REKLAMA

Historia w TOKu: Wojna w Wietnamie

Data emisji:
2019-03-18 22:00
Audycja:
Wieczór - Karolina Lewicka
Prowadzący:
Czas trwania:
44:34 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Radia TOK FM da się w studiu w Krakowie jest już dr Marcin wawelskiej katedry amerykanistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego dobry wieczór panie doktorze dobry wieczór będzie rozmawiać o wojnie w Wietnamie, gdy inni zacznę od fundamentalnego pytania, dlaczego stany Zjednoczone początkowo Wietnamem zupełnie niezainteresowane nagle do Wietnamu postanowiły wysłać swoich żołnierza to się wiąże z generalną koncepcją polityki zagranicznej Stanów zjednoczonych po drugiej wojnie Rozwiń » światowej stany Zjednoczone w momencie rozpoczęcia zimnej wojny musiały wypracować własną nową koncepcję polityki w stosunku do związku Radzieckiego, ale w skali globalnej i problem polegał na tym, że Amerykanie, dla których dotychczasowy sojusznik w wojnie z Niemcami nazistowskimi i Japonią stał się najpier w rywalem, a później wręcz wrogiem musieli wypracować nowy pomysł na to jak ułożyć sobie stosunki w kontekście ekspansji komunizmu światowego używali takiego sformułowania mowa o ekspansji komunizmu światowego i wszędzie tam, gdzie pojawiało się coś co oni identyfikowani jako zagrożenie komunistyczni koniecznie to musiał zagrożenie komunistyczne, choć często tak bywało Śleziak powiedzieć wchodzili w sensie politycznym, a często także militarne ojcem tej doktryny powstrzymywania komunizmu jest bez wątpienia 1 z najwybitniejszych analityków, a amerykańską, choć niefortunny dyplomata George Hernandez autor słynnego długiego telegramu opublikowanego później folk Fest jako tekst p t. źródła sowieckiego czy Radzieckiego zachowania są już za w sobie kontakt, który postawił taką tezę, że związek radziecki nigdy nie pogodzi się z faktem istnienia demokracji typu Zachodniego świata kapitalistycznego nawet jeśli powstaje wrażenie, że Moskwa się z tym pogodziła się tylko taktyczny wybieg w związku z tym koncepcja polityki amerykańskiej w tym i zimno wojennym świecie to powinna być koncepcja powstrzymywania komunizmu i Wietnam jest 1 z tych miejsc w istocie rzeczy ta koncesja powstrzymywania komunizmu była realizowana jest jezioro każdy, kto tak, że po wojnie wietnamskiej ekranami stwierdził, że doszło do nadinterpretacji jego idei, że sam nigdy nie usprawiedliwił w ten sposób tej interwencji wojskowej właśnie w PiS pytanie o konkretną tezę o interwencję wojskową rzeczywiście jest także wielu analityków czy komentatorów, a także polityków po ich polisy mej kres żołnierzy amerykańskich wybitny dowódca amerykańskich też ze sceptycyzmem odnosiły się do do poszczególnych obszarów realizowania tej polityki te dochody to jest temat na na oddzielną dyskusję bo, bo Wietnam ty sama pani redaktor o tym, doskonale wie wzbudzało po wojnie i przed wojną zresztą przed przeceną zagrażają amerykańskiej szereg kontrowersji 1 z bliskich współpracowników prezydenta Johna Joe Johna Kennedy i jego, bo to przypomnijmy, że w okresie prezydentur Kennedy ego do tego jeszcze na pewno wrócimy zaczyna się takie pełne zaangażowanie amerykańskie oczywiście wojna zacznie się później ale, ale tokeny zwiększą znacząco obecność amerykańską w Wietnamie, o czym się często zapomina i 1 z jego najlepszych pracowników pytał go po powiedz mi o wskaźnik powód, dla którego my jesteśmy zaangażowani w tym zapomnianym miejscu na końcu świata co tam takiego jest jest odpowiedź może brzmieć ten sposób jest obszar, który się wydawało newralgiczne z punktu widzenia geopolitycznego, a z, którego wycofali się Francuzi po musi mieć ten kontekst mówili o Indochinach obszarze, który był kolonią francuską i wraz z rozpadem imperium francuskiego Francja ten obszar oddaje oddają dodaje po bardzo krwawej wojnie o tak gigantycznej klęsce, którą ponosi ich ponosić tak dokładnie wiem to jest taka niefortunna niefortunny pomysł dowódca francuskiego, które zamknęły znaczną część swoich oddziałów, choć nie dominującą w takim obozie warownej twierdzy dźwięk wydechu i oni tam skapitulowali to bywało tak piorunujące wrażenie we Francji, że rząd francuski podjął decyzję o wycofaniu się z Indochin podpisanie porozumień pokojowych zacznie może, jeżeli można jeszcze tego w kontekście go politycznie zapowiedź pamiętajmy o tym, że Indie Chiny to jest obszar istotne z punktu widzenia geopolityki dalekim Wschodzie przypomnijmy, że wejście Japończyków lat, gdy na obszary Indochiny UE zapoczątkowało taki głęboki kryzys w stosunkach amerykańsko japoński, który ostatecznie prowadzi do wybuchu wojny to nie jest powód wybuchu wojny od razu chcę podkreślić mówimy o bar Harbor i ich udziale obu mocarstw w konflikcie z jakim była druga wojna światowa, a też 1 z czynników, które ten konflikt czy wybuch wojny przyspieszyły Indochiny były dla świata Zachodniego dla Amerykanów ważne i w momencie, kiedy po drugiej wojnie światowej sieci zaczęły zmieniać to pewnie się problem Indochin Francja osłabła, a w Indochinach działał Wiedźmin to na pozór była organizacja o charakterze koalicyjni radni rzeczywistości to była organizacja kierowana przez komunistyczną partię do Chin są ze słynnym, choć gminy na czele i to była taka organizacja niepodległościowa która, której ostrze było wymierzone przeciwko Japończykom, a później naturalny sposób, by zwrócić przeciwko Francuzom próbującym, ale jest tytułowa swoją władzę na obszarze Indochin konkretnie w Wietnamie do IT to jest ta wojna kolejny wspomnieliśmy zwana czasami pierwszą wojną i dość niską czasami nazywana brudną wojnę, bo ostatecznie wojną w obronie francuskiego imperium kolonialnego, która to wojna skończy się klęską frakcji w 56 czwartym roku, ale są porozumienia genewskie prawda i podział Wietnamu wzdłuż 17 równoleżnika na demokratyczną Republikę Wietnamu i to państwo południowo wietnamskie ono ZAZ był była następcą stowarzyszonego z Francją państwa wietnamskiego Janasie właśnie wtedy narodziło w swojej takiej formule Republikańskiej tak się rodzi też Wietnam południowy tam przypomnimy może tylko, że to nie miało być tak, że nadal będą istniały 2 państwa wietnamskie założeniem tych porozumień dość idealistyczne albo iluzorycznym powiedzmy od razu było przeprowadzenie i Wietnamie, a w przyszłości wolnych wyborów i znów tutaj można powiedzieć, że i następuje takie przerzucanie się odpowiedzialnością przez strony tego konfliktu, kto odpowiada za to, że to tych wolnych wyborów nie do żucia 1 rzecz będzie od razu Wietnam południowy nie był państwem spełniający nasze wyobrażenia o demokracji, ale też trudno było wyobrazić sobie w UE zwycięstwo w 3 przeprowadzenie wolnych wyborów w sytuacji, kiedy o wielkości gminy w czasie wyborów dostał więcej głosów niż było wyborców, więc wyobrażenie o tym, że w tych warunkach w Wietnamie południa północnym zostaną przeprowadzone wolne wybory też było mrzonką i w związku z tym co ta koncepcja przeprowadzenia po 2 latach od podpisania tych porozumień o wolnych demokratycznych wyborów w obu częściach państwa wietnamskiego okazała się iluzją bardzo szybko ten program pogląd ten ten podział się pogłębił natomiast na południu rozpoczęła się działalność takiej partyzantki, która przeszła do historii jako diet Coke, czyli wietnamscy komuniści od pięćdziesiątego piątego roku stany Zjednoczone są już czynne w Wietnamie, a w pięćdziesiątym ósmym roku jest dość kluczowa decyzja biura politycznego KC KPZR, czyli o poparciu powstania komunistycznego na południu Czech i partyzantki, o których przed chwilą innym panem doktorem powiedział inny idzie mu to jest jeszcze to zaangażowanie Stanów zjednoczonych na niewielkim poziomie, bo do tego prawdziwego dojdzie w sześćdziesiątym czwartym roku tuż po wyborach prezydenckich, które wygrał prezydent Johnson, który zresztą do Okęcia kadencję po zamordowanym generale im, gdy im ankiet oczywiście czytać literaturę na ten temat to decyzja o bezpośrednim włączeniu się w konflikty ma być rezultatem tego incydentu zbrojnego w zatoce Tonkińskiej, ale oczywiście wiemy że, że to jest jakieś przyczyny kas w tym wszystkim stoją zupełnie inne rzeczy, dlaczego prezydent Johnson właśnie wtedy tę decyzję podejmuje i dlaczego liczba amerykańskich żołnierzy tak bardzo szybko wzrasta wróćmy jeszcze na chwilę o karę za to pytanie do prezydentury Johna Kennedyego w otoczeniu tego prezydenta znajdowało się wiele osobistości, które uchodziły za takich intelektualistów czy inną angielską mówiono na nich Actiona Intellectual, czyli ludzi, którzy byli mniej, którzy mieli odpowiednie zaplecze intelektualne sieć Tesco w Łodzi z prestiżowych uczelni amerykańskich albo ze świata tak wypadku sekretarza obrony MAK na Mary wielkiego biznesu, ale i, którzy mieli poczucie, że ten to ta polityka amerykańska powinna mieć nową dynamikę i Ameryka powinna w sposób zdecydowany występować w różnych obszarach świata teraz dochodzi do pewnej kwestii dość złożony, który wydaje się dzisiejszej perspektywy, że prezydent Johnson, który nie był specjalistą w zakresie polityki zagranicznej, który tych spraw nie czuł to był typowy polityk kongresowe to był człowiek, który odszedł od po szczeblach kariery politycznej krok po kroku wydeptują sobie ścieżki kongresie amerykańskim to był polityk i innych jeśli chodzi o doświadczenie polityczne przebieg kariery wreszcie osobowości Johna Kennedyego miał poczucie, że powinien się znacznie większym stopniu zaangażować w Wietnamie, ponieważ wdzianka mieliby tak z nami my się nigdy nie dowiemy, jaka byłaby ostateczna decyzja prezydenta sędziego, gdyby to on decydowało o poziomie zaangażowania w Wietnamie oczywiście wiemy o tym, że prezydent Kennedy w większym stopniu niż przy jego poprzednik, czyli dual David Eisenhower z zaangażował się wojskowy tam się pojawia o wiele większa liczba doradców wojskowych kazali doradcy wojskowa amerykańskich gwiazd pojawiają się głosy niektórych historyków w tym biograf van Johna Kennedyego wybitnego geografa Johna Terry jego Roberta daleka, który stawia tezę też nie do zweryfikowania, że prezes kredyt na takie zaangażowanie się niezdecydowana wiemy dziś, tyle że zdecydował się Johnson przekonywano m. in . przez MAK znana, ale że upadek Wietnamu oznaczał będzie realizował zrealizowanie takiej koncepcji, która nazywana teorią domina to nie zdradza, że chwała nam się kłania dokładnie tak, bo to jest koncepcja, która pojawiła się zaraza Eisenhowera i jego sekretarza stanu Johna Fostera Douglasa wielkiego antykomunistyczny bardzo zdeterminowanego, by wszędzie, gdzie się da przeciwstawiać się komunizmowi, a nawet i to była też teza dość ryzykowna wyzwalać te rejony, które już przez komunistów zostały zagarnięte to się data ta koncepcja nie mnie nie była właśnie do zrealizowania, czego Węgry dowodził w pięćdziesiątym szóstym roku, ale wróćmy do dosta w dalekowschodnich Otóż Eisenhower i dalej z uważali, że jeśli nastąpi skomunikowanie z Wietnamu to zastąpi skomunalizowanie całych Indochin, a później całego tego regionu i tę tezę tak mówiono o Indiach i tę tezę powtórzył powtarzali, ale ludzie z otoczenia Kany Diego, który odziedziczył jeśli można tak powiedzieć prezydent Lyndon Johnson Johnson, który chciał się skuteczne spra w wewnętrznych przypomnijmy, że te przy tej okazji, że to był polityk, który wyrasta zespoły Franklina Delano Roosevelta i to tej związanej z nowym ładem dać wielką ambicją i Dona Johnsona było dokonanie gruntownych reform społecznych i ekonomicznych w stanach Zjednoczonych on wierzył w to, że stany Zjednoczone są krajem, który musi przezwyciężyć problem biedy wykluczenia problemy rasowe to był jego agenda jest może tak powiedzieli jego programem politycznym był także było tzw. wielkie społeczeństwo ani sprawy zagraniczne jemu się Wietnam przydarzył wbrew jego woli i i to wujkowie i wielka tragedia osobista się może tak powiedzieć zresztą orzeka także do zajmowania się z nerwowym prawda sześćdziesiątym ósmy roku Dragon on przeżywa głęboki kryzys, zwłaszcza zostało opuszczonych w końcu przez tych ludzi, którzy byli wokół niego przez lata i którzy utwierdzali go w przekonaniu o słuszności wyboru, jaki dokonał i dziś wiemy, że jedno z UE sprawa jest złożona będziemy mogli jeszcze mówić tutaj o prezesie NIK sanitarnym GIS i młodzieży ale, ale Johnson w gruncie rzeczy przed wojną, która nie była jego ambicją aktora w przekonaniu ówczesnych elit amerykańskich była koniecznością możemy oddać 1 rzecz powiedzieć, że nastąpi w wyniku Wietnamu nastąpiło rozejście się dróg i administracji Johnsona liberałów amerykańskich graczy oni uważali, że on zdradził program reform w stanach Zjednoczonych na rzecz wojny ani mu tego nie wybaczyli, a nie mów powiedzieli poparcie i w gruncie rzeczy ten prezydent tak mówię, który chciał być drugim z Franklinem Rooseveltem i z perspektywy jakiegoś nowego nowego ładu dziś dziś prawie nikt o tym nie pamięta, ale program Gryc Society program wielkiego społeczeństwa to był problem projekt legislacyjny wykraczający rozmachem poza nowy ład, a przejście do historii jako prezent wojny Wietnam, tyle że wówczas wydawało się w roku 900 sześćdziesiątym czwartym jak pani powiedział po tym incydencie w zatoce Tonkińskiej i że jest konieczne są pełne zaangażowanie USA Wietnamie i dostał na to prezydent Johnson zgodę Kongresu to przeszło do historia tzw. rezolucja aktorki niska prezydent mógł użyć wojska amerykańskiego poza granicami kraju konkretnie ta w Wietnamie zwróćmy na to uwagę, że ta jest interwencja amerykańska nie tak jak w wypadku wojny koreańskiej, która była interwencja wprawdzie faktycznie amerykańską tam dochodził generał macarthur, ale to była interwencja pod flagą organizacji narodów Zjednoczonych wojna Wietnamie można powiedzieć, że jest wojna amerykańską, choć oczywiście prowadzoną z amerykańskim południową wietnamskim sojusznikiem używano wojska z rozmachem pierwszy rzut za 3 ,51000 żołnierzy, ale sprawdziłam kolejne liczby latem sześćdziesiątego piątego roku jest już Amerykanów w Wietnamie 50  000 na jesieni sześćdziesiątego siódmego roku pół 1 000 000 łącznie przez Wietnam miało się przewinąć około 2 miliony od 2  000 000 ludzi na sześćdziesiątym ósmym roku to są liczby, które przemawiają do wyobraźni w Coffee w Wietnamie ma być zaangażowanych 40 % sił lądowych Stanów zjednoczonych 50 % lotnictwo i 30 % marynarki wojennej tak oczywiście chciałabym się ustawić w roli, którą często historycy chodzą i mówią coś powinno było zrobić mogę powiedzieć, tyle że dziś z perspektywy czasu wydaje się na to zwraca uwagę historyk, że te inwestycje były przesadzone zarazem przesadzone i one były i nietrafione znaczy taj tajnej oni byli amerykańscy żołnierze walczyli z wielką jęczy z partyzantką, która operowała w obszarze dżungli obszarach zalesionych miała specyficzną taktykę do wojny partyzanckiej nie trzeba mówić, by wiele każdy z nas znaki na jej temat w obrazie jak my Amerykanie używali tam jednostek dysponujących potężną siłą ognia ciężkich one były dobre byłyby dobrych warunkach walki zagrał konwencjonalną wydaje się dzisiaj, że o wiele lepsze rezultaty w walce z i siłami Wietkongu byli żołnierze południowy Wietnam SC to jaka była motywacja tego wojska do walki jak wygląda państwowość południowy Wietnam ska to jest temat w dyskusji, ale wydaje się dziś w perspektywie, że Amerykanie po prostu wybrać trochę błędną drogę, że oni już weszli w tę wojnę weź mnie tak jak wejść potrafili wówczas wojska amerykańskie walczyło tak jak powiedzieliśmy, używając ogromnej siły ognia, ale efekty tego były, więc ograniczone i odrębna sprawa to jest jeszcze kwestia tego, że często ta partyzantka miała związki z lokalną ludnością i tu jest jeszcze po problem polegający na tym, że Amerykanie byli postrzegani jako czynnik zewnętrzny, który Wietnamczycy postanowili ci komuniści wietnamscy, aby ci sympatyzujący z solą komunistyczną po prostu przeczekać i w związku z tym w IT skuteczność i działania tej armii amerykańskiej sprzymierzonych za nią południowego Wietnamu była wielce ograniczona na jeszcze jest kwestia oczywiście te państwowości południowiec damskiej ona z naszej perspektywy tego sztuką powiedział na początku naszej audycji nie spełniała naszych wyobrażeń czy nie spełniałaby dziś nawet, że nawet wówczas nie spełniała wyobrażeń o tym jak powinna wyglądać państwo prawa jak wojnę wygrać państwo demokratyczne, ale przecież powinniśmy porównywać z państw południa wietnamskie demokratyczną republiką Wietnamu jeśli użyjemy takiego porównania rady Wietnam południowy będzie się bronił niestety nie bronił się w oczach, ale zachodniej opinii publicznej w oczach Amerykanów jej nie bronił się też często w oczach Wietnamczyków ze względu na swoje represyjności i na tym polegał problem obecności amerykańskiej witamina znów powtarza się ten typ Pen ta sytuacja częsta w okresie zimnej wojny Amerykanie byli traktowani jako czynnik zewnętrzny wspierający represyjny reżim o 2 rodzaje broni chciałabym pana doktora zapytać się w tym jednostek broni stało się złowrogim symbolem Wietnamu, czyli Napalm i ich do swojej anteny my do Holandii miały pomagać amerykańskim żołnierzom w walce w dżungli, do której ma pan doktor już mówił nowo oczywiście ta partyzantka ukryła się w terenach mocno zalesionych nie było jej widać chociażby z powietrza prawda, więc zaczęto stosować się, gdy folk Dance pomarańczowe Agency do zniczy do zniszczenia tejże roślinności jej amerykańskie wojska rozpaliły nad Wietnamem około 10  000 000 galonów bardzo szybko okazało się, że są tu substancje, które nie tylko pozbawiały drzew liści, a także bardzo źle wpływało na zdrowie Wietnamczyków myślano wtedy w takich kategoriach nie nie zajmowano się tymi kwestiami pani słusznie zwrócił uwagę na niszczący niszczący efekt tej broni, a cóż mogę powtórzyć to co powiedziałem wcześniej czy Amerykanie uważali, że trzeba działać z rozmachem to znaczy, że trzeba działać skutecznie, że czas zadać jej ciosy miażdżące dla diet Kongu on nie potrafili prowadzić wojny partyzanckiej można powiedzieć jedno rzeź na obronę strona amerykańska czy wojny z partyzantami bardzo trudno wygrać w dodatku ida to trzeba zwrócić uwagę oni byli zaopatrywani tzw. szlakiem Choczni gmina z Wietnamu Północnego IT jest także ta wojna, która z przyczyn politycznych bas zlokalizowana w Wietnamie południowym, bo Amerykanie walczyli w Wietnamie południowym podkreślmy to jeszcze dziecko, gdy Giants na obszarze Wietnamu południowego ona i cały czas była pod podsycana przez przez Wietnam północny w tym właśnie szlakiem koszy gmina oni mogli mam namyśli żołnierz Wietkongu pat partyzantów Wietkongu oni mogli się schronić w Kambodży mogli uchodzić Laosu, ale wszystkim w Kambodży były takie miejsca gdzie, gdzie oni dochodzili do siebie leczyli się zaopatrywali się, tak więc kwestia Laosu Kambodży odgrywa istotną rolę w zaopatrywaniu tych sił w południowym Wietnamie z problemem jest kontekst polityczny my wracamy do do kwestii broni tych ona miała także bardzo istotne znaczenie z punktu widzenia odbioru społecznego i pamiętajmy, że to jest wojna to są przecież myślę, że każdy, gdy każdy z nas widział te zdjęcia dzieci biegnących po Bonarce chowani na amerykańskim prawda mamy do i konieczne zdjęcie dziewięcioletniej dziewczynki kim są 8 czerwca 71002 . roku, która biegnie na gali krzyczy z bólu Bona pan poparzył jej plecy dokładnie tak dokładnie tak i tej kwestii nie da się pominąć w kontekście oceny wojny jej odbioru w społeczeństwach zachodnich w społeczeństwie amerykańskim od razu miałby nas męczy pana doktora, zanim dojdziemy do tego odbioru protez niezwykle ważne ze względu na to, że była to wojna telewizyjna, mówi że bardzo szybko reakcja społeczna nastąpiła patrząc na te barbarzyńskie działania tak nazwał je amerykańskie gazety, ale także na te kolejne trumny amerykańskich chłopców wolne, które lądowały na amerykańskich lotniskach, bo on zastanawiał się nad kwestią użycie napalmu oczywiście to niebyła broni nowa, choć miał z Wietnamem kojarzy Mono została wyprodukowana przez Amerykanów za ścianą, a w programie uruchomiony przez Roosevelta po czterdziestym drugim roku podobno pierwszy ładunek z napadem czy gdyby bomba z panem spadła nieopodal Malborka na niemiecką fabrykę broni od czterdziestego trzeciego roku na pana atakowano także Japonia no ale właśnie od 31003 . do siedemdziesiątego trzeciego roku bomby zna pana zaczęły spadać na Wietnam 400  000 ton napalmu mieli nadzieję, że będzie skuteczny, w którym można powiedzieć, że wierzyli w to też nauczeni doświadczeniem użycia tej broni się ich zastosowanie w tamtych warunkach rozwiąże ich problem związany jest, by z koniecznością zwalczania wroga, który się rozpraszał dżungli i z tego bardzo trudno było znaleźć po prostu ich stan wynika taka wiara w zastosowaniu tego rodzaju broni na nim też nie chcieli chcieli oszczędzać własnych żołnierzy z używali to tej pory stosuje te metody używają ogromnej siły ognia po to, żeby, żeby oczyścić pole z przeciwnika to, że miał to skutki uboczne w postaci niszczenia roślinności dewastacji krajobrazu śmieci ludności poparcie ludności cywilnej to to jest sprawa, która jest istotna i która bardzo istotny sposób wpłynęła na odbiór tej wojny nawet wtedy oni list chcieli chcieli osiągnąć skuteczność, zwłaszcza że ta wojna się przedłużano pamiętajmy o tym, dzisiaj przecież weszli tam państwo nie od tych trumnach amerykańskich chłopców, którzy wracali w ten sposób do kraju to robił straszne wrażenie na Amerykanach to jest wojna, która była pokazywana na ekranach telewizorów, a pamiętajmy, że stany Zjednoczone wtedy są bardzo nasycone ekranami już w latach sześćdziesiątych siedemdziesiątych na bardzo wysokim poziomie dość prawie każde gospodarstwo ma telewizor i też nie oni też wtedy nie cenzurował i tak treści i później nauczeni doświadczeniem armia amerykańska nie cenzurował prawdę tak tak dziennikarze mieli dostęp do pola walki z podatkiem od filmów kinematografii przerzuty historia opowiada dziennikarze tam docierali w pobliże czy na miejsce działań wojennych robiono zdjęcia, które robi piorunujące wrażenie w stanach Zjednoczonych jeśli zażartował tato jest taki żart, a propos tych konfliktów czy Jan zaangażowania amerykańskiego on off na bliskim Wschodzie już współcześnie, że dziś te przekazy są bardzo bardzo ocenzurowany i w związku z tym jest 1 pokazuje jak rakieta startuje Al Dżazira ląduje natomiast wtedy te informacje były dostępne powszechnie i to robiło wrażenie będziemy mogli mieć być może jeszcze powiedzieć on w ofensywie PET, ale chciałbym dziś można powiedzieć o ich odbiorze odbiorze właśnie medialnych chodzi o to, że powstał Izrael to, że tak to było, żebyśmy widzieli wracają do odbioru, o czym mówi tak chodzi o jej taką wielką ofensywę podjętą przez Wietkong mającą na celu unicestwienie Wietnamu południowego oni zaangażowali ogromne siły mający zamiar zadać ostateczny cios siłom amerykańskim i państwowości południowiec damski i rzeczywiście istota rzeczy fenomen tego zjawiska czy wyda orzeczenia polegał na tym, że siły amerykańskie zostały zaskoczone zostały zaskoczone doszło do walk ulicznych w wielu miejscach i te sceny pokazujące jak żołnierze amerykańscy się ostrzeliwują na ulicach, gdzie się zjedz, skąd je spowodowały takie wrażenie w stanach Zjednoczonych, że stają się dzieje rzecz rzecz straszna jest kwestia jest bardzo znany wówczas dziennikarz amerykańskiego ja takiej użył takich głośnych raz ja myślę, że wygrywamy tę wojnę, a inaczej w podtekście było w armiach kłamie i tym łatwiej tyjemy tym prawdziwsze, a obywatelom odbiorcom widzom amerykańskim wydawało się to podejrzenie kłamstwa, że później ogłoszono, iż ofensywa PZU zakończyła się fiaskiem strony wie kogo on naprawdę zakończyła się fiaskiem, choć cel nie został osiągnięty, a Wietkongu poniósł ogromne straty tylko, że odbiór odbiór społeczny tej wojny był odrobinę był zupełnie odwrotny i tej konkretnej ofensywy to jest właściwa wtedy znakomitym przykładem jak stany Zjednoczone przegrywały wojnę na własnym gruncie, bo i 1 spra w o wojnie Wietnam nie jest taka, że stany Zjednoczone przegrały ją w samych żadne administrację, a Johnsona rząd amerykański przegrał ją w USA przegrał walkę o dusze Amerykanów nie da się prowadzić życie jednak kwestia czy można powiedzieć o niej pamiętajmy, że by prowadzić taką wojnę wojnę okupione ogromnymi stratami ze strony amerykańskiej trzeba by ogłosić coś na kształt krucjaty to była wojna, która wymagałaby ogromnego zaangażowania emocjonalnego ze strony Amerykanów też zresztą powtarza w UE często w amerykańskiej propagandzie czy może narracji związanej z konfliktami proszę zwrócić uwagę nawet George Bush, kiedy ogłaszał wojny z terroryzmem to mówi o krucjacie mówiono o krucjacie w Europie przeciwko nazizmowi to pojęcie takiej świętej wojny w imię jakiejś wartości z przyczyn geopolitycznych ze względu na to, że stosunki ze związkiem Radzieckim był wówczas niezłe Lyndon Johnson nie chciał eskalować ideologicznego wymiaru tego konfliktu i teraz czas, by było i propos jak przekonać Amerykanów do tego, żeby złożyć ofiarę pisać rzeczy w imię, czego oczy w imieniu obrony sojusznika południowiec damskiego to jest 1 z wielkich problemów tej wojny za tak proste nie było sensu tej wojny nie niedostępnego dla ryzyka tak dokładnie tak młodzi Amerykanie mieli jechać za drugi koniec świata ginąć tam wracać co właśnie po co obracali okaleczeni psychicznie fizycznie wracali w trumnach, a prezydent Stanów zjednoczonych nie był w stanie powiedzieć, że ta wojna ma wielki cel wielką ideą w tle nie był w stanie do tego Amerykanów przekonać i to był 1 z wielkich problemów narracji może tak powiedzieć, że wokół samej wojnie wiekami jeszcze tak jak mówię te kwestie, o których wspomnieliśmy kwestie związane z odbiorem wojny Amerykanie na ekranach telewizorów oglądali różne rzeczy oglądali psy oglądali sceny po po bombardowaniach na walnym oglądali oglądali żołnierzy amerykańskich ryczałt publiczne na scenie Łucja liczne egzekucje dokładnie tak i to wszystko powodowało, że ten to poparcie, które było w stanach Zjednoczonych dla wojny w Wietnamie ulegał rozlewaniu można, by ITME jest jeszcze kwestia innej dyskusji na temat tej tzw. milczącej większości okresie później niż sąd odwoła, ale zwróćmy uwagę na szczelną kwestie tak się złożyło, że wojna Wietnamie czy apogeum tej wojnie w tej drugiej powielacze dziesiąty przypada na okres, kiedy przez wszystkie państwa zachodnie idzie fala protestów młodzieży przez studenckie OIT jest kluczowa rzecz, czyli ta fala ruchów kontr stacyjnych zastanawiam się na ile to było sprzężenie zwrotne, a na ile możemy wskazać, gdzie była przyczyna, gdzie był skutek, czyli na ile ruch hippisowski feminizm ta ideologia, a Black Power to wszystko wzmacniało także ruchy pacyfistyczne i niechęć wobec wojny zaangażowania wojny w Wietnamie, a część jest taki efekt synergii, bo musimy zwrócić uwagę, że to się wydarzyło w całym świecie zachodnim, gdyby to była kwestia wyłącznie wojnie w Wietnamie to moglibyśmy powiedzieć co się stało w stanach Zjednoczonych, ale przecież ten tra ta kontestacja protesty zamieszki miały miejsce na ulicach Paryża prawda tam czynnikiem głowę jak Włochy Niemcy zachodnie wielka dania w wielka Brytania i też zwróćmy uwagę, że dotyczy to tak jak wspomniałem przed chwilą konkretnej grupy ta była młodzież studiująca przede wszystkim on właściwie ten ruch kontrkultury kontestacji nie objął młodzieży Robotniczej on dotyczył studentów zwróćmy też uwagę na fakt, że studentów akurat w tym okresie państwa zachodnie też naznaczone było więcej niż kiedykolwiek wcześniej w historii uniwersytety, bo trochę nieprzygotowany na to zjawisko to jest ci młodzi ludzie zakwestionowali stary świat, by zapowiedzieć, że to było zjawisko o wiele szersze, którego tło źródła są do dziś przedmiotem dyskusji, a tak się złożyło, że w stanach Zjednoczonych w tym okresie miał miejsce wojna Wietnamie i to był ten czynnik, który w znacznym stopniu uruchomił lawinę, bo studenci z młodzi ludzie młodzi Amerykanie nie tylko są młodzi, bo to odczuł jakiś tam kręgu Valletta Alto i stanowi znaczną część czy można palić trzon tego ruchu antywojennego oni odrzucali stary świat odrzucali system siła tak powiedzieć ten system basowej Dona Johnsona później czarna Nixona ten system wywołał wojnę, by jej jest pewnym paradoksem, że chce często te manifestacje odbywały się, że jest portretami, choć gmina przyjaźnie wspomnę Mao Zedonga, by chińskiego przywódcy to dodaje całej sprawie pikanterii, bo bogaci, choć niewiele wiedzieli o realiach tamtego świata dla nich tacy przywódcy jakoś mi in to byli ludzie, którzy rzucili wyzwanie w tych swoich mały Wietnam północny biedny na końcu świata rzucił wyzwanie potężnej Ameryce i imperializmowi amerykańskiemu i potrafił rzucić wyzwanie w sposób skuteczny teraz oni po pierwsze, odrzucali całą logikę tej wojny uważali, że Wietnamczycy mogą żyć po swojemu, że ta wojna jest absurdalna żądali na scenie Służewiec tam powinno się zostawić samemu sobie nie oni sobie ułożą życie to jest pierwsza sprawa druga sprawa nie chcieli zginąć nie chcieli ginąć w wojnie, której celów nie rozumieli to wszystko w sumie spowodowało, że te protesty wymierzone przeciwko Starym w cudzysłowie przeciwko temu światu elit establishmentu, że to wszystko zostało skoncentrowane wokół sprzeciwu wobec wojny w Wietnamie pod koniec prezydentury Linden Johnson właściwie nie mógł występować publicznie witały go taki nabór na inne napisy na murach NBA od słów Lyndon Baines Johnson Eli DJ el, gdzie jechał Mekki z Jackiem TEDE i czy ile dzieciaków dziś zabiłeś, gdy ten prezydent Ryszard z tym wielkim programem reform stał się pod koniec prezydentury znienawidzony przez grupę, która miała być początkowa adresatem tej jego koncepcji czy wizji państwa społeczeństwa i to jest bardzo istotne ten proces ten protest wobec wojny w Wietnamie i nadał nową dynamikę sytuacji sam Zjednoczonych, przyczyniając się do zwycięstwa wyborczego Nixona kosze wydawało się niemożliwe, że ten polityk, który jawi się jako zgrana karta który, który przegrał z Canadian wybory w roku 2900 sześćdziesiątym nie atrakcyjny staje się atrakcyjne szlaki politycznej prawda wiceprezydent USA Eisenhowera kojarzący się jakimś antykomunizm, ale o ich wycofanie wojsk amerykańskich tak nam dobiec i obiecał spokój Amerykanie chcieli po burzliwych latach sześćdziesiątych pamiętajmy to jest to są to co lata wielkich zabójst w politycznych władz, aby śmierć prezydenta będzie jego śmierć Martina Luthera Kinga śmieć Roberta Kennedyego to są zamieszki na ulicach amerykańskich miast to jest to jest ruch emancypacji mniejszości, o czym pani wspomniała Czarni przypomniała sobie Indianie różnego rodzaju mniejszość mniejszość także obyczajowe wszyscy kwestionują stary porządek i Ameryk przeciętny Amerykanin był przerażony tym co się dzieje, a i Nixon, który obiecał, że zjednoczy kraj na nowo zjednoczy naród na nowo i wyjdzie z Wietnamu jawił się jako przekonujący poza tym był republikaninem, a to Demokraci jak ratuje pacierz te wojny witani browar prowadzi, więc partii Demokratycznej bardzo było trudno w tych okolicznościach utrzymać biały dom może Robert Kennedy i by potrafiła je, bo nie było dane są zaliczani są zostaje prezydenta sam wciąż są jeszcze w marcu 60 tego ósmego roku, kiedy te mówiliśmy znalazło się na skraju nerwowego załamania po obu tych protestach młodzieży amerykańskiej MEN ogłosił decyzję o zawieszeniu bombardowań prawda zamrożeniu naszych żołnierzy gotowości do podjęcia rozmów pokojowych no i nie kandydowaniu w nadchodzących wyborach chciwość jego kariera polityczna dobiegła końca to wychodzenie z Wietnamu, a było niezwykle długie i bolesne tak, ale przypada na prezydenturę Ricciardo NIK sonar, który obiecał wyjście z Wietnamu, ale nie chciał powiedzieć o tym jak się to do dnia jak tego dokonam, posługując się takim konno logicznym argumentem, że nie może ujawniać planów swojemu przeciwnikowi ogromną rolę w administracji Nixona odgrywało dr Henry Kissinger amerykański naukowiec badacz przedstawicieli szkoły, którą określić mianem Realpolitik znaczy człowiek, który uważał, że stany Zjednoczone powinny stać na straży swojego bezpieczeństwa Narodowego nie próbować zmieniać świata tylko próbować ułożyć sobie w świecie, jakim jest tak po upraszczając oczywiście jego koncepcji ułożyć sobie stosunki z wielkimi mocarstwami w tym z Chinami związkiem Radzieckim, ale warunkiem realizacji jakichkolwiek koncepcji politycznych była było zakończenie wojny biedna i Kissinger i Nixon doszli do wniosku przy zgodzili się na przyjęcie wizji, którą żeśmy będzie z nami z racji konfliktu raczej chodziło o to, żeby Wietnam południowy przejął ciężar wojny i obrony, żeby wyjść z Wietnamu, ale uznano, że warunkiem powodzenia tej koncepcji jest wytworzenie przekonania u przeciwników i stany Zjednoczone nie są zdecydowane wiz Wietnamu za wszelką cenę dlatego zdecydowano się na początku prezydentury Richarda Nixona na eskalację tego konfliktu Pańczyk opowiedziała o tym, że wina nas zawiesi bombardowania nastąpiła pewna redukcja zaangażowania amerykańskiego w kilku wymiarach NIK son wraca do bombardowań co więcej on eskaluje konflikt w Indochinach to już nie jest wojna tylko w Wietnamie prawda zdecydował się zdecydował się na zaangażowanie także w Kambodży uważają, że musi skutecznie walczyć z ekologiem to jest 1 sprawa, a druga sprawa musi przeciwstawić się wrażeniu, że Amerykanie chcą, by za wszelką cenę i w tych warunkach dopiero rozpoczęto negocjacje, kiedy zaś uwagę jeszcze 1 rzecz czy chodziło o to, żeby wycofywać się zgodnie z taką logiką, abym ci żołnierze amerykańscy, których dla siebie z czasem zmniejszać nie zostali staje się on będzie zakładnikiem rządu południowiec damskiego ono tym pisze, że chodziło o to, żeby do jakiegoś porozumienia, że Wietnam południowy narażają przekonania, że sytuacja stał stabilizować powiedzmy od razu, że Wietnam południowy nie był nie akceptował tych porozumień weta zostały zawarte w tym sensie, że nie akceptował tego wyjścia amerykańskiego z Wietnamu południowego zresztą jak biele i ta państwowość Unia afrykańska długo nie przetrwała ona upadła w roku 1975 i toteż pierwsza okazja do obejrzenia upadku państwowości na ekranach telewizorów nigdy wcześniej widzowie nie mieli takiej możliwości zarządu siedział nie może równocześnie mecz, kiedy ewakuowano właściwie ostatnich Amerykanów Stachu amerykańskie ambasady w Sajgonie 2671005. roku to właściwie kwestia kilku dni, kiedy upada sam Sajgon prawda dokładnie tak dokładnie tak dziś są ich nie było już wielu, a porozumienia, które zawarto on z Wietnamem północnym ona oczywiście oznaczały czy zakładały poszanowanie państwowości południowiec na Saskiej i UE i oddaje parasola amerykańskie to państwowości nawet po sobie szczerze Amerykanie jest z postaci tam bardzo wielu żołnierzy poświęcili wiele lat na wojnie w Wietnamie i nie potrafi stamtąd wycofywali, że później wracać, a Wietnam północny w sytuacji, gdy tego wycofania się amerykańskiego także pewnego spadku zainteresowania politycznego USA pamiętajmy, że podczas lat siedemdziesiątych starzy gracze jest afera Watergate Ameryka miała inne problemy na głowie i w ogóle 7 to jest kryzys amerykańskiej potęgi w wielu wymiarach czy oni mają kryzys także pewnej wiary w siebie jeśli chodzi o społeczeństwo amerykańskie to elita, ale duża afera Watergate jest brak zaufania do państwa do administracji kryzys w stosunkach między prezydentem, a kongresem się też odbiło na kwestii pomocy dla Wietnamu południowego przychodziło środki finansowe to wszystko się to wszystko układało się pewną całość i fakt, że doprowadzono do porozumień pokojowych, które pozwalały Stanom Zjednoczonym zachować twarz wychodzą z Wietnamu nie oznacza, że u z stworzono mechanizm skutecznie chroniący tę państwowość południowiec damską układ Polski podpisana w styczniu 71003. roku dodam tylko bilans konsekwencje i konsekwencje tej wojny panie doktorze, jeżeli chodzi o liczbę inny i ofiary na dom był tak kolejne liczby, które robią wrażenie stany Zjednoczone 60  000 zabitych i około 300  000 rannych w tym połowa z trwałymi uszkodzeniami ciała jeśli chodzi o Wietnamie południowym północne to łącznie około 3  000 000 osób w tym 2  000 000 cywilów, którzy ponieśli śmierć w tej wojnie, ale chciałbym pana zapytać o to co powiedział tuż po tej wojnie Henry Kissinger, czego potrzebujemy w naszym kraju co najmniej przez kilka tygodni albo kilka miesięcy zaleczyć rany zapomnieć o Wietnamie musimy skoncentrować na problemach przyszłości sądzę, że doświadczenia z wojny w Wietnamie przyczynia się do tego, że będziemy bardziej dojrzali przy podejmowaniu przyszłych zobowiązań i bardziej zdecydowanie do wypełnienia tych, które mamy kilka tygodni albo kilka miesięcy tylko tyle chciał Kissinger Anny przeznaczyć na dno na lizanie poważnych ran ta gmina przymknięcie tej porażki politycznej wojskowej, bo przecież układ paryski były takie faktyczne potwierdzenie tej porażki na obydwu polach tak to prawda jej słyszy pani życiu uwagę, że to była jakaś mrzonka, iż uda się w ciągu miesięcy w perspektywie miesięcy zapomnieć w Wietnamie jest to jest problem przepracowany w świadomości Amerykanów dziś gra do dziś to wraca oczywiście, że tak to jest kwestia ani oni przegrali wojnę ponosząc kolosalne straty i inne stany Zjednoczone po raz pierwszy od czasu drugiej wojnie światowej musiały wiz konflikty z poczuciem porażki ja też jeszcze złożyło poczucie takiego pęknięcia społeczeństwa amerykańskiego to była wojna Kruk, który rozgorzał potężny spór wreszcie w stanach Zjednoczonych dłuta wyszło jak wspomnieliśmy załamanie zaufania samych Stanach Zjednoczonych Czyż ta afera Watergate wszystko co było wokół Meliksona, więc Amerykanie mieli poczucie ogromnego kryzysu swej państwowości w latach siedemdziesiątych z powodu Wietnamu i wszystkich czynników, które wokół Wietnamu miały miejsce faktem jest, że później pojawiła się koncepcja pewnego zredukowania amerykańskich zobowiązań Amerykanie już inni chcieli brać odpowiedzialności w takim zakresie w jakim wcześniej tę odpowiedzialność próbowali podjąć, aby udział także tzw. syndrom Wietnamu czy niechęć do angażowania się dla jego zuchwałe działania zbrojne gdzieś tam daleko w świecie to jest prawda to się też zbiegło z pewną zmianą sytuacji międzynarodowej pamiętajmy, że aż 70 tys, a okres niezłej kondycji związku Radzieckiego, a więc da się wydaje dziwne dzisiejszej perspektywy wiemy, że lata osiemdziesiąte to jest głęboki kryzys tego państwa i później jego schyłek, ale w latach siedemdziesiątych wydawało się, że związek radziecki odzyskał formę to była tymczasem mamy kryzys naftowy w państwach z euro posłanka ze złotem kryzys naftowy może przyczynić do poprawy kondycji samego ZSRR i z gry na zachód faktycznie ma kryzys naftowy jest to jest to jest kwestia bliskiego Wschodu i wszystkich problemów, które tam Amerykanie mają, więc i generalnie można powiedzieć, że w latach siedemdziesiątych w tle konfliktu wietnamskiego stany Zjednoczone redukują zakres swojej obecności nas bardziej selektywna już nie chcą chodzić takie konflikty jak wojna Wietnamie też przede wszystkim wielka trauma z punktu widzenia świadomości amerykańskiej jak się do pewnego stopnia dopiero legalnie przywrócił nam się społeczeństwo amerykańskie taką wiarę w sprawczość Stanów zjednoczonych na jej potwierdził tę wiarę upadek komunizmu i oni w pewnym sensie odzyskali i tak się wydaje poczucie mocy jeśli chodzi ostan widoczne, zwłaszcza że w tym okresie po upadku ZSRR sam zjednoczony stał się 1 z Super mocarstwem światowym adresata 7 to jest okres zmagania się z traumą Wietnamu i wszystkiego co się wokół Wietnamu działo pamiętajmy dziś może te obrazy już zniknęły, ale miasta amerykańskie np. 607 kampus amerykańskie z protestami masowymi z przemocą krwawe pacyfikacje chociażby ze strony armii oczywiście, że tak Gwardii narodowej przez padali zabici wśród manifestantów to to były obrazy, które wstrząsały Stanami Zjednoczonymi Amerykanie mieli poczucie, iż apokalipsy czy takie takie było generalnie wrażenie w USA ana przeznaczyć większe od nich sąd odwoływał się o tym, wspomniałem już do milczącej większości, która popiera jego politykę bycia 1 rzecz on rzeczywiście drugą kadencję wyborczą czy drugie wybory prezydenckie wygrał w sposób znakomity cieszył się autentycznym poparciem społecznym Amerykanów pogrzebała go afera Watergate można powiedzieć, że jego polityka jednak zyskiwała jakoś akceptację czy aprobaty społeczeństwa amerykańskiego przynajmniej wyniki wyborów o tym, świadczą bardzo dziękuję panie doktorze dr Marcin Mastalski Uniwersytet Jagielloński był naszym gościem przed dwudziestą trzecią Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Zabierz TOK FM na wyjazd - teraz 30% rabatu na każdy z pakietów Premium. Słuchaj TOK FM gdzie chcesz i kiedy chcesz!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!