REKLAMA

O prostocie w nauce

Data emisji:
2019-02-26 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
51:58 min.
Udostępnij:

Gościem programu był prof. Jan Chwedeńczuk z Instytutu Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

, gdy dr hab. Jan Chwedeńczuk fizyki Instytut fizyki teoretycznej Uniwersytet warszawski dobry wieczór dobry wieczór i zanim właściwie zaczniemy naszą rozmowę co chciałbyś coś ogłosić chciałbym zaprosić Kasię znam to lepiej zrobić na początku już na końcu oto adresowane głównie dla o licealistów i gimnazjalistów, że już po dobranocce 1 oraz, więc jeździć jeszcze tacy istniał mianowicie raz żartuję oczywiście mówiłam, że o gimnazjalistach czy istniały Rozwiń » jeszcze 2 Ano właśnie, bo to nie wiadomo teraz na dobrą sprawę w każdym razie oraz do roku ten teren ten kampus Ochota czy teren, gdzie znajduje się parę wydziałów m. in. fizyki organizuje taki dzień otwarty to i to w tym roku przypada w sobotę 16 marca i to dla tych firm głównie młodych ludzi uczy się też otwarte, a jest to głównie adresowana do tych, którzy w przyszłości myślą o studiowaniu na któryś tam udziałowcem jest geologia fizyka matematyka chemia informatyka i mechanika na dzień nie poznałam krok mam nadzieję, że wspomniałem no i teraz z sektora wspomina na pewno i to jest taki dzień otwarty, gdzie są wykłady jakiś warsztat także zapraszam to można szukać będzie zaznaczymy też posłuchać tak tam będzie tak na początku rodzaj panelu o nauce Alicji w krainie czarów to wspaniała myślę, że to może być ciekawa i będzie właśnie przedstawiciel każdej z tych dziedzin mówił co tam wyłuskał dla siebie jest zarówno z tyłu w krainie czarów, jaki po drugiej stronie i ty będziesz właśnie o tym, opowiadał tak nie będę mówiła o aspektach fizycznych mimo matematyka matematycznych tak dalej no lub przedstawione wczoraj z dawno Lee Hecht ktoś nie zmęczyłam się po Wielkanocy osi itp IAAF w ten rok wcześniej nie czytałeś przeżywania wiary muzułmanie oskarżonej nie w całości, a także to można w internecie szukać, bo moja już od razu z góry zaprasza na rozmowę na ten temat wkrótce rewolucji tak no no jestem wielkim fanem Alicji klaczy Korona ma takie fragmenty książka, żebym powiedział już tak autor lekko odlatujemy po Lech po fachu Kitty, a drugi wynik FFO, lecz przez cały czas trawestując znany z znany film Polski Miś, który już po raz drugi się pojawia się z dzisiejszego wieczoru w można w internecie znaleźć armat Maroko dokąd, bo to jest dziennie Odkrywców kampusu Hongkong toczą się dookoła i to łatwo tam potem już znaleźć w nim zapraszamy z księdzem oko to niema nic wspólnego około wtorku do oczu dookoła mnie i nie będzie już na balkonie no dobrze nic nie wiadomo, chyba że przyjdzie poczyniła dzień otwarty każdy może każdy może nawet ksiądz oko bardzo dziękuję za ten anons to chyba bardzo ciekawe jest już sam ten Pamela Alicji w krainie czarów się zapowiadanego smakowicie niezwykle, więc też tak uważa Marta dużo będzie atrakcji dla dla każdego do faktu klosza tym interesuję, zapowiadając naszą rozmowę powiedziałem, że fizyka kwantowa zapewne z wieloma nam się rzeczami może kojarzyć nam laikom, którzy nie uprawiamy profesjonalnie tej dyscypliny, ale nie jest prosto tą tymczasem właśnie o prostocie w nauce, ale siłą rzeczy ze względu na to, że jesteś fizykiem fizyce będziemy przede wszystkim rozmawiali o fizyce jako pewnym szczególnym modelu nauki mamy dziś mówić na to jak się ma to prostota w ogóle do tego skomplikowanego strasznie świat to tych dziwnych cyfr znaków którymi się zauważyć, iż z pytaniem czy z pytaniem poco to właśnie przy czym tam jest prostota czy my jakoś do niej dążymy i czy to pojęcie nie jest przypadkiem tak uznaniowa Jacques de facto nasza rozmowa z oparta na kij bardzo płynne podstawach źle nie jest także pod to co ktoś nazwie prostym w fizyce czy jakiejkolwiek innej dziedzinie no to dla innego takie nie w związku z tym cała ta rozmowa jest mowa w jakimś sensie nie tyle bezpodstawna co oparto na bardzo subiektywnych zdobyła 1 prostota dla drugiego skomplikowana, bo wasze typy tych z odległego oczywiste to dla innego nie zgłosił zastrzeżenia, że tam są to znaczki i inne robaczki dania już nie mówiąc o tym jak trudne są te problemy interpretacyjne mechaniki kwantowej i rozmawialiśmy nieraz, grając tak ich zatem gdzie tu prostota może to jest maksymalna prostota, jaką można osiągnąć w tej sprawie należeli tak to on to niewiele można wziąć elekta, ale ja jak twierdzą, że na pewnym poziomie abstrakcji od jesieni wszystko, ale pewna pojawia się pewne schematy i ona ona spełniają wg mnie kryteria czy to nie spełniają definicję można nazwać można powiedzieć, że są tam jakiś element prostoty, ale prostoty, gdzie prostota to jest dla mnie coś właśnie ta prostota może ją zdefiniujemy na początku, bo to jest takie pojęcie, które jest moja żona nie no właśnie moment wyobraź sobie, że wychodzisz z jaskini codziennie robię nie jest to nie zrobią, a są odziane w i zalotnie luz i najem obserwujesz takim uzupełnienia uzbrojonym umysłem przy słabo uzbrojonym im to świat liter taki świat no i biologicznym ojcem przede wszystkim ze zjawiskami meteorologicznymi tak dalej tak, ale pytania o wieś w jakimś sensie tego postrzegać jako prosty czy właśnie jako niezmiernie złożone i pozbawione jak dziś takich taki właśnie z podstawowych reguł, które się później rozgałęzia i o dając to bogactwo zjawiska, więc ja bym powiedział, że tym nie znaczy to temat każdy z nas jak, zanim się jakoś tam wiedzę posiądzie no to co prawda posługuje się prostymi pojęciami prostymi, czyli takimi związanymi bezpośrednio z Algierią krowa tam mniej Italii piorun, w czym nazywa po prostu jakoś tam zjawiska, które obserwuje czy to jest prosta, ale to wszystko tworzy bardzo skomplikowane świat taki był bez właśnie bez jakiś przewodniej reguły i tym czy IT twierdzą, że ewolucja nauki nauczyć jak twierdzą to jest miara oczywiste, bo co pan, że ewolucja nauki sprawia, że te 22 światy się zamieniają to znaczy zaczyna się pora porusza posługiwać się coraz bardziej skomplikowanymi pojęciami czy odchodzi się to od tych ton mamutów i tego ty takich obiektów bezpośrednio dostępnych obserwacji empirycznej, ale one w jakimś sensie zaczyna się układać w coś po jakimś sensie prostszego łączone Zaczyk zaczynają się pojawiać jakieś schematy wspólne cechy wspólne źródła pewnych zjawisk, czyli innymi słowy to podążanie do prostoty gnać prosto prostota z 1 strony jest prostota z drugiej jest trudno to zawsze na 3 zawsze bardzo ładne słowa jakoś tak przyszło długo, że tej prostocie zawsze, a musisz towarzyszyć wejście na pewien poziom abstrakcji, a to ja tutaj już wprowadzone coś to tutaj sekretnie przygotowałem jako moje małe wunderwaffe wraz z chodnikiem z nową, bo właściwie poniekąd wyraża taką myśl, która powiada, że w miarę rozwoju naszej wiedzy i w miarę uzbrajania naszego aparatu poznawczego wszelakim rozumieniu tego uzbrajania także pewne środki intelektualne czy świadomości owe do tego, żeby lepiej po prostu rozumieć rzeczywistość, która nas otacza nas jakimś sensie to co pierwotnie tegoż nieprzejrzyste skomplikowane złożone zagmatwane my właśnie poprzez ten proces jak wprowadzania jakiegoś ładu pojęciowego poznawania wychwytywania jakiś połączeń i t d. upraszcza on, że umrze, że taki ruch w stronę w stronę uproszczenia Bolek to ja przygotowałem tutaj w fragment 1 z moich ulubionych tekstów Bogusława Wolniewicza Bogusława Wolniewicza zmarłego niedawno polskiego filozofa, o którym podkreślam zawsze, że ich było kilku w ogóle tak najprawdopodobniej tych Wolniewicz ów, bo to był ten, który był rzeczywiście wybitnym wybitnym znawcą Wittgensteina świetnym tłumaczem Wittgensteina też autorem świetnych właśnie esejów filozoficznych na tematy metafizyczne pisał też sporo znakomitą polszczyzną i był ten drugi dziwne Wolniewicz, który momentami rzeczywiście mówił jakiś rzeczy nieprawdopodobnej zapędzał się jakiś dreszcz mnie dość mroczna polityczna rejestr w ostatnich latach swojego życia, zwłaszcza na, a do tego pierwszego jestem bardzo przywiązany uważam, że wiele ciekawych naprawdę niezwykłe rzeczy napisał i teraz mam taki fragment tekstu skądinąd tekst jest poświęcony eutanazji, ale to nie jest istotna eutanazji, której legalizację Wolniewicz po postulował wielokrotnie, ale to nie jest istotna, bo co innego tutaj chodzi i a chodzi o to, że Wolniewicz wykłada swój światopogląd w kilku punktach i nie przeczytam całego tego tekstu tak przeczytam czy tych punktów przez nich nie wymienię w Kownie niejeden Góra 2 punkty, ale one właśnie dotyczą dokładnie tego, o czym mówimy uwaga on w takich punktach tezy o świecie wypisuje oczywiście jest tych pkt 7 to nie jest przypadek co my tutaj jakieś nawiązania do dzieła Wittgensteina traktatu logiczna filozoficznego, który Wolniewicz bazaru uważa za największe działów zaś dwudziestego wieku świat jest tajemniczy pisze Wolniewicz Jean-Pierre krzyczy tak wzmógł pierwsza nauka tej tajemniczości nie rozprasza przeciwnie pogłębiają na miejsce wyjaśnionych tajemnic przyrody pojawiają się nowe jeszcze większe w ten sposób świadomość otaczającej nas tajemnice świata ciągle rośnie, a sama tajemnica gęstnieje nie tak wyobrażał sobie zdjęty z dziewiętnastego wieku obalony w naszym stuleciu z kretesem przez nową fizykę i nową biologię i jemu świat zdawał się dla Poznania naukowego przejrzysty, a my zdajemy sobie sprawę, że ta jego przejrzystość jest pozorna i sięga zawsze tylko do pewnej skończonej głębokości dalej, uciekając sprzed oczu w bezdenną rok, w którym kryje się nie wiadomo co w w no no właśnie do pewnego stopnia się z tym zgadzam, aczkolwiek tutaj to taki ciężki mistycyzmem trąci no, tak więc nadszedł rzeczywiście jest także ten proces Poznania i wprowadzania jakichś ładu dostrzegania ładu i właśnie niesie ze sobą cenami to cena to ceną jest opisywanie tegoż świata co bardziej złożonymi narzędziami no i teraz i innych praw zawsze jest to, o czym często mówimy mianowicie w segmencie myślę, że dzisiaj dojdziemy do do tego, że powiemy o tym z jakąś np. struktura materii proponuje współcześnie mechanika kwantowa, że tam są te elektrony kwarki i oddziałują ze sobą kwarki, tworząc inne cząstki i t d . i t d . no i teraz ten opis, którego dostarcza tzw. model standardowy, czyli taka no i spójna teoria mówiąca, o ile jest wciąż tak jak one ze sobą oddziałują on w jakim sensie jest prosty w porównaniu z tym co tutaj nas chociażby w tym studiom otacza mnogością jakiś różnych obiektów lampek supernowoczesne supernowoczesną halę jest też na nasz znajomy jest siedzisz ty złożony obiekt biologiczny bardzo złożone po Novity ETS orzekł o wiek biologiczny wzrost w porównaniu z tą niezwykłą gmatwa niż nową zjawisk i różnych dziwnych przedmiotów to ten model standardowy Jezus jest dość prosty na, bo jest ileś tych cząstek i inni nie ma wierszy niema drugiej i znicze bierze wszystko, a tylko, że pojawiają się pojęcia takie jak kwartach Elektron to jeszcze może państwo i to był ład i działa ułatwi kupujemy, bo donos traktują temat aktorom mottem podstawą jest z ja po prostu przyzwyczailiśmy, bo nie da się ukryć, że to on wie, że to tylko elektrony jest wspólnie oswojona z Armenią swoją sprawą, dlatego że się, prosząc stąd zabrać te swoje elektrony natychmiast używana dobrze to sól wieczną używamy takich określeń małego od małego, ale wież elektrowni i otwartość brzmi trochę tajemniczo bardziej tort Blue one na to, że w ogóle to pojęcie, którego ona to jest chyba jakiś rekin, której tak tak tak to z tego siebie, że klubom, że to są cząstki, która w play-off ze sławą kwarki i te sklejone kwarki tworzą inne cząstki np. Proton czytany gdzieś tam obraz świata w tym przypadku mikroskopowego wkładami prostota jest w no właśnie w pewnym sensie jest prosty masz ileś tych cząstek kimkolwiek konsolą zaraz trochę to rozjaśni my i w chciałoby się powiedzieć, że wszystko inne to to nie jest prawda, ale załóżmy na chwilę, że takie, że wszystko inne tłumaczy, że całe to studio i państwa domeny i wszystko co zrobić dookoła jest konsekwencją tych właśnie to stosunkowo prostych reguł tylko, że jest za to cena, a mianowicie zaczynamy wydawać z siebie takie dość dziwne dźwięki klubowym kwartach w no i teraz nie ma nie ma od tego ucieczki to znaczy wydaje się, że to schodzenie głębiej coraz niżej w tej hierarchii praw także, by dostrzegać coś podstawowego i chciałoby się, żeby właśnie prostego niesie zawsze ze sobą tę karę, jaką jest się też tak trochę mistyczny nocna no no ale to tak, by jasno Borodin, dlaczego jednak w oczach żartuje, ale tak się stanie z rożna zaś, ale zauważyłem jak pisze też gotowałem przygotowałem do Clinton naszego spotkania to pomyśl przed min do głowy, by w zarysie historia malarstwa od 3, jaki na skalnych to on właśnie mamutów czy bizonów przez nie wiemy włoski renesans po czarny Kwadrat tak moi jest to w pewnym sensie dojście przez kolejne stadia do czegoś niezwykle prostego tyle w Żarach tak prosto tam ma swoją cenę mianowicie w w niej jest zakodowana jest ogromny kontekst ich historia historia sztuki historia kultury czyli, żeby osiągnąć ten poziom, żeby docenić czarny Kwadrat czy dojdzie do czegoś bardzo prostego w porównaniu praktycznie ze wszystkim co można namalować no i niesie to za sobą ogromne koszty tak musisz de facto pewnie czarnym kwadratem zachwycić się może mogą ludzie tylko albo prawie tylko z gruntownym wykształceniem z historii sztuki albo z naprawdę pasjonaci, czego nie powiesz o o tanim bądź szafy nie powierza, ale też pewnie nie powiesz już o różnych takich post czarno kwadratowych w dziełach obrazach czy nurtach w sztuce malarstwie współczesnym, które też jakoś korzystają z tej z tej prostoty, ale nadmiernie niekiedy dzisiaj no właśnie, więc pytanie tak jak w nauce ten kierunek rozwoju jakoś dam się nie do końca jest kwestią naszego wyboru tylko jest kwestią pogłębiania wiedzy empirycznej i rozwijania matematyki tak w sztuce no wiesz tu jest jakaś granica między prostotą prostactwa wiadomo z wież to jest ciekawy moment bardzo wydaje mi się, bo rozmawiamy dotąd o prostocie i 3 w dążeniu do prostoty czy na pewnej prostocie, która się po prostu ujawnia właśnie jako oczy już jako spontanicznym to znaczy, o czym chcą się samo prezentuje komuś, kto podąża tą drogą Poznania to schodzi do kolejnych poziomów rzeczywistości to właśnie uzbrojonym czy zbierającym się nieustannie umysłami okiem ogląda świat i uzyskuje coraz bardziej precyzyjny wgląd w różne struktury, która nie występują tak dalej wówczas, jakby niejako sama siebie ta prostota w porównaniu z tym całym dziwnym obrazem, który miał, zanim jeszcze zaczął poznawać rzeczywistość no właśnie dochodzi do głosu, ale to też jest zarazem przecież bardzo świadomie funkcjonująca reguła metodologii naukowej to znalazłeś się opowiada z góry, że Tomasz dążyć właśnie do takiego wyjaśnienia, których najprostsze, ale rzezią Haman tak to jest oczywiście prototyp w ogóle tego całego tej tej reguły metodologicznej przetrwa ostra nikt nie właśnie tablety na nogi miarowo powstająca stara zasada średniowieczna chodzi w niej po prostu właśnie o to, żeby wybierać to wyjaśnienie jakiegoś zjawiska, które jest najprostsza, który jest najbardziej takie nieograniczone jeśli chodzi o produkcję warst w teoretycznych o produkcję różnych Bytów, które stać mogą za takim zjawiskiem jak mam do wyboru mam piorun my mamy do wyboru tam są opowieścią za uszy, który miał aktywni piorunami ja mam też jakieś wyjaśnienie, które opisuje jako pewne zjawiska atmosferyczne w zgodzie z aktualnym stanem wiedzy no to raczej wybieram inne to drugie właśnie, ale to ta reguła jest jakość umocowana w czymś, skąd ona się bierze jak ją rozumie, że w ogóle ta reguła no wiesz jak ja nie rozumie na czym pytanie czy to nie jest jednak pochodna i in jak i na nasze psychologii to znaczy czy nie jest także ja już naprawdę mówią z perspektywy z pozycji laika, ale on już to jest tak tak sobie myślę że to, że prostota i w zmniejszonym napięcie jakiś człowiek żal w związku z tym my jesteśmy predestynowani do tego, żeby wybierać takie rozwiązania, które będą dla nas po prostu ładnym skwerku przy, których będziemy się lepiej czuli na taki, że wie, że pewne równania w waszym czekać w równym przód to ogranicza nasze Poznania szczególnie my to ciekawi na poziomie po sztuce to bez wątpienia jakoś mi zresztą determinuje wybory artystów, ale czy, gdybyśmy zrobili chaos i jej i chaos w Reims jak wiadomo jak grają z klejnot Azji z buta tak jest, że mogą tu kiedyś odtwarza abonenta, gdyby było także Miss i mamy żal, że nasza konstrukcja umysłowa psychiczna prowadzi do sformułowania takiej anty brzytwy do kraju okazane to znaczy do Playa i tyle ile możesz to czy by się przed nami otworzyła Wujaszek dziś, gdy coś nowego no bo dlaczego my tak właśnie to jest kluczowe pytanie, które za, dlaczego my się tak tak upieramy przy tej prostota w aktach strachem nie ziemia tak na poczekaniu, bo zaraz jeszcze 1 rzecz aprobaty psychologii chciałem skonfrontować z tobą, bo czeka występ co powiesz na to w ogóle taką diagnozę, ale ona na na poczekaniu mogę powiedzieć trzeba być może ma to też związek z efektami to znaczy te wyjaśnienia, które są najprostsze wynajmu być może również są także najbardziej efektywna w tym takim najprostszym sensie, że nauka to także oprócz opisu to właśnie produkcja jakiś reguł, które pozwalają uzyskać zadowalający rezultat, czyli 2, a więc wybierasz najprostsza to najłatwiejszy z dziwaczną przygotować tak albo okazuje się, że to najlepiej działa po prostu, że to, że to najbardziej efektywna właśnie pamiętam, że zacząłem studiować na 1 z pierwszych zajęć tam jakieś zadania rozwiązywaliśmy inne niż mnie jakoś tak w życiu o 1 z gminy koszt skupiono uwagę to, że prowadzący cały czas, mówi że nie, że to jest trudna, że ktoś tam próbować zadanie rozwiązywać mówił, że trudno za bardzo trzeba sobie uprościć i ja wieś początkowo myślałem, że po prostu zostawić jak za wandala inni po prostu wszystko upraszczać, a tymczasem min wieś po prostu to praktyka wymusza na nową czy jakoś nas z nowym śnie predestynuje do tego, żeby szukać naj, żeby najbardziej ekonomicznie się sposób poruszać w tym w tym innym w tym zadaniu, jakim jest poznanie czegoś co ja pomyślałam mam innych o tym, że tak dobrym przykładem, który ilustruje jak od od złożoności przechodzi do do czegoś prostszego, ale kosztem tych wprowadzania tych gmin coraz bardziej skomplikowanych obiektów jest np. za 2 zjawiska takie produkty prosto z 1 do SOR-u ziemię wokół słońca a, a drugi to np. ruch rzuconego kamienia czy świadka, jeżeli już co do Newtona nawiązywać, któremu ton na głowę spadł mianowicie nam możesz np. tłumaczyć ruch ziemi wokół słońca gwiazd, dodając szereg pojęć może odpowiedzieć, że taka była intencja no i t d . i t d. najwidoczniej, a tymczasem przychodzi Newton i daje prosty, gdzie prostota wiąże się również uniwersalnością ba daje prosty opis prostą teorię mówimy, która oba te zjawiska tłumaczy w ten sam sposób to znaczy, mówi że obiekty, które mają masa to się przyciągają ich w tym przyciągała, a w efekcie tego przyciągania następuje jakiś ruch może być taki po orbicie może być po prostu spadania tak jak inne media pokona na ziemię i ZI i pytanie ile on musiał, jaką musiał cenę zapłacić za to, żeby dostać tę ton w tę uniwersalność idą prostota i przesłać razem ile tam z pojęć w sprawie Newtona prawie powszechnego ciążenia czy tak prawo Newtona mówi to pewnie jeszcze pamiętasz z liceum siła to jest masa oraz przyspieszenia czy co co to znaczy to znaczy daje mi coś co nazywam siłą po raz, że ten nocnych daj mi powie z wprowadź pojęcie siły określi, jaką jest czysta siła grawitacji, a ja wtedy z tego równania powiem ci, jaki jak to ciało przyspiesza, bo skoro masa oraz przyspieszenia to jest siła, a jeżeli znasz masy ciała w NATO znając siłę z naszych kieszeni wszystko przez wiadome w tym równe, ale Zobacz ile tu jest ich dysponenci masa siła Otóż w ogóle nie wiadomo co to jest protest coś co działo wieś między kulą ziemską, a słońcem no coś niewidzialnego tak jak dziś kosiła coś co przyciąga, dlaczego przyciąga w pustym w pustym kosmosie, dlaczego 2 ciała u mają się przyciąga kochany 2 ciała pustym kosmosie to jest po prostu jakaś niesamowita figura romantyczna i tu splatają się jakieś wątki egzystencjalne muzyka depesz moc i fizyka kwantowa lotniczego muzyka Dobosz no bo 2 ciała w pustym kosmosie przyciągający, że to jest cała twórczość zespołu Depeche Mode wyrażona w 1 frazie Janku dziękuję za 2 jako wieloletni fan tego zespołu niegdyś głęboko przeżywający też emocjonalnie nie wszystkie treści, które Marcin Gortat pisała Dave Graham wyśpiewywał no to po prostu nie znalazłby lepszej metafory naprawdę zawsze wiedziałem, że w duszy jest też depesza tak głęboko żałuje i wróćmy do zawodu, mimo że nie znam żadnej piosenki o ukochane, ale znasz esencje znasz esencję, więc istota przekazu, więc wracając do wywodu wymieńmy te wszystkie pojęcia, które tam Thomasa i siła i przyspieszania co do przyspieszenia to zmiana prędkości, w czym zmiana w czasie czy musisz prać pojęcie czasu bardzo enigmatyczna co do prędkości zmiana położenia czy musisz wprowadzić pojęcie położenia to jeszcze jeszcze w miarę Malec czy widzisz ile liderzy muszą wprowadzić abstrakcyjnych pojęć, których jaśnie, które są naprawdę dziwaczne czas czy siła, żeby w nagrodę dostać coś uniwersalnego i i w jakim sensie prostego i teraz pytanie czy Jaś czy ty to uznać za prosta, więc ja bym powiedział, że to zależy bardzo to wszystkim to subiektywne to zależy od praktyki na 3 to wymaga wielu lat patrzenia na taki różne robaczki, żeby niektóre z nich uznać za prostą n p . żeby pogłębić teraz trend ten wywód to równania Newtona czy to siła równa się mas oraz przyspieszenia przewiduje różne takie cechy obiektów fizycznych n p . to, że w niektórych obiektach jest zachowana energia pewne jest taka wielkość, którą nazywam energią i ona zachowana przyjrzy się nie zmienia, a Boże pełen jest zachowany czytam prędkość oraz mas to są wnioski, które pochodzą z tego równania czy ona ma moc Nacho ono jest zapisane w WIOŚ w 1 linii c, a po potrafi ci przewidzieć bardzo duża to jest siła i pokaże to jest prawo przyrody takie silne Otóż tak sformułował siła równa się masa oraz przyspieszenia tak sformułował to prawo Newton, a następnie ludzie był to gościny u kogoś sformułowali tę tak mówimy mechanik klasyczna zupełnie przyprawi prawie zupełnie nowym języku i ten język nosi nazwę mechaniki Hamilton morskie mniejsza z tym w każdym razie jest to nowy język bardziej skomplikowane czy widzisz komplikujemy ten opis, który w co gorsza skomplikowaliśmy oddaje te same wnioski to znaczy on jest tożsamy fizyczne czy na końcu jak się zapytam ciebie, jaki jest ruch tego jabłka to bez względu na to czy zrobisz to w nieskomplikowany sposób, ale Newton czy bardziej skomplikowane to dostaniesz tą samą odpowiedź, niemniej to skomplikowanie sprawia, że możesz niektóre z tych pra w np. zasady zachowania energii czy błędu zrozumieć najgłębszym poziomie przez co one w jakimś sensie stał się prostą konsekwencją twojego PC okazuje się, że zasady, że teza zasady zachowania wynikają z tego z symetrii to znaczy, że obiekty są symetryczne czy, że jak spojrzysz na nie z różnych perspektyw to wyglądają tak samo czy też perspektywa różnych firm z czasu czy rzeczywiście różnych kątów pod którymi patrzy to to zależy od jakiej zasadzie zachowania mówimy, ale przez to, że na komplikować ten opis studenci zawsze się nie mogą nadziwić po co my ich przez pół roku uczymy skoro jest siła ma ich masa razy przybysze to po co teraz odnowa to odkrywać Amerykę w o wiele bardziej skomplikowanym języku, ale jest nagroda potem, bo nagle pewne rzeczy stają się prostsze bardziej naturalne i bardziej oczywista i to jest przykład tego jak ewoluowała klasyczna fizyka od pojęć w miarę intuicyjna, ale już skomplikowanych takich jak właśnie siła do modeli o wiele bardziej trudniejszych, ale dając za to nagrodę pewnej prostoty jeszcze przy okazji bardzo długo gadamy codziennie także no właśnie pod zostały zaproszone przecież, żeby gadać przy okazji jeszcze 1 uwagę mianowicie to pojęcie siły grawitacyjne czy takiej, która to twoje dotyczy tak ożywiło to ciała w pustym kosmosie tak przyciąga przed ani sztolni i on odkrył, jakby głębszy poziom tego oddziaływania i Toniego opis nazwany ogólną teorię względności żona, mówi że de facto, że ten kosmos, w którym istniejemy toż to jest coś co nazwał to nazywamy czasu przestrzenią czy takie coś co składa się de facto czoło przed 4 parametrami, czyli wysokość głębokość szerokość plus chwilę czasu pontonu marnować i obieg no i obecność tych mas tych ciał w kosmosie sprawia, że ta w czasoprzestrzeni się odkształca i to odkształca nie jest odczuł odczuwane przez ciała jako siła, czyli zobaczy, żeby poważnie tak coś poczujemy czasem to może właśnie tu można udać się czasu przez coraz częstsze tak jest, ale czy zobaczy ani się, żeby wprowadzić te pojęcia no to musiało już nona komplikować o zgodę tego Milczanowskiego nawet na komplikować opis niezwykle to jest naprawdę inny świat matematyczna sprowadza się pojęcia coraz bardziej złożone, ale jest za to nagroda, bo próbujesz pewna abstrakcyjna obiekty jak siła jest pewne rzeczy za zaczynają być prostsza no tak to ciała poruszają się we wspólnym takiej tkance, która się odkształca na skutek ich obecności i stąd one wiedzą nie ma co to już nie jest też ma tylko jak proza Howarda Phillipsa Lovecrafta teraz przez nich jakaś wspólnota tkanka wieś naprawdę my to w Dojlidach przed wiecznych tutaj wybrzmiało i ale widzi to hierarchia tak z 1 strony coraz wprowadzamy co z pojęcia, które coraz bardziej bunt udział w stopie żywsze reakcje teraz Grozer, ale jest za to nagroda, bo pewna ostrość to chyba ciężko jest sprzedać tobie państwo, że to, że to coś upraszcza, ale proszę mi uwierzyć, że w taki na budowy wanie tego opisu na nim nową niesie to nagroda, że taki, że w pewne zjawiska stają się oczywista, a i to jest to ta prostota, do której do, której zawsze podążamy 2 rzeczy 1 to w zasadzie jest zabawna anegdota przy okazji tych różnych narzędzi języków, które możemy angażować do rozumienia tego lub owego, a druga to będzie, że już poważniejsza rzecz, która jeszcze będzie sięgała trochę tego wątku psychologicznego, którym mówiliśmy, ale w ścisłym związku właśnie z fizyką Otóż anegdota najpier w o Janie Himilsbach WHO jak to niegdyś zaproponowano mu rolę w filmie zagranicznym, ale warunkiem uczyniono to specyficzny odgłos, który państwo słyszą to prof. Chwedeńczuk konsumujący zamki, które w zasadzie jak i wzorową można być dość prostą strukturą, ale jak się cieszą zarówno podniebienie, jaki on także Duszana, podając taki rodzaj słodyczy, które jest potrzebna, gdy mówisz o ciałach splątanych w kosmosie w pustym do siebie jakoś nie się wzajemnie przyciągających to musi być jakaś słodyczy w tym roku też ono one ją właśnie zapewniają zamki Otóż Jan Himilsbach niegdyś poproszony o czy zaproponowana właśnie mu jakąś rolę w filmie zagranicznym, ale warunkiem uczyniono w to, żeby nauczył się języka angielskiego nawiedzony natychmiast odmówił żenię, że absolutnie to co odpada wszystko na długo przekonywano, że pani Janina przecież jest on taka szansa taka okazja zarobić mam też jakieś pieniądze świat pan zobaczy i t d. tylko musi pan się tego angielskiego nauczyciel mówi nie mnie nie na to mówi nam, a nuż tłoczy ścieki słowa padają trafienie nie nie odpowiem teraz, ale mówimy w ale dlaczego, dlaczego nie nauczy cieli otoczenie wolę już nie, bo to krajowa rada Radiofonii telewizji będzie jakoś nie komfort, jakby wrzasków uzna to, że za za właśnie nie uproszczony przekaz co ty chcesz podzielić konstytucja 3, a taki, a w od 2 bank w dokładnie tak chcę powiedzieć, bo to już Himilsbach mówił przecież w każdym razie powiada nie mnie nie zgadzam się nie chce się tego uczyć ale dlaczego mówi nam, a załóżmy, że później coś nie wejdzie film nie powstanie, a ja zostanę z tym angielskim rynku wina z to taka anegdotka, a druga rzecz już w poziomów psychologii bardziej Otóż rozmawiałem jakiś czas temu z takim neuro naukowcem bardzo ciekawym brytyjskim, który nazwał Brus hut, który napisał m. in. taką książkę p t . Super Suns Super zmysłu, która jest poświęcona psychologii czy na euro na euro euro psychologii właściwie rozmaitych naszych irracjonalnych przekonani wierzeń religijnych takich różnych przesądów i t d. bardzo ciekawa rzecz on tam powiada m. in. w tej książce, że używa takiego takiego sformułowania takiego pojęcia umysłu nie Tarnowski i jak z nim rozmawiam tego pytałem to są właśnie przestaną obecnie Tarnowski rozumie ją pada tak moim zdaniem nasz aparat poznawczy jest skrojone pod fizykę Newtona skończy, bo świat Newtona boskim myśmy o tym, wielokrotnie też rozmawiali przy okazji fizyki kwantowej i teraz chce odmówić tak moim zdaniem czegoś takiego jak np. z wielowymiarowy wszechświat albo właśnie jak zniesienie zasady przyczynowości my w ogóle nie jesteśmy w stanie żaden sposób pojąć co znaczy to coś takiego za kompletnie wykraczał, jakby poza strukturę ewolucyjną naszego mózgu naszego aparatu poznawczego to jest w ogóle coś co jest dla nas kompletnie niewyobrażalne to znaczy rzeczywiście możemy posługiwać językiem matematycznym także do przedstawienia tego jakikolwiek inny sposób i wyciągnięcie też dalej idących konsekwencji jest po prostu dla naszych mózgów niemożliwe, a co pana to no być może być może, a z drugiej strony, czyli tworzymy taki taki opis świata, w którym pojawiały się pojęcia, których nie jesteśmy w stanie pojąć, a z drugiej strony, gdyby nie ten wielowymiarowy wsi oświadczyli, gdyby w tym przypadku, gdyby nie to czasoprzestrzeń no to nie działałoby GPS np. bo on da mówił o tej o tej możliwe są takim gdzieś, jakby takiej wizji jest wiele tych wszechświatów na nich równoległe i t d. albo 23 wymiar n p . oraz zarząd właśnie z tymi wymiarami i ja nie jestem specem od takiej zaawansowanej linii teorii cząstek elementarnych hale są takie są tylko tak strasznie z tego co zrozumiałem, że rozmów na korytarzu w na wydziale istnieją takie próby stworzenia teorii głębszy od tej mechaniki kwantowej, którą się posługujemy, która się za teorią strun i w tej teorii strun ta teoria posługuje się właśnie pojęciem takiego fundamentalnego bytu, jakim jest struna to, zwłaszcza ucieszy serca wszystkich fanów metalu rocka tak gra Chopina i Chopina i gitary klasycznej i to tylko wszystkie cząstki, których doświadczamy, którą obserwujemy to są różne są w wyniki różnych sposobów drgania tej daty stron czy to strona może drukować na wiele sposobów zależnie od tego jak jak będzie pobudzona, że tak powiem to taką tak będzie reprezentowana w tym świadczy bardziej makro Skop po jako Elektron albo Kwark pani czy z 1 strony wprowadza pojęcie to podobno jest w teorii ta teoria ta próba próba sformułowania tego opisu świata jest tak karkołomne nietrudno matematyczne, że naprawdę niewielu ludzi żyje Lublin sobie z tym radzi mimowie aż na straty z tego grona nas jakiś tam specjalistów to trzeba wybrać jeszcze bardzo drobne po odbiór tych którzy, którzy się na to porywają, ale zobaczy, jaki to jest jak to się wpasowuje w ten nasz opis mianowicie wprowadza pojęcie strony, która drga z tego co wiadomo właśnie w UE może to być 20 leciu wymiarów jest wiele różnych sformułowań tej teorii opona nie jest empirycznie zweryfikowano my teraz 3 proc w jakiś byt w ogóle już się enigmatyczne do sześcianu, ale jakaś nagroda za to, że wszystkie kwarki inne wszelkie cząstki są rezultatem więź drgania 11 proc bez umorzenia prostego abstrakcyjnego, ale 1 obiektu, czyli dostałeś, płacąc gigantyczną karę ten aparat matematyczny coraz bardziej niepojęte pojęcia, ale dostaje za to nagrodę, że ktoś robi na jakimś głęboka abstrakcyjnym po poziomie bardzo prosta czy osoby druga zależnie od dołka z pięknem wytłumaczenie w ogóle chciał powiedzieć, że sposób właśnie bardzo elegancki bardzo prosty wytłumaczyła tę zasadę, której rozmawiamy o tak wydaje mi się o jak po raz jeszcze podkreślam, że jakby doszedłem do Dody na mojego wiedzy o teorii strun, ale z tego co rozumiem abstrahując od 1 000 000 Natalii no to taka jest mniej więcej ta kwota ta zasada my to jest wspaniała no macie wspaniałe, gdyby się kiedyś udało to zweryfikować sformułować taką jednolitą teorie, by się okazało, że wszystkie te zjawiska ich fizyczna, który do świata, które obserwujemy mają swoją podstawę drgań 1 takiej wyraźnej zdolną niewielki w bardzo mało za chwilę znowu Lovecrafta zwraca on już miał tak głęboką intuicję, że tam pod spodem są właśnie jakieś takie stwory, przypominając słowa minister to byłoby bardzo prosta to teoria z prośbą, o którym autor jest WCO się dostać Nobla i dojazd czyli, żeby dojść do takiego poziomu na to płacimy gigantyczny ocean i i rzeczywiście niewielu może może się w to bawić, ale jest non est nagroda ona jest na tylu poziomach ciężkim do wyobrażenia o takim praktycznym, ale filozoficzna mi MO no jest to jest ogromna, że tak, zanim skończymy to dzisiaj zajrzałem do takich rodzajów takich jest taka piękna książka wydana przez słowo obraz terytoria o ogranie Góździa do czasu aż o tytule sztuka fugi i tam to było gangu od kanadyjski pianista ekscentrycznej Leny niesamowita postać niesamowita postać i tam inna jest on to jest ta narracja się tak nie linearnie toczy to nie jest jego biografia po prostu, ale są cytaty z dnia z niego i t d. regionu m. in. są tam jego wypowiedzi o utworach Bacha n p . w 2, a g 00 zlote w Utah i wariacje Goldbergowskie, chociaż interpretacji jego to już taka jest po prostu Kikkan Randall kilka zdań wojna o niektórych z tych utworów on mówił, że one są piękne pomaga tak klarowna struktura zaś wojny np. o to katalońskim mówił, że on tam są zbyt zagmatwane, że to jest tam aż 1000 i zbyt na skomplikowane i teraz jak ty czy ja sobie puścimy te utwory jedno to dalibóg nie no no ciężko będzie powiedzieć, że te, o których mówił, że są, że mają klarowną strukturę, że nie powiedziałby żony są proste no, a tymczasem na pewnym poziomie abstrakcji wjazd do 2 w wypowiedzi muzyczna noc są znaczącą rozróżnia wolne i można i jeżeli wejdziesz na ból ten poziom abstrakcji to można tam dostrzec pewną prostota w pozytywnym sensie i Knighta w MOCAK, czyli tak, podsumowując już zupełnie perspektywa, z której się patrzy jest bardzo istotna to znaczy w momencie kiedy posiadasz pewnego rodzaju świadomość tego, z czym obcuje się jakąś wiedzę dotyczącą tego na co patrzysz na to wówczas to co tobie wydaje się prosta po przejściu pewnej drogi, która była konieczna może dla kogoś innego, kto stoi być może na początku albo zupełnie innej strony się temu przygląda być czymś zupełnie niezrozumiałym zagmatwanym no tak, ale tak jak z Bachem to kto to jest jakoś obiektywna ja mogę to nie dopuścić tak chciałoby się ale, żeby ta teoria fizyczna no cóż to w jakim sensie było wspólne wspólne doświadczenie ludzkość na tym torze akurat tego dnia nie zajmuje się na co dzień teorią strun to nie znaczy, że jakimś sensie nie nie dzielisz tego wspólnego doświadczenia, jakim jest wiersz to zgłębianie Poznania i dochodzenie do takiej fundamentalnej prostoty Niemcz tak to odczuwa się być absolutnie czy też moich w moim sercu, a właściwie powiedzieć o nie powiedzieliśmy o tej teorii kwantów jak łza, bo zaczął się od stwierdzenia, że rzecz jest wszystkim to kolejarze nie zwrócono mu rzeczywiście ta jest jak rozumiem podobnie jak w przypadku tych stron w latach to znaczy bierz telefon komórkowy zasada działania to my tranzystorów i miliony innych zjawisk to, że stół ma taki ani inne kolory i t d . to wszystko można wytłumaczyć można startować od pewnego dość prostego równania ono jest proste tylko posługuje się bardzo skomplikowanymi obiektami w RMF FM co za coś w wiadomo bardzo dziękuję dziękuję dr hab. Jan Chwedeńczuk fizyk był państwa gościem z Instytutu fizyki teoretycznej może wprawdzie mówi, że to na początku warto powiedzieć, ale też może i na końcu o tych dniach otwartych, bo to ciekawa informacja jeśli ktoś włączył z opóźnieniem co wydaje mi się w ogóle drastyczna, bo o takiej rozmowy nie wysłuchać noc z początku no to jest dramat, ale jeśli ktoś nie słuchał nas od początku to może króciutko Opowiedzcie o tych dniach otwartych, bo to od tego zaczęliśmy to też jest ważna to może na tym skończyć aż 316 marca 1002 dzień Odkrywców kampusu Ochota będą się tak, by promować te wszystkie wydziały, które Thompson skupiona w ty już 16 marca sobota od jedenastej w internacie można tak oszukiwać PiS im przez dookoła to jest akronim tak nazwę tej tej imprezy na jakieś ponagla dyskusje warsztaty szczególnie dla nas przyszłych studentów myślę, że to może być atrakcyjna oddech przed wiecznych też pewnie będzie można poczuć tam tak jest czas dziękuję raz jeszcze teraz informacja po informacjach Justyna Dąbrowska będzie państwa Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GODZINA FILOZOFÓW

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Teraz 30% zniżki na Dostęp Premium! Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW", aby słuchać podcastów TOK FM na komputerze i w aplikacji mobilnej już dziś.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!