REKLAMA

O wpływie jednostki na bieg świata, czyli kto decydował o powstaniu państwa Izrael (powtórka)

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2019-03-27 21:00
Prowadzący:
Czas trwania:
49:14 min.
Udostępnij:

Karolina Lewicka rozmawia z dr Justyną Podemską, autorką książki „Amerykańska krucjata. USA wobec powstania Państwa Izrael” o tym, jak wyglądały początki izraelskiej państwowości i w jaki sposób odnosiły się do tego Stany Zjednoczone. Rozwiń »

Przed II wojną światową prawie 400 000 Żydów wyjechało z Polski do Palestyny. Im więcej pojawiało się ich w regionie, tym gorzej byli przejmowani przez administrujących terytorium Brytyjczyków i przez mieszkających tam Palestyńczyków. Po wojnie napływ ocalałych do Palestyny znów się nasilił. Zaczęły się nasilać starcia izraelsko-arabskie. Brytyjczycy nie byli w stanie ich opanować, więc postanowili opuścić Palestynę... Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dr Justyna Dębska autorka książki amerykańska krucjata USA wobec powstania państwa Izrael dobry wieczór pani doktor dobry wieczór będzie mówić o tym co działo się nam na linii stany Zjednoczone państwo Izrael naj wyż dopiero konsultując się potem już ukonstytuowany, ale oczywiście zrobił króciutki wstęp do tej historii im, żebyśmy wiedzieli, w którym momencie 1945 roku jesteśmy i kto się z kont w tamtym miejscu właśnie wziął, że nie będziemy zaczynać od Rozwiń » samego początku zoom, czyli od początku świata od starożytności, kiedy istniało królestwo Izraela na terenach obecnego Izraela autonomii Palestyńskiej są inni, że Jordanii, ale myślę, że końcówka wieku dziewiętnastego jest taka dość kluczowy rok 1800 dziewięćdziesiąty szósty Teodora Herzla dziennikarz żyjący w Austro-Węgrzech publikuje słynny art. Dell i Judy Liszta bat to jest reakcja na wstrząs wywołany aferą Dreyfusa kap. Dreyfusa we Francji tak zgadzam się nie tylko zresztą aferą Dreyfusa, ponieważ Theodora Herzla DM zaobserwował, iż BM o antysemityzm narastające w Europie jest na tyle silne, że nadszedł czas, aby próbować się coś z nim zrobić Hercu podszedł do zagadnienia pragmatycznie stwierdził, iż nie da się uniknąć antysemityzmu w Europie nie da się uniknąć pogromów takich jak w Rosji bez gwałtownych jedynym wyjściem dla Żydów jest utworzenie dla nich własnego państwa naród żydowski nie różnił się niczym mocy innych narodów jak Hertz uważał do tego zasługiwał na swoje państwo IMS Health zapoczątkował wcale nie twierdził, że to musi być Palestyna mógł być Argentyna oczywiście będą mogły być nawet Argentyna byle gdzieś na ziemi było miejsce, aby właśnie Żydzi mogli stworzyć swój własny swoje własne państwo i tam swobodnie żyć nie niepokojeni przez nikogo dlatego właśnie EMG po raz pierwszy pod koniec dziewiętnastego wieku ten postulat utworzenia państwa żydowskiego potencjalnie złym polityczne stał się niezwykle wyraźny i właśnie na pierwszym i na pierwszej takiej my spotkaniu konferencji syjonistycznej ustaną ustalono, że państwo żydowskie musi powstać i potem już nią co ciekawe Theodora Herzla stwierdził, że nastąpi to w zaledwie 50 w ciągu 50 lat powinno się to udać co było wtedy zupełnie abstrakcyjne to było nieraz pokazała to trafna prognoza daglezje prawie co roku, jeżeli przyjmiemy, że w 1800 dziewięćdziesiąty siódmym roku był ten pierwszy Kongres benzyny, a w 1940 ósmy roku powstało państwo Izrael dotąd były rzeczywiście nie może nie może idealnie Eric le mów tak jak pani powiedziała o tym, nowoczesnym antysemity śmiech o tym, że życie mimo uzyskiwania pełni praw w różnych latach w państwach Europy w inny nie mogą czuć bezpiecznie, ponieważ wystarczy czasem Iskra jakość zgodna z afery Dreyfusa, aby na nowo rozpalić nienawiść mówił o takim niepowodzeniu asymilacji i emancypacji, a także o ruchach nacjonalistycznych, które były wymierzone ludność ciemne żydowską inny przełomowy moment to jest pierwsza wojna światowa tydzień także, dlatego że państwa wówczas wojujący, ale potrzebował rekruta i pieniądzach zaczynają zwracać się właśnie ku ludności żydowskiej tak jest właśnie w roku 1917 miało miejsce bardzo ważne wydarzenie mianowicie MO ne wydanie tzw. deklaracji Balfoura lord Mazur właśnie tak jak szef brytyjskiej dyplomacji David de brytyjskiej dyplomacji tak jak pani Elektra nie zauważyła, chcąc pozyskać sympatię środowisk żydowskich dla kwestii GM tutaj właśnie wygrania wielkiej wojny przez państwa w grę przez aliantów wydał takie oświadczenie w porozumieniu z rządem PRL, iż Żydzi będą mieli szansę utworzenia w Palestynie siedziby narodowej i jest el trans ten dokument odbił się bardzo szerokim echem, pomimo że fragment rząd jego królewskiej Mości przychylnie zapatruje się na ustanowienie w Palestynie Narodowego domu dla narodu żydowskiego i dołoży wszelkich starań, aby umożliwić osiągnięcie tego celu przy czym jest rzeczą zupełnie zrozumiałą, że nie uczyni on nic co mogłoby zaszkodzić obywatelskim czy religijnym prawom istniejących w Polsce niezwłoczności nieżydowskich oraz prawom i statusowi politycznemu, w jakich Żydzi korzystają w każdym innym krajom w taki jest tylko ta druga część dotyczące zagwarantowania Franz nie ludności arabskiej, żeby nic przeciwko Arabom nie czynić wbrew ich woli, jakby gdzieś zanikła, że z jej celowo pomijani są drugą część natomiast koncentrowali się na tej pierwszej i żona też nie była precyzyjna diagnoza koledzy zajęli siedzibę narodowej można naprawdę wielorako rozumieć i taki właśnie też był cel, żeby nie tworzymy odwiedzali wiadomo co państwo k el ME Brytyjczycy nie chcieli również tutaj antagonizować Arabów, bo przecież o ich życzliwość też zabiegali dlatego celowo nie użyli słowa państwo tylko siedziba narodowa, ale to w zupełności wystarczyło Żydom i tutaj nie warto wspomnieć, że on wyjątkową postać, ale i dla ruchu syjonistycznego jego powstania państwa Izrael mianowicie nie Chaima Weizmanna, który potem stał się pierwszym prezydentem państwa Izrael on właśnie w rynnie, jakby przyczynił się do wydania tego dokumentu był to wyjątkowy człowiek, z którym nie posiadał liczne talenty mówił wieloma językami miał niezwykle płynnie osobowość przyjazną wszyscy podkreślali przyjemność obcowania z człowiekiem jego inteligencję jego wrażliwość i oddanie bezwarunkowy syjonizmu owi on właśnie miał ARM tutaj u Brytyjczyków mnie niezwykła poważanie, gdyż przyczynił się do odkrycia nie aceton, który służył w armii z produkcji broni na brytyjskiej i był PRL zapraszany na salony i wysłucha wysłuchiwane dlatego też właśnie on tutaj wpłyną na lorda Balfoura, żeby ta decyzja ta ten dokument także powstał, tyle że ten dokument został wysłany do barona Rothschilda na jego prywatny adres zrobili to też jakaś taka dziwna figura tak on jest ich pominięcie takiej oficjalnej drogi tak często było w tej kwestii właśnie syjonizmu duże często środowiska żydowskie uruchamiał specjalne kanały poza protokołem jakby, ale to w zupełności wystarczało bo gdy już jakiś dokument został pozytywnie dla nich pozytywne dla nich przedstawione w produkowanych to wtedy nagłaśniana go tak, aby cały świat o tym, usłyszał tak właśnie z deklaracją Balfoura, gdy Brytyjczycy chcieli po cichu wycofać się z obietnic po zakończeniu nie pierwszej wojny światowej nie było to już możliwe ich po deklaracji Balfoura grupa żydowskich Batalionów, które wchodziły w skład tzw. Legionu żydowskiego wzięła udział w zajęciu Palestyny przez wojska brytyjskie oczywiście Arabowie odpowiedzieli zamieszkami na ligę narodów wydała stosowne oświadczenie, by odbudowa żydowskiej siedziby odbyła się bez uszczerbku dla praw ludności arabskiej w Palestynie były poważne napięcia żydowską arabskie rzecz jasna jak rozumiemy, a nad Palestyną mandat cel sprawowali Brytyjczycy mandat powierzony im przez ligę narodów i w ten sposób dochodzimy do drugiej wojny światowej, a tak jest Brytyjczycy otrzymali mandat nad Palestyną wraz z zakończeniem wielkiej wojny i ERM, ponieważ Palestyna u niego wspominały Szmyd było to miejsce niezwykle ważne strategicznie już praktycznie od starożytności wiele ludów zabiegało o kontrolę nad tym regionem regionem, który łączył de facto 3 kontynenty i Brytyjczycy oczywiście tutaj RM podeszli niezwykle poważnie do głowy do tego mandatu myśląc, że uda im się ten przyczółek bardzo ważne dla siebie uzyskać tyle tylko, że przeliczyli się z sytuacją, która mkną tam zastali, ponieważ nie było tak jak mawiał mawiali, że dzień ne w Ameryce i Izrael zamówili mawiał, że Palestyna to ziemia, ale bez narodu dla narodu bez ziemi miał tutaj namyśli Żydów, że wystarczy jak żyć tam przy tak przypłyną przybędą i będą mogli zagospodarować ten pusty kraj tonie był pusty kraj w latach będzie właściwie niczego nie była ziemia niczyja tam już od w wielu innych lat zamieszkiwali Arabowie PINB było ich ponad 1  200  000 podczas gdy Żydów w latach dwudziestych Żydzi stanowili zaledwie 10 % tej kwoty rezerw cała liczebność Żydów w Palestynie w wieku dziewiętnastym 1800 siódmy roku w Palestynie było około 7000 Żydów, a niespełna wiek później w roku 1800 osiemdziesiątym około 24  000 Żydów to są bardzo niewielkie są niewielkie liczby, ale teraz wraz z zakończeniem w tym okresie międzywojennym i tuż po drugiej wojnie światowej napły w ludności żydowskiej był niezwykle ambitne duży o tej deklaracji Balfoura rocznej deklaracji nie może ona była tak jednoznaczna to jednak napływ ludności żydowskiej był znaczny był znaczny i te fale, ale i tzw. napływu kolejnych właśnie kolejne napływy ludności żydowskiej znacznie zmieniły stosunek sił w Palestynie, zwłaszcza że Żydzi, którzy przebywali, którzy zdecydowali się przybyć na tereny Palestyny to byli ludzie niezwykle mnie to byli ludzie młodzi przede wszystkim zmotywowani pełni energii chęci zmiany i to widać było w ich sposobie życia w tym jak zmieniali Palestynę jak wdrażali nowe technologie jak sprawiali torze pustynia nie zakwitła, używając słów właśnie Waits ma na 3 była to taka imigracja motywowana względami ideowymi chęć budowy państwa żydowskiego Sand, ale jednocześnie wraz z dojściem do władzy w gminie Hitlera w latach trzydziestych spowodowane także strachem przed tym co się dzieje w Europie i n p . nie wszyscy wiedzą, że tutaj rząd Polski rząd z drugiej RP zachęcał Żydów z naszym Żydów polskich do tego, aby osiedlali się w Palestynie i nawet ten organizował Yme tzw. wycieczki krajoznawcze, które właśnie polegała na tym, że prawie 400  000 Żydów polskich przed wojną z Polski wyemigrowało do Palestyny Brytyjczycy jak można się było domyślić byli niezwykle niezadowoleni z tego obrotu sprawy też napływ ludności żydowskiej powodował napięcia wśród Arabów, którzy początkowo nawet sprzedawali Żydom mężem nie inni, ale wraz z re i intensyfikacją tego ruchu zdawali się coraz bardziej wrodzy natomiast natomiast Brytyjczyk celem zaczęli wprowadzać kwoty zaczęli wprowadzać się ustalać tzw. białe księgi od lat dwudziestych ostatnio w roku 1939 tuż przed wybuchem wojny w momencie, kiedy już było jasne, że źle się dzieje, że żądanie powinno się zamykać Palestyny wraz z dróg ucieczki dróg ucieczki tak jest, więc Brytyjczycy tutaj nie wprowadzi nas już, o ile wynosiły te kwoty tak 75  000 Żydów rocznie to była niezwykle mało zważywszy, grając pod uwagę jak wielu ludzi chciało do Palestyny Żydów chciał do Palestyny się dostać po drugiej wojnie światowej oczywiście ma miejsce napły w do Palestyny tych wszystkich, którzy przeżyli Powierża, a po drugie, niszczyli nie mogli nie potrafił zbliżyć się na nie da się ukryć na takim sondaży z głową w Mannheim u to jest celem imigracji motywowana tym, że trzeba po prostu zmienić otoczenie trzeba zmienić miejsce dochodzi do kolejnych starć z żydowską arabskich i okazuje się, że Brytyjczycy nie są w stanie poradzić sobie z tym sporem z tym konfliktem i co zrobić w takiej sytuacji jej, a najszybciej opuścić Palestyny i samą decyzję rząd w Londynie podejmuje tak, iż całe jeśli można to trochę inny wróciłaby do tego co pani powiedziała o tych od tej migracji tuż po wojnie ponieważ, gdy alianci, gdy Amerykanie zaczęli wyzwalać RM obozy koncentracyjne na terenie byłej trzeciej rzeszy obozy takie jak Berger bezcenne 3 Dachau ETO o odkryli straszne straszne rzeczy to jest niewyobrażalne cierpienia, które nie były RM, o których powszechnie mówiło się w Europie zachodniej, chociaż już wiadomość o Holokauście dochodziłem od lat 40, a dla gości z tego drugiego czterdziestego trzeciego do i Brytyjczyków i Amerykanów, ale dopiero wtedy, kiedy do tych obozów wyszła Dziennika też dziennikarze politycy i zobaczyli ogrom cierpienia ludzi zrobili jej reportaże to wszystko pojawiało się w gazetach i w stanach Zjednoczonych i w wielkiej Brytanii to zrobiło tak niesamowite wrażenie na inne ludziach właśnie w Europie zachodniej, że ten problem zaczął być jak był bliski nagle on całej Europie zachodniej taki wstrząs moralny Hanna pamiętam też w literaturze, że Amerykanie MNB organizowali takie nie wiem jak to określić czym ich okazywali ludności niemieckiej tak rzeczywiście masowe groby na brzuch głowę psa MR, żeby ludność niemiecka, która czasem także nie zdawała sobie sprawę jak i był ogromy kamy była skala zbrodni nazistowskiej zmarła tymczasowe o groby ludność żydowską żonę groby czy nawet w tych obozach często z wieloma trawę stosy nagich ciał krematoria to wszystko ludzie rzeczywiście Niemcy oglądaliby zmuszani do tego, aby tam przebywać wracając do tych, którzy przeżyli, bo my często wydaje nam się, że rok czterdziesty piąty to jest koniec wojny natomiast te obozy wyzwolone przez Amerykanów Annie to wcale nie był koniec dla ludzi, którzy przeżyli, ponieważ do obozu jeszcze przez 2 lata były pełne i tam żyli ludzie tam umierali, ale miesięcznie umierało wiele tysięcy osób z powodu chorób niedożywienia głodu natomiast Allianz GI el przetrzymywali ich za drutem kolczastym bardzo często tych samych strojach, w których którzy w obozowych, którzy mieli na sobie, a nawet niektórzy z tych ludzi byli zmuszeni do noszenia mundurów znienawidzonych esesmanów, bo nic innego nie mieli i re ci ludzie właśnie tam w obozach tzw. tędy piesi tak, gdy Spice Special one z Anną przebywali czekając na re możliwość wyjechania do Palestyny, bo nie wyobrażali sobie tego, iż mogą pozostać w Europie dziś mogą wrócić do swoich domów i życia sprzed wojny dzieł już nie było ich rodzin nie było ich domów i zresztą nikt ich tam nie chciał jeść dzieciom powiedzieć, że często nie było powrotu nie było tu wracać nawet BMW była taka historia przytaczana kobiecym nikt tym amerykańska komisja śledcza, która miała właśnie zadanie rozpoznać ile osób chce dostać się do Palestyny i jak w ogóle trend ten problem dalej ugryźć się, że tak powiem przepytywała tych ludzi i były prowadzone z nimi nie MO rozmowy jednak kobieta powiedziała, że próbowała nawet wrócić do swojego życia sprzed wojny tutaj na tereny Polski, ale okazało się, że jej rodzina została w 1 z pogromów zabita już po wojnie w roku czterdziestym szóstym dlatego ona z powrotem wróciła do tego obozu, bo nie wiedziała co ma ze sobą zrobić, dlaczego dla tych ludzi jedyną szansą na normalne życie jedyną nadzieją było był wyjazd do Palestyny i budowanie tam swojego państwa i jak pokazują badania zaledwie 3 % ludzi Żydów, którzy przeżyli Holokaust przeżyli Shoah chciała mnie zostać w Europie i 97 % chciało wyjechać do Palestyny i tylko do Palestyny w domu została organizacja narodów Zjednoczonych przyjmuje 29 listopada 1947 roku taką rezolucję nr 181 o podziale Palestyny na 2 państwa żydowskie i arabskie Jerozolima ma zostać tzw. międzynarodowym miastem pod nadzorem ONZ TUI Żydzi są na tak, ale Arabowie są na niej jednocześnie ta rezolucja z przewidywała zakończenie mandatu brytyjskiego wg nich wcześniej Brytyjczycy stwierdzili, że nie są w stanie poradzić sobie z tym konfliktem z napięciami, że chcą się z tego terenu wycofać się dzień przed wygaśnięciem mandatu brytyjskiego ma miejsce proklamacji niepodległości w zgadza się Brytyjczycy zagrają troszeczkę Vabank po to, z 1 strony Pm napięcie, które było w Palestynie i niechęć zarówno ze strony żydowskiej Gierowski wobec Brytyjczyków i liczne zamachy na życie brytyjskich żołnierzy tak jak słynny Hans na wysadzenie w hotelu David King David w Jerozolimie gdzie, gdzie właśnie poniosło śmierć wielu Brytyjczyków i liczne akcje sabotażu Brytyjczycy rzeczywiście byli tym zmęczeni natomiast wcale tak łatwo nie chcieli się wycofywać liczyli na to liczyli na to, że ARM, strasząc swoim wycofaniem się z Palestyny zmuszą narody Zjednoczone, a zwłaszcza tutaj stany Zjednoczone do tego, że to z otrzymają jakąś pomoc konkretną talent natomiast to był w ogóle trudny moment dla imperium brytyjskiego, bo inne traciło swój prestiż Tracz gimnazjum liceum skończyła się po prostu talent, więc Brytyjczycy tutaj mówić, a no nie wiedzieli jak mają się zachować tak o problemach finansowych gigantyczne gigantycznych rubieże Brytanii, gdyby nie kroplówka ze Stanów zjednoczonych Nobla naprawdę długo, by się podnosili zniszczeń powojennych oczywiście i to był też zdobyła też takie napięcia na linii Londyn Waszyngton spowodowany tym, że z 1 strony Brytyjczycy nie chcieli, by Amerykanie wmieszali się do ich kwestii mandatu w kwestii do Palestyny nie chcieli, żeby prezydent Truman i mówił ile mają przejąć się Żydów do Palestyny, a z drugiej strony byli zupełnie zależnie od amerykańskich funduszy po to, byli praktycznie na skraju bankructwa i nie widzieli właśnie jak tutaj wyjść z twarzą z całej tej sytuacji nie antagonizuje on Stanów zjednoczonych jednocześnie nie, powodując dalszej eskalacji konfliktu w Palestynie jesteśmy w roku czterdziestym siódmym to już jest właśnie prezydent Truman, który władzę objął dość nieoczekiwanie w kwietniu czterdziestego piątego roku po niespodziewanej śmierci prezydenta Roosevelta on w książce przedstawia pani także poglądy Roosevelta właśnie na kwestię żydowską cechowała je dwuznaczność to znaczy z 1 strony Roosevelt popierał syjonistów, ale podczas trwającej drugiej wojny światowej rzecz jasna nie można było tam angażować się zbyt dużych sił militarnych bony były potrzebne, gdzie indziej na Frondzie, więc Roosevelt zakładał, że rozstrzygnięcia w tej sprawie będą zapadać dopiero po zakończeniu konfliktu zbrojnego tak prezydent Roosevelt and określany był jako wielki przyjaciel Żydów i Żydzi EMG od początku bardzo popierali jego kandydaturę zawsze otrzymywał około 90 % żydowskich głosów natomiast celem jego polityka rzeczywiście bardzo dwuznaczna Roosevelt Mann i miał jak mówią jego biografowie miał wielką potrzebę PRL do tego, aby być akceptowanym lubianym i dlatego jego ulubioną wymówką wypowiedzenie było, że ne tu w Ameryce ME Arabowie czy Żydzi mają przyjaciela i żadne decyzje nie zostaną podjęte bez pełnej konsultacji zarówno stronę tereny arabskie izraelskiej PIR oczywiście podczas wojny zawsze mawiał, że on wie co się dzieje w Europie wschodniej, a on wie o Holokauście, ale najważniejszą rzeczą jest wygranie wojny, a potem będziemy myśleć co dalej z tym zrobić jak ten problem rozwiązać, więc rzeczywiście tej kwestii Rzymu gorzej z rządem bardzo poważne zarzuty wobec Roosevelta wysuwane, że kiedy w 402 roku miał już pełne informacje na temat tego co dzieje się w Europie dzięki Janowi Karskiemu intelektualnych ludność żydowską rzecz jasna, że nie podjęła absolutnie żadnych działań nie podjął żadnych działań i mógł nas bombardować tory prowadzące do Auschwitz albo sam obóz albo sam obóz oczywiście, że tak mnie nie zrobił tego, iż rzeczywiście to jest bardzo poważny zarzut pod jego adresem, więc and dzielą historyków amerykańskich uważa że, gdyby Roosevelt dalej był prezydentem Stanów zjednoczonych to pewnie państwo Izrael nie powstałoby tak szybko jak za czasów prezydentury Trumana Levin właśnie były wiceprezydent Truman staje się prezydentem dość nieoczekiwanie niespodziewanie dla samego siebie pani przypomina w książce fragment z jego Dziennika, kiedy pisał, że poczuł się wtedy tak jakby naraz spadły na niego Księżyc gwiazdy szklane elementy jak bardzo było niezorientowanym merem prezydentem nie widziało ani o projekcie Manhattan, czyli o projekcie konstruowania bomby atomowej dowiedział się o tym, podczas już sprawowania urzędu ani też nie miał zbytniej, więc o tym co dzieje się w Polsce to prawda Harry Truman RM wybrany został ENA wiceprezydenta jako taki kandydat po nim troszeczkę mi, jakby spoza UE układu i takiej kandydat, który nie był zorientowany niewiele osób spośród RM amerykańskiej opinii publicznej w ogóle orientował się kim jest Harry Truman z drugiej jednak strony zdobyło inne duże poparcie cieszył się raz mnie popularnością w Senacie, gdyż działał w komisji, która miała za zadanie wolnych zatrzymać korupcję w armii na Starym miksturę, którą inni głównie związanej właśnie z uzbrojeniem dzięki temu LM prawie 15 miliardów dolarów zostało na lepiej spożytkowane tak nie nie nie wyprowadzone na boki więc, gdy został wiceprezydentem był nim zaledwie 80 dni i nagle w kwietniu o Neill czterdziestego piątego roku został wezwany do białego domu, gdzie powitała go Eleonora Roosevelt szałem pierwsza dama słowami, że prezydent nie żyje i wtedy rzeczywiście Harry tak się czuł zapytał się jej, ale czy jest coś co mogę grać, by zrobić NATO ona odpowiedziała to raczej ja powinnam się zapytać, ale czy jest coś co my możemy dla ciebie zrobić, bo zdawała sobie sprawę, że znalazł się w sytuacji nie do pozazdroszczenia dotrzymany troszkę na boku rzeczywiście nie wiedziało wielu rzeczach natomiast gdy już został prezydentem to podjął decyzje znacznie bardziej wykraczające w swojej w swojej w swoim znaczeniu niż, że decyzje podejmowane przez Roosevelta, który miałem inne znaczenie globalne w momencie budzenia się zimnej wojny decyzje związane czy chociażby z realnym zakończeniem wojny w Japonii prawda, czyli trans FIM pierwsza z użyciem broni atomowej, ale także potem Harry Truman doprowadził do doktryny Trumana do powstrzymywania komunizmu w Grecji Turcji do planu odbudowy czy tzw . planu Marshalla, który pozwolił na podniesienie się Europy z tych strasznych zniszczeniach wojennych uznanie Izraela po i co ciekawe również był pierwszym prezydentem, który i inne zniosły segregację rasową gminy w armii amerykańskiej także ona wielu polach tutaj działał niezwykle intensywnie ale kiedy opuszczał urząd w 50 urodziny roku to miał bardzo niskie notowania do dumy z telefonem potem ta zasada sformułowana przez Norwida, że późny wnuk docenić salta miała tutaj miejsce w bok, bo teraz ceny my bardzo dobrze ocenianym prezydentem Harry Truman jest teraz Aon ustawiane pośród takich prezydentów jak John Adams 3 Waszyngton jest 1 z najbardziej cenionych prezydentów rzeczywiście dopiero w latach siedemdziesiątych, jakby na nowo odkryta Harrego Trumana, który był postacią LO tyle czeka może inni kierował się kierował się wartościami w polityce są później mnie w obliczu afery Watergate w latach siedemdziesiątych później uzdolniona doceniono tak jest był człowiekiem, który nie cenił życie rodzinne był naprawdę uczciwym i takim, ale też idealistą idealistą tak jest idealistą, ale nie utopi stopniał do PiS to mawiał, że ARM dla niego najważniejsze jest DM, aby decyzje, które podejmuje były zgodne z jego wartościami moralnymi i zaznaczą zawsze, że to on prezydent jest do tego, aby te decyzje podejmować, choć wielu początkowo, gdy został prezydentem mówiła, że jak to skoro Harry Truman mógł zostać prezydentem takiej zwykły człowiek z Missouri jest ze środkowego Zachodu, które nawet nie miał studiów wyższych to mój sąsiad mój kolega z sąsiedztwa też może być prezydentem w takim razie ratusz takie Lenina z okien nawet kucharka może rządzić państwem no właśnie 1 chętnie, choć też Eda w odniesieniu do pogromcy komunizmu, jakim był Harry Truman to może reszty i ekstrawaganckich eleganckie daleki był stosunek Trumana do Żydów pani też buzuje, a on pewnego rodzaju ambiwalentne część z 1 strony jako człowiek wrażliwy i nim właśnie skupiony na wartościach Truman niesiony takimi wartościami humanitarnymi uważa, że trzeba Żydom pomagać zadośćuczynić za te wszystkie krzywdy, która w ich spotkały w całej Europie tym rzecz jasna, którzy zdołali im te straszne czasy przeżyć, a z drugiej strony wyraźnie sprzeciwiał się tak jak większość amerykańskiego społeczeństwa zwiększeniu kwot migracyjnych dla europejskich Żydów zgadzam się tutaj może warto sięgnąć do początków to znaczy Harry Truman Reagan jako dziecko od zawsze interesował się nam nie historią tutaj, zwłaszcza historią bliskiego Wschodu w wieku 15 lat już kilkakrotnie przeczytał stary testament dla niego bohaterowie starego testamentu byli jak sam pisał mnisi niż jego koledzy z podwórka i on był baptystą religia była w inne bardzo ważne będą one bardzo ważną rzeczą w jego życiu i UE już jako ambitny młody nie każdy kto, gdzie był podczas pierwszej wojny światowej walczył we Francji zaprzyjaźnił się ze żydowskim Amerykaninem żydowskiego pochodzenia Erin Jacobs tonem i razem nawet panowie po wojnie otworzyli interes męską odzieżą w Kansas City i także miał przyjaciół wśród Żydów cenił ich bardzo cenił historię narodu mocne żydowskiego, ale z drugiej strony rzeczywiście te PE ten antysemityzm, który przyznał właśnie na środkowym Zachodzie był bardzo widoczny także w nim był jego teściowa mecz Borys, która niespecjalnie była zadowolona uważa, że rząd stoi czwórka bez popełniła mezalians wychodząc Harrego zabraniała np. struna nowi wpuszczać Żydów do jej domu, gdy młodzi mieszkali z teściową i nawet ERM Harry Truman wielokrotnie negatywnie wypowiadał się Żydach, zwłaszcza w kwestii, kiedy czuł się niezwykle zmęczony i ich presją lobbingiem wiecznym, gdyż tymi roszczeniami i niezadowoleniem mówił, że nawet pan Jezus nawet Chrystus zdobyło na ziemi nie mógł zadowolić Żydów, więc jak on Harry Truman może te możemy się to udać prawda z drugiej strony był też taki moment jego prezydenturze, że zamkną drzwi białego domu na wszystkich polityków żydowskiego pochodzenia lobbujące za państwem Izrael i potem za chociażby DM IDM i zniesieniem embarga na broń do Palestyny także był zmęczony i wielokrotnie mówił że, że ma dość, a z drugiej strony czas, podkreślając tę ambiwalencję czuł się niezwykle zadowolony, gdy mawiano o w nim jako o nowym wzruszeń, które właśnie Żydom umożliwił powrót do ich ojczyzny tak to podkreślał i ERM Harry nie było tutaj wyjątkowym, bo patrząc na społeczeństwo amerykańskie to można dostrzec z 1 strony też antysemityzm wyrażający się chociażby w tej niechęci przyjmowania Żydów do Ameryki w latach dwudziestych trzydziestych, a z drugiej strony Żydzi byli traktowani niezwykle ME morzem przyjaźnie to złe słowa ale by cieszyli się zrozumieniem losy narodu żydowskiego byłem na wyjątkowe dla Amerykanów, ponieważ dostrzegali oni są narodzie wybranym, jakby troszkę samych siebie, bo widzimy, że są ci Żydzi, którzy ruszają do Palestyny, by ją zdobywać także, gdy Amerykanie widzieli tutaj analogię w ich własnej historii pionierzy, którzy właśnie kolonizują dziki zachód wyniosłą edukację nie są postęp SO umorzyć w Palestynie, więc to było bardzo tutaj taka analogia, która była widoczna i oczywiście jak badano opinię społeczną ze mnie to większość społeczeństwa amerykańskiego była w latach czterdziestych i nie po drugiej wojnie światowej niezwykle prosty Janis styczna na to wpły w miały informacje, które dotarły inne dane dotyczące Holokaustu i środowiska żydowskie czuły się w Ameryce ME, które przeżyły wojnę nic złego za oceanem ich przecież nie spotkało czuję się moralnie odpowiedzialny za to, że ich brać się w Europie wschodniej EMC Stali tak strasznie zdziesiątkowani przez nazistów chcieliśmy pomóc, jakby tym nielicznym, którzy przetrwali w tym, aby do Palestyny się dostać i tam mieć namiastkę swojego państwa to też przykład cel przyjęcia Trumana w ogóle kupca, na którego pani już wspomniała też początkowo nie był legionistą Rafałem pod wpływem innych informacji, które docierały do Ameryki o Holokauście stał się bardzo aktywnym działaczem, który popierał państwo żydowskie w Palestynie wielokrotnie się z Trumana w białym domu spotykał się nie mówią o tym, że są na dokumenty żonom bywał już wiadomo taki jest zarejestrowany i pewnie o tym z Harrym Truman rozmawiał tak, zwłaszcza wtedy, kiedy Harry Truman już był zmęczony nieustannym lądowaniem środowisk żydowskich i zabronił wprowadzania jakichkolwiek syjonistów do do siebie to Edi Jacobson wymusił czy przekonał Trumana, aby zrobił wyjątek dla sejmowej zmiana i właśnie z nim się spotkał także rzeczywiście tutaj jest bardzo dobry przykład na to, że nawet Żydzi niebędący przekonani co bardzo do syjonizmu potrafili właśnie działać na rzecz państwa Izrael kluczowy jest w tej rozgrywce rok 1948, bo ten decyduje się losem państwa izraelskiego, a z drugiej strony Harry Truman bije się o prezydenturę inne no i musieli wyważyć się zyski straty, a my dokładnie len Harry Truman bardzo źle się czuł z tym, że został prezydentem niejako przez przypadek bardzo chciał zdobyć drugą kadencję we właściwy sposób jak mówił, iż rzeczywiście tutaj kwestią Palestyny była istotna z 1 strony chciał zdobyć głosy środowisk żydowskich, a wiadomo, że bardzo silnych znalazł się inny, a partia demokratyczna przecież była finansowana z naszych stopniu przez te środowiska żydowskie, a z drugiej strony miał poczucie tego, że nie może tak zupełnie ulegać musi też pozostać musi mieć jakieś swoje zdanie i ten kręgosłup moralny, którym wspominaliśmy także wielokrotnie się tutaj nie Truman był bez 3 zbywane przez 1 ideę przez 1 stronę przez drugą stronę to znaczy Departament stanu, który trzymał pro arabski stanowisko zmuszał Trumana do myślenia tak bardziej pragmatycznie, że co nam się bardziej opłaca jako naród powinniśmy mieć dobre relacje z Arabami to my mieliśmy do tej pory z Arabią Saudyjską chociażby prawda nie antagonizować, bo w naszym interesie jest to, aby mieć dostęp do Europy na bliskim Wschodzie w Aliorze określano takiej specjalnej na takim specjalnym dokumencie z wiekiem czterdziestego ósmego roku, ale że nie można przyjmować na siebie jednostronnej odpowiedzialności, że jeżeli stany Zjednoczone chcą w tej sprawie działać w tym, że właśnie rejonie to wyłącznie w strukturach NZOZ tak, ale wiadomo było, że struktura ONZ no można na nie również oddziaływać i to pokazało amerykańska dyplomacja i inne pokazała właśnie taki też swoisty lobbing w momencie, kiedy państwa głosowały nad rezolucją nr 181 z podziałem Palestyny, że prezydent Truman wpłyną one kilka państw takich jak Haiti 3 ne Liberia właśnie w takiej kwestii, aby te państwa głosowały za podziałem Palestyny także tutaj zakulisowo oficjalne także zakulisowo różne rzeczy siedziały i Harry i inne elementy Truman musiał naprawdę się tutaj nagimnastykować, żeby zadowolić i Żydów i zapewnić sobie drugą kadencję, chociaż jak potem pokazały wyniki wyborów tak naprawdę nie wygrał ich wcale głosami żydowskimi, ponieważ te stany, w których największa koncentracja Żydów była tak jak nowy Jork Pensylwania to tam właśnie przegrał z drzewa, a więc spora doza potwierdziły się jego obawy, że cokolwiek się zrobić dla Żydów to, gdy przyjdzie prosperity jak mówił to Żydzi zapominają po swojemu dobroczyńcy i trenerzy dają oznak dojeżdżają do własnego kandydata działek teraz usłyszy pani doktor na kilku kilkunastu dniach majowych bony są niezwykle interesująca tam 15 maja czterdziestego ósmego roku to była sobota czynne w piątek, czyli przed laty Szabat ten próg planowano niepodległość odczytano deklarację niepodległości proponujemy niniejszą utworzenie państwa żydowskiego w Palestynie, które nazywać się będzie państwo Izrael i tego samego dnia po południu, a Izrael został uznany przez stany Zjednoczone i związek radziecki, ale interesują mnie te dni poprzedzające Boże oczywiście to jest dno takie wrażenie tak jak mówiłem wcześniej tych zysków i strat sceny i też pewne napięcia między Truman, a gen. Marshall mógł wzorem był jednak zwolennikiem trzymania się tego kursu, który został wyznaczony przez Departament stanu uczy, że może niekoniecznie powstanie państwa Izrael będzie korzystne dla interesów Stanów zjednoczonych może niekoniecznie trzeba je pobierać doszło do takiego spotkania 12 maja 3008 . roku pani opisuje w gabinecie owalnym w białym domu właśnie spotkanie pana prezydenta z sekretarzem stanu Johnem Marshallem, o co chodziło chodziło o to właśnie Amber zdecydować czy stany Zjednoczone udzielą ale jakbym rozpoznania czy potwierdzenia istnienia państwa Izrael de facto apotem de iure czy też nie i tutaj był problem, ale taki, że ME jesteśmy w momencie zimnej wojny tak już nikt za czasów prezydentury Trumana nie miał złudzeń co do polityki Stalina jego zamiarów, o ile Roosevelt jeszcze nie uważa Stalina za dobrego wujaszka Joe, z którym można się dogadać można zrobić interes on też umarł, zanim koalicja się rozpadła tak jest to Harry Truman już bardzo trzeźwo patrzą na to pozwalać i wiedział, że komunizm musi być prosty sposób po co post trzymany dlatego było tutaj kwestia właśnie w związku Radzieckiego Bano się, że związek radziecki, który patrzył z niezwykłą przyjemnością na to co dzieje się w Palestynie w myśl zasady im gorzej w Palestynie tym lepiej dla nas patrzył jak wielka Brytania stany Zjednoczone niem kłócą się o Palestyny o kwoty prawda o losy przyszłego państwa i miał nadzieję, że właśnie w tym chaosie uda się coś dla siebie uszczknąć liczył na to, że jeżeli poprze Izrael, a były takie głosy, bo przecież pokazały to pokazało to głosowanie na forum ONZ w sprawie podziału Palestyny, że Rosja sowiecka po raz pierwszy głosowała tak samo jak stany Zjednoczone, czyli za podziałem Palestyny i Amerykanie bali się, że ten związek radziecki uzna szybciej państwo Izrael de facto niższe mogą to zrobić stany Zjednoczone i dzięki temu zyska poparcie państwa żydowskiego będzie takim ojcem we z takim ojcem chrzestnym dokładnie i tak też właśnie mówiono natomiast Harry Truman GM zdawał sobie sprawę, że musi tutaj szybko działać jeszcze wątek działać dlatego też wbre w gen. Marshalla owi i jego on ostrzeżeniom, aby tego nie robił, ale też Gruszką i groźbą oczywiście bagażem aż żal powiedział, że jeżeli na państwo Izrael zostanie przez Harrego Trumana uznane no to on inny wycofa swój głos na prezydenta w wyborach 40 ósmy roku, a ponieważ był niezwykle popularne w społeczeństwie amerykańskim to mogło to oznaczać ciszy przekreślenie szans na reelekcję tak jest ich stronę właśnie muszę to wszystko rozważyć także to spotkanie bardzo gwałtowne, gdzie się, gdzie dochodziło do nawet do podniesionego głosu i ich wielu wielu emocji zostało przerwane przez Trumana i wiedziała prezydent zachowa zachował się tak jak mówiłem przyzwoicie 14 maja otrzymuję depesza agencji żydowskiej ta jest informacja o utworzeniu państwa Izrael i prośbą o ich uznanie ten już 11 minut potem to uznanie jest realne dane de facto, lecz jeszcze nie de iure, czyli tak on oficjalnie pierwsze uznanie de iure to jednak związek radziecki tutaj był pierwszy przed Amerykanami Mariusz Ożga Czechosłowacja Finlandia Panama tak oczywiście jak jak kazali to tak musieliśmy zrobić cały blok sowiecki zagłosowało również uznał, że państwo Izrael de iure ta decyzja Trumana zaskoczyła wszystkich innych różne były o winie w prasie, które pani cytuje inne pisano m. in . że prezydent uznał tylko nieunikniony fakt, iż właściwie stara akcja była zgodna i z amerykańską tradycją i realiami sprawy, a inny przykład cele pojawił się takich komentarzy, że to zachowanie nieodpowiedzialne niewybaczalne albo nawet klub Gawrona scenę czy trasa była podzielona w stanach Zjednoczonych razem była podzielona opinia publiczna też i uruchomienia publiczna też, chociaż przeważały jednak głosy za tym, że państwo Izrael powinno powstać pociągnięte falę właśnie sympatie byłam przez środowiska żydowskie bardzo dbano o to, aby ona była nieustannie, żeby się tliła prawda, żeby opinia publiczna informowana o konieczności o potrzebie utworzenia państwa te Izrael i tutaj warto jeszcze morzem ne zauważyć że, albowiem w stanach Zjednoczonych byli na przegranej pozycji z góry, ponieważ właśnie środowiska żydowskie dysponowało dostępem do prasy do kultury do różnych środków przekazu do polityków i wykorzystywały to naprawdę inny sposób mistrzowski podczas gdy Arabowie praktycznie po pierwsze, byli bardzo podzieleni po drugie, odmawiali jakiejkolwiek współpracy z komisjami śledczymi, które właśnie miały za zadanie zbadać sytuację w Palestynie przesłuchać świadków i podjąć decyzję używali retoryki takiej, że trzeba utopić we krwi im nie właśnie Żydów, że żadne państwo nie może powstać odmawiali jakiegokolwiek dialogu Arabowie w stanach Zjednoczonych byli postrzegani ponadto jako rodzice prymitywni ludzie, którzy właśnie tutaj EMC nią wyłącznie przemoc podczas tych właśnie rzecz o tym, już wspominaliśmy wynik na odbieranie bardzo pozytywnie także to też miało swój wpły w na prezydenta inna jego decyzje w teście na koniec pani doktor jak Harry Truman noc miał swoją decyzję po latach po latach w swoich wspomnieniach twierdził, że dobrze zrobił, że postąpił tak jak wskazywał na to sumienie, że jak pokazało potem pokazał czas jego decyzja była słuszna i tutaj znowu widać idealizm Trumana, ponieważ on, przemawiając do różnych przeróżnych okazjach twierdził, że i jest pewien, że szybciej niż później uda się w Palestynie wprowadzić pokój i że uda się tym 2 narodom jakoś egzystować, że Żydzi muszą i to należy też tutaj Romanowi oddać sprawiedliwość 3 po czterdziestym ósmy roku Truman i wielokrotnie krytykował państwo żydowskie za jego politykę wobec Palestyńczyków stąd brak ustępst w politykę, która rozprowadziła olbrzymi kryzys humanitarny spośród uchodźców na uchodźców arabskich wypędzonych ze swoich domów i Harry Truman tutaj, zanim się także potrafił ująć wywalczył we mnie wielomilionowe pożyczki 3 czy nawet kwoty, które przeznaczono na obozy dla uchodźców, ale cały czas miał nadzieję, że uda się w Palestynie osiągnąć się o pokój i uda się Żydom Arabom diet Roosevelt przednim cash and taką wizję roztaczał, że ziemia zakwitnie prawda i tutaj żyć pokażą Arabom jak trzeba żyć, aby z Palestyną trzeba uczynić krainę mlekiem miodem płynącą niestety jak pokazał czas jest to problem nie rozwiązuje problem nierozwiązywalny co sam Harry Truman zwykł mawiać się i powtarzał często, że to był 1 z najgorszych problemów, jakim zetkną się podczas swojej prezydentury problem nierozwiązywalny i mimo że próbował go rozwiązać peronu w pewnym sensie poniósł fiasko dr Justyna Adamska autorka książki amerykańska krucjata USA wobec powstania państwa Izrael była naszym gościem bardzo dziękuję pani doktor za wizyta bardzo dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA