REKLAMA

Co, kiedy i gdzie można podłapać od kleszczy?

Data emisji:
2019-03-02 13:40
Audycja:
Homo Science
Czas trwania:
25:11 min.
Udostępnij:

Gościniami audycji są: prof. Joanna Zajkowska z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku i dr inż. Anna Wierzbicka z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

dzień dobry państwu audycja Homo science Aleksandra Stanisławska Piotr Stanisławski Crazy nauka PRL i studia goście prof. Joanna Zajkowska z uniwersytetu medycznego w Białymstoku witam państwa oraz dr inż. Anna Wierzbicka z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu ceny rozmawiamy dzisiaj o kleszczach właściwie bardziej o chorobach odkleszczowych, o których chcemy te 2 specjalistki odpytać tutaj, bo naprawdę rzadko kiedy się zdarzają to osoby tak dobrze znający się na rzeczy są Rozwiń » w 1 pomieszczeniu i pytanie do Anny Wierzbickiej LO Aniu, czy kleszcze przy takich temperaturach, jakie są obecnie, czyli mamy tak około 10 przez kilka dni w nocy koło zera czy one już zaczynają być aktywna mogą szczególnie kleszcze łąkowe, które budzi się przy niższych temperaturach jak najbardziej może być aktywne, czyli na co powinniśmy uważać się jak, kiedy temperatura, ale i tak właśnie, jaki wiek wiadro zagroziła, że 5 + 5, ale może, by zbadać sobie w nocy poniżej zera i dla stąd nie przeszkadza tak czy, jeżeli spada poniżej zera to raczej powoli się budzą, ale już się mogą zdarzać sytuacje, że będę mógł co też członkowie trzymamy się sugerować tym dziełom obłąkana łące, a więc jesteśmy bezpieczni od o tej porze kleszcz łąkowy bardziej na łąkach w UE tutaj w Warszawie wzdłuż Wisły ARM wkracza pospolite bardziej w lesie, ale z drugiej strony kleszcz pospolity wszędzie, a trawniki i takie oszczędności w rynku za wiele nie ma Włodzimierza trawniki są, ale trawy nie ma, ale właśnie wokół bloku w domu w takich miejscach tak jak najbardziej tam, gdzie są regularnie koszona każdy będzie mniej tak mówią wyniki badania kradnie naszych europejskich z innych krajów tam, gdzie nie jest też koszona będzie ich więcej, gdyż bardzo dużo zależy od tego czy wchodzą w danym miejscu dzikie zwierzęta, bo jeżeli będą to miejsca, gdzie n p . na trawniki przed blokami wychodzą dzięki UE czy sarny jelenie, a takie miejsca się także zdarzają nie tylko w Warszawie w Poznaniu winnych miastach to jak najbardziej będą nam wreszcie pani profesor, w jakich regionach Polski powinniśmy się bać najbardziej mieć na baczności jeśli chodzi o zagrożenie atakiem kleszcza nimfy kleszczy znajdują się wszędzie tam, gdzie mają dogodne środowisko, czyli my łąki lasy natomiast chorobę kleszczowe rozbiły rozmieszczone są nierównomiernie i kleszczowe zapalenie mózgu rozpoznawany jest najczęściej w województwie podlaskim suwalskim warmińsko-mazurskim bessy pojedynczymi przypadkami w innych częściach Polski natomiast jeśli chodzi o boreliozę rozpoznawana jest na całym obszarze Polski i czy to jest kwestia tego, że rzeczywiście taka faktyczna dystrybucja takie rozmieszczenie tych zakażonych kleszczy to może wynika np. z tego, że nie badania prowadzono w pewnych obszarach intensywnie czy coś czym mamy rzeczywiście dla całej Polski ten obraz na tyle jasne, że może wejść tam na pewno jest ich więcej kleszczy czy zachorowań zachorowań Emil zachorowania na boreliozę to daje, bo są pewne przekłamania to jest dosyć trudne pytanie, ponieważ rynek rozpoznaje się tam, gdzie jest dostęp do laboratorium w związku z tym nie zawsze to się pokrywa sosy faktycznym ryzykiem ekspozycji na ukłucia przez kleszcza natomiast z dostępem do badań serologicznych najwięcej rozpoznaje się w dużych miastach, czyli Allena z tych dużych miastach to co pół roku mają zazwyczaj nie przynoszą one spoza tych miast te zakazy te przypadki zakażeń tak gdzieś indziej ludzie z Sołą narażeni na kleszcze, a w miastach jest rozpoznawany tam mieszkają i wiedza o boreliozie i lęk przed boreliozą jest tak duży, że ludzie bardzo chętnie i często wykonują badania i te badania wychodzą pozytywne także był najczęściej rozpoznawane są w dużych miastach co jakby przeczy tej idei ex im możliwość ekspozycji na innych terenach natomiast w rzeczywistości to trzeba, aby wypośrodkować, ponieważ na chorują ci, którzy są narażeni na ukłucia przez kleszcze właśnie to mamy mówiąc cały czas po 2 chorobach o boreliozie i o kleszczowym zapaleniu mózgu, jakie jeszcze choroby w ogóle trzeba brać pod uwagę jest ściana plazmą za występująca znacznie rzadziej jest to choroba, która przebiega dosyć gwałtownie o mniej więcej około 7 dniach od ukłucia przez kleszcze bywa przebiegały dosyć dramatyczne u ludzi nieobciążonych innymi chorobami, ale jest to choroba samo uleczalne łzy pomocą antybiotyków leczy się łatwiej nie pozostawia trwałych śladów jest jeszcze baby związał choroba, która wyjątkowo rzadko dotyka ludzi i to ludzi o osłabionej odporności pozbawionych śledziony albo np. chorych na jakich to są też pojedyncze przypadki, a czy w związku z ocieplaniem się klimatu i z tym, że te myślimy stał się mniej groźne obserwuje się również więcej zachorowań na choroby od Kleszczowa w ostatnich latach, gdy zdecydowanie obserwuje się więcej zachorowań był takim rokiem przełomowym był rok dziewięćdziesiąty trzeci, gdzie zaobserwowano RN w całej Europie we wszystkich krajach wzrost zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu, który jest taką chorobą wskaźnikową dlatego, że to jest choroba, która rozwija się najpóźniej na ogół do 4 tygodni od po ukłuciu przez kleszcze i nie można jej przeoczyć się borelioza rozpoznaje się w różnym stadium zaawansowania, więc trudno wiązać z początkiem czasami jest to choroba wskaźnikowa pokazuje nam, że od dziewięćdziesiątego trzeciego roku poziom zapadalności wszedł na dużo wyższy poziom jest obserwowany w krajach nie tylko w Polsce, ale w krajach sąsiednich również Aniu, czy można powiedzieć, że taki stan rzeczy wynika z tego, że kleszcze są po prostu po prostu dłużej aktywne mają niemalże całoroczną aktywność oczywiście są takie rejony Polski jak województwo, w którym mieszka na co dzień, gdy śnieg bywa bardzo rzadko cywile w wielu rozdaniach prezydenta tak samo województwo lubuskie, ale i tam rzeczywiście jak 2 lata temu robiliśmy taktowanie co miesiąc ze to traktowanie, czyli LFA gotowanie tzw. niskiej roślinności rejs taką metrową szmatą koloru białego chodzimy po lesie określoną długość metrów i łapiemy klasztor w UE i nie tylko w 1 miesiącu styczniu nie mieliśmy żadnego kleszcza, tak więc pozostałe 11 miesięcy oczywiście, jeżeli ktoś jest w lesie, ale jej regularnie no to po prostu dłuższy czas zostanie narażony tak więcej miejsc przez więcej miesięcy i zachodzi prawdopodobieństwo, że zostanie pokuty no, więc wzrasta także prawdopodobieństwo choroby tutaj, jeżeli chodzi o Polskę trzeba też pamiętać, że w tym od tych lat właściwie lata dwutysięczne mamy bardzo wysoki wzrost zagęszczenia zwierząt wreszcie, a ona też są żywicielami, ale też roznoszą i u nas takim bezpośrednim powodem tego, że wzrastają w kleszcze może być to ile jest ich żywicieli, czyli dzikich zwierząt i profesor tą chorobą określonej części ulg w spadku, lecz jest borelioza natomiast od kleszczowe zapalenie mózgu o tak budzi mniejsze obawy oczywiście nie robiłem badania na temat oba w natomiast o tak lub spostrzeżenia z internetu i z dyskusji tam się toczących teraz czy słusznie, bo borelioza choroba przebiega mniej gwałtownie jest w sumie mniej bezpieczna my też uleczyć da się leczyć antybiotykami nie jest chorobą, która prowadzi do trwałego inwalidztwa czy nie grozi, gdy nie ma zagrożenia śmiercią jest to choroba aż tak dramatyczna potrafi być uciążliwa natomiast nie jest tak groźna jak występujące rzeczywiście rzadziej i bardziej regionalnie kleszczowe zapalenie mózgu, ale ja chciałem pani redaktor dodać jeszcze bardzo ważną rzecz, że to oprócz tego co pani dr Ania powiedziała o wzroście ilości kleszczy wzrasta ilość zakażonych no właśnie do tych zmian dla dopytać i to się tłumaczy takim szybkim wzrostem wiosennych temperatur, kiedy one zaczynają żerować jednocześnie czynione zakażają się wzajemnie i te przez zanikanie PUR przejściowych ta wczesna ciepła wiosna powyżej, kiedy temperatury rosną powyżej 10 stopni powoduje, że lista reformy i te młode żerują jednocześnie co powoduje takie grożenie tek tego wielu bardziej intensywne tak tak się tłumaczy wzrost zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu spotykają się 2 pokolenia Ion wymieniają między sobą używam jaglanej samej mysz jednocześnie się zakażeń takie, że są bardzo bliskiej odległości od siebie na 1 zwierzaków to po prostu to okrążenie patogenów występuje między treściami w skórze tego żywiciela, a skoro mówimy o skórze żywiciela to wypada zapytać na tym etapie jak to jest z tym stanem czystym bezpiecznym buforem, w którym kleszcz nas nie zarazić to znaczy ten okres uważa się, że około 24 godzin możemy się czuć bezpiecznie do tego momentu jak wyjmiemy kleszcza to nie zapadnie my na którąś z chorób odkleszczowych czy to jest mit czy jest w tym jej jakaś część prawdy to jest prawda w odniesieniu do boreliozy, ale nie prawda w odniesieniu do kas zatem tych kleszczowe zapalenie mózgu tak kleszczowe zapalenie mózgu może się przenieść bardzo szybko w ciągu kilku kilkunastu minut, dlatego że wirus kleszczowego zapalenia mózgu są też w ślinie kleszcza, a też, wbijając się w nas od razu wypuszcza kropelkę swojej śliny po pierwsze o to, żebyśmy go nie czuli, a tak, żebyśmy go nie chcieli wygonić, żeby nie bolało po drugie, dlatego, że ta część ślinę kleszcza pozostanie w naszej skórze scementuje go z nami, czyli mamy sytuację taką, że właściwie nie możemy czuć bezpiecznie w momencie, kiedy pod łapiemy teścia szybko go wyjmiemy, bo po pierwsze, sekundy po Bugu koszenia poproszono grożą zakażeniem geście owym zapaleniem mózgu takie, gdy zawartość śliny tak jak tutaj pani do karania podkreśliła Justyna bardzo ciekawa to jest taka bomba bomba enzymatyczne Nabiałek hamujących odczyn zapalny przeciwbólowe przeciw krzykliwy co powoduje, że to ukłucie kleszcza jest niezauważone podobnie jak i wycofanie się tego kleszcza może być niezauważony, czyli możemy w ogóle nie zorientować się, że zostaliśmy pokłóci kleszcz wbija się bezboleśnie natomiast cena mego chyba to zazwyczaj zauważamy prawda w naszej skórze i PL ta jego męki zasłona Dymna działa tylko przez chwilę niestety nie po pierwsze wybiera sobie też miejsca takie, które często są trudne nie do zauważenia to są pachy pachwiny 3 nasady włosów z tyłu głowy i to bez bolesne kłucie i żerowania i wycofanie się nie jest bez powodu, ponieważ kleszcze całą tą kleszcze co gryzą potrzebuje wziąć tyle białka, żeby złożyć jaja, bo sama nie jest tego białka w stanie wyprodukować musi to zrobić bezboleśnie, żeby zostać nie została zauważona przez swojego żywiciela nie musi skutecznie żerować wycofać się, żeby mieć ten materiał na złożenie jaj w związku z tym nasi pacjenci osoby chore często nie zauważają jak czytamy ukłucie przez kleszcze są zaskoczeni, że nie widzieli nie zauważyli ukłucia przez kleszcza, a kleszcze, jakie mogą osiągać rozmiary w momencie, kiedy żerują na nas i do momentu, kiedy odpadają, bo już są najedzone i jakie jaki to może być rozmiary obrazowo do wielkości mojego paznokcie, a w centymetrach to jest tak słucham Bacha Mister 23 cm takie do dorosłe samice, ale na ludziach najczęściej pasożytują nimfy, które w wersji nie najedzone mają mm mm 20 w wersji najedzone będą na 1015 × większe, czyli centymetr, czyli jest szansa, że gdzieś pod włosami w jakimś miejscu rzeczywiście mało eksponowanym nie dostrzeżemy z mojego doświadczenia zdobywają bardzo malutkie toż to jest kilka milimetrów to są 2 mm 3  000 000 Krak Bet to chodzi o larwy i do niedawna nadwozia może larwy mogą nie pasożyt dawać na ludziach, ale już zweryfikowaliśmy ten pogląd, że mogą, że w tych bardzo cienkich miejscach także larwy są w stanie przekuć w skórę człowieka i one też, ponieważ część chorób w tym KZM matka kleszcza do Kleszczowa przekazuje dzieciom, tak więc już takie świeżo urodzone larwy, które będą nas będziemy ich pierwszym posiłkiem też mogą przekazać chorobę w teście na koniec pierwszej części wydanie takiej, o ile możemy leczyć boreliozę antybiotykami o tyle zapalenia mózgu kleszczowego nie jesteśmy w stanie leczyć natomiast jest szczepionka tak tak i w takim razie jak to szczepionkę trzeba podawać i czy może w ogóle warto podawać oczywiście, że warto, dlatego że nie ma leku, które hamują replikację wirusa, który nam unicestwił wirusa, a my tylko pomagamy przetrwać choroby łagodzi objawy zatem wszystko zależy od tych mechanizmów odpornościowych naszych naszych naszego organizmu i podanie szczepionki jest wygenerowanie przeciwciał przeciwko wirusowi, który może być wprowadzony z ukłuciem przez kleszcza jest to jedyna skuteczna metoda, żeby nie zachorował, a ile osób rocznie choruje w Polsce na kleszczowe zapalenie mózgu jest zarejestrowanych w Narodowym Instytucie zdrowia raportowanych przez państwowe państwowe stacje sanitarno-epidemiologiczne po zgłoszeniu potwierdzenia tych 250 do 350 przypadków rocznie i delty są wahania w ubiegły rok była akurat taki jest dosyć dobry, bo to było niecałe 200 przypadków to są te osoby, które trafiły do szpitala wskutek zakażenia kleszczowym zapaleniu odwiedzanym kleszczowym zapaleniem mózgu i 8 w drugiej części audycji będziemy pytali więcej o o rozpoznawanie i o te badania i same szczepienia i same szczepienia, dlatego że przez długi czas dreszcze bóle problemy z rozpoznawaniem i z tym kiedy kto na co choruje i też może dlatego ludzie się trochę nie boją tylko kleszczowego zapalenia mózgu oboje się borelioza i było głośno, ale to w drugiej części audycji o godzinie 14, a naszymi gośćmi są dziś prof. Joanna Zajkowska z Uniwersytetu medycznego w Białymstoku oraz dr inż. Anna Wierzbicka z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu zapraszały po czternasty teraz informacje Radia TOK FM dzień dobry państwu witamy w drugiej części audycji Homo science Aleksandra Stanisławska Piotr Stanisławski Crazy naukowe i studia goście pani prof. Joanna Zajkowska z uniwersytetu medycznego w Białymstoku oraz dr inż. Anna Wierzbicka z uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu pytam pana i rozmawiamy o kleszczach, a dokładniej o chorobach odkleszczowych, bo to one nas męczy najbardziej interesują 2 najbardziej znanych w boreliozie i odkleszczowych zapaleniu mózgu, o ile borelioza jest medialna, że tak powiem i dużo się o nim słyszeli ludzie się bardzo boją o tyle od kleszczowe zapalenie mózgu jest mniej znane boreliozy potrafimy leczyć całkiem skutecznie antybiotykami treść owego zapalenia mózgu uleczyć nie potrafimy natomiast jest przeciwko niemu szczepionka iście pisze niewątpliwie warto i teraz chcieliśmy zapytać o o jak i jaka część ludzi z okresowym zapalenie mózgu w ogóle nie wie o tym, że moc kleszczowe zapalenie mózgu, bo ta choroba chyba może przebiegać bardzo różnie proszę państwa my jesteśmy rewolucja nas wyposażyła wiele mechanizmów obronnych takich obyśmy nie przetrwali w tym wrogim mikroby środowisku, w którym się znajdujemy w związku z tym ukłucie przez zakażonego kleszcza i wprowadzenie wirusów w większości przypadków kończy się ich wyeliminowaniem przez nasz układ odpornościowy tak jest w 90 % zakażeń pozostałe to są objawowe, jeżeli wirus przetrwanie zostanie wyeliminowany on się namnażają mamy okres Jeremi mamy objawy grypopodobne to są bóle mięśni bóle głowy wysoka gorączka i na tym etapie choroba może się też zakończyć jej bardzo często nie jest powiązana z ukłuciem przez kleszcza nie wykonujemy wtedy badań nie zawsze pacjent zgłasza się do lekarza, gdy nie ma objawów neurologicznych na tym choroba się kończy kleszczowe zapalenie mózgu w postaci neurologicznej rozwija się, kiedy ten wirus przedostanie się do ośrodkowego układu nerwowego wtedy najczęstszą postacią jest zapalenie opon sta naj łagodniej sza forma bóle głowy sztywność karku nudności wymioty bardzo wysoka gorączka pacjent trafia do szpitala wykonywana jest funkcja lędźwiową my pomagamy przetrwać okres ostro okres choroby to jest to najczęstsza postać, że 3 postacie są wtedy, kiedy dochodzi do zajęcia głębokich struktur mózgu i tutaj choroba przebiega dużo bardziej dramatycznie mogą być porażenia porażenia najczęściej kończyn górnych mięśni dźwigających głowę mogą być porażenia nerwów czaszkowych mogą być inne Ubu bunt w Azji czy upośledzenie mowy, jeżeli dochodzi do zajęcia rdzenia kręgowego to są te naj rzadsze, ale te najgroźniejsze postacie, które mogą zakończyć się z porażeniem mięśni oddechowych czy zatrzymaniem nawet oddechu czy tak naprawdę kleszczowe zapalenie mózgu może być chorobą śmiertelną może być chorobą śmiertelną i to się zdarza w Polsce to się zdarza jej styl opisujemy takie przypadki szczególnie dotyczy to osób, które osób, które są obciążone innymi chorobami, które mają z innych powodów obniżoną odporność n p . z powodu chorób za auto agresji po transplantacjach po wskutek leczenia, które zmienia na mechanizmy immunologiczne i w takim razie kwestia zabezpieczenia namiotu TIL mówi o tym, że 90 % przypadków może być nierozpoznanych kilkaset przypadków rocznie jest rozpoznawanych te są to takie przypadki hospitalizacji i rozpoznania właśnie tej konkretnie choroby i kto powinien się szczepić przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu po nim przede wszystkim grup ryzyka, ale grupy ryzyka to także dzieci, ale oczywiście leśnicy fakty moja działka grzybiarze biegacze wszyscy, którzy spędzają trochę więcej czasu niż inni na terenach leśnych, bo to jest przede wszystkim poza tym są odpowiednie części kraju tutaj już ręce pani profesor może powiedzieć tak rzeczywiście regionem endemicznym dla kleszczy owego zapalenia mózgu jest Podlasie to jest województwo podlaskie suwalskie mazurską warmińskie i jeżeli wskaźniki wg rekomendacji, jeżeli wskaźniki mówią nam, że zapadalność tych z 7 osób na 100  000 to wtedy uważa się tak to są rekomendacje i z indyjskiej WHO również powinni się wszyscy szczepić natomiast gdy te wskazania do szczepień wynikają, jakby z 2 wskazań mieszkania w regionie endemiczne natomiast jeśli region nie jest wysoko endemiczne ani nie wykluczamy obecności w środowisku to wynika z aktywności kontakt i z ekspozycji na kleszcze, czyli to co powiedziała pani Ania grupy zawodowe osoby, które aktywnie spędzają czas w kontakcie z naturą tam, gdzie te kleszcze mogą być, czyli wyjeżdżając na wakacje pod namiot w na Mazury powinniśmy to już mamy 2 rodzaje skazań ta, czyli Mazury i zlecenie znalazłem zajęta, bo biwakowanie np. spania w namiocie a jaka część ludzi w Polsce się szczepimy przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu mamy takie dane tak mamy przedstawialiśmy zresztą na konferencję Polacy deklarują, że 8 % Polaków jeszcze lepiej, ale wg danych firm farmaceutycznych jest to około 1 jak pomyślimy sobie, że te 25  000 leśników jest szczepionych przez zakład pracy Berent no to będzie tych dobrowolnie zaszczepionych jeszcze mniej, ale ta szczepionka jest odpłatne prawda tak jak scena mniej więcej takie szczepienie to jest jej wystarczy jedno szczepienie potrzebny jest seria potrzebne są do pełnej odporności potrzebne są 3 szczepienia jedno 22 szczepienia w odstępie od 1 do 3 miesięcy tutaj mamy margines, chociaż zalecane jest po miesiącu i wtedy mamy pełną odporność, aby utrwalić odporność jeszcze po 12 miesiącach trzeci szczepień i ono wystarczą na na długi czas ERM w koszt szczepionki należy wliczyć też koszty wizyty, czyli osoby u lekarza, który kwalifikuje, czyli usługi medycznej i to podnosi koszty to jest nią ponad 100 zł ta sama szczepionka Orient rozejdą 100 zł w granicach 8090 zł zależy w 2 jedno do ostrego tonu należało za jakie aptece kupujemy tak, bo Wasiluka gość kilka lat temu zdarzyło mi się, że za 1 szczepionkę zapłaciłem 90 zł, bo ostatnio w aptece za drugą na drugą receptę 122, czyli dobrze się rozglądać jeszcze na koniec takie pytanie poza szczepieniem, które nas zabezpieczała właśnie czy 100 % zabezpiecza przeciwko treść przed kleszczowym zapaleniem mózgu czy jak skuteczność szczepionki wyjątkowo duża to jest 1 z najlepszych szczepionek, które jest na rynku, ponieważ wirus niespecjalnie skomplikowany ma 13 białka jedno białko wspólne dla wszystkich gatunków tego tego wirusa szczepionka jest bardzo wysoki sej mu nogę na także, jeżeli nasz układ immunologiczny nie ma jakiegoś defektu i odpowiadamy na szczepienie to zabezpiecza w 100 % jest po teraz jeszcze profilaktyka Aniu, co robić, żeby ktoś to utrudnić życie to znaczy, żeby nas w trudniej go do nas dotrzeć no to już wielokrotnie opowiadają także w zawodzie co roku będziemy starali się w MF wzrost ubieramy długie spodnie tak ubieramy całe buty najlepiej wkładamy spodnie skarpetki albo takie wyższe, bo wyglądamy jak lekarz skinhead jej koszule koszulkę T-shirt wkładamy spodnie, a jak dzięki Demokraci idąc po naszych spodniach nie wejdzie ono dróg tutaj tak koszula już jest latem z krótkim czy długim rękawem nie ma tak dużego znaczenia ich dzieci BKS czapeczka chusteczka na głowach, które poinformują o tym, że pewne i jedno białko i wspólne dla wszystkich wirusów kleszczowego zapalenia mózgu może tych, którzy dużo podróżują przekona to, że dzięki temu też mamy wyższą w bardzo jesteśmy odporni na to kleszczowe zapalenie mózgu, które występuje w Azji na Syberii, które już ma dużo częściej może się źle skończyć, czyli przyjmujący szczepienie tutaj jesteśmy odporni również na inne na ataki innych kleszczy pod kątem właśnie zabezpieczenia przed o tym, przed kleszczowym zapaleniem mózgu, ale na pewno na kleszczowe zapalenie mózgu, który występuje w 3 wariantach ty ty też syberyjskiej dalekowschodnie, więc ta szczepionka zabezpiecza natomiast też są przeciwciała, które są wspólne pojawiają się przeciwciała przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu czy żółtej gorączce, bo to jest ta sama grupa wirusów na ile to uodparnia trudno powiedzieć, ale w dobre dane z branżą niewiele szans wyjazd to, że to w co mamy dopiero początek sezonu kleszczowego i w tym momencie wiemy już co robić to znaczy coś musimy zaszczepić w zeszłym roku mieliśmy zaszczepić ale w czym się zmobilizowani nas nasze dzieci właściwie tak wychodzi na to, że często ludzie bardziej obcy dbają, bo u psów przebiegła bez gazu jest dramatyczny natomiast ludzie jakoś tak lekceważą Łuszczek samych siebie zabezpieczanie to tak ogólne refleksje bardzo dziękujemy dziękujemy naszym gościem, czyli pani prof. Janiny Fajkowskiej z uniwersytetu medycznego w Białymstoku oraz dr inż. Annie Wierzbickiej z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu długie dziękujemy zapraszamy państwa za tydzień na naszą kondycję teraz informacja Radia TOK Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HOMO SCIENCE

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast! Wybierz pakiet Aplikacja i WWW - słuchaj gdzie chcesz i kiedy chcesz!

Kup teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA