REKLAMA

Jeżeli patrzymy na biedę tylko przez pryzmat dochodów, to nie widzimy całego obrazu

A teraz na poważnie
Data emisji:
2019-04-04 12:00
Prowadzący:
Czas trwania:
27:16 min.
Udostępnij:

O tym czym jest współczesna bieda i czy tylko wysokość zarobków o tym decyduje, opowiadała prof. Stanisława Golinowska z Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych w Warszawie i Instytutu Zdrowia Publicznego Wydziału Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Jagiellońskiego. - Jeżeli definiujemy biedę tylko przez pryzmat dochodów to rzeczywiście mamy niskie wskaźniki. Mamy dzisiaj nieprawdopodobnie dużą redystrybucję środków pieniężnych. Ale czy nie mamy biedy? Rozumianej jako zachowań, które służą zaspokojeniu całej grupy potrzeb człowieka? To nie jest tylko głód - mówiła prof. Stanisława Golinowska.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Mikołaj Lizut skłania się państwu 6 minut temu minęło południe, a w studiu gość prof. Stanisława Golinowska z Instytutu pracy i spraw socjalnych w Warszawie, a także z Instytutu zdrowia publicznego wydział nauk o zdrowiu Uniwersytetu Jagiellońskiego dzień dobry bank FM dzień dobry panu film dobry państwu chciałbym, żebyśmy się porozmawiali o biedzie w Polsce, więc najpier w może trochę definicji co to znaczy być biednym w Polsce w 2019 roku co się mówi bieda musi Rozwiń » pofolgować rozwiąże powodowała oczywiście chciała to jest dosyć jest istotne jak my tę biedę definiujemy tak potocznie to definiujemy poprzez niedostatek dochodów i w związku z tym ograniczona ludzie biedni mają ograniczoną konsumpcję natomiast czy ta współczesna bieda ma charakter wielowymiarowy i bardzo często ta konsumpcja jest całkiem obfita chyba nikt nawet kiedy tych dochodów takich szczególnie z pracy brakuje mamy do czynienia z wielką dużą skalą redystrybucji i w związku z tym w końcu te dochody są i tak konsumpcja nawet w rodzinach biednych nieznośna natomiast stała inna bieda wielowymiarowa związane z dostępem do ważnych rozwojowych dóbr no jest jest ograniczona, bo to ten dostępny jest związany z rozwojem usług różnego rodzaju nie tylko tych podstawowych usług jak jak i zdrowotne dobre zdrowie to od osób bardzo ważny czynnik dobrego życia jak usługi edukacyjne od najwcześniejszych lat jak usługi, które służą mobilności dojazdy do do tych usług do szkoły do dobrej szkoły do miejsca pracy także z Lechem mobilności tej Europejskiej, bo ona też nam bardzo poprawia poziom życia, więc te inne wymiary mnie też mają takie aspekty jakościowy ta szkoła musi być dobra to usługa zdrowotna musi rzeczywiście służyć nie tylko wyleczenie jakiejś choroby, ale mieć ten element takiej takiej prewencji różnych chorób różnych ryzyk w związku z tym, jeżeli patrzymy na biedę tylko przez pryzmat dochodów to nie widzimy też innych aspektów, a one decydują o tej dziedzinie w no właśnie GUS podaje, że w właściwie bieda w Polsce definiowane jest z w właśnie stary sposób jest w marginesem w skrajnym ubóstwie żyje żyje nieco ponad 4 % Polaków i tylko 6 , 5 % rodzin wielodzietnych to ciekawe co powiedziała pani profesor jeszcze w powietrze w pokoleniu moich rodziców tę biedę raczej można było mierzyć głodem prawdy w tyle i tego problemu nie ma tak tak, ale mnie jak badamy jej rodziny jedyne my też takie badania prowadziliśmy także w na początku dwudziestego wieku na jej taki najszersze badania najgłębsze także nie prowadzono w wielkiej Brytanii ceny w Yorku Londynie i inne badano to, obserwując zachowania ludzi konsumpcji ludzi także prawda pewną taką staranności odpowiedzialność za rodzinę i często ludzie biedni Niemki nie posiadali zbyt wiele, ale inni potrafili i innych tak gospodarować skromnym budżetem, ale nie tylko budżetem zasobami jakaś działka jakiś warsztat żerują z punktu widzenia tych w tej konsumpcji nikt nie byli biedni byli zaopatrzeni mniej ten płaszcz na zimę, jakiej zapasy żywności też potrafili ten przed Norweg trudny przetrzymać ich, więc innych to była te biedne rodziny były inaczej się nie mówię też o płynnie mówi o takich rodzinach, gdzie ta bieda była skorelowana z patologią prawda z jakimiś zachowaniami, ale mówimy o taki jest o sytuacji prawda można, by dziś na normalnej dzisiaj te czynniki w tej jechał zmodernizowanych ich sytuacji, kiedy dług jest bardzo dużo to te biedne rodziny mają dostęp do bardzo wielu dóbr konsumpcyjnych i bardzo często pilnym rzeczywiście ten dochód jest termin podstawowym czynnikiem, który prowadzi do zdobycia tego dobra nie ma tego tego gospodarowania prawda, które nie ma tego tworzenia zapasów pra w do przerabiania płaszcza w chodzenia do szewca i t d . tym tych zachowań już niema i gdy do tego stopnia, że jak brzmi badamy np. dzieci zachowanie dzieci z biednych rodzin to bardzo często widzimy, że one nie potrafił nawet pomagać w domku w dostęp do do takiej taniej konsumpcji jest tak duży, a także do różnych darów nie mówię tylko do takiej taniej konsumpcji w supermarketach, gdzie są przeceny prawda zostawia się różne idee dobra konsumpcyjne sprzęt żywność, która tam jest na granicy tego przeterminowania w UE i Denny Chin w taki powstaje taki na brak umiejętności radzenia sobie i to jest zauważalne w bardzo licznych badaniach nawet psy ostatnio los w Gazecie wyborczej w dodatku duży format był taki reportaż na temat zachowań dzieci w rodzinach zastępczych to znaczy tych dzieci przekazywanych do rodzin zastępczych tanie umiejętności życiowa jest, gdy jest wręcz dramatyczna, więc ja myślę, że pilny możemy dzisiaj powiedzieć, że suma ta zmiana z to jest zmiana bez zmian prawda nasz gość o dostęp do do tej do tych dóbr konserwowania wiedzy w UE takich jak my definiujemy tę biedę tylko poprzez dochody tak bardzo prawda ilościowo i statystycznie to oczywiście mamy bardzo niskie wskaźniki, tym bardziej ostatnio prawda tych dochodów w rodzinach i biedniejszych i dziećmi przybyło w związku z tym mamy rzeczywiście niezwykle korzystny obraz, a mieliśmy jeszcze spore problemy prawda także z tymi dochodami no to było związane z kryzysem transformacyjnym prawda z naszym wielkim bezrobociem teraz ta sytuacja się zmieniła mamy nieprawdopodobnie dół dużą redystrybucję dochodów i efekcie problemu dochodowego nie ma natomiast czyjej niema biedy w biedę rozumianej jako no pewnie na rodzaj pilną zachowań, który służy zaspokojeniu całej tej grupy potrzeb prawda w hierarchii potrzeb Masłowa mamy Dante różne potrzeby i to nie jest tylko głód dzisiaj, bo głodu nie ma prawda w biednych rodzinach obserwujemy że, że mamy nadmiar złego spożycia żywności i zjawisko bardzo mnie nie szybko, gdy na dynamicznie rosnącej otyłości no właśnie to jest bardzo ciekawe, bo w chyba warto spróbować sobie uświadomić jak wygląda w tej chwili biedna rodzina i to się też zmienił Heidfelda także w ich dzieci mają smartfony tak, tak więc też jest jeszcze 1 aspekt prawda tej sytuacji mianowicie to jest ten kiedyś nazywano tą demonstracją konsumpcji taką tartak konsumpcja prawda ta tamta te dobra Zenon to jest coś co bardzo kusi i rzeczywiście wszyscy chcą je posiadać sił, a dzieci aspirują do tego, żeby mieć te markowe buty prawda te wszystkie gadżety detale, czyli właściwie tak zewnętrznie bardzo trudno, ale zgadzać kogoś dziś w dzisiejszym świecie, kto jest biedny w każdym domu jest plazma jest jej w dzieci mają smartfony i markowe buty i nadal, gdzie jest bieda ta bieda jest w tym, że te dzieci nie mają dostępu do tych dóbr wyższego rzędu i że im mało tego się bowiem, że w niektórych rodzinach np. w rodzinach mnie te, w których rodzice wyemigrowali i dzieci zostały n p . z babcią czytam prawda Skry z kim z rodziny to ci rodzice zaopatrują dzieci naprawdę bardzo wysokiej jakości dobra konsumpcyjne takie właśnie TTIP ja nazywam to gadżetami ubranie i natomiast te zaniedbania rozwojowe tych dzieci są największe, ponieważ dla nich dzieci potrzebują kontaktu z rodzicami pewnego wzoru prawda rozwojowego potrzebują właśnie tej dobrej szkoły w tej aktywności fizycznej, która jest niezbędna potrzebują też, że dobrego jedzenia wyjazdu na wakacje i t d . tego w tych biednych rodzinach nie ma w tych biednych rodzinach nie ma o czym były niesamowite chyba jest to i to jest zaniedbanie mimo tych niskich wskaźników tak to jest chyba na tak Anna największa nie jest zmiana, którą możemy zobaczyć to, że np. chorobą biedy jest otyłość tak, ponieważ we współczesnym świecie nie ma meczów mówi o Europie mówi o Polsce niema problemu głodu, ale jest problem z was dobrą żywność w tak ale gdy jest największy problem to jest ten problem no po kontaktu z kimś, kto się zajmuje dzieckiem to jest to to jest pierwsza, że dziecko potrzebuje on nie zawsze jest to rodzic prawda biologiczne, ale nikt, by kogoś, kto rzeczywiście się zainteresuje, kto wskaże różne wzory, kto pomoże i współcześnie współcześnie bardzo często biednych rodzinach tego nie ma dzieci tego bardzo potrzebują cechą charakterystyczną też relacji biednych rodzinach jest to, że jeżeli jest jest jest znana prawda ona sprawia bardzo zajęta często prawda ma jakiś pan prof. Leny jak były tak proszę tylko, żebyśmy postawili tutaj kropkę posłuchajmy informacji Radia TOK FM po, których wrócimy do naszej rozmowy prof. Stanisława Golinowska, która bada bieda w Polsce od lat uznaje za 2 i moim gościem wracamy tuż po informacjach prof. Stanisława Golinowska z Instytutu pracy i spra w socjalnych w Warszawie, a także z Instytutu z Instytutu zdrowia publicznego wydziału nauk o zdrowiu Uniwersytetu Jagiellońskiego jest państwa i moim gościem robala rozmawiamy o biedę obiedzie, którą bada pani od z wielu wielu lat dobiera się ukryła i bardzo trudno dzisiaj tak ją zobaczyć co nie znaczy że, że jej nie ma, choć w dzieci ich z biednych rodzin mają telefony komórkowe i markowe buty bardzo często to nie znaczy, że ich egzystencja nie oscyluje w granicach progu ubóstwa w morze nie progu ubóstwa chodzi o to, że nie nie mają zaspokojonych potrzeb, które są niezbędne, żeby się dobrze rozwijać, bo to jest prawda, żeby człowiek miał zaspokojone te potrzeby rozwojowe to nie wystarczy, by tylko zaspokojenie potrzeb żywnościowych i prawda i gdy ubrań ubrania, iż nowa panda jest największa zmiana, która dokonała na przystani głaszcze tych lat, kiedy bada pani po polsku A 1 na przestrzeni lat, w której my osiągnęliśmy przecież nie bardzo wysoki jak społeczeństwo prawda bardzo, gdy relatywnie bardzo wysoki dobrobyt no bo dzisiaj i nasz w stosunku chociażby do krajów przeciętnej Europy zachodniej to poziom tego dobrobytu to jest jakieś 60 % prawda PKB, a startowaliśmy z 35 to jest dno, gdy jest niebywałym niebywałe osiągnięcie, ale za tym takim dobrobycie materialnym niekiedy z trudem osiąganym prawda praca była intensywna wyjazdy zagraniczne winne kryją się zaniedbania różnego rodzaju i one niestety dotyczą dzieci i potrzeb dzieci takie potrzeby rozwojowe nie tylko nakarmienie prawdę i higiena, ale rozwojowe są ograniczone, bo jest jeszcze także w momencie, kiedy my jako państwo prawda zaspokajamy te podstawowe potrzeby i im one są niezbędne są na dole tej piramidy to jednocześnie, ale robimy to kosztem rozwoju usług publicznych, czyli tej tej właśnie dostęp do powszechnego przedszkola do ówczesnej szkoły dobrej szkoły dostępu do gmin higienistki pielęgniarki, która kontroluje zdrowie do lekarza, który też tej w tym się zajmuje nie tylko o, lecząc jakieś przypadki dramatyczne chorób, ale Alex kontroluje rozwój ten rozwój biologicznym rozwój fizyczny dzieci nie ma dostępu do tych wszystkich innych bezpłatnych niezbędnej w rozwoju dziecka bezpłatnych usług związanych z aktywnością fizyczną związanych z rozwojem rynku zainteresowani kół zainteresowań kulturalnych, ale mądrego odpoczynku zainteresowań zainteresowań swoim środowiskiem Anny wokół naturalnym uczeniem dzieci i prawda odpowiedniego stosunku do przyrody dotąd wszystko jej sprawy, które są bardzo ważne, jeżeli tego nie ma to mało mnie te rodziny, które nazywamy biednymi prawda relatywnie jak tu i obserwujemy zachowania klientów widzimy, że dzieci nie mając tych wzorów powielają wzory swoich rodziców osób często niskich kompetencjach, bo jak niskie dochody no to omija ich albo bezrobocie albo prawda Albin praca, a trudna praca, ale często taka praca na okrągło wyjazd to albo, więc + 500 plus też, bo 500 plus Tyda daje prawda ten teren ten dochód na konsumpcję i ta rodzina, która w, której dzieci nie mają innych wzorów przyczynia się do tego, że dzieci potem w swoim dorosłym życiu powielają te wzory to to zjawisko jest znany od lat się nazywa Antek dla spra w Dacii z spadają poniżej Hamsik jakiś hierarchii klas i nie mają wzorów pracy nie mają wzorów tego gospodarowania o tym, mówiono im odpowiednich zachowań innych stosunków prawda do otoczenia często więzi zresztą tych biednych rodzinach, o czym zaczęłam mówić poprzednio są z dnia dosyć silne jak dzieci i ich dzieci rodzice mają trudności nieraz są uzależnieni prawda może nie tak drastycznie ale, ale zawsze to te dzieci przywiązane są bardzo do tych rodziców dzieci dzieci potrzebują miłości i często wchodzą w rolę osób dorosłych i nie mogą się wydobyć nie mogą wyjść z tej rodziny były takie dyskusje może u nas nie takie głośne, ale w innych krajach na temat tego czy dziecko jest własnością rodzica i 2 i pozwalać na to, żeby rodzicowi, żeby w gruncie rzeczy to dziecko do katolickiej Polsce do zdarzenia jest drażliwy temat tak drażliwy temat, ale to jest bardzo poważna sprawa, dlatego że jest szansy temu dziecku dajemy, jeżeli stworzymy mu inne wzory i jeżeli go troszkę od tej rodziny takiej prawda z trudnościami no LO separuje bym nie całkiem, ale stworzymy to przecież można poprzez usługi publiczne organizować nie musi być zabranie dziecka na wiemy, że w niektórych krajach to się wręcz zaniedbane dzieci odbiera rodzicom ja mówię o tym, że, że może dobić inną metodą natomiast dno jest coś za co się, jeżeli dajemy pieniądze dajemy prawda dodajemy tę konsumpcję podstawową to nie sprzyja rozwojowi dzieci i to jest z punktu widzenia przyszłości to bardzo zły sygnał pani profesor ja chciałam jeszcze na moment wróci do takiej perspektywy historycznej ta wchodzi obie de bada pani to zjawisko od 100 lat siedemdziesiątych, więc w Polsce coraz dalej, ale tam w ogóle doszło UFG od jedenastego w jego istnienie osobiście tylko studiuję prawda te zagadnienia no właśnie we wszystkich krajach jak i czasie bardzo zmieniło no i co więcej wiary w w właśnie w tej perspektywie historycznej z przeszliśmy przez przewrót kopernikański w osiemdziesiątym dziewiątym roku, gdzie gości zmienił się paradygmat to znaczy mam wrażenie, że we współczesnym świecie co najmniej 30 lat panuje takie przeświadczenie, że jeśli czegoś nie masz jest to twoja wina w, a więc właśnie mecze będą to rzeczywiście min silnik MR jest do po podstawowym problemem tej relacji jednostka państwo, bo my przyszliśmy z tej takiej odpowiedzialności może być prawie totalnej państwa prawda na odpowiedzialność indywidualną gospodarka rynkowa wymaga prawda tej idei odpowiedzialności indywidualnej i inaczej to jest zresztą źródło pra w do wolności kreatywności natomiast jednocześnie my my wiemy inne kraje to chaos może wcześniej z Termalicą etat eksperci im tak bardzo politycy test analizowali, że winda innych odpowiedzialność ta indywidualności, ale i ona nie wymiennie przynosi dobre skutki, jeżeli mamy do czynienia z człowiekiem już dorosłym silnym zdrowym ja będąc z innym w Niemczech innym współpracowałam z takim profesorem, który napisał polityka społeczna dla dorosłych i on właśnie zwrócił uwagę na nas na to, że to jest takie bodźce kreatywności przedsiębiorczości to dla tych zdrowych silnych, którzy mogą się bogacić Nolan gorzej z tymi, którzy w, jaki sposób są upośledzeni bali, a nawet jak i nie chodzi o dzieci chodziły dzieci chodzi o dzieci, ale także potem, kiedy już niemożna także spełniać tych potrzeb tutaj ta odpowiedzialność państwa jest oczywista i te kraje które, jakby w swoją politykę społeczną włączyły tę świadomość, że tytuł Today rola państwa jest bardzo ważna i Karola taka rola państwa, która daje szansę dobrego rozwoju wszystkim dzieciom PIR i że te usługi prawda o nazwie nazwami publicznymi są potrzebne wszystkim dzieciom, a to, że wszystkim jest również ważne, żeby te dzieci no i wychowywał się razem, żeby teraz te relacje były podstawą kształtowania potem prawda tego tzw. kapitału społecznego, żeby można było otworzyć 3 prawda święcili związki przyjaźnie co co jest niezwykle ważne w rozwoju indywidualizm i de cięgno zabija to prawda my wiemy, że rzetelne on bazuje na konkurencję rywalizacji i w tych warunkach nawet w pracy trudno, a co dopiero od ich się, że kiedy mniej, kiedy powstają te różne prawda za zazdrości zawiści i Lecha i pojawiają się te inne opisywane także m. in . przez takiego filozofa COZL, ale te zjawiska, które w Reno utrudniają mu zmniejszanie nierówności pani profesor, ale w to w takim razie w jak dotąd tak jak wygląda bieda w PRL, który teoretycznie przecież nie było nie było bezrobocia państwo troszczyła się o podstawowe potrzeby społeczne właściwe dokładnie odwrotne od było dokładnie odwrotnie niż dzisiaj to znaczy konsumpcja ta indywidualna no była na bardzo niskim poziomie prawda ludzie zarabiali mało tych dóbr też nie było, bo był ten przecież paradygmatu rozwoju środków prób produkcji jak rozwiniemy, a potem będziemy z tego korzystać prawda potem ta konsumpcja będzie dostateczna, ale jednocześnie oczywiście jestem zawsze z pewnym opóźnieniem rozwijano te podstawowe usługi dla szczególnie dla dzieci od osób starszych nie jest to też jest bardzo ważny odróżnienie osoby starsze jak oni produkcyjne były traktowane tak prawda to jest dobry dobór dziwne prawda w tym naszym socjalizmie, że w UE, że jeżeli w innych krajach z tą myślą socjaldemokratyczną również istniała troska osoby starsze to w socjalizmie nie obyło się już sfera nieprodukcyjnych takie tak jest takie podejście w rolnictwie prawda, że aktor znany człowiek się nie nadaje no to odma ewentualnie komórkę Przystajń więc, ale ta część przygotowań do tej produkcji to netto było w miarę w miarę oczywiście też tego poziomu, który w, którym mieliśmy był rozwijany znów problem polegał na tym, że ich tak gospodarka była nieefektywna i Dziadach, ale zdolność do zmian swoje osiągnięcia przez zlikwidowaliśmy analfabetyzm no tak, ale to było takie oczywiste, ale jednocześnie prawda, gdy byliśmy w tej fazie ich chodzi o rozwój epidemiologiczne zdobyliśmy w fazie chorób tej etyki infekcyjne ich prawda tych wszystkich, które w jedno przezwyciężyć i przezwycięży byliśmy i to, że dzisiaj pannie rozumie się konieczności szczepień obowiązkowych o to, żeby uniknąć nadali mam nadzieję, że z marginesu oczywiście ma do nas nadzieje mam taką nadzieję w miastach natomiast, ale i zwykłych ludziach młodych wie pan nie moim zdaniem jajek dotyczyło to od raczyli sytuacji jej bardzo dys funkcyjnych, dlatego że w tym czasie też istniała ta umiejętność zagospodarowywania wszystkiego co się dało prawda to znaczy działanie i funkcjonowały normalne relacje popytu i podaży to także nie jest tak, ale planują zorganizować Alto działa on umie jedni prawda Georga zorganizowali to dzięki własnej pracy jej brat jakiś dzień taki wynik była to były do wymiany między znajomymi w rodzinie tata organizacja taka nieformalna my nazywamy Braga w nałóg już nieformalne stosunki była bardzo rozwinięta, więc też, bo nie było takiego pełnego rynku natomiast oczywiście był niedostatek niedostatek gotówki pieniądze jak i pocztem pieniądz był potrzebny chociażby, żeby się wybrać w podróż gdzieś tam prawda dalej, ale Noto, jeżeli nie miała samochodów raczej wtedy nie było to dociera było mieć w tym te pieniądze na na bilet i były dobra takie, których się nawet samemu nie dało wytworzyć natomiast taka samodzielna samodzielność jeśli chodzi o konsumpcję tej gospodarce socjalistycznej była bardzo duża liczba dnia pamiętam taką historię mnie z okresu lat osiemdziesiątych tutaj w Warszawie mieszkam na 1 osiedlu na Saskiej Kępie Annie osiedle było już prawie na końcu tej starej Saskiej Kępy i po były takie tereny niezagospodarowane i w momencie, kiedy w sklepach zrobiło się pusto i zabrakło octu, która w tym wszyscy ludzie ten obszar, a te zagospodarowali za chwilę były tam pomidory kapustę ziemniaki tylko wie pan, że to wspomnienie i akurat miałam pomoc wtedy rodziny, ale to oto wspomnienie tego taki umiejętność KSM że, gdyby dzisiaj bossa taka sytuacja czy nasze dzieci potrafiłyby tak natychmiast to zrobić oczywiście byłoby gorzej, bo my mamy troszkę prawda te obszary w dzisiejszych czasach łaźniach zarzucone zmierzamy rzeczywiście bardzo bardzo się zmieniła co nie znaczy, że poradziliśmy sobie w sensie społecznym z biedą prof. Stanisława Golinowska badaczka polskiej biedy od lat była państwa i moim gościem ja bardzo, bo polecam też książkę pani profesor o polskiej biedzie w latach 19902015 tam więcej szczegółów także jeśli chodzi o definicję wiary i wyniki bardzo dziękuję za chwilę informacje Radia TOK FM, a po nich raport gospodarczy, na który zaprasza Aleksandra Dziadykiewicz program przygotował Szczepana działek Mikołaj Lizut Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA