REKLAMA

Prof. Leder: żyjemy w epoce upadku

Światopodgląd
Data emisji:
2019-02-13 16:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
21:43 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
od ducha świąt lub podgląd itp mówi Agnieszka Lichnerowicz w państwa gościem jest prof. Andrzej Leder filozof psychoterapeuta z Instytutu filozofii socjologii Polskiej Akademii Nauk zignorowanie profesorze, gdzie napraw ani dzień dobry państwu, ale udało nam się połączyć 3 PiS straszy, więc na chwilę, a my zmienimy temat i wrócimy zaraz do rozmowy z profesorem udało nam się połączyć węzły Tomaszem służbę Lang korespondent gazety wyborczej, w który jak rozumiem Rozwiń » proszę potwierdzić jest w Caracas dzień dobry cześć słyszymy w 2 i kim byli w taki charakter bardzo chyba tak bardzo dziękuję mam gdzieś jeszcze będzie więcej okazji, by teraz tak krótko, chociaż chciałam zapytać albo 21 stycznia możemy mówić mniej więcej od władzy w Wenezueli sytuacja Humanitarna, a jak wynika z doniesień to się dramatycznie pogarsza z doniesień wynika też, że teraz głównym tematem jest to czy opozycji, która przy czym buntuje się przeciwko prezydentowi Maduro szuka uda się go wpuścić doprowadzi do tego, że trafi do kraju pomoc Humanitarna, którą władza fizycznie blokują na przejściach czy to jest rzeczywiście teraz główny temat walki kończy, a my bardzo młodą publiczność temat walki o niej dołączyć najczęściej mówi Michał i będzie, by jak inne partie, ale ma realne w unijnych wskaźnikiem dowodem na to kto i moralne, kto ma wady w krajach tych śląskich prezydent Maduro, który mówi, że nie uchyli pomocy humanitarnej do dowolnego i być może jednak Juan Guaidó, który przekonuje, choć ich wartości i wielkiego nie tylko taka duża liczba w ogóle możliwości takich, żeby ta pomoc nie wjechała do wielkiej podobno nawet na konkretną datę kibica od każdej dodane do nich wg jego zapowiedzi będzie to cukier lub tego chcą pomóc ma jechać na nich 2 rąk od granicy Kolumbii koło wenezuelską plutonem AK Utah, a także od strony Brazylii, gdzie od wczoraj działa już punkt, który ma taki oto one przygotowywane ani moje przygotowanych i kombi pomogli nam grać to co tłum ludzi tam pójdzie i te ciężarówki blokujące poprzez sumę 3 czy są trudno powiedzieć bardzo dużo i plotek bardzo długi do krzyku tomu albumu wczoraj tymczasowy, który z bankiem banki do wody i pan Wajda powiedział, że pomoc na pewno wielkie, jakby w tym samym momencie powiedziała, że prezydent Maduro w mundurkach Władek on, że on ma w ekonomii mówi o higienę dual ten ból w mojej spółki będą Marek w polu nauk i w tej chwili wiadomo jest zarówno opozycja, jaki kraje, które wspierają trudny jest ono bardziej aktywne i ten negocjacje w Malborku ulica Kluka w jej toku mitami, jakie pan, kto w tej chwili skarg, jakie ich dochody z chwilą niejawne, które szczególnie plotki może oczywiście takiego porozumienia, bo ich znajdą linki do kilku młodych w tej chwili to wszystko po takim bardzo enigmatyczną obietnicę, ale bardzo konkretne obietnice pomocy musimy czekać do tego, by tego trzeciego złotego lwa który, gdyby po tygodniach pan ja tak już trzecią zbyt często jest to, żeby jak bardzo jest zła sytuacja, bo mamy takie anegdoty opowieści też co to są w pamięci taki poruszającą pana korespondencję sprzed kilku dni, gdzie zrobiono to rzeczywiście brakuje leków podstawowych produktów, ale z drugiej strony świetnie sprzedają się mieszkanie tak jakby ludzie spekulują elita już chciała zainwestować zabezpieczyć się na przyszłość czy rzeczywiście obserwuje, gdzie doszło tam takie poczucie, że rzecz, że oni się przygotowują do odejścia z niej mogą ulec ogólnie nie nie ma tutaj do tego wątpliwości tych ludzi i Muchla klienteli jest olbrzymi boom budowlany krakowianin ustroju nowoczesnych supernowoczesne trochę do takich piwo było to, który ma obalić kilka pięter, które w tej chwili Home PL Unii, ale która ma już doczekać imprezy figurek, które zainwestowali tam naprawdę ich bardzo duże pieniądze no i ma na to liczą, więc to jest taki najbardziej namacalny dowód w centrum Caracas Philipp Lahm wtedy wiele pochwał jeśli takich biurowców w ciągu ostatnich 2 latach i to w czasie, kiedy jej były generalnie wielki kryzys nie ma materiałów budowlanych takich jak i znajdują materiały budowlane tych inwestują gigantyczne pieniądze i na ich czekają bardzo dziękuję mam nadzieję, że będzie to okazja do dużej tutaj ze względu na trudności techniczne etosu było mniej, ale bardzo dziękuje Tomasz Surdel korespondent gazety wyborczej z Caracas o oddech najnowsze wydarzenia dla państwa przytaczał i komentował w studiu prof. Andrzej Leder zmieniamy temat, więc proszę przestać, chociaż nie wiemy jak bardzo zmieniamy będziemy opowiadać o epokach upadku, których nie ma też profesor rozmawialiśmy, ale myślę, że temat, który podnosimy cały czas, że to jest jakiś moment przełomu, który teraz przeżywamy coś się kończy jakiś system, ale nie są bardzo widzimy przyszłość nie ma przyszłości jest bardzo wiadomo co miałby być ona przez to jest przerażająca wydaje się, że może być gorzej wszyscy ci, którzy odwołują się do przyszłości mogą mieć tak duża poparciem i będziemy się w takim razie zastanawiać co w ogóle się kończyłem ale zanim do tego przejdziemy do morza pozwany bohater tej rozmowy, których był też inspiracją dla tekstu pana profesora w przeglądzie politycznym, czyli Waltera Benjamina, dlaczego on imam wrażenie, że coraz częściej o nim słyszał tak jak on stało się bardziej aktualny dla myślicieli wartego niemal na pewno jest 1 z bardzo inspirujących myślicieli współcześnie jest w nurcie krytycznym, czyli takiej szkoły myślenia krytycznego o współczesności w języku dyskursie o teoria to jest jednocześnie postać tragiczna, która autor, który pisał niesłychanej i takie poziomy profetyczny jednocześnie poetyckie eseje filozoficzne zakurzone dziś co poleciłby pan słuchaczom lekturach nie ja bym polecał myśliwy, który przecież to jest dość trudna lektura, ale jak ktoś lubi się zmagać się, a jednocześnie lubi taką właśnie poezji skrzące się, więc kołom Digital to to jest wspaniała lektura z dna znakomitych tłumaczeniach Adama Lipszyca i i ten autor filozof niemiecki żydowskiego pochodzenia ta k, który właśnie przez to, że pisał poetycko o prozę w gruncie rzeczy filozoficzną nigdy nie mógł się z Zagrzeb miejsce na żadnej uczelni nigdy też nie mógł nie został przypisany żadnej opcji światopoglądowej w garść musiałem chciał zrobić z niego syjonista nie udało się bardzo dobre chciał zrobić z niego komunistę nie udało się on po prostu mnie o swoją bardzo osobną ścieżkę te słowa pochodzą z wystraszonych dramatycznych lat trzydziestych niedokrwienie dość dziś przemyślanych czy do dzisiaj przemyślanych one oczywiście musiał w po dojściu Hitlera do władzy ucieka z Niemiec żył w Paryżu ne, kiedy Niemcy podbili Francję uciekał dalej chciał się przez co do Hiszpanii Portugalii do Stanów zjednoczonych i na granicy hiszpańskiej jakiś urzędnik odebrał mu paszport on myślał, że to już koniec związku z tym się zastrzelił urzędnik chciał mu oddać następnego dnia rano cmentarz powstały już już była za późno w tym sensie jest to jest dramatyczny los też ale, pozostawiając losy na boku to to sformułowanie nie ma po upadku osób, które on wypowiedział się napisał właśnie w tych latach 31 to była ewidentnie do jakiego stopnia epokę upadku bardzo wielu różnych grup ideałów cywilizacyjnych idei i też inne rzeczywiście brzmią paradoksalnie on odnosił to do swojej własnej epoki do siedemnastego wieku była bardzo straszna historia Europy epokę i Theo van de siecle u końca dziewiętnastego wieku, a czym żyjemy w epoce upadku no w nieprzypadkowo Beniamin jest przywoływany współcześnie tak Anzelm był znakomitym charakterystyki takich epok właśnie, w których coś się kończy coś upada jak co pana model myślę, że jednocześnie dało to ta ta negacja, od której zaczną nie ma po upadku mówi o tym, że każda taka sytuacja, w której coś się kończy coś pana jest wykreowanie się czegoś zupełnie nowego i to ta rozmowa z Caracas, którym jest boom budowlany na dokładnym juana coś takiego pokazuje także ewidentnie kończy wojnę reżim wydaje się, że opis tej sytuacji jest w, odbierając nadzieję na armię jest po stronie Maduro wreszcie nie wiadomo jak to ruszyć, a jednocześnie i tam ludzie coś nowego zaczynają coś ludzie, a klasa średnia i pewnie Bogacz Bogacz prof. Andrzej Leder jest państwa gościem za kilka minut wrócimy do rozmowy porozmawiamy o upadku, czego co się kończy, bo też rok znam taki materiał po w pana o tym jak to kończy się mit postępu imid sprawiedliwości jest bardzo przytłaczająca wizja wrócimy za kilka minut Agnieszka Lichnerowicz państwa gościem jest prof. Andrzej Leder z Instytutu filozofii socjologii Polskiej Akademii Nauk rozmawiamy o epokach upadku Walter Benjamin mówił, że takich epok nie ma może nie będzie już po raz rozmontowywali 3 tego paradoksu, ale spróbujemy trochę mnie przez tego koncepcji opowiedzieć dziś, jeżeli pan profesor pozwoli coś jest taki moment przesilenia co się kończy nie umiemy dostrzec o przyszłości, ale co się w ogóle kończy właśnie znaczy jednak przez te to myśl którą, którą sformułował Beniamin trzeba się od razu zastrzec, że my nie potrafimy zobaczyć tego co jej nadchodzi potrafimy tylko stwierdzić, że to co jest teraz, kiedy za nieadekwatne nie działa, dlaczego tak jest, ponieważ myją koncepcjach filozofia, choć instytucjach ogólnie rzecz, więc one stanowią pewną całość pewną spójną wbrew pozorom niezwykle całość i one są stworzone przez pewne okulary ja bym powiedział czy są pewnym sposobem niektórzy, by to nazwali klatkami i nie był to nazwać okularami inni będą nazwani pryzmat tym, przez który patrzy na rzeczywistość atrakcją dyskurs w zlotych różnych słów czy pamięć można wiele, ale one wyrażają wszystkie między tą samą nie widzimy rzeczywistość taką jak ona jest tylko to widzimy z nich to co te narzędzia różne poznawcze nam pozwalają widzieć i wyraźnie jest także rzeczywistość uciekła dziś naszym narzędziem poznawczym uciekła gdzieś znalazła się w jakimś zupełnie innym rejonie nasze narzędzia poznawcze są nieadekwatne i to jest na bardzo wielu poziomach, zaczynając od systemów politycznych, które wyraźnie przed utraciły swoją zdolność reprezentowania nawet tam, gdzie jest demokracja i całej trasy doraźnie łan Helloween a, a kończąc na odpisach teoretycznych tu, gdzie też aktualnie trwa burzliwe poszukiwanie takich języków takich pojęć takich sposobów wypowiadanie rzeczywistości, które by tej rzeczywistości oddały jak godność szacunek, że ona jest taka, jaka jest do tego, że właśnie jeszcze tego nie mamy głównie czujemy ten to co się kończy no i bardzo żywe oczy odzież to jest możliwe jest łatwiejsze i dojrzewania wielopoziomową na wielu poziomach pewien ład, który jak się odwołany do znanej Formuły Fukuyamy skończyła się lista nowych właśnie my kończymy z 2 i wierzymy z końcem historii ta ta formuła Fukuyamy wcale nie była taka głupia, bo często jest wyśmiewana czyści to nie chodziło o to, że wydarzenia się skończyły tylko chodziło o to, że nie ma innych koncepcji świata lepszy demokracja liberalna i gospodarka wolnorynkowa ich hegemonia powiedzmy Zachodniego świata ze Stanami Zjednoczonymi na czele Otóż to wszystko się kończy to znaczy po pierwsze, demokracja liberalna w takiej formie, jakiej istniała przeżywa bardzo głęboki kryzys po drugie, gospodarka wolnorynkowa okazuje się być bardzo niejednoznaczny kontekst związany jest kontestowana też po prostu kwestia wraz z ławki tak bardzo wyraźne tego w jaki sposób była prowadzona polityka gospodarcza w skali globalnej co tak dramatyczne, że po nie da się na to zamknąć oczy, nawet jeżeli ktoś jest bardzo liberalnym ekonomistom i wreszcie oba wnioski, bo to jest taki system bardzo bardzo stare i teraźniejszych i związany z kompletnie indywidualistyczny spojrzenie na członka w ogóle zapomnienia o tym, nic co jest w gruncie rzeczy oczywiste, że człowiek żyje zawsze w pełnej wspólnocie i że w związku z tym nie może być w ogóle nie może funkcjonować innych realistycznie nawet słynny Robinson Cruza, który był modelem takiego indywidualnego przedsiębiorcy przecież odnosił się do tego świata, który go ukształtował, czyli do pewnej wspólnoty, a ich ono koncepcja takich politycznych społecznych, które się kończą, a filozoficzny po koncepcje polityczne społeczne zawsze są zakorzenione w filozoficznych i oczywiście jedne na drugim wpływają one i t d. ale filozoficznie np. koncepcje indywidualność ich łączyć indywidualizm tak rozumianej jednostkowo ości jak ona była rozumiana jeszcze powiedzmy pod koniec dwudziestego wieku ewidentnie się koncepcji oznaczające postępu właśnie, o czym pani wspomniała dalej to jest już nie taka zupełnie nowa sprawa, bo właśnie druga połowa dwudziestego wieku to jest fundamentalna głęboka krytyka pojęcia postępu, ale ta to pojęcie organizowało naszą wyobraźnię taką historyczną filozoficzną przez co najmniej okres od oświecenia, a więc ergonomiczną cały czas organizuje, bo ten system zakłada ciągłe mój los w ogóle sama idea tego, że to co nowe jest lepszy, a to co nowe jest większa jeśli niejasne jakoś bardziej kolana wielu widzów kontestują rewolucję francuską problem m. in. polega na tym, że często krytyka pojęcia postępu zbacza bardzo łatwo w kierunku takiego tradycyjnego dyskursu konserwatywnego i tutaj taka zasada podkowy to znaczy, że bardzo radykalna lewicowa krytyka różnego rodzaju mieszczańskich wynalazków jak np. postęp niespodziewanie sąsiaduje z konserwatywnymi krytyczka Anette życzy się zakorkowała tak, ale nie zmienia to faktu, że mnie, że to staje się z jakości oczywiste, że te wszystkie pojęcia łącznie z tym wolnym rynkiem, który w gruncie rzeczy było z zastosowaniem pojęcia Opatrzności cała niewidzialna ręka rynku to niewidzialna ręka Opatrzności jeszcze 100 lat wcześniej jurorzy organizują optymalnej sprawiedliwie i ich i ten etap ta koncepcja również coraz bardziej ujawnia swoją nie funkcjonalność, czyli bardzo duże ograniczenie i ich jeszcze coś do czego właściwie byliśmy z przyzwyczajeń Polacy do tego aspirowali mianowicie, że świat zachodni PL jest światem hegemonię czym wszyscy inni się jakoś dostosować nie właśnie do ich do wchodzimy w taki świat w świat zachodni nie jest światem tak demoniczny i prawdopodobnie nie będzie to wszystko powoduje, że nasze różne przyzwyczajenia myśli myślowe są poddane wątpliwość, bo oczywiście rozmowa się też mogę złożyć panu, a co pan k komuny i PRL chce to to jest taki sposób myślenia oczywiście to znaczy to trochę tak jakby zarzucać komuś, kto bowiem podejmuje krytykę niewolnictwa w imperium rzymskim, że chce wprowadzić barbarzyńcy i technik to jest właśnie związane z brakiem widzenia przyszłości, że jedyne do czego możemy porównać do dyskursu no to jest właśnie to doświadczenie 1 z fundamentalnych problemów właśnie takiej epoki, w której żyjemy taki epoki nieco schyłkowej, a jednocześnie chroni wykluwa się to co nowe dopiero jest to, że jest bardzo trudno formułować projekt przyszłość kiedyś służyły na początku progu nowożytności służyły do tego projekty utopijne to znaczy, że tworzyło się pewien trochę model myślowy utopii, która miała opisywać coś co jest wymarzony cel ma wiele moich danych cel one też bardzo często służyły przez krytyce tego cała Anny co jest dla nas pozornie oczywiste oczywiste taką rolę zresztą na początku dwudziestego wieku odgrywa też antropologia i do dzisiaj od odgrywa to znaczy, że opis naszego społeczeństwa widzianego z perspektywy na świat Japończyków albo mieszkań co jakiś trop Janów nagle pokazuje jak bardzo nasze społeczeństwo jest nieoczywiste i jak wiele rzeczy jest na kompletnie irracjonalnych, mimo że nam się pod wydają absolutnie trafne więc, więc w tym sensie rzeczywiście ta zdolność budowania modeli utopijnych trochę przez grozę dwudziestego wieku przez to, że utopił przyniosły na góry trupów spowodowało, że zaczął panować pewnego rodzaju taki prezent czas teraźniejszy Lech to znaczy wszystko co myślimy o przyszłości czy myśleliśmy o przyszłość po ich przedłużeniem liniowym czasu teraźniejszego przecież przyszłość przestała mieć rolę takiego regulatora, który nadaje sens teraźniejszości powiedzmy, że na początku wieku wielu działań działało w imię przyszłości w pewnym sensie, godząc się z tym, że teraźniejszość jest trudna, bo ta przyszłość mają indywidualny człowiek działający w kapitalizmie w pewnym sensie robi to samo w zimie swoje pewnej wizji przyszłości potrafi poświęcać strasznie pracować kuracji dla rodzin i t d. tak dalej tak dalej, ale w przyszłość stała się niesłychanie niepewna n p . w ogóle nie wiemy czy trzydziestoletnie kredyty hipoteczne za 31 lub jakikolwiek sens to jest ta będzie istniało jako pewnego rodzaju fakty ekonomiczne społeczne w tym sensie, bo myślenie przyszłości jest bardzo naruszony współcześnie i gdyby tak na koniec od żony dziś to nie koniec i będą kolejne rozmowy, ale czy to ten moment przejścia to musi być bardzo taki dramatyczny związane z jakąś tragedią rewolucji chodzi o wolną i co widać dziś Jaskółki tej przyszłości w tym Anioł jak Beniamina cały czas wichura go pchają tyłem do swej przeszłości przyszłości po Jan powiedział teraz głównie to, że mamy ten rodzaj refleksji jest tą jaskółką nadziei, dlatego że tych 1 z najbardziej niepokojących Stanów jest, kiedy nic nie budzi wątpliwości, kiedy wszyscy udają przy nas, że coś musi być tak jak jest, że nie ma alternatywy to my wiemy, że już jakaś alternatywa musi być jak ona będzie tym Niewiem czy da się uda osiągnąć bez jakichś dramatycznych wydarzeń chciałbym być optymistą to znaczy wydaje mi się, że warto próbować i że to dramatyczne wydarzenie już się dzieją to znaczy, że przecież żyjemy tylko w rękach w naszej wsi, które jest na skraju i w związku z tym, byleby w nich był spokój, ale w dramatyczne wydarzenia dzieją się to co zdarzyło się w ciągu ostatnich lat w całym pasie w rejon bliskiego Wschodu na tego tak właśnie myślę, że to jest o wiele większy, a w gruncie rzeczy była księga północnej Afryki tak dalej tak dalej to jest nowych i świata islamskiego w gruncie rzeczy to jest taka tragedia, o którą o, których trudno mówić spokojnie więc, więc dramat już się dzieje pytanie czy nas dotknie pytanie czy możemy się jakoś przed nim uchronić pytanie jak będziemy mogli odpowiedzieć na to ja myślę, że w odpowiedzi będą musiały mieć skalę kontynentalną to znaczy, że przychodzi czas refleksji kontynentalnej tak tobym określi prof. Andrzej Langer z Instytutu filozofii socjologii Polskiej Akademii Nauk państwo kościół bardzo dziękuję bardzo mi tyle z Małgorzatą wałbrzyską i Witkiem poszukują do państwa przygotowaliśmy tam Szura i realizował program informacje o nich Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA