REKLAMA

"Pieniędzy trzeba dodawać tym, którzy na pewno je wydadzą". O pobudzaniu gospodarki poprzez zwiększanie popytu

Data emisji:
2019-04-23 19:00
Audycja:
Ekonomia się chwieje
Prowadzący:
Czas trwania:
37:57 min.
Udostępnij:

"Trzeba stymulować popyt, a nie chuchać na biznes" - tak w skrócie i, oczywiście, uproszczeniu brzmi jeden z fundamentów prądu ekonomicznego, który dobrze znany jest na Zachodzie, w Polsce - mniej. Choć nie do końca, bo polscy rządzący sięgają po tę logiką ekonomiczną, niekoniecznie jednak, jak się wydaje, przyznając się do jej naukowych korzeni. Nazwa, pochodząca od nazwiska ekonomisty Michała Kaleckiego, nie jest łatwa do wymówienia: to ekonomia kaleckiańska, dziś już raczej neokaleckiańska, choć niektórzy określiliby ją być może mianem postkeynesizmu.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

podatki to niskie podatki przypływ podnosi wszystkie łodzie najważniejsze jest wzrost PKB związki zawodowe są przeszkodą w unowocześnieniu gospodarki kolejny raz proszę państwa wymieniam to oczywiste prawdy, o którym byliśmy karmieni przez no prawie 30 lat i ich Polska dyskusja ekonomii jest bardzo bardzo w tyle za dyskusją światową, zwłaszcza po kryzysie 2008 roku świat ekonomii myśl ekonomiczna bardzo dużo bardzo dużo się w niej zmieniło i również to, że o tym, Rozwiń » bardzo rzadko rozmawiamy powoduje, że słabiej rozumiemy takie mam wrażenie to co się dzieje na świecie również takie rzeczy mam takie zjawiska jak np. wzrost populizmu w wielu krajach Europy, ale w naszej audycji ekonomia się chwieje będziemy rozmawiać co tydzień z młodymi polskimi ekonomistami pracującymi dziś w Polsce i na Zachodzie o tym co nowego w ekonomii nie słychać, że w tej chwili w Polskiej światowej ekonomii co nowego słychać, jakie są nowe nurty, jakie są nowe prądy jak lepiej zrozumieć świat dzięki tym nowym ekonomicznym myślą ekonomia moim zdaniem jest bardzo bardzo ważną dziedziną nauki w nawiasie nazwa Grzegorz Sroczyński to jest audycja ekonomia się dzieje w, a dziś naszym gościem jest dr Maciej Grodzicki ekonomista z uniwersytetu Jagiellońskiego współpracownik fundacji Kaleckiego witam was Chiny obronną ręką tytuł naszego odcinka ekonomia Kalecki Kańska i brzmi to bardzo skomplikowanie ekonomia Kalecki pańska, ale czy może pan wyjaśnić krótko, o co chodzi i kto to był Michał Kalecki i tak na polskie polskie sformowanie konne karetki Ińska jest może obco brzmiące dla większości słuchaczy, ale też nie da większość ekonomistów w Polsce natomiast na Zachodzie Kalecki Jan czynne lokale socjalne Economics już, że nie brzmi tak dziwnie i tak obco, gdy 7 pojedzie z zagranicy, zwłaszcza do Anglii, ale też do krajów Ameryki Łacińskiej to tam jest to 1 z uznanych nurtu ekonomii, który właśnie pochodzi od dorobku Michała Kaleckiego niektóre inne pisał działał ekonomicznie od lat trzydziestych do wnęk tego początku lat siedemdziesiątych jego dorobek znalazcy duże uznanie właśnie w tych krajach w Polsce jest to osoba w dużej mierze zapał zapomniana w ostatnich latach troszkę publikacji popularnonaukowych na ten temat ukazało, ale w Polskiej ekonomii w murach Akademii w ośrodkach badawczych nadal jest to podejście niemal zupełnie nieznane miejsce jako członek fundacji Kaleckiego współpracownik fundacji Kaleckiego staram się również przypominać i odkrywać się ten zapomniany działał on wykorzystywać także w codziennej praktyce badawczej 3 czy w nauczaniu Eko no dobrze, ale to trochę brzmi, jakbyśmy mieli jakiegoś wielkiego Międzynarodowego ekonomista, który został zapomniany no i teraz są w grze, bo jemy jakieś starocie i oczywiście to też ma sens, ale chciałbym, żebyśmy przede wszystkim porozmawiali o in o tym co to jest ta współczesna ekonomia kalek Skalski pańska 3 Kamecki Jane ekonomii tak tak tak to się w myśl, że tak, że to jest sformułowanie, które zachodni ekonomiści znają co to jest ta ekonomia Kalecki pańska praca PL może dać, dlatego że tory Michała Kaleckiego, a w pewnym sensie wyprzedzała była też bardzo podobna do dorobku jest bardziej znanego słuchaczom na Majdan Maynarda Keynesa, który jest uznawany za ojca makroekonomii i na taką figurę istotną dla wielu nurtów współczesnej ekonomii zarówno tejże gówno bliżej głównemu nurtowi, jaki pewnych nurtów krytycznych jak na ekonomii podkręcił sta w ski, ale sami Polskę 30 przyznają, że dla rozwoju i szkoły badawczej z mniejszych istotniejsze tak naprawdę były prace i teorie właśnie Michała Kaleckiego na Annę on w co prawda potwierdził w swojej teorii wiele stanowisk wiele wniosków Kaisa nie, ale jego teoria, bo o wiele bardziej obszerna i winem pozwalała ona pozwala na dolna analityczne ujęcie o wiele większej roli w tym zjawisk gospodarczych teraz chce współcześnie do takich, gdy my najważniejszych wyróżników ekonomii polskiej historii takiej czy Konecka iński to można w zasadzie ich w pewnym sensie wymiennie stosować na pierwszą należy to, że przyjmuje się, że gospodarka czy poziom koniunktury jest w dużej mierze determinowane przez popyt to znaczy znaczy, że producenci, wytwarzając je dobrej usługi tak naprawdę są ograniczeni zamówieniami ze strony klientów konsumentów inwestorów czy ten rząd USA to ich chęć wydatków chęć realizowania swojej siły nabywczej na rynku koło tak naprawdę stymuluje gospodarkę UE w okresach niskiej koniunktury niskiego popytu w wyniku niskich inwestycji czy niskich wydatków rządowych gospodarka ma tendencję do chodzenia słabą koniunkturę coś odbija wysokim bezrobociem neon po odbieram wysokim bezrobociem co ważne natomiast z kuchni i tempo wzrostu gospodarczego wysokie tempo wzrostu gospodarczego można się one de facto dzięki stymulowaniu zagregowane go popytu kolejna o kolejne wnioski bardzo istotne dla dla dla współczesnych gospodarek dotyczą monopolizacji i kwestii nierówności społecznych ci z sektora, a dla nas są uważane obecnie jako bardzo takie kontrowersyjne, ale też bardzo aktualne, a Kalecki o nich pisał już w latach trzydziestych czterdziestych wiem mianowicie, a kaletki zauważył, że gospodarka kapitalistyczna ma tendencję do monopolizacji pewne firmy wygrywają konkurencji rynkowej inne tracą naznaczeniu w rezultacie większość branż czy to gospodarek krajowych czy gospodarki światowej ma formę mniejsza mniej lub bardziej, ale zmonopolizowany monopole cechują się natomiast tym, że mogą ustalać ceny i NIO ne ob -li kat stąd nie przejmując się aż tak bardzo konkurencją rynkową mogą ustalać wysokie narzuty mogą przejmować część wypracowanego dochodu neon i w ten sposób alejek odgrywają kluczową rolę jak gospodarka i miast nierówności, a po są okazuje się bardzo istotne dla wzrostu gospodarczego dlaczego, ponieważ UE osoby z klas mało zarabiających, których dochody są względnie niskie ENA w szczególności robotnicy fizyczni czy my robotnicy Nisko wykwalifikowani mają tendencję do wydawania dużej części swojego dochodu bądź wręcz całości ich PET, czyli wydatki Noemi pochodzący z wynagrodzeń pracowników bardzo bezpośrednio stymulują dobrą koniunkturę z drugiej strony kapitaliści przedsiębiorcy naturalnie część swoich zysków za oszczędzają UE czy to w formie instrumentów finansowych czy lokują w luksusowych antyk ach, luksusowych samochodach w działalności, która de facto nie stymuluje nowej produkcji tworzenia nowych dóbr i usług w kościelne wysokie zyski wysoki udział zysku w gospodarce może się negatywnie odbijać na koniunkturze bomb myślę, że obserwacja współczesnych gospodarek i nierówności, ale czy to oświatowych Mono Polak postaci wielkich korporacji czy ONZ wpływie nierówności gospodarczych na koniunkturę czy na pół na wzrost populizmów pokazuje jak bardzo ta teoria przystaje do rzeczy i halę to przyczyny może po kolei przez te wszystkie 3 filary ekonomii Kalecki irańskiej najpier w o stymulowaniu popytu, bo co w tym takiego odkrywczego no to znaczy to, że w tym dla dobra, które produkują fabryki przedsiębiorstwa musi być zapotrzebowanie w postaci ludzi, którzy jedno muszą je kupić już wtedy interes się kręci jak ludzie to dobra kupują, bo to nie jest tak czy ten nie wydają się dzisiaj to nic takiego odkrywczego, dlaczego to jest takie świeże no jasne obecnie po już niemal 10 lat ponad 10 lat od od kryzysu finansowego troszkę stan świadomości ekonomicznej poszedł do przodu debata polityczna jest również bardzo mocno z zdominowana albo wręcz nowym względnie argumenty tenisistów dotyczące roli zagregowane go popytu, ale właśnie te postulaty, o których pan redaktor na początku wspominał chociażby tego, że nowe wysokie wynagrodzenia prędzej czy później muszą się odbyć na inflacji tego, że realne deficyty budżetowe Noto nie mają sensu finansowanie wydatków deficytem budżetowym to na pewno będzie tylko i wyłącznie wpłynie na inflacji nie będzie stymulował koniunktury nadal gdzieś tam po pobiciu gdzieś tam podskórnie są są w debacie zakorzenione dla wielu osób są traktowane jako naturalne powracają powracają niczym mantra tymczasem tutaj, by przyjąć taką takie właśnie podejście popytowe okazuje się, że bez jedynie w sytuacji tak naprawdę pełnego wykorzystania zdolności wytwórczych dalsze stymulowanie gospodarki czy to deficytem budżetowym czy to presja płacowa może się odbić się faktycznie na inflację nie na poziomie produkcji Eli przepraszania Wajdę wejdę w słowach chcieli rozumiem, że chodzi o to, że jeżeli firmy działają na pół gwizdka fabryki firmy wszyscy mówcy, którzy coś produkują również produkują usługi dostarczają usług pracują na pół gwizdka to przy tak Pm dodawanie pieniędzy konsumentom czy to w formie nie wiem na ulgi o korzeniach konsumentom tym słabiej zarabiającym w postaci ulg podatkowych czy też wręcz stymulowanie dodatkowymi wydatkami rządowymi popytu powoduje, że firmy zaczynają jak dochodzić do tam 6070 potem 80 powiedzmy procent swoich mocy wytwórczych i do tego momentu jak twierdzą tenisiści czy też ekonomiści Kalecki Kieroński nie ma zaś zagrożenia inflacją i tymi, jakby negatywnymi skutkami stymulowania popytu, czyja dobrze to zrozumiałe tak tak to 1 z 2 i dopiero i dopiero kiedy się te pieniądze zaczyna dodawać do gospodarki pracujący na pełnych obrotach to dopiero wtedy rosną ceny dobrze no bo producenci wtedy po prostu, podnosząc mogą podnieść cenę tak oczywiście mam tutaj trzeba wyłączyć takie czynniki inflacyjne jak zmiany cen żywności cztero ropy naftowej no bo one niezależnie zupełnie od koniunktury mogą oddziaływać natomiast tutaj może odniosę się, żeby tych procentów żywocie na polską gospoda parkę no to ona przez ostatnie kilkanaście lat jest tam w przedziale 75 do 85 % wykorzystania zdolności wytwórczych się to dużo UE tak to jest taki taki rząd wielkości, czyli większość przedsiębiorstw zawsze ma pełne moce produkcyjne tech no, więc mimo dużych średnich przedsiębiorstwach, bo to ona największym stopniu podlegają takim, jakim działaniem cyklicznym co oznacza, że większości okresów firmy odpowie mogą odpowiedzieć na dodatkowy popyt z rynku zwiększenie produkcji podobnie jeśli popatrzymy na 100 PB z robotem to dopiero naprawdę w ostatnich kwartałach w ostatnich latach możemy mówić o czymś takim jak jak bardzo niskie bezrobocie jak i nawet się pojawiają stanowiska, że mamy rynek pracownika na gabinet jest sytuacja wyjątkowa w skali ostatnich setach i dobrze, ale o a jaki jest stanowisko przeciwne strony tego tak to jej głównego sporu, czyli tych ekonomistów nazwanych ekonomistami Neo liberalnymi to znaczy oni uważają, że wzrost gospodarczy co stymuluje skoro już wobec koronie powoli banki są co mniej lub bardziej na klasyczne, bo na OFE zaczną klasyczna tak na liberalizm jako pewnej geologia oni zasadniczo przyjmują, że w jedno taki najbardziej tak to ujmę Hardkor nowym ujęciu, że gospodarka zawsze jest w stanie pełnego zatrudnienia i pełnego wykorzystania mocy produkcyjnych i jednie w krótkim krótkim bardzo krótkim okresie na skutek różnych dziwnych szoku, w których nie da się przewidzieć, które są zupełnie niezależna od tego co się dzieje wewnątrz gospodarki ich np. pochodzących z sektora polityki przez technologii ta gospodarka wytrąca się na chwilę z równowagi, ale zazwyczaj dość szybko sama do tej równowagi praca czyni z mężem ekonomista neoklasyczny nie stać nie zajmuje się specjalnie kwestiami bezrobocia neonem także traktuje je tutaj popyt jako coś się drugorzędne go raczej najistotniejsze AM jest ta strona podażowa gospodarki, czyli to ile tak naprawdę możemy wyprodukować, a nie ile możemy sprzedać na rynku ETF, czyli ekonomista klasyczne jak powiedziałby, że jeśli coś robić to pomagać firmom, czyja dobrze rozumiem panie konsumentom, którzy mogliby kupić więcej towarów tylko raczej chuchać dmuchać, aby znać tak tak to można tak w skrócie oczywiście on Main Stream ekonomiczny jest bardzo obszerne Janiec jest bardzo elastyczny, więc różne argumenty czasami jeszcze przybijają do Dominic Thiem, ale nie zmienia to zasadniczej konstrukcji tej teorii, z której no właśnie tak jak to ładnie ujął się raczej należy chuchać na biznes niższy niż nisza zajmować kwestiami popyt czy w ogóle nic nie robić, bo rozwiąże też nurt, który mówi, że kryzysy są naturalne w gospodarka wraca do równowagi po jakimś czasie kryzysu są zdrowi raczej nie należy nic zrobić tak na to co jest też, że 1 z opcji, że kryzysy branż prowadzą do kreatywnej destrukcji i są są takie oczyszczającą siłą dla diagnostów Daniela Stamma niczym bańka Stańka wracano jak widzimy jest szereg gospodarek, które z kryzysu przez lata nie mogą się wygrzebać i i tutaj żadnego uzdrowienia nie dochodzi też, że mówimy o stymulowaniu popytu już, że to jest jakby ta pierwsza ten pierwszy filar ekonomika Lec kie Pańskiej na czym polega stymulowanie popytu przy czym pytam nie tyle o klasyczną 3 czy tą historię Michała Kaleckiego no bo rozumiem, że od tych 807080 lat świat się zmienił tylko na czym dzisiaj wg ekonomistów Kalecki pańskich polegałoby stymulowanie popytu, a on wśród różnych komponentów popytu, czyli różnego rodzaju wydatków, które mamy w gospodarce narodowej na szczególną rolę pełnią inwestycje inwestycje zawsze są w centrum uwagi wszelkiej maści ekonomistów przyczyną tutaj różne są tak naprawdę wytłumaczenia tych 3 poziomu inwestycji skłonności przedsiębiorców do inwestowania my teraz celem ich działań o lokale z KE współczesnych, którzy budowali na budują swoje modele na dorobku i Kaleckiego to oni zauważają, że z punktu widzenia inwestorów i są 2 tak naprawdę ważny komponent, które decydują o ich skłonności do inwestowania 1 dotyczy tych oczekiwanego zysku który, które mogą osiągnąć stopę zysku, które mogą osiągnąć swojej działalności, a drugi dotyczy już przy obecnego wykorzystania zdolności wytwórczych to znaczy przez przedsiębiorstwa niekoniecznie jest skłonny do inwestowania pod ponoszenia ryzyka zaciągania kredytu budowę całego wielkiego biznesplan, jeżeli może zatrudnić dodatkowych pracowników, jeżeli może dodać trzecią zmianę no raczej będzie się skłaniał do takich rozwiązań natomiast te w związku, z czym przedsiębiorcy, żeby inwestowali to muszą mieć pewność czy jakiś oczekiwanie co do co do przyszłego zysku oraz mój konik muszą mieć już dosyć mocne wykorzystanie mocy produkcyjnych i żeby doprowadzić do tego wykorzystania mocy produkcyjnych jak jest dołek, czyli jak ludzie mniej kupują coraz większa zrobić coś, żeby konsumenci zaczęli tych towarów więcej kupować wtedy no wtedy zacznie się znowu samo kręcić, że tak powiem tak tutaj oczywiście duża rola jest z tamy ich kapitalistów jak Kalecki jest słynny kiedyś to ujął w swoich pracach ne ME i kapitaliści zarabiają tyle ile wydają podczas gdy pracownicy zarabiają wydają tyle ile zarabiają też przewrotne czy Pa DEK stanie brzmiące stwierdzenie, które w skrócie mówi, tyle że zyski przedsiębiorstw ich powiązanie zależy w dużej mierze od wydatków tych samych przedsiębiorstw znaczy to ich wydatki inwestycyjne, ale także wydatki konsumpcyjne kapitalistów są tutaj główną mocą koniunktury w sytuacji, gdy nie ma woli ze strony przedsiębiorcy, żeby inwestować musi być jakieś pomoc z zewnątrz to może być albo kwestia nabywców zagranicznych, czyli eksportu netto najlepiej widzimy w Polsce w ostatnich latach co prawda konsumpcja też ma się całkiem dobrze, ale to eksport jest wydaje się być taką liczbę mocą, która ciągnie polską gospodarkę cały czas oburza drugą z drugą taką siłą, która zawsze może wspomóc jest rząd, który może ze swoimi podatkami i uzupełniać popyt zagregowane wasz rząd de facto nie jest ograniczony w finansowo w kształtowaniu swoich wydatków, ale co to znaczy, że rząd może stymulować popyt każdego ważne w jaki w, jaki sposób to nie da rząd chce nam rządy dorobią nominalnym Polski rząd w 2009 roku znaleziono dowody pizzy budżetowy przekraczający 7 % PKB po prostu, zwiększając różnego rodzaju transfery, zwiększając w pewnych obszarach zatrudnienia w przedsiębiorstwach czy w sektorze publicznym, zwiększając różne inne wydatki związane z wydatkami inwestycyjnymi na inwestycje infrastrukturalne, zwiększając dotacje na badania i rozwój, więc jest szereg mechanizmów, które w którym, które rząd może wykonać, aby właśnie uzupełnić tę brakującą siłę nabywczą w warunkach recesji w warunkach niepełnego zatrudnienia, czyli Polski rząd rząd Platformy w kryzysie rozumiem zastosował klasyczny manewr ekonomika Lec kie męskiej, czyli po prostu dorzucił dosypał pieniędzy tak mówiąc mówiąc w skrócie tak znaczy to jest taki był prawdopodobnie większość, a pobyt Ecclestone powiedział, że to taki stary dobry gęsi z lektury sugeruje bardzo bezpośrednio takie właśnie sterowanie koniunkturą w wypadku spowolnienia ERM zwiększamy wydatki czasami możemy tutaj też poluzować lekko śrubę podatkową, żeby zostawić więcej siły nabywczej wśród pracowników czy 3 przedsiębiorstwa na i w ten sposób, jakby właśnie uzupełniamy zamówienia uzupełniamy zapotrzebowanie na pracowników do dostarczamy dodatkowych dochodów do sektora prywatnego, zwłaszcza do tych grup, które nie są chętne do wydawania tych pieniędzy tłumaczy grup Nisko zarabiających do RN do grup przedsiębiorstw, które sam jakiś sposób ograniczone finansowano te przedsiębiorstwa jeśli dostaną dodatkowy zaczep te podmioty, które dostaną dodatkowy zastrzyk po prostu wydadzą te pieniądze nakręcą z powrotem koniunktura tzw. procesy mnożnikowe w UE no dobrze, ale w dzisiejszych czasach rządy są jednak dużo bardziej ograniczone niż kiedyś w takim sensie, że nie mają już się z tak dużego no w tak dużego pola manewru, niemniej nie ma wielkich publicznych publicznych zakładów na w Polsce jeszcze są, ale to to nie jest też większość gospodarki i zastanawia się jak współcześnie rząd realizują ten postulat z stymulowania popytu to znaczy co dają 500 + 33 jeszcze jakoś inaczej, bo w Polsce w Polsce, ale też w Europie, jeżeli lansują ekonomii Kalecki ciężką próbę w sytuacji kryzysu podejrzewam, że Anny ani one rzadko się znają go do tego, że to jest akurat inspiracja chadeckim, ale faktycznie no tego typu sterowanie popytem się odbywa ono tak jak eternitem to co słuszną wagę być może rzadziej to są takie programy robót publicznych, ale kiedyś umrę tak wydatki infrastrukturalne myślę to najlepszy najlepszy przykład to są duże programy, które angażują duże zasoby także pracownik Inków, więc to może być wykonywane siłami przedsiębiorstw prywatnych już później chaos, a za zamówień instytucji zamówień publicznych, ale nadal są to tego typu wydatki dźwigara, czyli przepraszam wejdę w słowo, czyli Polski rząd już wróćmy do Polski w sytuacji kryzysu 2008 rok 2009 wszystko cała Europa jest w kłopotach Polska Zielona wyspa zwiększa deficyt do 8 % PKB n p . po to, żeby mieć pieniądze na nasz wkład inwestycje strukturalne z pieniędzy unijnych i na tym nie oszczędzać i dzięki tym inwestycjom infrastrukturalnym polskie prywatne firmy mają robotę pracownicy mają roboty i jakoś ten kryzys udaje się przeczołgać bez bez spadku PKB tak to o to chodzi tak tak to tutaj wzrost bezrobocia oczywiście był widoczny na Moto miasto nie było tak dramatycznym poziomie jak i krajach Europy jeśli ten pierwszy impuls jest zostanie wykonany przez rząd to później często ten pieniądz już zaczyna krążyć w gospodarce i wydatki konsumpcyjne pracowników w drobnych przedsiębiorców napędzają kolejne fale już aż tak dekoniunktury czysto Asi jest czysto mechanizmem rynkowym, a proszę powiedzieć no bo to wszystko wydaje się taki niekontrowersyjny to znaczy część rządów jest rzeczy Polski rząd pewno się nie przyzna do tego, że to jest myśl Kaleckiego czy tenisa, bo tutaj zaraz byłyby głosy, że taki socjalizm prawda i t d . no ale wynika z tego, że jednak w kryzysie wszyscy są tak tak jest powiedzenia nawet wszyscy są tenisistami tak no w trochę co prawda stoją w kryzysie nawet te kraje, które gdzieś tam są rządzone przez bardziej konserwatywne siły często porzucają ich z takich względów pragmatycznych politycznych te to przywiązanie, a chcesz mogę też nie wszystkie poczyna się co się dzieje w wielkiej Brytanii to Anglicy konsekwentni, w których rok z rzędu, stając się w polityce zaciskania pasa chętni na monument stoi gospodarka jest tym, gdyby trwałej recesji czy trwałe my może nie recesji co bardzo słabych wynikach pod względem gospodarczych czy też społeczny no więc, gdy to może tam też wyjątki też na pewno od tej reguły znajdzie, a nie uważa pan, że Brexit jest takim odpryskiem czy efektem tej polityki zaciskania pasa to znaczy, że na zaciskanie pasa powoduje też po prostu frustracja społeczna zwykle tam, gdzie widać na końcu, czyli w tych klasach niższych warstwach niższych, które właśnie głosowały za Brexitem aktywnością Macieja tutaj mogę się tylko zgodzić z takim twierdzeniem, że akurat z przez rok niedawno żyłam w Anglii i nie byłam pod takim bardzo negatywnym wrażeniem no nieraz nieraz spacerując po ulicach brytyjskich miast się zdziwiłem się nam do jakiej dziki kraj, gdzie z 1 strony widzimy niesamowite bogactwo ich nie, a z drugiej strony masę bezdomnych na ulicach obcinanie pieniędzy na państwową służbę zdrowia czy tam akurat faktycznie tamten kryzys został w pewnym sensie politycznie wykorzystany do obcięcia budżetu zaciśnie pasa Potash swoją drogą jest taki słynny artykuł Kaleckiego czterdziestego trzeciego roku o polityczne aspekty pełnego zatrudnienia gdzie autor z 1 strony pokazuje jak jakiś sposób manewrując popytem można, by to pełne zatrudnienie osiągnąć, ale zaraz zwraca uwagę że, gdy gospodarka raz zbliża się dosyć się porządnie do tego, by pełnego zatrudnienia to jest tak mocny sygnał polityczny dla grupy przedsiębiorców, że można się spodziewać politycznego rewanżu na pracownika i presji ze strony przedsiębiorstw kapitalistów, żeby presji na rząd, żeby w kolejnych latach raczej zacisnąć pasa, żeby powstrzymać od wydatków i schłodzić troszkę koniunktura i tutaj, by przy tym brak przypadek brytyjski jest myśleć dobrą ilustracją takiej prawidłowości ich dobra koniunktura przed 2008 rokiem presja na wynagrodzenia za dobre zatrudnienie na coś co chociażby teraz obserwujemy w Polsce i zaraz później bardzo mocne Nomura po angielsku biegle aż próba rewanżu na pracownika czy takie klasowe walka z instrumentami polityki makroekonomicznej wykorzystanie kryzysu do tego, żeby tłumaczyć ludziom, że musieć mieć jeszcze gorzej niż obiektywnie wynika z sytuacji tak tak no 3 i ekonomiści Kalecki irańscy współcześnie mają jakieś pomysły czy w tym nurcie ekonomiczne są jakieś takie pomysły, które nie są zupełnie świeże to znaczy, że pomysły, które w, które mogły być wprowadzane w życie takie bardziej odważna jakieś na jakieś wizjonerskie pomysły szczerze mówiąc no tutaj tak wiem o stan bardzo odważne radykalne pomysły jak polityka pełna pełnego zatrudnienia czy dochód gwarantowany są raczej proponowane przez inne środowiska nie ten najbliżej tutaj szkoły szkoły Kalecki jest 5 spotkań szachistów, więc w tym momencie takich radykalnych stanowisk oni ani nie proponują raczej chociażby brytyjscy Polska część liści ich np. mocno opowiadają się za reformą systemu finansowego i pieniężnego w tym kraju ranni także jak gdyby za powrotem do pewnych takich odbudowy pewnych instytucji instrumentów państwa opiekuńczego GM, które by w pewnym sensie przywróciły tę równowagę między potrzebami przedsiębiorcy osiągania zysków, ale również potrzebami osiągania wzrostu wynagrodzeń, która pełni u nas decydują o ne segregowane popycie i koniunktura w 3 to by jeszcze jesteśmy cały czas przy pierwszej nadzorze przy pierwszej kolumnie trzeciej na stymulowaniu popytu chce jeszcze do pana dopytać o to powiedział pan takie zdanie, że robotnicy czy ci pracownicy słabiej zarabiający mając skłonność do wydawania całości swoich dochodów rozwiąże nie tyle skłonność po prostu przymus bronić, bo jak się zarabia nie wiem jak to przełożyć na brytyjskie warunki, ale wezmę w 1000 funtów czy w Polsce powiedzmy 2000 zł miesięcznie to czy cięższe jedzenia i t d. z używania prawdopodobnie 95 albo 100 % tej sumy no, więc całe dochody się przepisy wydaje, czyja dobrze rozumiem, że istotą tej ekonomii Kalecki ciężki jest to, że jeżeli w kryzysie należałoby dodawać pieniądza to w tych miejscach do tych firma Przybylskim też do tych konsumentów, którzy i tak całość dochodów wydadzą, czyli właśnie dlatego należy doszukiwać w tym średnią i mało zarabiającym, bo oni te pieniądze szybko wydadzą, ponieważ mają szereg niezaspokojonych potrzeb inni tak to by z punktu widzenia właśnie tzw. jego tzw. procesów mnożnik kołowych, czyli tego przełożenia między tymi w Polsce pierwszym ze strony rządu, a stanem koniunktury, który jako na koniec otrzymamy na to faktycznie ulokowanie tych wydatków albo wśród tych grup pracowników które właśnie najwięcej jest w tej części wydadzą czy po prostu wśród najmniej zarabiających albo ewentualnie czy przeprowadzenie tych przetrze jak i sposób czyha sterowanie tych pieniędzy czy zlecenie pewnych prac publicznych dla tych przedsiębiorstw mają bardzo duże z kolei skłonność do inwestycji NATO również czy jest jest byłoby tutaj tym instrumentem, które na, które zbuntował się największą skutecznością, a druga strona mówi na to zagadnienie nie jeśli komuś dawać ulga, czyli obniżać np. podatki no bo to najłatwiej państwo może dosyć łatwo najszybciej dać ulgę czy zostawić jakieś pieniądze w kieszeniach ludzi, obniżając podatki obniżają my tym zamożniejszym, ponieważ oni w inwestują to są ludzie, którzy mają firmy i to oni test, jaki zostawiamy więcej pieniędzy to oni, iż te pieniądze zainwestują w nowe biznesy chcieliście gospodarkę rozruszać, czyja dobrze czy z rozwojem ten podział główne tak to w ten sposób można MMA można to pojmować do tej, gdy wracamy do tej spornej kwestii dotyczącej czynników innych inwestycji prywatnych no ekonomia neoklasyczna głównie patrzy na to czy na dostęp do finansowania patrzy głównie na stopa opodatkowania kapitału dla warzyw właśnie czy wtedy taki ekonomista klasyczne mówi, jeżeli jest kryzys to obliczymy stopę opodatkowania kapitału i wtedy kapitał będzie chętniej inwestowane tak podczas gdy tenisiści podkreślić też ci, którzy szereg takich prac najbardziej empirycznie analizują gospodarkę mogą, chociaż jak się popatrzy na raport regularnie wydawane przez NBP czy Główny Urząd Statystyczny wytyczne dotyczące koniunktury przedsiębiorcy na wszystko to można wyczytać czarno na białym, że raczej barierą do inwestowania jest niepewność co do przyszłego popytu czy nadmierna konkurencja, a nie to, że przedsiębiorstwa nie mają środków finansowych ale gdyby tu siedział Leszek Balcerowicz to jak co on odpowiedział na ten Pański argument, bo rozumiem, że pan, mówi że w zasadzie to wynika z ze statystyk z badań bez doświadczenia też no i że to nie jest rzecz kontrowersyjna rozwiąże Leszek Balcerowicz miałby jakiś argument z dnia taki, że jest pan głupiej albo śmierdzi panu oszust tylko tylko jakiś lepszy argument na jakąś odpowiedź na to ciekawi mnie, gdy pan mógł życzliwie zrekonstruować w jaki sposób ta druga strona odpowiedziała na ten pana argument no tutaj podejrzewam, że argumentacja poszła w kierunku na taki żart publiczna rozdawanie pieniędzy czy to pracownikom czy właśnie tutaj po odbieranie przedsiębiorstw jest charakter de motywujące Hain u mnie fakt to nie ogranicza bodźce do takiej indywidualnej inicjatywy do podejmowania ryzyka, że po prostu rozleniwia i pracowników 300 rozleniwia ne też przedsiębiorstwa, ale czy ta druga strona w ogóle kwestionuje, że to, że popyt, że jakby podgrzewanie popytu rozkręca gospodarkę czy Tomasz czyńcie oczy czy da ekonomiści z kręgu Leszka Balcerowicza czy tworu prawda fundacji, którą Leszek Balcerowicz zaś powiedzieli, że w ogóle ten mechanizm nie działaczy czy jakie mieliby inny argument, że Blanc myślę, że w warunkach recesji to ciężko to kwestionować oni raczej by w warunkach takiej normalnej względnie normalnej sytuacji gospodarczej te byłyby kwestie sporne, bo przykładowo, jeżeli obserwujemy deficyt budżetowy w Polsce dobrej koniunkturze tak jak ma miejsce w ostatnich latach to z 1 strony można powiedzieć także no to jest taka sytuacja, że po prostu rząd cały czas chce się zadłużać się wydaje bardzo dużo środków, a druga strona można powiedzieć odwrócić tę sytuację, że no cóż, jeżeli rząd się zadłuża no to ktoś te obligacje skarbu państwa kupuje bardzo często to są przed bogaci przedsiębiorcy inwestorzy na rynkach finansowych, którzy swoje oszczędności zamiast wydać w postaci inwestycji czy wydać w postaci Joanny konsumpcji z przeznaczają na zakupy obligacji skarbowych zresztą bardzo Nisko oprocentowanych, więc tutaj nie nie są to jakiś bardzo rentowna inwestycja w związku z tym można też przedstawić w ten sposób, że deficyt budżetowy jest dobrym wynikiem zbyt słabej koniunktury i tego, że nadal, gdyby gospodarka nie jest pełnym zatrudnieniu dobrze ja sądzę, że drzewa poświęcimy jeszcze w ekonomii Kalecki Pańskiej kolejny odcinek naszej audycji będziemy rozmawiać z kolejnym odcinku o 2 kolejnych filarach ma też ekonomi, czyli w kwestii monopoli bardzo dziś aktualnej i kwestii nierówności społecznych zapraszam państwa na następną rozmowę za tydzień naszym gościem dzisiaj BU i za tydzień również będzie dr Maciej Grodzicki ekonomista z uniwersytetu Jagiellońskiego współpracownik fundacji Kaleckiego, a ja Grzegorz Sroczyński żegna się z państwami dość, że jeśli chcesz lepiej zrozumieć co się dzieje na świecie i dlaczego dzisiejszy kapitalizm ma tyle problemów to podcast dlaczego Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: EKONOMIA SIĘ CHWIEJE

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast! Wybierz pakiet Aplikacja i WWW - słuchaj gdzie chcesz i kiedy chcesz!

Kup teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA