REKLAMA

Co robić z niechcianymi pomnikami?

Data emisji:
2019-02-22 12:20
Audycja:
A teraz na poważnie
Prowadzący:
Czas trwania:
15:12 min.
Udostępnij:

Gościem programu była Agnieszka Tarasiuk, kuratorka Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego w Królikarni. W środę w nocy troje aktywistów nocą obaliło pomnik prałata Henryka Jankowskiego, którego oskarża się o molestowanie nieletnich. Po tym incydencie rozgorzała dyskusja, co robić z niechcianymi pomnikami? Głos zabrał m.in. Rzecznik Praw Obywatelskich "W państwie demokratycznym pomniki się stawia, ale także obala w sposób przewidziany przepisami prawa. Po odpowiedniej debacie, refleksji i zachowaniu wszystkich procedur".

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

stąd kolejny gość Agnieszka Tarasiuk kuratorka muzeum rzeźby imienia Xawerego Dunikowskiego w Królikarni w, a także kuratorka wystawy, która teraz, zwłaszcza ci, gdy dzieje się w Królikarni wystawa pomnik udało się pani trafić i ta wystawa nabiera coraz nowsze w dno nowszych kontekstów rzeczywiście RM dzień dobry dziękuję bardzo zaproszenie faktycznie wystawa nazywa się pomnik z dopiskiem Europa środkowo-wschodnia 19162018 opowiada o losach pomników w naszej części Rozwiń » Europy, które wraz ze zmieniającymi się granicami systemami politycznymi miały też bardzo ciekawe żywa i od wznoszenia w przenoszenia przerabiania po kres często bardzo dramatyczną zapaść, a historia dzieje się na naszych oczach, bo właśnie dzisiaj policja w Gdańsku przesłuchuje 3 mężczyzn, którzy wrócili z cokołu pomnik księdza prałata Henryka Jankowskiego w Gdańsku na znak protestu przeciwko duchownemu, na którym ciążą zarzuty pedofilii tymczasem społeczny komitet budowy tego pomnika wraz z Piotrem Dudą szefem Solidarności chcą przywrócenia tego monumentu władze Gdańska najpier w powiedziały, że w planie popierają tego kei tego społecznego nieposłuszeństwa, ale pomnik jednak nie powinien wrócić na swojej miejsce jedno został naruszony co roku to są rozumiem takie już wybiegi czysto prawne administracyjne i bezpieczeństwa SD można zwiedzać jest ono na stabilnym wcale tak naprawdę żyje przecież dyskusja społeczna jest w niebezpieczeństwie ale o czym zupełnie innym w Adam Bodnar Rzecznik Praw Obywatelskich zabrał głos w tej sprawie nazwał obalanie pomników samowolne obalanie pomników rodzajem takiej przemocy symbolicznej pytało, który pomnik następny w i rzeczywiście tutaj trudno im w odmówić pewnej racji drugiej strony no przez, odkąd cała sprawa ujrzała światło dzienne po raz kolejny, czyli po raz kolejny przypomniano zarzuty wobec prałata Jankowskiego w ani władze miasta ani kuria Gdańska właściwie niczego w tej sprawie nie zrobi nie zrobiły, więc pomnik sobie stał ku oburzeniu części mieszkańców Gdańska i Polski w i w może być było zastanowić właściwie, o co chodzi w Polsce z tymi pomnikami zwęża poniekąd o tym jest ta wystawa w Polsce mamy jakąś taką pomnik kozy w stawiamy pomniki właściwie wszędzie jesteśmy krajem pomników na pomnik 2, ponieważ są na wieczną rzeczy pamiątkę z czasem mogą zacząć kłuć nie tylko estetycznie, ale też ideowo wkłuć nas w sercach okazuje się, że to co stawiane w innych na wieczną chwały bardzo rzadko bywam naprawdę trwałe w naszej części euro te zmiany następują co kilkadziesiąt lat czasami wręcz co kilka, a okazuje się, że najszybciej podają pomnik najbardziej monumentalny jak Stalin w Pradze, który stał zaledwie 7 lat największy pomnik w Warszawie ten powstał też po osiemdziesiątego siódmego roku dziewięćdziesiątego pierwszego w czerwonych utrwalaczy tak tzw. wywalczyli oni walczący o utrwalenie władzy ludowej na placu żelaznej bramy, ale wracając do Gdańska, ale wasz głos z 4 śpiących przeniesionych z euro trudno jest ustalić jakieś takie zasady przyznam, że jak zwykła występować zazwyczaj w roli obrońcy pomników wciągu ostatnich lat ulegały destrukcji głównie pomniki PRL -u pomniki armii czerwonej czasami bardzo dobre artystycznie i zwykła bronić prawa prawa autorskiego natomiast tym przypadku muszę troszkę swoje poglądy zrewidować Wood jednoznacznie bronić tego pomnika na wyznanie gender w faktycznym tak jak pan do nas woda jest obywatelskie nieposłuszeństwo sprawcy się nie ukrywali oddali się w ręce władz i twierdzą, że musi to zrobić, bo władza i samorząd nie podjął w swoim czasie odpowiednich kroków w LM przyszło mi do głowy, żeby opowiedzieć o sytuacji może nie tak drastyczne akcji wobec pomnika, ale też niezgodnej z prawem podobnie nieposłuszeństwa obywatelskiego, ale wykonana wykonanego przez grupę z drugiej strony spektrum politycznego w Białymstoku stoi pomnik bohaterów Białostocczyzny, który też wystawione w latach siedemdziesiątych miał dopisek walczących utrwalenie władzy ludowej autorstwem jest Bohdan Chmielewski profesor warszawskiej ASP nieżyjący już, ale w 2011 roku profesor jeszcze żył i wtedy pod osłoną nocy jakaś grupa w Białymstoku do 3 Piła do pomnika tablicy napis Bóg honor ojczyzna pomnik składa się z 9 kolumny zakończonych Orłem w gnieździe zrywający się do lotu taki zesta w symboli używanych chętnie przez wszystkie władze totalitarne w dwudziestym wieku od faszystów komunistów i cele nie pasują do pełni także sposób estetycznie takie płaskie wycięte czcionką Times New Roman Lis z płaskiej blachy ile i równie płaska Korona wylądowała na głowie Orła EFG autorzy pomnika zgłosili złożyli doniesienie do prokuratury, że jest to wandalizm naruszeń naruszenia autorskich praw gejów i mienia publicznego, ale sprawa została umorzona, a pan prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski powiedział, że nie popiera takich czynów niezgodnych z prawem, ale nie podniesie ręki na te napisy, ponieważ są te hasła bliskie sercu każdego Polaka i żeby zastosować tę wykładnię do sprawy gdańskiej ta myśl leżę w nienaruszalność osobiste dzieci młodzieży jest wartością bliską sercu każdego człowieka w wie pani ja w ogóle w sprawie pomników też mam mieszane uczucia no bo z 1 strony właściwie nogą chciałem się zgodzić z tym co powiedziała pani na początku, że to jest jednak są w tym prawa autorskie, że tego typu decyzje często bywają pochopny z drugiej strony w nogę mam cały czas w pamięci test dla mnie jakieś przeżycie pokoleniowe to ten z rozpad pomnika Dzierżyńskiego na placu mamy dane zdarzenie tak i to byłaby to, bo dla mnie bardzo ważna chwila ma w tym w no co do 4 śpiących np. nogę miałem mieszane uczucia czy rozebranie tego pomnika zawsze do rozbiórki są pod pretekstem jakiegoś remontu czy to prawda jego głos tylko Wierzejski też był pod pretekstem tym samym kontratakach, ale nie, ale życie w Polsce nie nastąpiło nigdy takie rewolucyjne burzenie pomników właściwie tylko Wierzyński tak spektakularnie upadł niektóre przesunięto je koło się właściwie więcej pomników rekomendowane na mocy ustawy dekomunizacyjnej w pierwszych 3 miesiącach osiemnastego roku niż w latach dziewięćdziesiątych wydaje się, że jednak społeczeństwo powinno tutaj w UE, jeżeli żyjemy w kraju demokratycznym mieć coś do powiedzenia i wyda i konsultacje społeczne jaki, ale brakuje nikt nie ma w prawie nikt nie ma, zwłaszcza że mam takie i być może ta jest były być może to jest bardzo subiektywne odczucie, ale nie wiem czy są takie statystyki wydają się, że najwięcej pomników w Polsce powstaje to są pomnik Jana Pawła II w bardzo często to jest jakiś gwałt na przestrzeni w tym sensie, że są to rzeczy szalenie brzydkie teraz też chyba na wyścigi buduje się pomniki Lecha Kaczyńskiego też świetna też się na jej w w wydaje się, że tutaj będziemy mieli taki społeczny problem, bo jeżeli rzeczywiście jest tak jak podniósł to Adam Bodnar, że jest to jakiś taki legalny i tryb stawianej burzenia pomników z radą jest bardzo trudne z drugiej strony w normalnym w PIT czy to znaczy, że musimy żyć w tej pomnik korzenie to rzeczywiście jest absolutnie trudne wydają się, że też na pomnik Koza jest trochę taką reakcją wynikającą z bardzo głębokich kompleksów w Europie zachodniej el czas na pomniki był wtedy, kiedy był silny monarchia absolutna wsteczne w czasie rozkwitu Koczon kapitalizmu w dziewiętnastym wieku potęgi kolonialne stawiały swoje porządne konny pomnik Diany stoją do dziś myśmy wtedy nie mieli swojego kraju, żeby stawiać te porządne pomniki jak wydaje się, że teraz uzupełnimy te braki pozostawiamy pomniki w walucie jesteście wyglądające jak akademickie dziewiętnastowieczne to nie do końca tak działa w skrajnym tego stanu, ale to akurat czasy PRL-u będą oni słynny film konsul z Chin znakomitą rolą Piotra Fronczewskiego tam hochsztapler przyjeżdża do Wrocławia jako konsul austriacki spotyka się z władzami pyta co mógł zrobić dla miasta oni mówią może jakiś pomnik w PRL należy wykaz wystawie pokazujemy kilka przepięknych plakatów z lat sześćdziesiątych szkoła w 1000 latka hipotez przez mój ulubiony projektant wiekowym 1000 szkół na tysiąclecie państwa polskiego, które mają swoją oczywiście pomnikową rolę one dominowały w krajobrazie to jeszcze nadajnik i ocalałych miast lak charakteru tych danych no właśnie, ale przede wszystkim pozytywistyczne utylitarnych można, by powołać jakąś fundację imienia księdza Jankowskiego była taka Fundacja została zlikwidowana za przekręty jakich program stypendialny wtedy ci, którzy chcieliby kultywować ten szacunek dla tej postaci kim mogliby spokojnie składać na ten teren na coś od elitarnego, ale mam nadzieję, że dojdzie Gdańsk do konsultacji społecznych i żale w ich jednak decyzja co do tego pomnika będzie podjęta w sposób demokratyczny głową w głowie stanąć na terenie kościelnym może stanąć powinien stanąć na terenie, który jest w zarządzie społeczności, która faktycznie akceptuje kult tej postaci w Bonn problem z pomnikami wydają się, że to jest dopiero w sam sam wierzchołek góry lodowej on się zacznie rok zaczyna się dyskusja n p . o tym co Jan Paweł II wiedział a czego nie com w sprawie ukrywania pedofilii w kościele ta dyskusja mam wrażenie jest dopiero w początkowej fazie, a już Jan Paweł II jest świętym tych pomników mamy podejrzaną parę tysięcy w wie pani jest pomnik Jana powoduje widziałam takie ma wpły w jest na pewno bardzo duże, jeżeli policzyć wszystkie osobiste pomniki w ogródkach cechy na pewno będzie to dla nich każda porządna parafia chyba chce mieć z tym zgodzić się własnym pomnikiem, więc tego jest bardzo duża ja się zastanawiam np. z nieba ni więcej ile mogą być pomników Lenina przed osiemdziesiątym dziewiątym rokiem w Polsce wcale nie było to bardzo dużo to był słynny w nowej Hucie, którą kiedyś wysadzono stopy w przeddzień obchodów także trzeba było przysłonić wieńcami była ta słynna tablica na rysach, który próbował zrzucić wydolność włoskich knajp ale, ale Polska się w w w czasie PRL -u dość dość nieźle broniła przed pomnikami lepiej niż części np. nie mieliśmy żadnego Stalina w Warszawie, chociaż Dunikowski rzeźbił bardzo był zaangażowany gigantyczne Stalin miał stanąć przed Pałacem kultury nigdy do tego nie doszło Stalin umarł Natan rzeczywiście ten opór teraz nam zależało władzom w ich forma wiadomo, że rozdrabnia się trzeba przyznać, że władze totalitarne mają większy rozmach, ale też często znacznie większą jakość w generowaniu tych monument monumentalnych narzędzi kształtowania zbiorowej tożsamości teraz wystarczy parę osób starszych grupach społecznych dziś ruch oddolny aż trudno tego nie honorować RM może rzeczywiście przepisy dotyczące po prostu estetyki i logiki przestrzeni powinny lepiej działać no właśnie no ale z gustem to jest także to jest bardzo nam tak powiem tak dotkliwa sprawa in niejednoznaczna słynne przysłowie głosi, że się o nich nie dyskutuje, chociaż jest największe kłamstwo Glenc świata w, a widzimy, że jestem z gustem w Polsce jest słabo od Świebodzina, bo na różne zakątki, gdzie z panią istna potwory po prostu staje się rzeźb i monumentów czy jest jakiś jakiś taki sprawdzony sposób regulowania tego co w przestrzeni publicznej no po prostu jest poniżej wszelkiej krytyki, a co jest fajny pomysł no właśnie te sposoby Administracyjny nie do końca działają oczywiście jest pozycja estetyka Miejskiego, który wiadomo, że jest ule nieustannie poddawany wpływom politycznym ekonomicznym to rzeczywiście nie mamy takiej kontroli nad przestrzenią jak ja chcę nawet było w PRL -u Niewiem może trzeba przenieść ten mecz tę walkę na pomniki w przestrzeń wirtualną każdy, by wtedy w swojej bańce informacyjnej chodził po wszystkim reżyser i jakie chce zobaczyć tych, którzy mieli pomniki Dmowskiego w Saint Hill wymienić pomniki to jest SOS jest wiele propozycji bardzo dziękuję za to spotkanie, a państwa bardzo serdecznie zaprasza na wystawę pomnik Europa środkowo-wschodnia 19181000 klasą 2008 na szczęście w muzeum rzeźby imienia Xawerego Dunikowskiego pani Agnieszka Tarasiuk były państwa i moim gościem kuratorka tej wystawy, a także muzeum rzeźby bardzo dziękuję za chwilę informacje Radia TOK FM, a po nich raport gospodarczy, na które zaprasza Aleksandra Dziadykiewicz program przygotował sztab Marek realizował Krzysztof Woźniak Mikołaj Lizut Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Uwaga, wiosenna promocja! Im dłuższy okres Dostępu Premium wybierzesz, tym większy rabat dostaniesz! 1 miesiąc 10%, 3 miesiące 20%, a 12 miesięcy aż 40% taniej!

KUP TERAZ - 40%

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!