REKLAMA

Kapitalizm to monopole, monopole to nierówności, nierówności to mały popyt i bańki spekulacyjne. Przepis na kryzys

Data emisji:
2019-05-07 15:20
Audycja:
Ekonomia się chwieje
Prowadzący:
Czas trwania:
41:11 min.
Udostępnij:

Wszyscy chyba przyzwyczailiśmy się do tezy, że kapitalizm oznacza silną konkurencję w gospodarce. Powstaje jednak pytanie: pomiędzy jakimi podmiotami ta konkurencja występuje. Na dłuższą metę kapitalizm przynosi bowiem koncentrację kapitału, często wręcz po prostu monopole. A wielcy rynkowi gracze fundują gospodarce nie rozwój, a stagnację. Ograniczają innowacyjność, bo oznaczać może dla nich koszty, a oni koncentrują się na gromadzeniu kapitału. Im więcej kapitału odpływa od konsumentów, tym bardziej maleje popyt: pogłębiając ekonomiczny regres oraz nierówności społeczne, co prowadzi do niekorzystnych nastrojów społecznych.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

jest to to jest audycja ekonomia się chwieje wita państwa Grzegorz Sroczyński rozmawiamy o ideach ekonomicznych i ogromnej rewolucji w ekonomii, która wydarzyła się od czasów kryzysu 2008 roku to ostatnie 10 lat na świecie nasz światowej ekonomi to jest po prostu gigantyczna dyskusja ligi i gigantyczna zmiana wysyp nowych idei, ale powrót też często do starych dobrych idei łącznie z Marksem i chciałem państwa zaprosić w kolejnym odcinku naszej audycji do kontynuowania rozmowy Rozwiń » o ekonomii Kalecki Pańskiej ekonomii Kalecki Pańskiej mówiliśmy w poprzedniej rozmowie, że jest to ekonomia, która powstaje ułana na dziełach wybitnego polskiego ekonomisty Michała Kaleckiego dużo bardziej znanego z ekonomii z zachodniej niż w Polsce w Polsce jest nieco zapomniane, a naszym gościem jest dzisiaj ponownie dr Maciej Grodzicki ekonomista z uniwersytetu Jagiellońskiego współpracownik fundacji Kaleckiego witam pana niedobra no właśnie mówiliśmy ekonomika Grecja i Kalecki Joński omówiliśmy, jakby pierwszą z 3 pierwszy z 3 filarów MDRT ekonomi, czyli stymulowanie popytu to, że główne główne zainteresowanie ekonomistów Kalecki ciężkich jest skierowane właśnie na popyt na to, że Belt and w razie kryzysu robić takie rzeczy, żeby ludzie, jakby mieli za co kupować towary i w związku z tym wtedy w wyniku tego gospodarka może wrócić do równowagi, ale są jeszcze 2 kolejne filary, czyli po pierwsze, kwestia monopolizacji gospodarki kapitalistycznej monopoli i kwestia nierówności społecznych zacznijmy od monopoli chciałem pana zapytać o taką rzecz czy to prawda, że w zasadzie gospodarka kapitalistyczna i wiadomo było to już, zwłaszcza na początku dwudziestego wieku zasady dąży do monopolu żona nie dąży do konkurencji naturalny konkurent konkurencji między firmami tylko, że zasady dąży do monopolu tak no konkurencja, a to jest bowiem proces, w wyniku którego najczęściej, której stres przedsiębiorca wygrywa ona od innych miast w tym sensie wygryzła konkurencję może czasem być kilka przedsiębiorstw, gdy powstaje też na kształt oligopolu no i co następnie w PIT w takiej branży pozostaje jedynie tych kilka dużych przedsiębiorstw jak i aż do momentu, gdy nie wiem pojawi się jakaś nowa przełomowa technologia branża zupełnie zaniknie pojawią się nowe branże, ale nawet wtedy te duże przedsiębiorstwa mają na wejście często o wiele łatwo grać pierwszą pozycję do obrony swojego monopolu niż ci tutaj aspirujący drobni biznesmeni, którzy chcą obalić giganta to faktycznie jest pewna tendencja 1 już właśnie w pracach Marksa znajdujemy takie nie takie prawidłowości obserwowane również ówczesna gospodarka dziennik następnie lata sześćdziesiąte słynna praca o kapitalizmie monopolistycznym Barana nic z jego, gdzie my oni oczko określili już ten powojenny kapitalizm właśnie jako gospodarkę zdominowaną przez wielkie firmy wydaje się, że to, że żale, że to też bardzo przystaje do współczesnej gospodarki światowej w co prawda firmy mają różny rozmiar w różnych branżach mamy różny zakres konkurencji, ale jednak jest to gospodarka bardzo skoncentrowana będzie duży kapitał wytwarza większą część produkcji zatrudnia bardzo dużą część pracowników i decyduje tak naprawdę o cenach wielkościach produkcji płacach w regulacjach i t d . czyli to co bardzo dobrze w kapitalizmie właściwie taka wolna konkurencja, która wydaje się istotą kapitalizmu jest w zasadzie takim stanem chwilowym to znaczy no to dosyć naturalne, że te firmy, które ze sobą konkurują, że dla nich jest to jednak inne takie uciążliwe życie musisz ciągle konkurować jak już tak na pół no i osiągnę jakiś sukces to robią wszystko, żeby o tej tej konkurencji Niemiec prawda i wtedy powstaje monopol albo oligo Paul, czyli 3 np. 3 duże firmy nie wiem samochodowe koncerny, które między sobą ustalają oczywiście nieformalnie takie ogólne zasady działania na tym rynku prawda to kto to o taką, że tak no i kapitalizm jest w wielu obszarach mocno paradoksalny i faktycznie zjawiska pewnych obszarach czy pewnych okresach mogą prowadzić do zapełnienia sprzecznych nieoczekiwanych wyników tutaj akurat nic w obszarze konkurencji można powiedzieć, że dochodzi do tego na pełnym sensie leki selekcji naturalnej Mac, gdzie jedynie najlepiej dostosowane przedsiębiorstwa te, które obierają najlepsze strategie albo mają różne najlepsze warunki funkcjonowania przetrwają, ale proszę powiedzieć jak ekonomiści Kalecki pańscy patrzą na problem monopolu problem monopolu wtorek Kaleckiego jest bardzo bezpośrednio związane jest właśnie w trzecim aspektem, czyli nierównościami, a Young wynika z tego, że nie ma wyższy im wyższy stopień koncentracji danej branży mniej przedsiębiorstw, które dzielą między sobą przynajmniej dużą część rynku tym większa zdolność tych pojedynczych przedsiębiorstw do ustalania narzutu do ustalenia marży, którą pobierają przy ustalaniu ceny ta marża jest z kolei w inne w pewnym sensie wskaźnikiem udziału w zysku w łącznej liczby produkowanych wartości łącznym dochodzie, czyli dnem morza na narysować 3 czy wykreśli taką zależność, gdzie im bardziej zmonopolizowany gospodarka tym wyższy udział zysków, a mniejszy udział płac wytworzonym, bo do ważnego, bo wejdą słowo, że rozwiąże wytworzona wartość tzw. każdej firmy i każdej gospodarki też, ale każdy nie wiem branży z można podzielić na zysk tak w skrócie na zysk kapitału, czyli po te zyski, które dostaje właściciel akcjonariusze na zarzut różnie w różnych są w strukturze własności i na płace i teraz tak zależność zależność między ile procent idzie na zysk do kapitału, a ile do pracowników na płace to pan mówi coś takiego, że im wyższa monopolizacja jakiegoś rynku tym mniej idzie na płace, a więcej na zyski jej kapitału tak dokładnie tak się dzieje są oczywiście to szereg innych czynników na to wpływa, ale tak strukturalnie jest 1 z głównych czynników określających poziom tej podziału dochodu Narodowego między te 2 klasy pracowników i przedsiębiorst w, a na słyszałem, że mamy w Polsce MTR na dochód Narodowy, jeżeli go właśnie podzielić na płace no i kapitał to udział płac czy dochodów pracowników z PKB systematycznie spada od od wielu wielu lat tak, choć ta tendencja się zatrzymała mniej więcej dwa -trzy lata temu srebrne i nieznacznie ten udział wzrósł zaś najem niezależnie od tego jak by ten udział zmierzyć to Polska jest tym krajem w Europie dodaje obok Rumunii jeśli dobrze pamiętam, gdzie ten spadek był największy w ostatnich 30 latek z ponad to jest rzędu kilkunastu punktów procentowych do poziomu no właśnie nieznacznie przekraczającego 50 % tutaj porównywalnego właśnie jest innymi gospodarkami naszego regionu i niektóre właśnie konkurują o kapitał o rynki zagraniczne głównie niskimi kosztami ADO den to nie znaczy oczywiście obnażył są szczęśliwi, bo to ciasto jest mylone, że spadają płace nic takiego nie musimy tylko, że jak już się coś wyprodukuje to w i jest taki podział prawda tyle dla pracowników, a tyle dla właściciela firmy to w Polsce systematycznie ta część dla właścicieli kapitału jest coraz większa, a dla pracowników lub część tego Bochum bochenka, który się powiększa oczywiście dlatego też płace mogą rosnąć, ale część trafiająca do pracowników jest coraz mniejsza ostatnio przez ostatnie dwa-trzy lata to się zatrzymał tak tutaj, gdyby tą siłą, którą działa, która działa drugi w drugą stronę w przeciwnym kierunku jest właśnie siła pracowników, którzy mogą albo sprzeciwia się, że monopolowy w sposób zorganizowany działają w związkach zawodowych albo na prostą w wyniku procesów rynkowych jeśli mamy okresy bardzo dobrej koniunktury mogą wywierać pewną presję płacową mógł domagać się większych wpłat to oczywiście łatwiejsze wtedy, kiedy bezrobocie jest niskie i pracownik, domagając się podwyżki czy udziału właśnie w misji w wyprodukowanym przez firmę dochodzie nie ryzykuje, że zostanie zwolniony i zastąpiony przez jego koledzy kolega z ulicy 3 no dobrze, ale ja rozumiem, że ten spadek udziału płac są polskim PKB jeszcze raz podkreślam nie spadek płac tylko udziału płac w Polskim PKB u nas nie wynika jednak baz monopolizacji gospodarki, bo nasza gospodarka nie jest jakoś bardzo monopolistyczną nasi, bo tutaj popiersia trzeba by popatrzeć na tej tak różnego rodzaju przedsiębiorstwa wybierają presję na inne narządy na regulację rynku pracy ma nawet dla ich też system podatkowy jak od tej strony regulacyjnej dochód jest dzielone no ale też trzeba by popatrzeć jak i faktycznie dzielony jest dochód o polskich na polskiej gospodarki znaczy, że ich popatrzymy sobie na wielkie przedsiębiorstwa z kapitałem zagranicznym, która de facto w relacji do pracowników są w pewnym sensie monopolistami to znaczy przedsiębiorstwa, chociaż to jest być może faktycznie nazwać monopolistą no bo one nie często nawet nie sprzedają dobry na Polski rynek prawda, jeżeli mówimy o korporacjach zagranicznych, które są lokowane w Polsce to ona bardzo często świadczą usługi w pełni dla zagranicznych odbiorców jak to ma talent robi Amazon tak jak robią zakłady samochodowe 3 centra usługowe w dużych miastach natomiast jedno te firmy mogą ustalać ceny i dochody i wynagrodzenia w zasadzie nie przejmując się za bardzo konkurencją rynkową, więc w tym sensie one mają siłę monopolistyczną, że kluczowe parametry dotyczące poziomu wynagrodzeń dotyczące również poziom cen, czyli łącznego dochodu wypracowanego mogą one ustalać w dużej mierze same w domu czy też taki monopol, który nie jest w widoczny na pierwszy rzut oka tak urząd ochrony konkurencji i konsumenta raczej się dymi przedsięwzięciami niezainteresowana no no to powiedzieć jak to, że mamy 1 Amazon w Polsce wpływa na sytuację konsumenta no bo jak mamy magazyny 1 firmy no to taniej to na pewno nie wpływa natomiast wpływa na na siłę przetargową w relacji do pracowników, którzy z kolei są bardzo rozproszeni, którzy nie są zorganizowani, którzy tutaj Indie nie są zorganizowani przy nich w dużej mierze w związkach zawodowych, bo dotyczy to akurat Polska gospodarka jest o tyle specyficzna żona ma taki dualny charakter z 1 strony mamy te duże korporacje, a z drugiej strony taki plankton nam drobnego biznesu polskiego pośrodku jesteś pewna grupa przeciw rosła w ostatnich latach się taka grupa innowacyjnych działających już trochę innych warunkach krajowych przedsiębiorstw wytworzyła je, ale nadal jest względnie mała nieistotna politycznie natomiast z wielu względów tempo sytuacja drobnego biznesu troszkę przypomina sytuacje i je pracownik plików, ponieważ ich siła przetargowa relacji do do tych Grzegorz w dużych korporacji również znikoma czy, jeżeli ktoś ma wpływ na regulacje to na pewno większe ci, którzy ad Ela czegoś co jakiś spisek tylko po prostu ci, którzy często organizują mają więcej możliwości lobbingowych więcej pieniędzy, a albo są lepiej zorganizowani to po prostu ci w tych różnych regulacjach inna czy polityce rządowej dotyczącej np. rynku pracy wygrywają tak no to ich, jeżeli popatrzymy na to jak w ostatnich latach chociażby działa sektory sektor przedsiębiorstw no to widzimy, że organizacje biznesowe np. całkiem skutecznie lobbują na rzecz zwiększenia imigracji do Polski, że tutaj tak deregulacja napływu pracowników jest wynikiem pewnej presji ze strony sektora biznesu PW drobny biznes, który jest często bardzo medialny i często też taki najbardziej namacalny dla dla przeciętnego obywatela obok wielu z nas pewnie masz swoje rodzinne czy przyjaciół drobnego przedsiębiorcy czy nawet kogoś na jednoosobowej działalności, więc moja interpretacja jest taka, że ten biznes drobne często ne i jest on jest jest jest tylko w przetargach poszkodowany, ale w tym sensie, że jest nie są również wykorzystywany ideologicznie przestępców tak dużymi, a Lech przykładowo mówi się o podatkach dla przedsiębiorcy należy je obniżać podczas gdy ten duży biznes duże korporacje spokojnie mogłyby płacić większe podatki istotnym nie zginęły dla drobnego przedsiębiorcy faktycznie podwyżka podatków może być tutaj wyniszczająca dobrze, ale wróćmy jeszcze do ekonomii Kalecki Pańskiej i monopoli i współczesności jak to jest że, gdzie nie spojrzeć w dzisiejszym kapitalizmie dzisiejszej gospodarce jak patrzeć na nią stać z lotu nie wiem satelity prawda na cały świat to właśnie monopol na monopolu mamy monopol monopol Facebooka mamy monopol w inne w usługach też nie jak produkcja samochodów czy nie monopol, ale w takim sensie, że tych firm jest kilka, czyli centralny, czyli oligopol na mamy pewno też innych branżach, które pan pewno zmieni, a taki oligopol dachach no tutaj i ta tendencja jest jednoznacznie w kierunku koncentracji też takie lata kryzysów często sprzyjają koncentracji, ponieważ to okazja do niepewnych wrogich przejęć wtedy część firm upada te, które się uda przetrwać czasami mi, aby nieraz dzięki wsparciu rządów krajowych, które są Take konkurencji skuteczniejsza no to przetrwają i ostatnie lata to widzimy, że jest taka fala koncentracji ona troszkę jest równoważona w tym, że pojawiają się nowi wielcy gracze mianowicie firmy chińskie czy indyjskie one dotąd konkurowały działały na mniejszą skalę na rynkach krajowych, ale teraz nowa też byli tak podwykonawcami wielkich elektronicznych zachodnich czy japońskich firm, a teraz zaczynają rosnąć pierwszą rolę diety są takie trochę przetasowania, ale co do zasady to struktura Anna monopolistyczna skoncentrowana jest zachowany, a co takiego na ministra na Kaleckiego iński odpowie na ten problem co co robić w przyszłości rasy czy dobre pytanie tutaj, ponieważ to jest problem to jest de facto jest zagadnienie globalny, więc za działania na poziomie krajowym są nieskuteczne siłą rzeczy jest tutaj uregulowanie tego sączy się czymś takim, że taki kraj zostanie na dłuższą metę wyłączony z obiegu wielkiego kapitału kapitał sobie będzie działał w pozostałych krajach z powodzeniem podał co więcej można powiedzieć, że działania krajów w nieraz wręcz sprzyjają takiej monopolizacji bo, bo te wielkie, bo było wstyd, bo te firmy w konkurencji światowej są wręcz wspierane przez przez swoje rządy, więc tutaj jedynie w danym staje się siedział monopolizacji te działania skoordynowane chociażby na poziomie Unii Europejskiej mają szansę to się troszkę dzieje trzeba przynajmniej w niektórych niektórych obszarach nauczycielem problem jest taki, że nikt nawet jeśli popatrzymy na politykę Unii Europejskiej zatem musi stać jakaś siła polityczna na stanie jest także ci decydenci komisji Europejskiej, którzy co prawda lubią się powoływać na na prawo do wolnej konkurencji przewagę będą sami siebie występować przeciwko wielkiemu światowemu biznesu tutaj musiałoby się pojawić jakaś przeciwwaga ze strony ruchów społecznych czy też organizacji pracowniczych co myślę, że tutaj najlepszą odpowiedzią jest wywieranie presji ich oddolnie czy samoorganizacja po stronie tych pozostałych grup podobnie, jeżeli myślimy o ich o tym jak np. polscy przedsiębiorcy edycji dotąd mali średnia oraz nieraz także duże, że mieliby konkurować dla nich prawdopodobnie dobrą ścieżką jest równie samoorganizacja i szukanie pewnego wsparcia do tego, żeby mogli ich rosnąć, by mogli stawać zwolniono, ale to są to wiadomo to taki jest znanym logo ogólnie słuszne, że tak powiem to co pan mówi, ale chodzi mi o to że, gdyby ta Unia czytelna ten świat jakoś się jednak ocknął i powiedziało Krajna jednak te monopole są za duże torze Gogol decyduje o tym co 95 % ludzkości może znaleźć w internecie, czego nie może znaleźć w internecie w zasadzie 1 pstryknięciem algorytmach nie wiem jak to inaczej pojedzie 1 z ustawieniem algorytm mógłby zmienić nawet gdyby zakres informacji, do których ma dostęp większość ludzi może to jest jednak chore to co na taka Unia mogłaby wstrzymano polami zrobić pana zdaniem w czasie co ekonomii Kalecki Mińska mówi Rz odpowiada tej branży, jaka jest recepta wierzyliśmy, że już się datą to co robić tak znaczy tutaj też jest taka troszkę przewrotność Paradox paradoks kapitalizmu można zauważyć, bo z 1 strony patrząc od strony efektywności produkcji no to monopol to jest czy oligopol duża firma w każdym razie NATO to jest bardzo efektywne rozwiązanie tak mamy niesamowite efekty skali tutaj mamy niesamowitą wydajność pracy potencjał badawczo-rozwojowy w większym mieście mniej niż wielu gospodarek czy sieci uniwersyteckiej, więc tutaj też chodzi o to, żeby nie wylać tego dziecka z kąpielą kojarzymy ją o jakie tymi korzyściami technologicznymi czy gospodarczymi podzielić prawda to znaczy jak jak to zrobić także ten dochód wypracowany był równomiernie rozdzielone no i tutaj można zauważyć takie z grubsza 2 z baz dla stanowiska aż 2 grupy Lu Lu naukowców z 1 strony mamy optymistów takich, którzy twierdzą, że kapitalizm da się w jaki sposób reformować i znaleźć takie instrumenty, które jest kupić uczniom bardziej ludzkim znośne i sprawiedliwym drugiej strony i tutaj pewnie Kaleckiego mogliby się do tego grona zaliczyć mamy grupę mniej lub bardziej krytyczne wobec kapitalizmu, więc do tego, że właśnie chociażby ta monopolizacja jest jest lub dłuższe tym okresie siłą prowadzącą do stagnacji prowadzącą do tego, że te przedsiębiorstwa wielkie dzielą się między sobą zyskami, ale po pierwsze nie ma kto tych dóbr kupować po drugie na skutek niższej konkurencji również presja na innowacje na nowe rozwiązania maleje wręcz przeciwnie notę o monopole i oligopol są oskarżane o to, że jakieś innowacje wstrzymują, dlatego że nie chcą czy wykupują np. małą firmę, która wymyśla nie wiem nowy typ silnika były takie przypadki, że po to, żeby właśnie produkować dalej to co się produkuje i Niemiec 3 nie mieć innowacji no bo jakiś powodów w tym wielkim firmom samochodowym akurat ta innowacja się nie opłaca tutaj na zauważmy, że jak zostawiane w ogóle na boku kwestie społeczne środowiskowe tego czy jej działalność tych przedsiębiorstw jest w ogóle, jaki ma efekt na realizację celów zdrowotnych celów głodu i t d . bo bo skupiamy się tylko na takim odcinku dotyczącym pewnego stopnia koniunktury i zatrudnienia podziału dochodu no i teraz tutaj ci bardziej krytyczni siedzieli na ławce i go w kapitalizm ma takie tendencje do stagnacji ich do malejącej stopy zysku i nikt w rezultacie to co by demonstrować oni tak ta grupa przewiduje to są raczej na nawet powracające coraz częściej coraz ostrzej kryzysy, które dziś to skończą się przed tworzeniem się transformacją, bo czegoś innego nowego systemu społeczno-gospodarczego, a ci mniej lub bardziej optymistycznym scenariuszu albo pesymistyczne Grzędzice co daje każda z tych w liście ścieżek jest jest dosyć prawdopodobna z 3, dlaczego warto zaznaczyć właśnie, że nie ma nie ma takiej 1 zgody czy ten kapitalizm jest reformowany czy nie waha, ale czy odpowiedział na monopol jest np. podzielenie firmy no to takie działania od zawsze rząd, kiedy były monopole, więc kolejach np. Tczew oraz innych na winnych działach gospodarki też, że w latach trzydziestych czterdziestych, a to po prostu dzielono te firmy na na mniejsza czy pan uważa w kadrze dzisiaj podzielenie tych wielkich firm gasła z firm innowacyjnych Gogol, a tu Facebook Amazon podzielenie ich na mniejsze miałby sens zresztą za duże, że po prostu należałoby dogadać na poziomie jakiś decyzję ma ogólnoświatowych albo przynajmniej Ameryka z Europą IT firmy zmusić do podzielenia do podziału na 3, jeżeli mimo takich, ale w innych działaniach, które mają zachować pewne ramy produkcji ramy ramy funkcjonowania gospodarek formy kapitalistycznej na to faktycznie ten podział wydaje się być rozsądnym tutaj kwestię podziału n p . są już, że od lat praktykowane w obszarze sektora bankowego, gdzie jest dosyć jasna zależność między koncentracji sektora bankowego, a różnymi patologicznymi zachowaniami bądź niestabilnością i teraz niektóre kraje tym co też nie jest także to łatwo przeprowadzić, ale faktycznie coś takiego przeprowadzają co do takich nowoczesnych monopoli, które pan wymienił no to faktycznie również są tego typu propozycja jest ona sformułowane, zwłaszcza w odniesieniu do ich władzy czy posiadanie naszych danych osobowych i tego co ja jak i jaka to jest wielka władza na przyszłość we wrzeniu do sztucznej inteligencji cyfryzację różnych procesów ekonomicznych jak również kontrolować dostęp do tych danych czy jesteśmy w stanie ograniczyć monopolistyczną de facto władze kilku największych firm informatycznych na świecie w odniesieniu do tej przyszłe przyszłego kluczowego czynnika gospodarki, jakim będą właśnie nasze dane osobowe grają internet to właśnie, bo to co ważne rzeczy pan powiedział, ponieważ oczywiście też, by państwo wyjaśnijmy, że nota nie chodzi o to, żeby np. Facebooka podzielić na 10 z boków i każdy z nas będzie się musiał zarejestrować założyć konto na 10 Facebooka, bo w sztaby taki wysnuć wniosek, żeby w ogóle, a i tak prawda jakoś tam nie wiem Polacy będą przyporządkowanie do Facebooka nr 1 Grecy do Facebooka 2 będzie straszny bałagan nie wchodzi w skrócie o to, żeby FAI żebraczka itd to dobro, które dla Facebooka jest źródłem miliardowych zysków i które będzie coraz bardziej wartościowe, czyli wasze informacje o waszych przyzwyczajeniach oto co klikać w Opolu byliście i t d . żeby to, jakby nie było wyłączną własnością Facebooka tylko, żeby wyjąć to spot z kuratoriów Facebooka czy informacje o was, żeby dostęp do tych danych, żeby był nadzorowany przez jakąś instytucję sterowaną demokratycznie po drugie, żeby nie tylko Facebook miał do tego dostępna w skrócie jak dobrze rozumiem tak tak tak też jest jak rok jestem ekspertem w tym obszarze natomiast mogę też polecić prace Jana Zygmunta Skibę z fundacji i strat, który też świetną robotę tym obszarze wykonuje ta Fundacja wydała taką książkę o właśnie między imiona na polach cyfrowych, więc tutaj 1 z 1 z propozycji, bo to dotyczy chociażby n p . Ubera, który kolejna kontrowersyjna i aktualna sprawa bera, który dzięki swojej polityce finansowania de facto czytamy, że ma cały czas napły w gigantycznego kapitału spekulacyjnego i jest w stanie wypierać sieci taksówkarskiej na całym świecie SA i wybiera się również nieraz sieci transportu publicznego się okazuje po prostu bardziej z bardziej korzystnym rozwiązaniem MNI tutaj raczej korzystne w tym sensie, że w tej chwili tanie jeszcze wejdę panu słowo wyjaśnił, że do powiem jak działa mechanizm raczej cały czas na świecie są inwestorzy z gigantycznym kapitałem Funduszem Jedynka dzień dokonania niechęć do lokali fundusze, które mają gigantyczne kapitały, które inwestują w Ubera, ponieważ wierzą, że za tam dwa -trzy lata 5 on przyniesie gigantyczne zyski portu dają pieniądze na inwestycje warte miliardy na inwestycje przeznacza na to, żeby proszę państwa np. jeździć poniżej kosztów i Fed nie zarabiać, a Uber w tej chwili nie musi zarabiać na wszystkich rynkach, ponieważ nie musi zarabiać, więc może oferować usługi poniżej, a innych kosztów no plus to oczywiście, że nie płaci podatków, że ci kierowcy nie muszą mieć tych wszystkich zezwoleń tak dalej to jest też w Polsce gruby problem to państwo słyszeliście o strajkach taksówkarzy moim zdaniem uzasadnionych w związku, z czym jak już wykosi tych taksówkarzy Uber oraz jak pan teraz mówi w niektórych miejscach również transport publiczny, bo okazuje się, że Uber jest tańszy czy Combat konkurencyjny wobec transportu publicznego, ale nie taki zdrowej konkurencji go właśnie konkurencji dotowanej w tej chwili przez tych inwestorów, bo to oczywiście zostanie tylko Uber co nastąpi co robi monopol na końcu to może pan powie co nam na końcu robi Mano Polak żyje z monopolem Cupra jest Price podnosi ceny w notach tak w taki właśnie to jest to niesamowite, bo często w takiej debacie publicznej, jeżeli mówimy o takich sprawach jak roboty cyfryzacja nowe technologie informatyczne nowe źródła energii to co jest nam przedstawiane jako pewne niesamowite zagrożenie, które nam zabierze pracę nerek, dzięki któremu los wielu ludzi staje się bardzo niepewny niestabilny uzależnione od od wielkiego biznesu podczas gdy są to technologie które, gdyby były mądrze wykorzystywane są one mogą stworzyć cuda dla celów społecznych dla celów środowiskowych i potencjalnie mogą nas uratować przed ZAK zakładom klimatyczną, chociaż tutaj pewnie głosy, by byłyby podzielone natomiast organizacja produkcji, gdzie my zleciliśmy zostawiliśmy te wszystkie rzeczy wielkim korporacjom w imię pewnej ideologii wolnorynkowej własności prywatnej powoduje, że to faktycznie staje się zagrożeniem się stać się dzieje to jest w praktyce bardzo niebezpieczne my tutaj pełna demonopolizacja przywrócenie tych wszystkich wartości tych technologii ich domenie publicznej przywrócenie ich do do realizacji celów społecznych no i jest jakimś gigantycznym wyzwaniem wg mnie dla lat dla społeczeństwa najbliższe dekady to co można na boku troszkę ekonomii Kalecki chińskiej, ale faktycznie się to bardzo mocno wiążą się formułą w re przypominam proszę państwa, że rozmawiamy z dr Maciejem grodzieńskim o ekonomii Kalecki irańskiej i w poprzednim odcinku naszej audycji rozmawialiśmy o o stymulowaniu popytu, czyli pierwszym filarze ekonomii teraz rozmawialiśmy monopolizacji, czyli jak w drugim filarze, czyli tych z takim obszarze, który nad, na które ekonomia Kalecki często bardzo mocno sorry zwraca uwagę i trzecia rzecz, na którą ten nurt ekonomii w nakładzie duży nacisk to są nierówności społeczne czy Pomorze w skrócie powiedzieć w jaki sposób ekonomia kieleckie Mińska na myśli o nierównościach społecznych tutaj mamy podejście tak tzw. klasowe czy przyjmuje się, że w gospodarce są pewne klasy społeczne i te 2 podstawowe klasy to są pracownicy czy też robotnice oraz kapitaliści przedsiębiorcy czasem się wyróżnia jeszcze np. pracowników umysłowych czy menedżerów jako dodatkową klasę rentierów na mnie teraz jakieś mówiliśmy o monopolizacji to mieliśmy żona w pewnym sensie wpływa również na to jak ten dochód Narodowy jest dzielony czytaj wynikiem tego chociażby jest takim takim 1 z 1 prawidłowością obserwowaną w wielu krajach jest malejący udział płac dochodzi znaczy, że PKB rośnie, ale w portfelach niekoniecznie wszyscy obserwują równomierny przyrost, a dla części jest nawet stagnacja w ten najlepszy przykład SA jest gospodarka amerykańska będzie, więc od lat osiemdziesiątych przełom lat siedemdziesiątych osiemdziesiątych no cóż PKB czy wydajność pracy stale rosła, ale średnie wynagrodzenie zatrzymało się w miejscu i tutaj cała ta luka między tymi 2 Eli wielkościami się cały czas pogłębia co skutkuje tym, że udział pracowników w tworzonym dochodzie jest coraz mniejszy od przyjścia tutaj są względy solidny i sprawiedliwości społecznej względy społeczne względy jakości życia czy też stabilności politycznej z tym związane także, żeby np. Niemiec z Trumpem o, tudzież innych wykwitów, na który nie biorą się proszę państwa z Marsa ani z tego, że Putin tak sprytnie nastawił swoje role, że po prostu namówił ludzi do głosowania nad Trumpem co znaczy, że tych nacisków ze strony Kremla i nie ma tylko, że tworzony jest istota problemu, ale np. to, że od lat osiemdziesiątych płace jak pan mówi w stanach oczywiście, uwzględniając inflację z nitami stagnacja w wielu grupach zawodowych jest stagnacja w starciu większości grup zawodowych dna w USA jest stagnacja płac od wielu wielu lat tak na gruncie takim przed europejskim tutaj to stagnacja płac czy powolny wzrost płac znajduję takie uzasadnienie, że musimy być konkurencyjni w naszych mamy wolny handel mamy wolne przepływy kapitałowe między krajami, a wszystkie kraje Europy ze sobą jakiś tam stopniu konkurują konkurujemy również z Chinami 3 Ameryką północną w związku, z czym my nie możemy za bardzo tych płac podnosi, bo wtedy utracimy konkurencyjność naszej klasie przedsiębiorstwa nie będą w stanie tyle eksportować co dotychczas na problem jest tym, że jeżeli wszyscy jednocześnie hamują płace to w pewnym momencie nie ma komu kupować tych dóbr, które wytwarzamy w UE i ich faktycznie tutaj prace chociażby londyńskiego zespołu, ale i tak jej importu tureckiego na niski źle ono Baran pokazują świetnie, że i tak dla poszczególnych gospodarek europejskich czy dla niektórych z nich przynajmniej te cięcia płac czy ta wstrzemięźliwość w podnoszeniu płac jest korzystna, jeżeli weźmiemy pod uwagę całość całą Unię Europejską z nami zjemy ją jako 1 całość się okazuje, że to on wolne tempo wzrostu w unii Europejskiej ta przedłużona recesja to powolne wychodzenie bez kryzysu albo wręcz depresja w wielu krajach można właśnie przypisać temu, że tych wszystkie kraje, zabierając ze sobą w konkurencji zapomniały o tym, że ktoś te dobra musi jeszcze kupować, a co z tym można, by zrobić to tutaj można, by właśnie postawić na to, że jeżeli z udało się stworzyć pewną taką wspólnotę polityczną gospodarczą to trzeba pamiętać o tym, że nie tylko liczyć się konkurencja pamiętać o tym na poziomie autorstwa prowadzenie polityki gospodarczej prowadzenia kasy będą skoordynowane przez całą komisję Europejską przez Unię Europejską polityki UE, ale również ćwiczy się wspomniany już przed tygodniem popyt, żeby wydobyć Europę z recesji, żeby wydobyć miliony Hiszpanów Włochów czy Greków z bezrobocia, bo musimy ten popyt zaczął symulować musimy zmienić zacząć zwiększać płace musimy czasami także nawet uruchomić wspomniane już wydatki budżetowe, żeby gospodarka ponownie rozruszać tutaj przykładowo Niemcy jako ten wzór tych ostatnich lat tak dla całej Europy stawiane no faktycznie konkurencyjność jest niesamowita tej gospodarki płace co prawda nie mnie nie rosną tak szybko, jakby mogły na problem w tym, że w pewnym momencie również Niemcy trafią na barierę, że ktoś nie nie będzie komu kupować tych niemiecki samochód czy czy maszyn, a jak chciał jeszcze wrócić do kwestii nierówności na koniec roku rozumiem, że to wszystko się łączy w tym sensie w ten sposób może jak płacenie rosną i jak pan mówi większa część, że jest z tego wyprodukowanego wartości trafia do kapitału, aby coraz mniejsze części do pracowników to po prostu nierówności się zwiększane właściciele kapitału coraz więcej mają tego kapitału z kolei nie bardzo mogą inwestować, bo ci, którzy mogliby kupować do nich trafia coraz mniejsza część tej wyprodukowanej wartości w postaci płac, które są stagnacji i w związku z tym nożyce nierówności się rozbierają no, a popyt świata tak tom tom Niemcy tak ekonomiści greckie państwo myślą o nierównościach, a na popyt niż popyt konsumpcyjny siada ewentualnie składane w niektórych krajach programami socjalnymi innych zadłużeniem prywatnym noc bardzo wielu krajach Europy z zadłużeniem prywatnym i chyba w stanach też tak z drugiej strony inwestycje nie są zbyt imponujące, bo było właśnie przedsiębiorcy nie inwestują, gdy nie ma popytu, bo co się dzieje z tymi zyskami one trafiają w takiej bazie innej formie na rynki finansowe czy do sektora bankowego, a sobie spokojnie pracują ewentualnie w niektórych okresach pompują bańki spekulacyjne, więc jeszcze taki jest efekt uboczny tego tych pogłębiających się nierówności na koniec czy pan uważa, że to, o czym pan wspomniał, że obecna gospodarka wielu ekonomistów twierdzi żona ma taką skłonność do coraz większych wahań to znaczy, że ich wzdłuż dróg co chwila kryzys i potem takie powolne być może wychodzenie z niego potem odbić się jakieś szaleńcze odbicie na jakimś rynku właśnie, jaka spekulacyjna bańka nie na rynku nieruchomości potem znowu kryzys tak co chwilę prawda czy wy ekonomiści nawet, mimo że Kalecki pańscy ludzie, którzy nawiązują do myśli czy Michała Kaleckiego czy wy uważacie, że właśnie to jest wynikiem zwiększenia nierówności znaczy, że ta odwetowa chciwość współczesnej gospodarki taka jej nowy dołek nieprzewidywalność, chociaż to zawsze trudno mówić o przewidywalności w ogóle, ale dobrze w naszym życiu, ale że taka jest większa Wach i jego żona wynika właśnie z tym, że ze wzrostu nierówności fakty te rzeczy się bardzo bezpośrednio ze sobą wiążą tutaj ich wydaj pytanie czy to jest coś, czego uda się jakoś uniknąć tak czy to nie jest pewna jak właśnie w istocie Kalecki czy wcześniej Marks niestety prawidłowość całego systemu gospodarczego jako takiego im to możemy od czasu do czasu hamować od czasu do czasu mają łatać dziury odwraca na chwilę tendencje, ale jednak ta po pogłębiająca się koncentracja, od której dzisiaj zaczęliśmy siłą rzeczy będzie się odbijała na nierównościach i w ten sposób się właśnie kończyła w bardzo dziękuję to była audycja ekonomia się chwieje naszym gościem był dzisiaj dr Maciej Grodzicki ekonomista z uniwersytetu Jagiellońskiego współpracownik fundacji Kaleckiego zda usłyszy dziękuję do usłyszenia jeśli chcesz lepiej zrozumieć co się dzieje na świecie i dlaczego dzisiejszy kapitalizm ma tyle problemów to podcast dlaczego Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: EKONOMIA SIĘ CHWIEJE

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

REKLAMA