REKLAMA

Biskup Alojzy Orszulik był przez lata poufnym negocjatorem pomiędzy kościołem a władzą ludową

Data emisji:
2019-02-22 12:00
Audycja:
A teraz na poważnie
Prowadzący:
Czas trwania:
12:43 min.
Udostępnij:

Gościem programu był prof. Jan Skórzyński, Collegium Civitas. W wieku 90 lat zmarł biskup Alojzy Orszulik. Podczas obrad Okrągłego Stołu był negocjatorem strony kościelnej. - Był ważną postacią drugoplanową w polskim kościele. Był obdarzony przez prymasa Józefa Glempa misją utrzymywania kontaktu z władzami - mówił Jan Skórzyński.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Mikołaj Lizut witam państwa 6 zlotemu minęło południe w, a w studiu prof. Jan Skórzyński z Collegium Civitas dzień dobry dzień dobry przypominam państwu, że naszą rozmowę mogą państwo oglądać na portalu tokfm PL, a rozmowa rozmawiać będziemy o zmarłym wczoraj o biskupie Alojzy Orszulik ku biskup zmarł w wieku 90 lat, aby to niezwykły obserwator najnowszej historii Polski na przypomnimy, że jeszcze jako ksiądz z ramienia Episkopatu był głównym negocjatorem między Rozwiń » Solidarnością, a władzą później uczestnikiem obrad okrągłego stołu w pamiętam takie spotkanie z biskupem Orlikiem jakoś pod koniec lat dziewięćdziesiątych, gdy wspominał te pierwsze kontakty Episkopatu z władzą ja myślałem, że to jednak było później okazało się, że te pierwsze kontakty przede wszystkim z gen. Kiszczakiem to przygotowania do wizyty pierwszej wizyty Jana Pawła II w Polsce tak ksiądz Alojzy Orszulik był ważną postacią drugoplanową w Polskim kościele od końca lat siedemdziesiątych był dyrektorem sekretariatu Episkopatu Polski czyli istotną postacią, która koordynowała rozmaite działania był też obdarzony przez prymasa Józefa Glempa następcy Wyszyńskiego, chociaż Alojzy Orszulik był też współpracownikiem wcześniej kardynała Wyszyńskiego, a było obdarzone właśnie kąt misją kontakt z utrzymywania kontaktów z władzami te kontakty nigdy nie zostały przerwane w tym się z sytuacją Polska charakteryzowała ich różniło od innych krajów komunistycznych, że władze komunistyczne respektowały pozycję kościoła w Polsce rezydował jego niezależność od przynajmniej połowy lat pięćdziesiątych i zwolnienia ma zająć rada uważa właśnie od uwolnienia prymasa to wielkie zwycięstwo prymasa, że musiały władze go uwolnić i liczyły się z jego zdaniem, a w latach osiemdziesiątych, gdy doszło na kre w do powstania wielkiego ruchu Solidarność, a potem w stan wojenny nie rozwiązał tego problemu z punktu widzenia władz, bo Solidarność przetrwała w podziemiu w stanie szczątkowym, ale wystarczająco licznym, żeby nadal być liczącą się siłą potencjalną polityczną i ksiądz Orszulik kontrował z na polecenia odpowiadam zarówno prymasa Glempa, jaki prawej ręki prymasa Glempa jeśli chodzi o sprawy polityczne, czyli arcybiskupa Bronisława Dąbrowskiego w 2 to nie da nie trzeba dodawać, że to wszystko działo się za wiedzą papieża Jana Pawła II, by wezwać go zapytać takie 2 wydają się istotne w tej sprawie rzeczy no po pierwsze, Adam Michnik w dzisiejszym komentarzu poniekąd o tym, wspomina Otóż nawet prymas Wyszyński apotem prymas Glemp nie bardzo wierzyli w to, że Polska może osiągnąć demokracji to znaczy oni nie mieli takiego poczucia, że socjalizm w Polsce można obalić albo może on sam upaść stąd, ale najpierw podczas pierwszej Solidarności podczas tak znanego kardynała karnawału liczne apele o spokój z naj potem słynne przemówienie prymasa Glempa po wprowadzeniu stanu wojennego, który dla opozycji, bo ciosem w tym wszystkim ksiądz wówczas Alojzy Orszulik, który reprezentował podobną linię tak przynajmniej mówili jego znajomi przyjaciele w istnienie mylne umiarkowania z kapitulacją kościół w Polsce zawsze prowadził politykę realistyczną to znaczy liczącą się z rzeczywistością z takim stanem geopolitycznym, jakim Polska była, czyli z jej obecnością w bloku wschodnim i kościół nigdy nie nawoływał do gwałtownych sprzeciwów i próby obalenia komunizmu w Polsce zresztą Solidarność też tego nie robiła jeszcze nie ma można się zgodzić się z taką o pieniądze z cytowaną przez pana to w tym sensie, że zarówno prymas żeńskiego później prymas Glemp w nigdy nie popierali radykałów Solidarność, bo pamiętajmy, że Solidarność też była podzielona byli ludzie nastawieni na bardziej ostrą konfrontację z władzą i tacy, którzy myśleli bardziej drugoplanową starali się uzyskać to co wydawało się wówczas możliwe czas ludzie Bronisław Geremek czy Tadeusz Mazowiecki pełna kościół zawsze raczej sympatyzował z tymi politykami niż z policjantami radykalnymi typu Andrzeja gwiazdy czy czy Jana Rulewskiego, ale to nie była kapitulacja kościół uważał, że od roku osiemdziesiątego stałym czynnikiem w Polsce, który władza też musi brać pod uwagę jest siła społeczna, która domaga się jakieś fantazje w postaci związku zawodowego akurat solidarnym Fornali może powiedzieć, że mimo rozmaitych opinii, które wówczas w latach osiemdziesiątych był dość krytyczne wobec kościoła także w podziemiu solidarnościowym ja uważam, że kościół nigdy nie od wstąpił od popierania Solidarność naszej skapitulował jednak jak królowa, ale też nigdy nie odstąpił od popierania zasadniczego postulatu Solidarności, jakim było prawo do legalnego działania tej reprezentacji społecznej niezależnego związku zawodowego w również druga rzecz z lat osiemdziesiątych, którą chciałem pana zapytać o sprawę jedenastki i negocjacji kościoła z więźniami politycznymi między więźniami politycznymi, a władzą no przypomnijmy, że właśnie wtedy pojawiła się taka jest oferta ze strony MSW i gen. Kiszczaka, że jedenastka wyjeżdża z kraju przynajmniej na jakiś czas i dzięki temu w Polsce nie będzie już więźniów politycznych jak gwarantem tej umowy miał być kościół, a także ksiądz Orszulik taki prymas Glemp przede wszystkim ksiądz Orszulik był pośrednikiem i wyuzdania on nie mógł gwarantować nie miał takiego autorytetu, ale LG jest perspektywa rządzenia tę ofertę, ale skończyło się na na innej ofercie ostatecznie leżała na stole oferta powstrzymania się od działalności politycznej przez lat tam 2 zdajesz ona została odrzucona przez większość aresztowanych tak ludzi zależy władzom Solidarności począwszy od Adama Michnika, który na początku był sam 1, który nie chciał się zgodzić na to na tę ofertę nawet Jacek Kuroń się zgadza NATO uznawano, że to nie jest najgorszy w roku osiemdziesiątym czwartym to się toczyły się te rozmowy przypomnijmy, kiedy nie było w zasadzie żadnych szans na jakąś nadzieję na narażona na liberalizację Broda to było jeszcze przy, zanim Michał Michaił Gorbaczow objął władzę w związku z, więc wydawało się, że to to jest procent ciała postawa Michnika jest bez sensu jest większa zresztą jego przyjaciół opozycji skoro tak, że Jan Józef Lipski np. namawiali do przyjęcia tej oferty jednak jego stanowisko przeważyło Karola Modzelewskiego później wszyscy się przychylili w końcu do tego dobrze zrobili, dlatego że władze zostały zmuszone i tak kilka miesięcy później do wypuszczenia z więzienia na Zasolu w zasadzie amnestii kościół próbował rozmaitych dróg w szukania porozumienia wiadomo było, że pierwszym warunkiem koniecznym do ewentualnego porozumienia z Solidarnością, a komunistami jest wypuszczenie więźniów politycznych w czasie wzrosło trzeba to powinno wreszcie najważniejsza rzecz jak sądzę najistotniejsza nocnej z mojego punktu widzenia z biografii księdza, a potem biskupa Orszulika to los jest okrągły stół i kościół jako gwarant uczciwości tych negocjacji, czyli dotrzymania słowa przede wszystkim ksiądz Orszulik uczestniczył w tych negocjacjach także w naradach w Magdalence w linii MSW, które potem bardzo często także ze strony kościoła były nazywane w zdradą w Magdalence i ksiądz Orszulik nigdy za zdarzenia zeznania w tej sprawie nic nie jest na nas w gronie Tajpej pozew o innych ludziach kościoła to chyba jednak większość ludzi kościoła nie wymienia nie odcinał się od 4 od tej zaś są wielkie zasługi kościoła, jaką ma dla wolności w Polsce dlatego, że to właśnie, gdzie dzięki takim ludziom jak ksiądz Orszulik, które zostały sformułowane pod obrazem opozycji pierwsze propozycje już w maju osiemdziesiątego ósmego roku drogą nieoficjalną wolę swego można je było formułować dosyć odważne Stanisław Ciosek wówczas 1 z doradców z gen. Jaruzelskiego i bardzo wysoka postać w partii mógł otwarcie się mówić o ewentualności legalizacja opozycji w Polsce wiedząc, że ksiądz Orszulik przekaże to przywódcom opozycji, dlatego że ksiądz jednak uwagę na inny co do statusu mówi się najczęściej arbiter mediator obserwatorów nie to było znacznie więcej kościół był po stronie Solidarności w tych rozmowach kościół nie był neutralny kościół dążył do finalizacji porozumienia korzystnego dla Solidarności to znaczy wiedział i przekonywał do tego swoich rozmówców komunistycznych, że stabilizacja sytuacji w Polsce możliwa tylko pod warunkiem legalizacji uznania istnienia Solidarności Broda co było warunkiem no postulatem nr 1 z podziemia i wiele narad opozycyjnych odbywało się u księdza Orszulika w sekretariacie Episkopatu Polski tam była planowana strategia postępowania jak osiągi brał udział także w tych spotkaniach przed okrągłym stołem kluczowych absolutnie Lecha Wałęsy Tadeusza mazowieckiego z gen. Kiszczakiem ze Stanisławem czosnkiem zawsze nakłaniał obie strony do szukania porozumienia w ogóle zadaniem tych uczestników kościelnych rozmów okrągłego stołu było to co sformułował prymas Glemp przed rozpoczęciem obrad najważniejszy jest to macie baczyć i czuwać, żeby ta rozmowa nie była ostatnią Floriana przytoczył biskup Orszulik później nigdy nie zmienił zdania w sprawie porozumienia okrągłego stołu zawsze uważał, że to ogromny sukces Polski na dość powiedzieć, że właśnie po tych obradach Jan Paweł II mianował go biskupem był ordynariuszem łowickim aż do emerytury zmarł wczoraj w wieku 90 lat na biskupa Orszulika wspominał razem ze mną prof. Jan Skórzyński Collegium Civitas bardzo dziękuję dziękuję teraz informacja po informacjach Agnieszka Tarasiuk kuratorka muzeum rzeźby imienia Xawerego Dunikowskiego w Królikarni, o czym rozmawiali oczywiście o tym co robić z niechcianymi pomnik Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA