teraz wybierają te komisje te są bardzo doświadczeni ludzie i taka wartość naukowa tych projektów jest istota oceniana to nie jest tak, żeby sobie wymyśli astronomii, a być może nic ciekawego jest po prostu napisane dobrze wniosek musi być napisany bardzo zwięzłej formie to jest trudna, żeby opisać coś bardzo zwięźle i jeżeli komisja przy Łęckiego wniosku o pechowe dochodzi do do wniosku, że rzeźba to taki obiekt obserwować, że za wpłynie on na naszą wiedzę, że zespół, który aplikują to ma realne szanse, żeby te dane przeanalizować i i i właściwie je opracować, w które wtedy komisja daje zielone światło i taki zespół może obserwować w Przyjezierzu naukowcy między sobą nie są aż tak bardzo liberalnie naukowcy kontra podatnicy w terminie nie nie przyznaje że, żeby naukowcy na co się zgodzili to trzeba przekonać podatników nie trzeba do niczego przekonywać tylko trzeba należeć może nastolatek do czegoś przyda, a c, dlaczego ten argument nie działa na komisję, a może został lat i osoby są badania, które za instalację przydają, ale z podatnikiem jest nie nie, bo problem za mąż robi się daną dziedziną zajmować, by zrozumieć zrozumieć potrzebę tego o, a takiego bowiem, że to zajmie kilka lat, żeby wykształcić człowieka odpowiedni poziom, żeby on był w stanie zrozumieć pewnych rzeczach w tym jak panowie dlatego z napisaniem prac w setki zajmuje 3 lata, bo to jest bardzo trudne to nie uczymy się bardzo trudne żarcie przychodzi taki człowiek młody i akcje uczą matematyki na wysokim poziomie uczy się fizyki na wysokim poziomie większość terminarz jest pan za abstrakcyjne i w zasadzie mamy tylko ich matematyczny opis, a wyobrażenia tego wszystkiego co są bardzo trudne n p . z wielowymiarowe teoria większość ludzi ma problemy z trójwymiarowym świecie, a tutaj operujemy przez Niemcy mają wiele wymiarów i to, że wszystko jasne i nie jest łatwo nie jest łatwo wytłumaczyć podatnikowi to wszystko, bo podatnik nie ma odpowiedniego poziomu wiedzy o CIT podatnik jest głupi jasno, że Pojezierza może zjeść kolację idei niezgody przez pana, a nie jest ekspertem nie jest ekspertem każdy z nas kilka lat temu miał tam poza wiedzą, że bardzo niski i nie mógł tego w stanie zrozumieć dobrze, a co jest, ale się musimy pamiętać, że tak jak powiedziałem panu, że ciężcy i Geofizyki ona wpłynęła na to, że mamy lodówki mamy samochody i t d. i to się przydało i wody i w ten sposób można przekonywać podatnika, że to za rok radzi ludzie, siedząc pod własnymi doznaniami, przeprowadzając eksperyment, że za kilka lat spowoduje to, że żywność i będzie Soła w ciągu paru dni będzie można ją przechować przez dłuższy czas taka zdaje się zresztą mamy tylko podać na własność mamy testują przeciwko temu mamy to dzięki naukowcom do Alto to co mamy związkową dodał Koreańczycy lodówka mijamy masywne strajki przeciwko żywności modyfikowanej genetycznie, ale nie miał modyfikowanie ośnieżone szczyty jest inna sprawa tyczyć ma też zupełnie nie zna nas to zaś sama żywność, której pan, mówi że nie psuje, więc tak, że nie odwoływał wiem, że myśli o tym, że za zamrożenie żywności powoduje, że ona na morze dużej tolerancji, a zaraz po jakichś powodów do lodówki psują się zaraz po 2 latach, więc coś to nauka daje ciała to jest raczej wpływ ekonomii, która stwierdza, że warto sprzedawać ani kwestia nauki nauka robi najlepsze co może rosnąć bardzo podziękuję za wizytę dziękuję za grę mam nadzieję, że nie czuje się pan, a jeszcze przesłuchać dobrze to dobra rozumiem, że będzie pan dzięki temu obserwował baczniej trudniej też wszystkie czarne dziury tak, żeby podatnik wiedział, że go pieniędzmi są marnowane w dr Mariusz Gromadzki z obserwatorium astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego był państwem gościem informacje już za kilka minut o godzinie dwunastej po informacjach Mikołaj Lizut jego program dzisiejszy program przygotował Bartłomiej Pograniczny, a nad jakością czuwał Krzysztof Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Teraz 30% zniżki na Dostęp Premium! Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW", aby słuchać podcastów TOK FM na komputerze i w aplikacji mobilnej już dziś.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!