REKLAMA

O Komunistycznej Partii Polski w II RP

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2019-02-25 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
47:28 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
rodzina naszego spotkania nasz kolejny gość prof. Andrzej Friszke Instytut studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk dobry wieczór pani w dobry wieczór będziemy mówić o komunistach w drugiej RP zacznijmy zatem kiedy wolno pod koniec pierwszej wojny światowej, gdy to bolszewicy przejęli władzę w Rosji, kiedy jest taki komunistyczny ferment ceny w Niemczech, ale nie tylko rzecz jasna, ale rewolucyjna fala przetacza się przez Europę Socjaldemokracja Królestwa polskiego i Rozwiń » Litwy, czyli Polska marksistowska partia polityczna, która działa na terenach polskich od 1800 dziewięćdziesiątego trzeciego roku Luksemburg Kasprzak Dzierżyński jest wobec szans bolszewików dość sceptyczna poznał morze zalewało początkowym okresie jest także w nasz wkład Warski uważa, że eksperyment rosyjski nie przetrwa dłużej niż 4 miesiące dopiero kiedy bolszewicy się umacniają to socjaldemokraci myślą sobie cha, a może to będzie dla nas inspiracja no może dopatrzeć miała generalnie trzeba powiedzieć z KPiR była partią rewolucyjną to znaczy ona negował potrzeby tworzenia państw narodowych uważa, że bez przeszkód jakieś role się reakcje dziwna postęp społeczny nakazuje właśnie czy rządy klasy Robotniczej dawała temu wyraz w 1918 oraz gier w związku z tym ułani wozili mnie także na niepodległość rewolucja, a rewolucja to musimy się na ten problem jest utrzymać z no była oczywiście elementem teoretycznych rozważań wcześniej co to ma być rewolucja IT rządy prawa do klasy Robotniczej potem i mamy model zachodnioeuropejski, który potem będzie się kształtowało osobny nurt w gruncie rzeczy zakładając, że to na systemie demokracji praw różnych politycznych pra w do związkowych no i narośnie, że tak powiem taki przełom klasowy ido państwo, że przekształcą w państwa proletariackiej państwo ludowe, ale z zachowaniem pewnych spra w typowych dla Zachodu i mamy wschód, gdzie nie ma tych praw z obywatelskiego nie są przestrzegane carska Rosja jest despotyczny kraj inny i chili prawda ten wschodni wschodnia wersja komunizmu z Leninem na czele no jest wizją, że tak, więc takiej rewolucji totalnej, której właściwie te elementy demokratyczne się wcale nie liczą one nie są one nie są brane pod uwagę to rewolucja 900 siedemnastego roku przynosił gruncie rzeczy takie też podziały intelektualne ci, którzy zaakceptują całkowicie naprzód Dzierżyński z tych co pani wymieniła je ci, którzy pozostaną z wątpliwościami jak Róża Luksemburg, która napisała taką książkę rewolucja rosyjska Łódź akceptowało, owszem to jest rewolucja właściwa początek nowego no ale jednak tam demokracji nie ma tam się robot z praw nie mają tam nie toczy się żadna poważna dyskusja o tym jak to ma być procedura postępu cóż coś jest źle i tak zobaczy najgorszego i jak zobaczy najgorszego zostanie zamordowana na początku 2 stycznia dziewiętnastego roku w czasie rewolucji niemieckiej jak na to kładę nacisk, dlatego że komunizm Polski musiał musiał nie musiał zaakceptować, że zachętą rosyjską wersję rosyjską wersję rewolucję rosyjską wersję partii bardzo zdyscyplinowany pozbawionej wolności dyskusji wewnętrzny no i orientują się na to, że to jest matecznik Moskwa związek rok później związek sowiecki, ale wtedy rewolucja rozliczeń z prawdziwą ojczyznę no, a z czasem do tego dojdzie do tego, ale w Kanadzie to jest ten eksperyment, który zapowiada nowy świat taki, jaki z, jakimi się identyfikujemy, ale i to jest bardzo zasadnicza sprawa, bo tu w tym czasie powstaje państwo polskie nie mówią nie absolutnie nie chcemy rewolucji tylko rewolucja niesie prawdziwą krzyżowanie nagich pań z komórek grą w rewolucji w Niemczech no i ta stoi na drodze rewolucji w Niemczech jest, że tak powiem formą w sensie klasowym patrzenia klasowego formą kompromisu no klasy Robotniczej chłopstwa z burżuazją ziemiaństwo mitem odpowiada, gdyż struktura polityczna prawica ma najwięcej do powiedzenia to w ogóle nie jest to co nam chodzi my chcemy rewolucji absolutnej nowej cywilizacji nowego świata to jest jakby tak być ideologiczne umotywowanie niechęci do państwa polskiego i jego ustroju niezależnie czy socjaliści rządzą jak w listopadzie osiemnastego roku, gdzie prawica to jest wreszcie obcy twór, a oni chcą rewolucji nowej cywilizacji nowego porządku społecznego kompletnie mnie troszeczkę ponad miesiąc od przyjazdu Piłsudskiego do Warszawy jak będę się ukonstytuować się komunistyczna partia robotnicza Polski, bo tak pierwotnie będzie się nazywać się cena zostanie utrzymana do 1925 roku i potem zastąpi ją komunistyczna partia Polski to właśnie była Socjaldemokracji Królestwa polskiego Litwy połączone z polską partią socjalistyczną lewica dołączyli także działacze żydowscy np. lampy LED czy chłopscy n p . Tomasz Dąbal dobrze znane są tzw. Republiki tarnobrzeskiej, czyli takiego skromnego fragmentu naszego kraju, który próbował wybić się na niepodległość poza niepodległą polską odradzającą się w 1918 chwilę bo by bez smyczy tak jeszcze na chwilę właśnie, żeby do komuniści w listopadzie grudniu jeszcze osiemnastego roku w odpowiedzi na klęskę państw centralnych klęskę Niemiec próbowali uruchomić mechanizm rewolucyjny tworzyli rady delegatów robotniczych w różnych miastach i 2 i wokół nich miały powstawać Żak wymogi takie ośrodki rewolty Robotniczej ludowej jedno, który miał zapoczątkować rewolucję naszych ziemiach nędzy mieliśmy być polską republiką rad miast to jeszcze później na razie to właśnie oni drogach nie zdefiniowali po prostu miała być rewolucja ona wszędzie miała być dla całej Europie w Niemczech Polsce była już w Rosji zrównywania to są takie ośrodki władzy lokalnej no tak muszę powiedzieć, bo tam weszli socjaliści ukręcili łeb w tym rewolucyjnym dążeniom natomiast jedno ci rewolucjoniści dziś mówi prezes PKP je lubi trochę z PPS lewicy no nie myśleli, że to Mano rzeczywiście ośrodki władzy tak jak w Rosji prawda rady delegatów robotniczych potem jak wiemy był przewrót bolszewicki, ale formalnie to był taki w tym czasie ustrój rządów oraz delegatów robotniczych faktycznie zdominowany przez bolszewików wiedzą coś takiego chcieli powtórzyć tutaj się nie udało, ale ten, ale Tomasz Dąbal no to była taka grupa Chłopska, która tam próbowała zrobić coś w tym rodzaju na tym terenie tarnobrzeskim wszystko tu widać po krótkotrwałą, bo państwo polskie odradzający się potrafiła ten ruch po pierwsze, wchłonąć częściowo, ale też militarnie spacyfikować żyć, ale trochę z mocy jedno jedno taka była interwencja wznowił także dla ZAK, ale generalnie zakupy w miastach to się udało tak pokojowo na innych wchłonąć też stąd część tak bym z bronią przez milicję ludową taka była wtedy tworzona przez socjalistów wciągnięto trochę tych młodych chłopaków robotników takich dziarskich i generalnie to państwo polskie zasymilować spacyfikował w pewnym sensie ten ruch rewolucyjny i do nie doszło do tego, chociaż komuniści bardzo chcieli, żeby doszło do do rewolucji, ale również siali taki społeczny ferment wysadzali mosty kolejowe próbowali w ogóle przekonanie, ale skoro później menedżer w kranach nagradzało oby lata dwudzieste, a chwilę później, bo tak sobie myślę, że chodziło o to, żeby osłabiać państwo polskie i tym samym doprowadzać do frustracji ludności, że państwo nie działa, że jest chaos, że jest anarchia w erze jest przemoc, bo wtedy zawsze na takim gruncie, ale pojawia się Nomi inny taka większa chęć, żeby pójść za rewolucjonistami, którzy obiecują nowy lepszy świat, zwłaszcza na kresach dachy domów są takie działania dywersyjne w Polsce centralnej to nie za bardzo boli komuniści goście nie akceptowali terroru nad to jest terror dywersja ta bariera czy tego nie robi natomiast no, chyba że w czasie wojny dwudziestego roku natomiast natomiast, o czym śnią pani rację, o czym oni do całej działalności zmierza propagandowa do tego, żeby osłabić struktury państwa, żeby wykazywać nieudolność i nie wykazywać nieudolność niesprawiedliwość wywoływać bunt społeczny i liczyli na to, że każdy każdy ognisko takiego buntu na przebieg większy strajk i t d. dadzą początek no rozkładowi spojrzy na muzyce gospodarują teraz tak przejmowali to był elementarz walki z socjalistami w ramach tych na plac strajków prawda oni zawsze dąży do radykalizacji do poszerzenia tej akcji ani do tego, żeby nasz dołek kompromisu załagodzenia podwyżki wszyscy zadowoleni wracają jest fatalny ról tu chodziło o stymulowanie rewolucji cały czas byłem niepodległość jest w istocie panowaniem zgrai kapitalistycznych rządów opartych na nie zwolni en masse tak pisano w grudniu 1918 roku inny chciałby zapytać o to by usytuowanie owej komunistycznej partii Robotniczej Polski potem komunistycznej partii Polski no oczywiście kluczową rolę odgrywał Komintern ta k i Kahlon powstaje dziewiętnastym roku jako Zrzeszenie wszystkich partii komunistycznej one dużo jak chciał pan no cóż takiego czapa, a potem przez sztab generalny byśmy powiedzieli, bo to bardzo szybko ewoluuje w tę stronę, że poszczególne partie komunistyczne działające w danym kraju co jakby oddziałami Kominternu komitet ma w gruncie rzeczy zwiesza nad nimi władzę to jest bardzo nietypowe w ogóle w polityce, ale to komuniści, akceptując to jest jakby sztab generalny ten komitet wyborczy mieścił w Moskwie, który określa taktykę walki finansują oczywiście określa zasady na jakich należy działać także w związkach zawodowych ci, którym wobec chłopów i nogi i po tamtą koordynuje walkę, żeby przybliżyć rewolucje w rolę są traktowane pewne, zwłaszcza Niemcy są traktowane jako taki taki kraj, który ma największe szanse na przeprowadzenie rewolucji Komintern liczy bardzo intensywnie do połowy lat dwudziestych, że rewolucja w Niemczech jest już za progiem nie ona właściwie ma zmienić świat na macie, bo jak w rewolucja była w Niemczech oprócz Rosji na wzroście nie ma Europy Polski to w ogóle już niema po drodze wtedy oni na to się nastawiają na jej prawda spotyka ich zawód rewolucja w Niemczech nie wybuchła w no i co wtedy my wtedy zostać powstaje wielkie badanie przed komunizmem w ogóle przez komin terenem problem budowy socjalizmu w 1 kraju jak mówiła stalinowska stalinowski w wyborach potem tak, aby razem budujemy komunizm w 1 kraju żyli w Rosji w ogóle taki problem, że na przełomie roku 1919 dwudziestego następuje takie znaczące osłabienie tej rewolucyjnej fali tak już niema tych emocji społecznych, które mogłyby taką rewolucję poniża tak, bo leży bowiem dziewiętnastym roku dosyć pryzmy tak buduje się w Niemczech cały czas tam pulsuje sytuacja rewolucyjna właściwie trwa rewolucja na Węgrzech Moon no Polska w tym całym, że brak bowiem rozgardiaszu można powiedzieć się stabilizuje buduje swoją armię jest w stanie bronić swoich granic, ale to też obrona, bo bardzo często zapominamy, że w styczniu roku dziewiętnastego ruszyła na zachód armia czerwona w ramach operacji Wisła bardzo znamienną nazwą na początku dziewiętnastego roku zajęto Wilno i w zamierzeniu posuwamy się dalej na zachód równocześnie trwała wojna na Ukrainie, gdzie bolszewicy zmagali się i z Ukraińcami Petlury i z dyni kinem Giodo rozstrzygnięcia tej wojnie na Ukrainie też zależało prawda potem ciąg dalszy do życia Polska była przewidziana do likwidacji nasze czołgi to co nie wyszło w roku 1919 kolejny powtórzyli w latach czterdziestych no ta kwota ta zawsze ale gdzie postawić stopa armia czerwona talent, ale no i nocami, ale ty, ale tu też dach Polska stawiła czoło RAŚ potrafimy zorganizować ciągłości paru miesięcy ma o tym, teraz była rocznica niepodległości nic na ten temat goście nie mówiono, a tys fenomen ludzie czy w parę miesięcy dwa-trzy miesiące bardzo się zorganizować państwo zaczątki armii właśnie spacyfikować rady robotnicze bez rozlewu krwi bez żadnych i zbudować tak powiem w miarę stabilne państwo, które było w stanie zatrzymać ofensywę idącą ze Wschodu i tam też komuniści mieli na swój udział ma za chwilę wreszcie chciałbym pana profesora zapytać o różę Luksemburg, która zbyt wielki udział w tym wszystkim niema, bo zostaje zamordowana takiej podwyżce mówił na początku 1919 roku, ale jej myśli idee są nadal ważne dla polskich komunistów chciałbym pana profesora zapytać o takie zjawisko, które zresztą opisywała w swojej rozprawie doktorskiej, czyli o organiczne wcielenie przekonywała róży Luksemburg wiąże powstanie wolnej Polski będzie dla proletariatu nieszczęściem tylko, dlatego że państwo niepotrzebne, jeżeli świat zostanie ogarnięte przez wsie światową rewolucję, ale także, dlatego że zostaną rozerwane naturalne więzi społeczne gospodarcze wewnątrz zaborów i to w ogóle spowoduje bardzo negatywne konsekwencje i będzie bezrobocie i spadek ich władzy i na osłabi się rynek wewnętrzny jedno to wręcz było zaprzeczanie temu wszystkiemu, o co o kilka pokoleń Polaków walczyło, żeby te 3 części znowu zrobić całość pod flagą biało-czerwoną drużyną Bugsa można to odpowiada wrócą marzenia o, że to są uczucia, że to jest próba, że tak wcielenia tego co było kiedyś młodzież szlachecka od dawna marzy tymczasem życie i przyszłość to są twarde reguły ekonomii przede wszystkim to wątek Polski ożeniony twarde reguły ekonomii rozwoju gospodarczego na rozwój gospodarczy pokazuje, że Polska, czyli królestwo kongresowe staje się integralną częścią Rosji i przemysł włókienniczy łódzki prawda czy warszawski metalowy czy Zagłębie dąbrowskie nie mogą funkcjonować, jeżeli nie mają rosyjskiego rynku zbytu one dlatego się rozwijają może mają wielkie ma rynek na Wschodzie, jeżeli odetniemy granicą królestwo kongresowe doc. Przemyśl załamie nie będzie miał, gdzie w zbyciu, a zatem załamie się też klasa robotnicza no bo nie będzie pracy załamie się rozwój ekonomiczny postęp materialny Night jest degradacja zatem to są marzenia tych różnych butach Pm patriotów socjal patriotów również jako namówiła kompletnie nie, że nie nierealne nierzeczywiste chęć Żydach powiem pójścia naprzeciw Czyżby wbrew procesom naturalnym procesom i obiektywnym prognoza rozwoju społecznego ekonomicznego ona tak wytłumaczył no i stąd, że prawda wyniki z wynikiem tego było radykalny sprzeciw wobec tak bym oddzielania Polski od Rosji do końca to łamanie zmieniła nigdy swojego poglądu, ale co się stało panie profesorze, czego pan profesor wywodzi to, że komunistom w Polsce, a wszczęcie tejże rewolucji się nie udało czy to w ogóle jest to także ta rewolucja była możliwa tylko w Rosji i koniec, a mrzonkami były marzenia o rewolucji wszechświatowej, by nie udała się także w Niemczech czy to było tak, bo przecież z drugiej strony bieda była niesamowita chaos anarchia tworzenie państwa od podstaw to jest tak niesamowity proces zwłaszcza, gdy przygląda się korektą bliżej zdaje sobie pytania to w ogóle mógł się udać chyba Iza funkcjonować w MF z Chin do przejścia były bardzo złe warunki wręcz doskonałe pod glebie dlatego, żeby tacy komuniści zawołali, że teraz będzie sprawiedliwość społeczna i w ogóle dobrobyt, żeby za tym pójść więc, dlaczego nie no udało się zapanować nad anarchią przede wszystkim itu jest jest parę rzeczy oczywiście po pierwsze, te to partia z PKP, jeżeli PPS lewica słabnąca ona właściwie została resztka roku osiemnastym, czyli partie rewolucyjne one nie były liczne rany nie były duże, dlatego że powierzamy się odwoływały tylko do klasy Robotniczej nam, że nie próbowały specjalnie działać na wsi wśród chłopów no ale ważne dla zabicia była ważna, bo to są miasta i tutaj, że tak powiem ważny jest Polska partia socjalistyczna patriotyczna ona w gruncie rzeczy, działając równolegle potrafiła mało, by stać się dominująca w środowisku robotniczym IIF, gdy przyszło co do czego oczy listopad osiemnastego roku, gdy Polska partia socjalistyczna współtworzyła państwo polskie, a nawet, by się tworzyła, dlatego że Piłsudski w tym czasie jest postrzegany jako lider socjalistów patriotycznych socjalistów polskich rząd Daszyńskiego i rząd Moraczewskiego pierwszy rząd niepodległej Polski to są rządy socjalistów z dodatkiem radykalnych ludowców radykalnych inteligentów to były bardzo lewicowe rządy i one też zadeklarowała zadekretował, że się nie zadeklaruje zadekretował wydał dekrety, które były kluczowym wcześniej w mobilizacji klasy Robotniczej do właśnie działania rewolucyjnych, czyli ośmiogodzinny dzień pracy prawo do strajku ubezpieczenia społeczne prawa kobiet inny i szereg tego typu upraw ruch wyprzedzający w zasadzie ta i tym samym ten ten potencjał teoretycznie rewolucyjny został, jakby w prze ciągnięte rozbił wydziału budowy państwa polskiego i w gruncie rzeczy na dla tych komunistów za brak złudzeń panie w walutach obcych hasłem trochę ta rewolucja trochę ta trochę tak i w związku z tym to zostało stąd, że jezioro uzbrojony oczywiście nie do końca, dlatego że powstał problem chłopski, czyli głodu ziemi konfliktu wieś Dwór na reforma rolna jedno próbowano tak mostem było osobny problem, ale to generalnie i to się toczyło przez szereg lat pod ręką się na tym też będą próbowali coś wygrywać no wygrają no to, aby ostatecznie w dużym stopniu, ale ale, że komuniści w tamtym czasie w ogóle nie mieli przemyślane jak oni lub słupami mają rozmawiać ci co co truchło komu oferować to właśnie był ruch miejski wyraźnie natomiast natomiast cały ten znak ten konflikt wieś miasto jakby został zagospodarowany przez Stronnictwo chłopskie, które jednak stały na gruncie niepodległego państwa polskie danie i międzynarodowych rozwiązań dzięki temu, że tak bym ten potencjał rewolucyjny się wypalił na tym poziomie, a poza tym polskie społeczeństwo było dużo lepiej zorganizowane w sensie jednak takim hierarchiczny ludzie są elity zespół średnia do ludu o prawdę i prasa i instytucje różne dużo bardziej to dobrze funkcjonowało już w Rosji w czasie prawda poprzedniemu, gdzie indziej takie instytucje ledwo co triumfowały i wasze rewolucje zburzyła czy państwo polskie MF uważało komunistów za grube niebezpieczną, bo oni od 1919 roku były organizacją nielegalną po pierwsze, mam inne nie zgłosili się formalnie do rejestracji była ustawa o stowarzyszeniach wydana w 1919 trzeba się było po prostu głosi, że siedziała tak płynnie, a poza tym były przepisy konstytucji marcowej, która zabraniała funkcjonowania w Polsce tym organizacjom, których siedziba znajduje się za granicą jak wierny ów Komintern wszystkim zarządzał ne, ale czy państwo polskie obawiało się komunistów, bo przecież Czechosłowacji partię komunistyczną działała legalnie przez okres międzywojnia w Niemczech, a także wyraziście dopiero Adolf Hitler, a projekcje wideo zresztą wszystkie inne partie polityczne albo jazda zakończył Żuk Rajoy listów jest jednak w Polsce przesądziła sprawa wojny dwudziestego roku to znaczy, jeżeli się z naszej komisji nigdy nie ukrywali, że wzywają do rewolucji prawna, więc zmierzają obalić istniejący porządek prawny i Konstytucyjny, ale po drugie, kiedy wybuchła wojna no ogłosili się sami jakoś tak powiem rzecznik tej strony stron toczymy wojnę, czyli RS combi no tak to to już po 3 dwudziestym roku, ale już wcześniej wrogą agitację przeciwko mobilizacji agitacja Warmii na rzecz dezercji na rzecz rzutach Pm niepodejmowania walki podkreślanie, że ten przeciw minister rozwoju wiemy to jest właściwa strona to wszystko powodowało, że w warunkach wojny i przepisów stanu wojennego, który na obowiązywał w czasie wojny na niej byli oni nie mogli działać legalnie i byli aresztowani w liście do aresztowania dziewiętnastym roku w gruncie rzeczy sparaliżowały tę partię partia bardzo słabiutka była w tym dziewiętnastym roku już potem dwudziestym inny no bo też ci prawda te walki wyzwalały w Polakach patriotyczne uniesienie walczyliśmy z Rosją, a tu nagle są tacy co mówią, że to my jesteśmy za Rosją notowania nie mieli specjalnie coś dopowiedzenia nasz byt gonienie przez robotników samych peronach nawet ta partia się bardzo skurczyła i w gruncie rzeczy od tej pory na 0 z grą pogrąży nas działa przede wszystkim w kręgach mniejszości narodowych ta grupa, że tak bym polskich robotników komunistów wcale nie była taka duża, czyli Żydzi Białorusini Ukraińcy tra, a dokładnie w IT jest oczywiście pytanie też oczywiście świadomość narodową odwiedzam przy tym przynależeli działali w tej partii, ale to nie są od Polaków jest mniejszość w gruncie rzeczy w tej partii w tym ruchu to one kredyty to prorosyjską 6 proc dziecku kość no to był dramat dla dla partii część tego problemu nie mieli, dlatego że dla nich sympatie prorosyjskie nie były problemem Czesi byli prorosyjscy jeszcze przed czternastym rokiem mieli żebrakiem skłonności do słowiańskiego myślenia no, a w Polsce Rosja to zabory to tłumione powstania Tusk brąz na rewolucyjną dokładnie tu już tak pojemna prorosyjską gościnnie można było zrobić żadnego kapitału politycznego nie są bez historii tego Tomasz Gębala, który już wspominaliśmy przy okazji Republiki tarnobrzeskiej, a który był inicjatorem obok księdza okonia czytałam całą jego biografię on właśnie wtedy, kiedy armia czerwona szła na Warszawę to przemawia w sejmie, bo dostał się, a do Sejmu ustawodawczego i mówił, że on właśnie Wikany jeśli dobrze pamiętam z innej listy był wybrany przeszedł o tym jak zadeklarował nagle jako komuniści w zawale wtedy, kiedy armia czerwona szła na Warszawę mówił, że czeka na nią z utęsknieniem witali jak im przyjaciół chodzących rondo most jest ktoś komu immunitet uchylono skończył jak oni wszyscy, czyli ME w Moskwie podczas wielkiej czystki do czego zapewne dojdziemy, ale teraz chciałbym zapytać pana profesora ten niezwykle interesujący epizod podczas wojny polsko-bolszewickiej, czyli ten Paul RAF kom tymczasowe komitet rewolucyjny Polski Marchlewski Yves z nim w pociągu pancernym za frontem armii czerwonej Dzierżyńskiego on w no tak no to jest jakby wersja kolejna tego co mówiłem na początku żyli armia maszeruje ze Wschodu i niesie rewolucja no i tak też tutaj prawda siła ofensywa na Warszawę dwudziestym roku naj powołano tak i przyszły rząd sowiecki dla Polski on realnie zadłużenie miało do zrobienia niedopowiedzenia mogą ją w Polsce urodzony w Tallinie no i tak to wszystko trwało bardzo krótko, dlatego że, że to ile 2 tygodnie między radą od powołania do klęski armii czerwonej pod Warszawą się wycofali oni próbowali zdemontować jakieś jakieś śladowe ilości ich śladowe prawda, ale ślad administracji w zasadzie głównie bazowali na robotnikach rolnych specjalne Niemiec nie nie zdołali, tak więc znaleźć poparcie społeczne jakiegokolwiek istotnego taką próbę podjęto bez na Lubelszczyźnie podobną równoległą, ale w zasadzie to było to jedynie zmieniony nie dawało żadnej daty reakcji społecznej odpowiednie inaczej to blisko było była próba rozdartym najazdu na rękę było dla wszystkich oczywiste, że to jest próba najazdu więc w gruncie rzeczy potem mało o tym, mówiono, bo to to my dzisiaj ta pokazujemy właśnie na tej zasadzie, że tablet rząd najezdniczy prawda powołali je dla samych komunistów to był pewien problem teoretyczny również inny, bo oczywiście to była narracja polityczna ani przez trupa Polski do pożaru światowej rewolucji na takie było hasło więc, więc tarnobrzeżanie zamierzasz zatrzymać, ale ci, którzy tak myśleli o rewolucji w na dobre tory etycznych jakich niepraktyczna politycznych to się zastanawiali czy jest dobrze czy to sprzyja rewolucji, że przewodzi siła zewnętrzna, że może tak przyjaźnie w teczce właściwych pociągów pancernych wież dokładnie, że to wręcz przeciwnie powoduje, że tak wiem usztywnienie wzrost uczuć patriotycznych listy rewolucji może nic nie być, ale to były rozważania teoretyczne, które oczywiście mogą interesować specjalistów od ruchu komunistycznego na praktykę w polisie nie miał żadnego wpływu i rzeczywiście żywot niezwykle krótki, bo zapisałam daty 2 sierpnia, a w Białymstoku został ogłoszony komunikat o ukonstytuowaniu się od 22 sierpnia, czyli po 20 dniach komitet zmuszony był w pośpiechu opuścić Białystok wraz z wycofującymi się wojskami armii czerwonej udali się do Mińska comeback 26 sierpnia i zaprzestali wkrótce działa w hałasie ale, toteż jest ważna że, gdyby to oni właśnie dozuje wcześnie NATO byli rozpoznawani już polscy działacze bolszewiccy ronda Dzierżyński stał na czele check -in czyli, czyli prawda no i policji politycznej sowieckiej bolszewickiej Marchlewski, owszem, był znany jako bliska osoba róży Luksemburg, ale też był zaangażowany w sowiecką dyplomacji GU del, więc dla Polaków nawet pod tym względem taniemu żadna żadna rewolucja no to byli źle, by funkcjonariusze sąsiedniego państwa, który nagle powołali sobie rząd mieniący się rzekomo polskim rządem komunistycznym Jezu, najazd Hayden Moskwie kota mamy pochodzenia polskiego tam było dużo, a było bardzo dużo tych tych działaczy polskich na relatywnie dużo prawda nas, bo właśnie większość działaczy z GKP dialog tureccy wspominaliśmy po rewolucji znalazła się w Rosji w Polsce w KPP była mniejszość to być mniej znani, a ci najbardziej znani najbardziej tacy aktywni byli jeszcze często przed 17 rokiem w otoczeniu Lenina i znaleźli się w ekipie sowieckiej nie udało im się wykorzystać swoje szanse w 1920, ale zobaczyli swoją szansę w roku 1926 i co później zostanie nazwane błędem majowym poparli, a zamach i Józefa Piłsudskiego tak dlatego, że to było takie rozumowanie Neo idąc śladem jak rozwija się rewolucja w Rosji siedemnastym roku najpierw następuje obalenie cara, a tu przez partie demokratyczne potem te partie demokratyczne się kłócą między sobą i wkraczamy my ich kraj, a my tak my wkraczamy zaostrzały konflikt i w końcu, że tak powiem tak te demokratyczne kłótnie tak osłabiają państwo, że możemy dokonać przewrotu i w gruncie rzeczy oni myśleli, że ten manewr uda się powtórzyć rok 2006 . Piłsudski obala rządy endeków powstaje konflikt w Polsce za Piłsudskim oczywiście opowiada się lewica socjaliści ludowcy lewicowi i t d. no a jak my się tam dołączymy do dróg nastąpi, że tak powiem ułatwimy obalenie tych endeckich rządów Czech wesprzemy, a potem oni tak jak Kiereński się skompromitują podzielą nas w parlamencie będziemy mogli uderzyć rewolucyjnie oni tak kalkulowali też oczywiście kompletnie nie sprawdziło, bo Piłsudski twardą ręką przejął władzę ustabilizował porządek i o żadnej rewolucji nie było mowy o ból i zarazem bardzo interesującą informację związaną z błędem majowym podobno podczas wielkiej czystki Stalin oskarżył Grigorija synowie obycie inspiratorem błędów znaczy, że źle doradzał polskim, ale rekordzistą nie wiemy ile w tym prawda Guilherme absurdalnych oskarżeń, ale dobrze znane Zinowiew był przewodniczącym Międzynarodówki komunistycznej Santiago odpowiadał za taktykę ruchu komunistycznego w ogóle w różnych krajach jak potem szef sztabu brał jasne, jeżeli mówimy o o tym, że ten rok był słabiutki w Polsce burzowa takiego sformułowania panie profesorze to o jakiej skali ludzkiej mówimy ich 2 działaczy komunistycznych w po to jest trudno palić bo kto to jest działaczy komunistycznych to była partia zdobyła partia, która działała jak powiedzieliśmy sobie w podziemiu i najważniejsi ludzie, którzy kierowali realnie tą partią to byli zawodowi działacze z zawodu widziała, że nie pracowali w swoich zawodach tylko po prostu zajmowali się działalnością rewolucyjną agitacyjne wydawniczą i to bój o pieniądze się Moskwa zawitała utrzymywanie mostu to mój zawód w oni oczywiście też byli najbardziej narażeni na represje urodził się za chwilę musimy powiedzieć, ale to była w sumie grupa Ania taka duża no maksymalnie kilkaset osób na przyziemne 100200 osób w skali Polski Czech zawodowych działaczy jest pierwsza grupa druga grupa to są ci, którzy pracują normalnie dziś funkcjonują, ale wspierają jednocześnie partie prawda czy w kolportażu nielegalnej prasy czy w jakiej działalności od szczytowej i t d. inny no i to to jest drogi między kilkaset osób cała partia w sumie oficjalnie liczyła kilka tysięcy, ale trzeba wziąć pod uwagę, że więcej niż połowa to są okresy, czyli do osoby są Białorusini Ukraińcy Żydzi na kresach no tutaj w Polsce ja myślę, że ono w lesie jest bardzo trudno powiedzieć żonie wykazywali, że to jest ich 34000 ludzi i 5000 zależy w jakim momencie w momencie kryzysu gospodarczego to było więcej nie było duże bezrobocie jak było duże poczucie beznadziei to więcej tych komunistów, ale w gruncie rzeczy Dymna to byli tacy zwykli sympatycy członkowie płacili składki pomagali nam w kolportażu elit najważniejsze to stara kadra, bo to jest w ogóle Lenina ska wizja partii partia ma być kadra to są ci zawodowi rewolucjoniści oni, że tak powiem są najważniejsze wszystko się przez nich rozstrzyga prześladowania, które pan profesor wspominał mamy liczbę lata 191826, czyli do zamachu majowego pod zarzutem działalności komunistycznej zatrzymano około 23  000 ludzi i do 3002 . roku 52  000 ponad 5 do 3009 . roku kolejnych 28  000 bili oni stanowili w ogóle po 3004 . roku pół osadzonych w obozie w Berezie Kartuskiej około 1500 więźniów na łączną liczbę ponad 3000 no tak, ale to muszę się to są duże liczby chętnych, ale trzeba wziąć pod uwagę tak, że po pierwsze, część osób tych najaktywniejszych to była kilkakrotnie tu będzie występować, bo oni byli zatrzymywani testowali nowy rok zwalniani szli do działalności potem znowu byli aresztowani niektórzy trzy-cztery razy w okresie międzywojennym mieli procesy to jest pierwsza grupa druga grupa nie wszyscy, którzy byli zatrzymywani potem trafiali do więzienia na dłużej część zwalniano tez w ogóle nie opracowane porządnie, ale bardzo to jest skomplikowana polityka represyjną karną, abym powiedział pobierze DAX do połowy lat dwudziestych część w ramach wymiany więźniów wymiaru związku Radzieckiego część wyjechała już legalnie w jakimś sensie w kajdankach można powiedzieć, ale legalnie do Rosji i znane nazwiska na rzeczy to są znane nazwiska no nie wiem chyba tak czytelnikom słuchaczom naszym to nie za bardzo to co rok jest średniego aktywu partii, którzy wyjechali do Rosji ramy w ramach wymiany więźniów politycznych nie utrzyma się właśnie dom Baraniej góry dnem jest tutaj wspominany akrobata no tak no, więc taki właśnie, ale Alto i wymieniano brak po drugie to była także część z tych ludzi jednak to sądy działały także zwalniały różne osoby, a to był chory na gruźlicę, a które dziś prawda przez adwokatów wpłaconą kaucję został zwolniony Ciastoń uciekali albo na wschód albo gdzieś w podziemiach się nie zgłaszali, więc będzie odbywał one ważne, by było, żeby znaleźć liczby osób przeszło przez procesy przez procesje otrzymały normalny wyrok więzienia przez te liczby nie byłyby aż tak wielkie i oczywiście, kiedy mówimy o represjach trudne czasy powiedzieć, że Polska nie była krajem 1 prawa jednych obyczajów wszędzie w Warszawie w Łodzi nawet w Krakowie były inne warunki i śledztwa i odbywania tego wyroku w więzieniach, a inne na kresach tam było dużo gorzej dużo groźniej brutalnie itu trzeba mieć świadomość łamano prawo, bo ta tortura tortury były na kresach bicie więźniów wypadki zgonu w śledztwie, bo tam na nas na kresach twardo postępowano no tak jak to policja zwykle ma też moralny wśród aresztowanych werbowano agentów potem próbowano jej wysokość tych zresztą osobna sprawa z trumny zresztą osobiście bada dość intensywnie ostatnio z, czyli stopień penetracji ruchu policja miała dobrą agentury w ruchu komunistycznym dużo bardzo wiedziała i niby to była nielegalna partia, ale np. można znaleźć notatki przy dolnej policji o sporach toczonych w komitecie warszawskim n p . oczy z nazwiskami, które prezentuje stanowisko w tej dyskusji agentura była czytelna inwigilacji, a pełna to nie ale, ale dość duża, gdyż duża i tereny i o najem i wreszcie udało im się umieścić w policji politycznej mało dla po 2009. roku agenta w samej centrali PiS w kierownictwie partii ci mówią nic macha leży na 3002 . trzydziestym trzecie roku on był właśnie kierownikiem sekretariatu krajowego, czyli kierownikiem całej działalności komunistycznej w Polsce nielegalny stał na czele sekretariatu krajowego, który się bezpośrednio komunikował z Moskwą odbierał pieniądze zawiadywał całym domu Polski agent re no to się zakończył życie aresztowanie całej tej centrali aresztowano kilkudziesięciu działaczy ze szczebla centrala ZUS agentem, a zbyt udana, że został zamordowany i potem pracował dalej w dla polskiej policji na, ale to nie uczy szlachetnej i po roku 3009. pracował dla gestapo pan tak tak dzieje dochodzimy po końcu lat trzydziestych panie profesorze, bo okazało się, że najgorsze dla komunistów była partia matka w Moskwie i jesień 3007 . roku Komintern wstrzymał finansowanie w listopadzie 3007 . roku Stalin podpisał dokument oczyszczone zawsze brzmiało eufemistycznie o oczyszczeniu KPP w no to jest długa historia właściwie trzeba powiedzieć tak od końca lat dwudziestych z otoczeniem Stalina sam Stalin rosło przekonanie o silnej zewnętrznej inspiracji wywiadowczej na przedpolu w KPP powstała specjalna komórka ds. bezpieczeństwa taki rodzaj wywiadu wewnętrznego ma on w pewnym sensie odpowiedzią na te realia przed chwilą mówiłem o agencie, który wie, który był bardzo wysoko sytuowanych, więc nie zakładali życie agenci są licea ich szukać szukali szukali mnie nie bardzo kogokolwiek znaleźli, ale powiedział powstał klimat dla oskarżeń nieufności dla podejrzliwości to już wyraźnie było okresem roku 3003. 3004 . kiedy nastąpiła pierwszy taki dramatyczny uderzenia taki był poseł były Sochacki, gdy inny i poseł były wojewódzki no to już uznana za polskich agentów szpiegów aresztowano zamordowano uderzono w organizację młodzieżową wszędzie, dopatrując się inspiracji polskiego wywiadu no, a funkcjonowała taka zasada w przód bolszewików jak mamy podejrzenia, a nie mamy pewności to lepiej władza to skrócić głowę, zanim czekać na potwierdzenie no najwyżej zabijamy niewinnego za co za problem w związku z tym ta reguła powodowała, że coraz szersza była po pierwsze, nieufność i po drugie, że tak Penta infiltracja zewnętrzna aż doszło do szczytowego rozwiązania 3607. rok kiedyś tak powiem uznano, że kierownictwo partii jest opanowane przez agentów polskiego wywiadu na kolejnej po prostu zamordowano kolejnej wszystkich zabito łącznie z tymi, którzy kierowali tą komórką kontrwywiadowczą w partii wszystkich i tobym powiedział Neostrada Fiber zażąda rozwodu pytam, bo znalazłam taką informację, kto użył przetrwali ci, którzy wtedy siedzieli sanacyjnych więzieniach to my wiemy albo też byli np. elementem siatki szpiegowskiej jak Jarosiewicz 3 struktur NKWD jak Bierut niektórzy weterani wdowa po Feliksie dzierżyńskim Zofia Giersz wyjazd, a także z żar lał Granta on wspominany tu tak jak ci, którzy siedzieli sanacyjnych więzieniach czy to było około 80 osób tylko mogę ujawnić powiem szczerze nie liczyłem mogło to być natomiast dane o tym czy zostali aresztowani straceni i że po 5000 osób w oku aresztowani straceni komuniści wysoko 5000 osób z czego połowa albo więcej niż połowa to są komuniści polscy sowieccy obywatele zatrudnienie w różnych instytucjach państwa sowieckiego, bo ta czystka przypominam 3007 . roku to nie jest uroczyska Polaków on jest czystka w ogóle dotyczyła się całej kadry rewolucyjnej dzieli je do Sejmu jeśli ktoś, kto był działaczem SD kpi el to prawie miał jak w banku zostanie aresztowany i rozstrzelany współpracował z Leninem w tym gorzej będzie rozstrzelany w zasadzie z tego z tego kręgu ludzi zginęli wszyscy są wyjątki do policzenia na euro na palcach 1 ręki właśnie Dzierżyński zakon reszta wszystko została zabita no i oczywiście ci, którzy przyjechali z Polski jako działacze KPP prawda, którzy właśnie Stali jakoś tam się dostali w związku Radzieckiego wymienieni nie wymieni wszystkich zabito zostali rzeczywiście tylko ci którzy, którzy byli sanacyjnych więzieniach mówi pan profesor od tych podejrzeniach o inspiracje wywiadu polskiego czy w ogóle wywiadu zewnętrznego, bo przecież to dotknęło wszystkie komórki partii komunistycznej we wszystkich krajach, w których działały, ale pojawiają się też inne inne powody właściwie do tej pory historycy zastanawiają się, dlaczego KPP została zlikwidowana czy nienawiść Stalina do Polaków czyli o czym pisał Gomułka kanibalizm polityczny Stalina czy też pojawiają się takie teorie, że była to próba oczyszczenia przedpola Bush szykował się porozumienie z Hitlerem, którego pewnie polscy komuniści niszczyli go zaakceptować też, kto wie, a w myśl, żeby zaakceptowali, bo byli do tego przyłączyli się przez mechanizm tej partii muszą wszystko zaakceptuję, ale oczywiście tym spekulacjom natomiast no to co pani wymieniła te powody to możemy się tylko została we wrześniu znajdziemy odpowiedzi w sowieckiej akta jakże tu parę paragrafów się nakładało po pierwsze, starzy bolszewicy 3007. roku to jest rozszerzanie starych bolszewików wszystkich twórców rewolucji, których kariery nie zależało od woli Stalina to nie byli jego ludzie tylko niezależni wszyscy zostali zabici to wielu komunistów Polski właśnie pasuje do tej kategorii a gdzie ludzie Lenina i związani z Leninem i współtwórcy rewolucji, którzy mieli pozycję polityczną w ruchu komunistycznym niezależną od tego, że stalinizm dał nominację powiedział ty jesteś ważny rewolucjonista ci ludzie zostali wszyscy zabici to jest pierwsza grupa druga grupa no to jest to podejrzenie, że to wszystko jest Polski wywiad żaden Polski wywiad ma swoje komórki sięga to wszystko różnych instytucji sowieckiej wysoko postawionych łączy z ministerstwem obrony i wywiadem po tym, jak mamy podejrzenia o to, żeby wszystkich zabić Stalin nie szanował życia ludzi w ogóle nie lubi seks alkohol w ślad podejrzenia to zabić trzecia rzecz to jest mechanizm i o tym, może warto powiedzieć, bo tym się w ogóle nie myśli, gdy jest mechanizm takiej czystki krzyż jak to się odbywa aresztuje się jakość ich miłość człowieka działacza sadza się mówi Pilch życiorys nadzieją, że tak bym pisze potem możesz się tłumaczy Gilles, a tam się pojawiają rozmaite nazwiska był w takiej komórce z tym z tamtym szamb tym no to wszyscy są podejrzani bierzemy następnych co któryś z tak powiem przestraszony zaczyna sypać na kolegów te sypania, że tak poręczą traktowana absolutnie poważnie jako prawda obiektywna i i oni są oczywiście wszyscy dalej aresztowanie i kolej nie znał się jak to i ta machina zagarnia coraz więcej ludzi i młodzieży wszystkich kończyn zagarnia prawda i tak było to pewne jest tak być dość, że ich domu 3008 . roku prawda Jeżow, który kierował tą machiną też został rozstrzelany, ale w międzyczasie do wszystkich komunistów już ta machina zagarnęła mówiliśmy o tym, że nasza Polska administracja była bardzo świadoma tego co się dzieje i mam tak taki fragment notatkę z sierpnia 3008 . roku, gdzie właśnie komórki polskiej administracji rządowej, który zajmował się gromadzeniem i analizą informacji o ruchu komunistycznym stwierdzają fakt fizycznej likwidacji góry partyjnej w związku Radzieckim, bo wcześniej była wzywana domostw branż Paryża nawet stan głębokiego kryzysu, jaki przechodzi organizacja komunistyczna w Polsce w związku z tą likwidacją oraz zamierzoną gruntowną przebudowę organizacji ruchu komunistycznego w Polsce mającą zdecydowanie zmienić jego zewnętrzna oblicze i skoro jesteśmy przy tej przebudowie to właściwie po tej fizycznej likwidacji po podjęto próby w organizacji na nową partii komunistycznej niejakim Anton Iwan Kazar Windows tajemniczy Bułgar Bogdan w tzw. pseudo dach tak tak, ale został ściągnięty, żeby rok rozpoczęty buta w oparciu o dom frank o Francją udział w oparciu o jakich ludzi z Dąbrowszczaków z brygad międzynarodowych, ale to nic z tego nie wyślą tam próbował, ale właśnie do 3009 . roku niczego nie odbudowano, a woda była wojna i dopiero po czterdziestym pierwszym roku jak Hitler napadł na nasz związek freski to pozbierane resztki tych, którzy w 3009. po załamaniu się państwa polskiego podążyli tym więcej na wschód tam byli we Lwowie w Białymstoku w Mińsku no to promowanej zorganizować zorganizowano w swoje grupę inicjatywną polskiej partii Robotniczej, ale gorzej z osobna historia właśnie chcę powiedzieć na ten rok czterdziesty czwarty czterdziesty piąty, ale to już zupełnie inna historia bardzo dziękuję panie prof. prof. Andrzej Friszke Instytut studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk o nasz gość przed północą dziękuję dziękuję bardzo państwu dziękuję za wspólny wieczór oczywiście zapraszam za tydzień teraz już słodkich snów i dobrego udanego Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA