REKLAMA

Czy wszyscy startujemy z tym samym? Co ma większe znaczenie: geny czy wychowanie?

Data emisji:
2019-05-11 11:00
Prowadzący:
Czas trwania:
26:05 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Głowacka z 116 zaczynamy nasz sobotni magazyn Radia TOK FM, czyli święto nauki technologii na naszej antenie Karolina Głowacka przy mikrofonie wydawczyni z programu jest Katarzyna Murawska realizuje Paweł Dolecki mili państwo zaczniemy od takiego oto tematu co decyduje o naszym sukcesie o poziomie inteligencji, dlaczego jedni rozwijają swoje talenty, a inni nie jak nie zmarnować zdolności naszych dzieci czy wszyscy startujemy z tym samym geny czy środowisko zadamy takie pytanie w Rozwiń » naszym studiu jest obecny pan dr Wojciech Dragan dzień dobry dzień dobry ani dzień dobry państwu wydział psychologii Uniwersytetu Warszawskiego pan doktor naukowo zajmuje się właśnie uwarunkowaniami genetycznymi środowiskowymi i od razu muszę powiedzieć, że pytanie geny czy środowisko jest z jak sądzę fałszywe, bo to raczej jest pytanie ile geny, a ile środowisko nie jest tak to bardzo dużo wie na ten temat i jestem w stanie wydać na panelu Julia Holak, kto wie jak obejść sławą redaktor tak dumny z panią redaktor potem wstał i higieny i środowiska dokładne nad taktyką ile razy ile czego i, dlaczego no to on zależna Pagedu w akcjach architektem psychologowie zwykli byli zaczynać wszelkie opowieści to zależy oczywiście od całego co mamy na to stać, jeżeli chodzi o to, o czym pani wspomniała, czyli o rozwój poznawczy o inteligencję na to tutaj będą się posługiwać miał z działalności, czyli tego w jakim stopniu różnice w zakresie danego danej cechy są wyjaśniane przez Gene, a tu od razu chciałem zrobić na wjazd 3 nauka ma dobrą definicję inteligencji tym bywają różne definicje inteligencji tak znaczy nie ma 1 definicji inteligencji ta która, jakby dominuje i którą znała już pierwszy sposób nie można badać tak znaczy ta definicja, która o, którą się używa oto do badań inteligencji jest oparta o ujęcie tak tzw. psychometrycznych czy uznaje się większości takich teorii inteligencji, że mamy do czynienia z koszerną ogólną zdolnością globalną zdolnością poznawczą ta, która jakoś tam wpływa na wszelkie aspekty naszego funkcjonowania poznawczego tak, ale fizycznie to co to będzie, że jakoś szybciej zrozumie, że na euro łącznie z myślą, że ruch fizycznie, że tak powiem to ma mogą być różne rzeczy i jakby nie chodzi tylko o szybkość tak przetwarzania bodźców, ale to może chodzić o jak wielkość pól skojarzenia ze straży mostku objętość mózgu są badania Pentora, okazując brak też tak mówią, że gułagi do trochę głupsze tak, ale są były osoby, które nie miały fałd był całkiem dobrze funkcjonowały intelektualnie także tonie USA nawet znaleźli faceta no prawie mózgu, więc podanie no właśnie mózg jest jak z orzełkiem bardzo już tak tłem plastycznym organem jest w stanie przystosować do dowodu różnych sytuacji także to auto to mogą być to może być wiele rzeczy tak począwszy od od wielkości mózgu ilości połączeń tak naczep tutaj badania pokazują że, że osoby, które są Super inteligentne wcale nie mają tak dużo palą niemal tak dużo neuronów tak ona po paradoksalnie mają mniej tych neuronów natomiast one są lepiej skomunikowane z za sobą i pytam pana Otte fizyczność, bo czasami nam to umyka jakoś tak lubimy myśleć to inteligencja umysł, że to jest gdzieś taktyka chmurka na naszą głową trochę po zalewie to wszystko siedzi tutaj jest fizyczna walka średnią chyba przyjemna w dotyku jest to przynajmniej wyobrażam szara maść których, która efektów, której siedzi nasza świadomość inteligencji to wszystko no ale wracając geny czy środowisko jak może w ogóle to policzyć no, więc tutaj takim taką metodą, którą stosuje się do oszacowania wpływów z genów i środowiska taką główną metodą jest metoda bliźniąt bliźniąt wychowywane z urazem mamy jak zapewne wszyscy wiemy 2 rodzaje bliźniąt Manon tez egzotyczne, czyli popularnie zwane jedno dwu jajowe, które różnią się między sobą Mono od zygoty ocznych z tym, że u nas dotyczy mają w 100 % ten sam materiał genetyczny, więc wszelkie różnice między nimi będą wynikały ze różnic z wpływów środowiskowych ta metoda z grubsza polega na tym, że porównuje się podobieństwo pod względem jakieś cechy właśnie w tych parach bliźniąt Mono i z jego etyczne ma specjalnymi metodami jak w oszacowaniu zwołuje się udziału EG nos i udział środowiska, że już rozmawiamy sobie o inteligencji czy funkcjonowaniu poznawczym to tutaj szacuje się, że tak przeciętnie bym powiedział o 5060 % zmienności w zakresie tej cechy da się wyjaśnić genami takim życiem co jest ba bardzo ważną informacją dla dla myślę naszych słuchaczy to torze ja mówię o o o przeciętnej odliczalności to znaczy takiej, która przecina różnego Howard wiekowe okazuje się, że odziedziczą wolności inteligencji jest mniejsza o małych dzieci, a zwiększa u osób dorosłych niż w momencie, gdy mówimy tylko tych samych osobach mówimy o doznanych od czworga oraz latach mówimy o tych samych osobach i to nie są tylko takie badania przekrojowe, że nie badano jedno wobec dzieci potem inną próbę dorosłych, ale ten sam efekt zaobserwowano również badaniach podłużnych tak czy te same osoby badana jako dzieci i badane jako osoby dorosłe i na tych samych próbach wykazano jak bez wzrost o działalności inteligencji wraz z wiekiem co należy tłumaczyć taki sposób zamierza uważał zdalnie genów tak po to, brzmi paradoksalnie i to jest taki bym powiedział wbre w zdroworozsądkowym rezultat badań, ale to jest to jest taki 1 z bardziej bym powiedział zredukowanych rezultatów, jeżeli chodzi o genetykę i inteligencji to można wytłumaczyć się 2 procesami i 1 proces to jest promuje się podhasłem procesu innowacji to znaczy, że mamy takie zjawisko, że coraz to nowe grupy genów u się uaktywniają włączają się i ich wpływ jest wtedy widoczne we z Senatu lepiej i jak wskazują takie metaanalizy tandetę to proces innowacji trwa do około 0809 . roku życia czyli jakby okienka rozwojowe następujące po sobie i coraz to nowe grupy genów w związku z dojrzewaniem organizmu tak zgłoś się uaktywniają się włączają się listy ich efekt jest widoczne potem te defekty genetyczne stołu powiększana poprzez inny proces, który nas nazwana aplikacja to znaczy te pierwotne wpływy genetyczne rzutują na środowisko poprzez środowisko, jakby ten efekt się powiększa czy innymi słowy ten to co jest na początku genetyczna i nie wchodzi w interakcje ze środowiskiem, które wzmacnia te efekty genetyczne czy np. nie mamy Super zdolne dziecko prawda mamy dziecko nie pięcioletnie, które w charytatywnym w Batmanie mocarstw nie to nie jest dobry przekaz, bo Madsen to jest na tym krańcu Anglii, więc może nie bierzmy ekstra mocne mocarstw to jest ekstremum albo jest, że mamy tak jest bardzo zdolne dziecko, które w wieku 4 lat czy to już tak samo z siebie zaczęła czytać nawet co robią rodzice rozumnie rodzice tak chce założyć lokalnych w dniu 6 lat no dobrze, ale mamy czterolatka, który nie ma co robią rodzice którzy, którzy mają takie dziecko kupują książki tak zachęca go tak czy jakby to, o co było pierwotnie genetyczna jest po symbolizm jest wzmacniane poprzez środowisk, ale to właśnie Lwów ciekawe zobrazowanie tego czym jest środowisko pan mówił o tym, że inne badanie naiwny generalnej na środowisko można np. przeprowadzać przy okazji rozwoju bliźniąt znane zwykle na szczęście jest także bliźnięta rozwijają się chciał się powiedzieć tak po ludzku w tym samym środowisku znaczy tej samej rodzinie wiedzą pewnie podobne rzeczy, więc czym jest to środowisko dla pana tutaj w tych badaniach, o których mówię wyróżnia się 2 rodzaje środowiska tak takie środowiska, które sprawiają, że członkowie danej rodziny się upodabniają do siebie i tutaj nazywamy to środowisko wspólnym po polsku po angielsku to będzie się nocne trwają moment czy takie współdzielone środowisko tak czy te wszystkie czynniki, które są dla nas wspólne np. status społeczno-ekonomiczny rodziny liczba członków rodziny tak jak wszystko to co z jednakowym stopniu wpływa na członków rodziny w tym samym stopniu natomiast jest jeszcze drugi raz środowiska, czyli takie podziału na środowisko specyficzne pakt takie efekty środowiskowe, które są unikalne dla każdej jednostki czy wszystko to co się np. dzieje poza rodziną tak czy wszystkie, jakie zdarzenia przypadkowe bez męża mamy dwoje bliźniąt jedno zachorowało jedno zapadną na chorobę ciężko tak powiedzmy, że niestety nie było szczepione zapada na Odrę i ma powikłania po tej Odrze taka drugie jest zdrowa najtańsze są źle taki indywidualny aspekt to środowisko to z bardzo szerokie to po prostu to wciąż żyje na wszystkie czynności konkludentne to jest to to nie jest tylko to nie jest tylko im to co tradycyjnie się rozumie pod hasłem środowisko, czyli interakcję z rodzicami osobami toczącymi się nauczyciela nie to jest znacznie znacznie znacznie większe znacznie szersze konstrukt tak zjawisk pan dr hab. Wojciech Dragan za chwilę do państwa wrócimy z rozmową i dołączy do nas jeszcze innych praktyk w 1121 wracamy do naszej rozmowy o tym co wpływa na rozwój intelektualny dzieci i dorosłych w przyszłości nasze studia przypomnę dr hab. Wojciech Dragan wydział psychologii Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry raz jeszcze 2 i zadzwoniliśmy do pani dr Marty Majorczyk pedagog z uniwersytetu SWPS dzień dobry pani doktor milioner z jak to jest pani perspektywy bardziej praktycznej jak rozumiem jak rozpoznać zdolności u dzieci, jakie ukierunkować jak nie przytłoczyć przeważnie legalni o tyle skomplikowana dla parafii mamy do czynienia z dziećmi już prawo i Giovanni Agnelli, a i ja jak u wagi problemu kierunku, ale moi rodzice już od początku lat starają się o barierę, ale jak konserwować i o operują mundur o o różnych jakich propozycji Ateny nie jest to by ich i jak nie do końca wygodne w tym tempem rozwoju dziecka aktywni rodzice chcą, aby dziecko wcześniej poprawiło toi toi toi robią wszystko robi to osiągnęło w PRL prawem jest to jak do zgodne z tempem rozwoju dziecka, ale nie każda jest to dobre dla władz UE, a jego funkcjonowania, a także Weronika aktualnie konia i tu mogą pojawić różnego rodzaju HLA oblany trudności, a w relacjach, że tak były trudności wychowawcze, bo to jest trochę tak, że oto pojawi się on pojawia się na świecie ten nowy mały człowiek jak gdyby te dzieci wyglądają przepraszam wszystkich rodziców, ale generalnie podobnie ich na początku też nie za szczególnie te natomiast, więc może być takie wrażenie, że w ich małych główkach w tym jest wszystko takie samo Otóż wracam do pana doktora teraz czy to jest także rodzimy się z tym samym, że startujemy z tym samym, że te wszystkie dzieci, które leżą dzisiaj na porodówkach mają dokładnie takie same szanse i wystarczy właśnie wysyłać na kolejny mecz z UE były specjalne zajęcia z żaby no w przyszłości jednocześnie otwartymi Picassa inna na pewno wszystko co tacy sami się nie nie rodzima tak czy inną jest to baza biologiczne, które nie przeskoczymy, chociaż oczywiście duże oddziaływanie ami środowiskowymi we wczesnych latach jesteśmy w stanie zmienić są wczesne lata mogą wczesne lata szkolne tak, czego są różne programy, które sobą to szczególnie w stanach Zjednoczonych takie nastawione na niwelowanie różnic wynikających ze statusu społeczno-ekonomicznego chociażby to, o czym mówiłam, że to środowisko wspólne właśnie ma jakby dużą rolę w tych wczesnych latach tak jakby te interwencje na tym etapie potrafią nam dużo dużo zmienić tak oczywiście sama sama baza biologiczna bez tego bez tego czynnika środowiskowego to niech będzie chrzest no tak chcieli jednak gdy los jest on, ale leń to nie da radę Dawid Nowak z ludźmi, zwłaszcza że, jakby bycie ćwiczenia skłonność do RODO, jakby praktykowania różne rzeczy to pogłębianie swojej wiedzy również ma swoje uwarunkowania genetyczne czy to nie jest także, że jak jesteśmy w stanie się zmusić tylko kaszel to pewne komponenty genetyczna tutaj wchodzicie pracowitość statusu jest czyjaś zasługa tylko po prostu po to, poniekąd w regionie w kontaktach czy bez osoby, które są bardziej skłonne do zdobycia bardziej sumienne i i pracowity maj to osoby będą sięgały w połączeniu oczywiście Zych z talentem tak tak badania np. pokazując dotyczące tempa osiągnięć muzycznych w celu osiągania sukcesu muzycznego, żeby tutaj jest to połączenie tego tak tak tzw. talentu muzycznego tego biologicznie uwarunkowane do tej praktyki, która poniekąd jest uwarunkowana genetycznie tak ma jakiś tam dodatkowych czynników środowiska oraz jak połączyć się dym to, o czym pan mówi o tym, że we wczesnych latach wiele rzeczy się kształtuje także z taką wiedzą powszechną to znaczy wiemy n p . że małe dzieci błyskawicznie uczą się języka do tego, w którym wyrastają też języków obcych jeśli się ich na to odpowiednio wystawi z tym co mówi pani pani doktor jako gminy jako pedagog, żeby właśnie dzieci nie prze boksować, żeby nie mniej mnie nie gonić tego nie tego rozwoju, kiedy właśnie z trzeciej strony słyszymy, że Alone ktoś osiągnął sukces to był balet już od trzeciego roku życia, a jak ktoś jest najlepszym piłkarzem to właśnie od czwartego roku życia grałem w lidze trochę przekona rozwój, ale takie do nas docierają informacje do rodziców, więc jak sobie z tym radzić pani doktor ja przede wszystkim chałupie i powtarzam Maziarza BOR było, a Brel kucharki z betonu i dziecko i baczniej obserwować i podążać za jego, a mniej lub karami zainteresowanie Aniela i rentach z naszymi planami naszą misją tego jak dziecko ma wyglądać po lotach powiedział van Halen profesor pełnych, choć inne rodziny na świat pewnym kapitałem i kapitały Real kupił je dla każdego z nich tam bowiem, że ich ogólny wynik aż do zmiany tylko PR jeżeli, a w naszej gminie nikogo nie było, a o talenty muzyczne nieogolony zatrzymali go lubię być takim grajkiem pakt euro i teraz nastawiamy stawianych witalność dziecko będzie potrafiło brak śniegu na brzegu Dunaju tak ani do końca i innych domowych długo nie chciał mnie tak, bo nie ma takiego długu publicznego, a my możemy debatować, jeżeli nasz konkurent tutaj reguł liczenia terminu tak wielką pracę systematyczność to zdarzenie będzie grało na tej gitarze i naukowej w momentach, ale nie będzie takich jak PLL lot koniaku, które były o poddaniu się tutaj rano start sport PL WP ile prawdy i taki u nas powodu nie jest do niego jak w polu zainteresowania może warto podążać w to, dzięki któremu patronuje mu decyduje sytuacja, kiedy dziecko nie ma tak mogło być refundowany bez zainteresowań można mu okazywać pewnego rodzaju oferty pokazywać zainteresować, ale Nienacki Kielak, by na konkretny alergen dziecko powinno moim zdaniem mógłby dawać jak powodem jest zgodne z jego właśnie był mniej nachalny pani doktor przekonują, że dzieci potrafią w poniedziałek chcieć zostać piosenkarzem we wtorek piłkarzem, a jednak w środę no to ścianka wspinaczkowa albo to są właśnie poszukiwanie wybrali właśnie poszukiwanie doświadczanie życia i eksperymentowanie eksperymentowanie świata i Radek Mik RO ba zrobiły doradzają, by jak na moment jak i wewnątrz lodowni koło oddziałują nie tylko rozbita, ale grupa rówieśnicza, a która ma duże ogromny wpły w na podręczniki będą chwiać, a interesowały ich o gwałt to są, jakby na ten moment robi, ale w domu, a w taki dobry dom dla, obserwując roli Europy jest wstanie zorientować jak te które, jakby mu zdolność, jakie dolnośląskie dziecko po śladach które, jakby wymogom EMA można rekomendować do firm do tego, żeby osiągnąć jak i Kangoo ranne jak i 2 LO Żary i niech to będzie przyszłość jako osoba dorosła i od, a rannych zajmował tekstów wspierać z takiego biologiczną psychologicznego punktu widzenia panie doktorze, bo wiemy już o tym, że mamy jakiś bazy biologiczną tych, które nie przeskoczymy, ale fajnie, by były nie zmarnować, więc jak w takim razie wspierać rozwój dzieci, ale też później dorosły, bo wydaje mi się, że bieg już napiszemy magister KO damy przykład wiemy co czasami nam się wydaje, że już nie musimy się dalej rozwijać się przecież tych naszych mózgach ciągle się dzieje to inna to jak wspierać to myślę, że to nie jest pytanie do mnie tylko bardziej to pani redaktor, ale doceniam mogę ze swojej perspektywy powiedzieć po prostu stwarzać właściwe środowisko tak to znaczy kreować takie środowisko, które będzie wzmacniać ten temat ten wpływ genetycznej to kto to myślę, że to są omijaniem szukać takich specjalnych rad dawać tak, że dzień dziecka ma talent muzyczny to taki talent, który widzimy nie jednorazowy Tax takie rozmawialiśmy przed wylotem, że w poniedziałek chce wyśmiewać tylko jest nastawione personalna na banana Band na temat transferu życia platform to stwarzamy mu to taką perspektywę to mądry rodzic co to będzie w stanie w stanie rozpoznać i Filip i pokierować dziecko tak my czujemy się w ogóle nie martwił o o dzieci, które mają SO w rodzinach jest dobrym statusem społeczno-ekonomicznym naprawdę to to myślę, że to rodzice sobie doskonale poradzą i rozpoznawalność jest też odpowiedź na to pytanie co roku czy też pogromcy, który niektórzy głoszą, że do wszystkiego doszli sami no niekoniecznie płynie nasz bardzo zależy w archiwum narodowe w arkuszu rozwiązali ten kapitał tak, o którym często zapominamy tak co z mózgami naszymi dorosłymi naszym rozwojem coś tam się jeszcze więcej cóż wart co oczywiście, że warto, bo ten wpływ genetyczne taką się cały czas tam może być także Marek na starość faktem to się do uaktywnienia się jeszcze mowa w PRL inna dlatego się mówi Jerzy ZG do własnych rodziców się podobnie menu znajdzie się w tak tak mało potwierdzenie od hełmu starego błąd, bo to co chciałem powiedzieć to ta to że trzeba dbać o to procesy plastyczności tak to znaczy, żeby ten numer w swoim most zachowywać się świeża warto stanąć w aktywność fizyczna aktywność poznawcza jest, że tak zwiększy w oraz sam na rozsądnym poziomie jeszcze nikomu nigdy nie zaszkodziła tak niektóre badania pokazują, że to na starość będzie procentować tak pani doktor, a co pani powie, bo też ci rodzice, którzy czasami wysyłają dzieci z 1 z zajęć na drugie co niekoniecznie sięgną po książkę takie mam czasami wrażenie co do pani powiedziała na koniec RLAH Jeremym warto na ten moment odczekać i może lada komendant może zredukować do tych najmniej 2 najważniejszych pH techniką startują gry w Londynie radością idą i lubią ten czas, by dać z filmami Daniel Badura 0 i ma obecnie chodzi po prostu obecnych realiach życia dziecka tak być LFL w Iranie emocjonalnie, bo okazywanie mu akt bez pracy w Indiach tak tego, że jest kochany, że Sopot TOPtrendy w PLL lot i dyrektor nie ma tutaj najważniejsza i daje też 2 inni jak i pani ta energia, która wywołuje u Hej, do dalszego rozwoju i Real i 1 i pomników, które warunkuje wrocławskiej, a oni to inteligent Jan Gietka rolnikom powiatu tylko do niej gankiem od finału, która na duży wpływ na to, że takie komornik juniorów osiągnąć, bo pani dr Marta Majorczyk pedagog Uniwersytet SWPS dziękuję pani serdecznie dziękuję bardzo i pan dr hab. Wojciech Dragan wydział psychologii Uniwersytetu Warszawskiego dziękuję serdecznie dziękuję bardzo ładne to nie jest to nie jest koniec ery Anny Matei części magazynu, ponieważ skoro tak sobie rozmawiamy o tym jak dbać o rozwój intelektualny to na pewno pomaga czytanie już czytaniu geniuszu spodziewamy się będzie bardzo inspirujące i o to mam dla państwa prezenty książkę złota era Isaksson nam do autora bestsellerowej biografii Stevea Jobsa, który tym razem postanowił sięgnąć po postać sprzed kilku wieków to jest książka Leonardo da Vinci gruba solidna biografia jako lektura również potencjalnie wpędzając w kłopoty muszę państwu przyznać przynajmniej ja tak miałam, kiedy wczoraj wieczorem zaczął ją przeglądać niż obejrzałem było bardzo późno to przecież rano trzeba do Radia wstać na zupełnie na poważnie, gdy z bardzo dobre rzeczy jest słodka Asi jest to trudnych chwilach geniusza jest jego próżności jest o jego wegetarianizm jest przekonania i o tym jak bardzo się rozpraszał portret człowieka z krwi kości jak zrecenzował od Sunday Times na książka Leonardo da Vinci łotry Isaksson my nie mamy dla państwa egzemplarze proszę do nas pisać na adres dla was ma w ataku kropkę sam dla was na potok kropkę fan jedenasta 36 za chwilę skrót informacji, a potem o marszu dla nauki Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: SOBOTNI MAGAZYN RADIA TOK FM - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

30% zniżki na hasło: WYBORY2019 - wpisz kod na stronie tokfm.pl/aktywuj aby skorzystać z rabatu!

Aktywuj teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA