REKLAMA

Wizerunek Matki Boskiej już dawno wszedł do popkultury. Elżbieta Podleśna to nie pierwszą osoba, która przerobiła jej obraz

Data emisji:
2019-05-12 07:20
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
30:50 min.
Udostępnij:

O badaniach nad wizerunkami Matki Boskiej w kulturze mówi dr hab. Anna Niedźwiedź z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Jagiellońskiego, autorka książki „Obraz i postać. Znaczenia wizerunku Matki Boskiej Częstochowskiej”.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

sąd może bowiem to weekendowy poranek stąd handlową do urzędu to od Karolina Głowacka przy mikrofonie słuchają państwo niedzielnego poranka Radia TOK FM, a teraz mamy dla państwa opowieść o matce Boskiej częstochowskiej o wizerunku matki Boskiej częstochowskiej o tym jak ten wizerunek od lat funkcjonuje w naszej kulturze my nasza rozmowa oczywiście jest poniekąd w kontekście tego co wydarzyło się wokół przeróbki pani Elżbiety Podleśnej tego, że została ona mnie Rozwiń » zatrzymana natomiast tym do zatrzymania jest rzecz jasna skandaliczna, ale chcielibyśmy teraz w radiu TOK FM zastanowić nad tym, dlaczego ten wizerunek jest tak bardzo istotny i czy on rzeczywiście jest niezmienne nie poddawany żadnym innym zmianom i znakomitą osobą do rozmowy na ten temat jest pani dr hab. Anna niedźwiedź, który z naszym krakowskim studio dzień dobry pani doktor dzień dobry pani doktor jest z Instytutu etnologii antropologii kulturowej Uniwersytetu Jagiellońskiego zajmująca się badawczą właśnie wizerunkiem matki Boskiej częstochowskiej efektem tych badań była książka Anny el obraz i postacie znaczenia wizerunku matki Boskiej częstochowskiej, a więc poświęciła pani spory kawałek swojej pracy badawczej właśnie temu wizerunkowi jak to wyglądało faktycznie to był po prostu mój doktorat tak ciężko się okazała sporą chwilę temu w 2000 piątym roku badania oczywiście prowadziłam jeszcze wcześniej ku mojemu olbrzymiemu zdumieniu, kiedy jako etnograf antropolog zaczęłam prowadzić badania nad wasze obrazem i postacią matki Boskiej częstochowskiej okazało się, że nie tak wiele badań prowadzonych właśnie nad takim wymiarem kultowym religijnym jak ten wizerunek funkcjonuje w takim doświadczeniu religijnym religii przeżywanej ja zresztą na ten temat trafiłam całkowicie przypadkiem jak to etnografów się zdarza, siedząc w knajpie w Krakowie przy rynku krakowskim jak bronić lat dziewięćdziesiątych siedziałam była taka knajpka ona już nie istnieją miał taki wystrój starej fotografii, ale zdecydowanie mniej pań zdecydowanie roznegliżowanych odpowiedziałbym tak, a wśród nich wymóg rzeczywiście wówczas antropologicznym zdziwieniu zobaczyłam wizerunek matki Boskiej częstochowskiej i pamiętam, że był taki mój właśnie tym terenowe odkrycie, kiedy zapytałam najpierw panią, która obsługuje potem właściciela tej knajpki czemu ta matka Boska i czy to tak w porządku, że obok tych wizerunków tych tych raczej z innego bym powiedziała obiegu kulturowego pani była 7 pan przytoczył swoją osobistą opowieść zaczęła się rozglądać za tymi matkami boskimi okazało się, że czy w moim mieście czy rozmaitych innych miejscach wiszą jeszcze wtedy były sklepy mięsne, które wisiały w rzeczywiście na hakach Chin rozmaite mięsiwa pamiętam, że mam takie zdjęcia ze sklepów mięsnych pomiędzy kiełbasami matka Boska częstochowska inny oczywiście ze to on w po dziś dzień wszędzie można zobaczyć choćby w autobusach wówczas jeszcze PKS-u i t d . i t d. więc zadziwiła mnie taka codzienna donosi, że zaległość tak wszędobylska i to pierwsze takie zaskoczenia antropologiczne, jakby to pozorne zmieszanie porządku w Warzymicach nie pasowało że, że taka przestrzeń i właśnie świecka wręcz no bardzo wyzywająco, jeżeli widział przedstawienia wizualnej ciało Knighta matka matka Boska częstochowska mimo wszystko, dlatego że akurat właściciel miał taką osobistą relację z tym wizerunkiem to była dla niego istotne w pani doktor, a jak pani ocenia to co się wydarzyło wokół Elżbiety Podleśnej i jak co mogę przeróbka będzie i odpowie może tak, bo oczywiście, że jako obywatel państwa jest mi po prostu bardzo smutno natomiast jako o jak antropologia odpowiem jako antropolog, bo szczerze, że ziarno po to tutaj jest tam jest szalenie ciekawe w ogóle co dzieje się z wizerunkami co dzieje się z wizerunkami sakralnymi w przestrzeni w przestrzeni publicznej jak rzeczywiście wizerunki krążą objawiają swoją moc jak wywołują emocje jak rzeczywiście wywołują olbrzymie spory jak rzeczywiście też, pobudzając w zasadzie od pobudzają czy odzwierciedlają Lu kry, a cywilną moc kultury w, gdzie na taki wizerunek wizerunek matki Boskiej częstochowskiej rzeczywiście funkcjonuje jako wielopoziomowy symbol, gdzie rzeczywiście będziemy mieć ten wymiar religijny sakralny niewątpliwie z tego kontekstu ten wizerunek wychodzi w tym cały czas bardzo mocno funkcjonuje, ale oczywiście mamy też inne konteksty polityczne ugruntowane zresztą szalenie szalenie głęboko w historii, bo śledząc, śledząc dzieje tego wizerunku oczywiście te związki pomiędzy budowaniem pozycji politycznej dynastią najpier w potem różnymi grupami społecznymi państwem, a tak dalej oczywiście one są jak najbardziej do do prześledzenia mamy symbolu, który też budował poczucie wspólnoty w jaki sposób cały czas je buduje pytanie czy ta wspólnota jest właśnie włączająca, czyli włączająca czy jest hierarchiczna i nic nie dopuszczająca dyskusji czy też jest taką wspólnotą, która na przyzwala otwiera drzwi inny więc, więc jest szalenie intrygujące rzeczywiście spojrzeć na to, że syn Hole symbole przybierają różne znaczenia inne symbole się zmieniają, lecz kultura potrafi zmieniać kreatywnie do nich podchodzić wykorzystał ją, więc ich stare znaczenia ale, dodając też nowe dno wiąże się to nie znasz niejednokrotnie rzeczywiście z konfliktami, z jaką się nawet takim szukaniem, gdzie są te granice i ich do tego rzeczywiście te symbole niejednokrotnie nam służą jako jako społeczeństwo ani na Torwarze nadal zjawisko po prostu kulturowe społeczne tabu, a 3 ME przeróbka Elżbiety Podleśnej była pierwszą przeróbką obrazu matki Boskiej częstochowskiej nie to oczywiście ich oczyszczenie oczywiście nie na to jest złość pytanie szalenie skomplikowana, bo jeżeli RM to, o czym mówimy czy też to co pani Elżbieta Podleśna robiła ona pracowała oczywiście na kopiach obrazu kopia wizerunku i modyfikowała w tu trzeba powiedzieć, że po prostu ten wizerunek też jest ikoną kulturową wręcz bym powiedziała od jakiegoś czasu można mówić ikoną też popkultury inny i czy komuś się to podoba czy nie będą po prostu wszedł w bardzo szeroki obieg kulturowy i w obrębie tejże popkultury także funkcjonuje na innych nieco zasadach niż powiedzmy w obrębie klasztoru Jagnę jasnogórskiego czy kaplicy Jasnogórskiej, gdzie rzeczywiście eksponuje się przede wszystkim sakralny wymiar tego wizerunku i to jeszcze w tym jego Gminny w tym jego nowy innym takim wymiarze materialnym konkretnym właśnie tego tego oryginał, a co do oryginału to już możemy zacząć tak bardzo prosto, sięgając po prostu do historii sztuki teorii są też ma wiele wiele warstw in właśnie pytanie miasto tutaj jest oryginałem, bo mamy inną deskę w drewnianą nie mamy zachowanego tego pierwotnego malowidła innych rzeczy zamiast podnosić głowę Prusia to miejsce nie jest powodem czy mamy mamy po prostu pod pod obrażenia które, które było pierwotnym my pod obrazem pierwotnego malowidła, które się nie zachowało inni historycy sztuki, wiążąc podobrazia z taką naj wcześniejszą fazą mogą mówić o 3, jakbym warstwach obrazu matki Boskiej częstochowskiej już tak z punktu widzenia rzeczywiście historyka sztuki mówi się czasami właśnie tej warstwie ikoną owej, gdzie mamy właśnie to po dobra, że 3 deski lipowe mamy niby relief owo wyrzeźbione i UE i obramienie natomiast niema warstwy niema warstwy malarskiej najprawdopodobniej rzeczywiście inny cel ten wskazuje wskazuje wszystko na to, że była to już był to obraz z kręgu bizantyjskiego wschodniego przywołujący mniej więcej tę kompozycję, którą mamy teraz czuć było prawdopodobnie przesunięta o 3 przedstawiający matkę boską z dzieciątkiem w postaci chudego jak liczyli bardzo głęboko teologicznie coś ugrać ugruntowane w chrześcijaństwie Hodge tria oznacza ta, która wskazuje drogę czy Maria wskazująca na Chrystusa z, więc NATO to co mamy rzeczywiście historii tego obrazu potem monetą drugą warstwę malowaną tu przede wszystkim twarz Maryi twarz Dzieciątka im dłonie dłonie postaci no i to są olbrzymie z chorych mogą czuć, w którym kręgu powstały rzeczywiście ta też te malowidła na, ale jest to jest stała na część osób twierdzi, że prawdopodobnie na nawet pani Anna Różycka Anna Różycka Bryzek mówiła, że właśnie nazywa tę fazę fazę włoską, wiążąc to gdzieś jednak malarstwem z jemeńskim różnie tutaj można mówić no i potem jest ta faza tzw. faza Polska po 1400 trzydziestym roku, kiedy już wizerunek był na Jasnej górze, gdy został rzeczywiście mocno zniszczony wizerunek przewieziono do Krakowa, gdzie był mną naprawiany co oznaczało kolejne przemalowania oczywiście pojawiały się potem jeszcze inne dodatki pojawiał się już gwiazdy siedemnastym wieku umieszczone na powierzchni wizerunku pojawiały się sukienki po dziś dzień co prawda te sukienki zmieniane pojawiały się różne Korony potem doszły te Korony od 1770 zewnętrznie, że nasze dodawany jest znacznie poza Wooda razem ozdoby kosztowności, które podkreślały też rangę kultową tegoż tegoż obrazu, czyli mamy tutaj już w ogóle pytanie co jest oryginałem jak tego co 20 oryginałem jest matka Boska ów natomiast te przeróbki jak wyglądały te przeróbki popkulturowe ach, no i pop kulturowe czy czy jeszcze inna, bo oczywiście mamy 2 ronda wizerunek pojawiał się kopie na to też, jeżeli mówimy o rozwoju kultu pojawiały się kopie rozmaite kopie tegoż tegoż obrazu czasem mniej bądź bardziej podobna na to, że chce spojrzymy np. na jakieś tam siedemnaste wizerunki, które mają być kopią obrazu matki Boskiej częstochowskiej różnie z tym bywa faktycznie od siedemnastego wieku kościół w gminnym z miał takie zalecenie, żeby na tym obszarze Polski po tzw. synodzie krakowskim, żeby większość wizerunków maryjnych naśladowała właśnie to matkę boską częstochowską jako taką wzorcową poprawną teologicznie nie wzbudzającą wątpliwości, bo się jako tą która, która ma dzieciątko na ręce jest takim obrazem maryjnym, ale jednak ma być czysto logiczne, ale oczywiście bardzo innym bardzo różnie z tym bywało w dziewiętnastym wieku mamy wysyp takich produkcji skierowanej do mieszkańców wsi do chłopów którzy, którzy na przybywali jako podatnicy na Jasną górę inny inna bywali bym zaczynali prawda mieć takie możliwości, żeby stać ich było już na kupienie sobie obrazów rzeczywiście nabywali takie obrazy wykonywane przez rzemieślników hurtowo praktycznie w takich zakładach u stóp Jasnej góry, gdzie 1 osoba przykład malowała twarze Dzieciątka matki Boskiej im ktoś z niej wyłączone były takie warsztaty rzeczywiście wcześniej był uczony np. malował inne wypełnienie płaszcza ktoś inny malował na tym płaszczu kwiatki, więc nie zna rzeczywiście mamy taką ziemię produkcję nawyku dwudziestym ta matka Boska sięgnął już weszła w bardzo szeroki obieg upija się może do takich wcześniejszy późniejszych, czyli takiej młodszej historii o tak to powiem, bo lata osiemdziesiąte to rzeczywiście, jeżeli spojrzymy na produkcje podziemną bibułę na znaczki Solidarności poczty Solidarności Noto mamy po prostu wysyp wysyp budek ikonografii związanej z matką boską częstochowską mini one się pojawiła to w zasadzie na ten festiwal karnawał Solidarności, kiedy pojawiła się tak bardzo mocno nam w ogrodzeniu podczas strajku stoczni gdańskiej, gdzie Lech Wałęsa jawił się z matką boską w klapie częstochowską my potem przeróbki rozmaite Gianna pojawia się bez np. choćby twarze pojawią się same same ciemne tak jest zarysy nim, by mu i wyeksponowane rysy rany, które bardzo mu z pewnym czasie się pojawiały się, gdzie te rany sam Leszka przedstawione w formie liczby 13, przywołując 13 grudnia stan wojenny 13 maja inny zamach na Jana Pawła II, więc jej matka Boska cierpię razem z narodem bardzo mocno to były eksponowane rzeczywiście trzeba powiedzieć, że tak także artyści sięgali do do tych wątków Zbylut Grzywacz np. przed zrobiły takie przedstawienie, gdzie pojawia się robotnik stojący za plecami do widza i na jego plecach mamy takie wiersze ramy re i jeżeli ktoś jest obyty wizualnie prawda z tym obrazem matki Boskiej częstochowskiej już nie tak naprawdę wszedł w szeroko w taką kultura ikonograficzną to momentalnie rozpoznaje w tych planach na ciele robotnika rany z obrazu matki Boskiej częstochowskiej, więc od tych przeróbek artystycznych było bardzo bardzo dobre, dlaczego 1 wolno, a innych wie, dlaczego w takim razie umieszczenie ten przy tak bardzo u części osób wzbudziło emocje to jest jeszcze inny poziom jak tylko gotowe sygnalizuje jeszcze wrócę do ikonografii, bo to jest jednak poziom też ma on jest określany mianem wojny kulturowej jednak gdzie symbole stają się elementami rzeczywiście na walki pomiędzy różnymi pomysłami i pomysłami na państwo pomysłami na nas społeczeństwo i t d . i t d. aż i te ostatnie wydarzenia no jednak tak trzeba trzeba rozpatrzyć ja bym tak szerzej troszeczkę patrząc, bo po, bo te dysputy one w zasadzie po osiemdziesiątym dziewiątym roku zaczęły być widoczna była pierwsza taka, a ochrzczonym pisze w mojej książce teraz już nie będą czy 290 czwarty czy dziewięćdziesiąty siódmy rok albo dziewięćdziesiąty czwarty, kiedy tygodnik wprost na okładce po sierpniowej to była też w środku były informacje akurat pielgrzymkach na Jasną górę, bo to jest akurat ten okres roku zamieścił wizerunek matki w reż tom przepięknie zrobiony artystycznie kolarz matka Boska częstochowska z dzieciątkiem z nałożonymi maskami gazowymi kolarz, nawiązując jeszcze do takich barokowych przedstawień mają, gdzie matka Boska unosi się nad Częstochową takich chmur c, bo taka, ale takie przedstawienia siedziałby opiekuje się tam Częstochową w teksty w środku były o pielgrzymkach o kościele katolickim, ale też były o smogu zanieczyszczeń w polskich miastach my to matka Boska koło właśnie m. in. też cierpiąca z tymi, którzy wdychać smok musiał, ale ta okładka wywołała pierwszą taką wielką publiczną rzeczywiście inną dyskusję w Polsce co z obrazem bardzo wolno z nimi robić, czego nie wolno Jona obnażyła ta dyskusja jak sądzę jednak, że w tej wówczas świeżo po to, komunistycznej Polsce po przemianach czy jeszcze przechodzącej przemiany inni okazało się, że buduje się takie wyobrażenie, że przemiany są dozwolone, ale jeżeli one idą z pewnym wyobrażeniem wspólnoty bardzo określa w drodze to, o czym mówią panie na początku zależność ta wspólnota jest w Kluczach wiązać się wykluczają zaczyna dopuszczają dyskusję czy nie no to trochę mamy tutaj odpowiedź teraz skrót informacji za chwilę do państwa wrócimy jest z nami pani dr hab. Anna niedźwiedź z Instytutu etnologii antropologii kulturowej Uniwersytetu Jagiellońskiego zajmujący się badawczo kultem wizerunku matki Boskiej częstochowskiej za chwilę do państwa wrócimy z rozmową nad handlem zbożem to weekendowy poranek stąd to tych planów rządu to od Karolina Głowacka przy mikrofonie w naszym krakowskim studiu pani dr hab. Anna niedźwiedź dzień dobry czas pani doktor dzień dobry i jeszcze raz witam wszystkich słuchaczy z Instytutu etnologii antropologii kulturowej Uniwersytetu Jagiellońskiego pani doktor zajmowała się zajmuję się badawczo bony wizerunkiem matki Boskiej częstochowskiej odbiorem społecznym tego wizerunku jest również autorką książki obraz i postać znaczenia wizerunku matki Boskiej częstochowskiej mówiła pani wcześniej sporo on nie tym, że te rany na twarzy matki Boskiej częstochowskiej bardzo charakterystyczne są właśnie tak już obyte w polskich oczach czy można je było umieszczać w różnych kontekstach i było wiadomo dlaczego nawiązują skądś wiedziałem czy to jest rzeczy tylko dlatego obrazu typować to jest coś bardziej wschodniego, skąd ten z koncernem o kolejny wielki temat pełen młot w dyskusji wśród naukowców, bo nie jest nie ma jednoznacznej odpowiedzi oczywiście osadzający też ten wizerunek bardzo głęboko w historii punkt ikonografii chrześcijańskiej w ogóle, żeby zacząć się powiem tak kulturowo czy trzeba patrzeć na ten wizerunek rzeczywiście jako na tzw. wizerunek zranionym tego typu przedstawienia czy matki Boskiej czy zdarzało się też postaci Chrystusa innych postaci rzeczywiście mamy obecne w historii ikonografii chrześcijańskiej przede wszystkim faktycznie związane z kościołami wschodnimi z malarstwem bizantyjskim gminnej wiąże się te wizerunki z momentem, kiedy w ogóle powstawało powstawała idea wizerunków chrześcijańską jak u ta debata toczyła się ona była szalenie burzliwa czy wolno malować Boga 1 słowem czy wolno malować Chrystus zaczyna malować matkę boską czy wolno malować inne postacie świętych, jaki tutaj ma być w ogóle stosunek do link do obrazów czy to jest bałwochwalstwo czy też za tym kryje się coś co zgłębiać i po wielkim skrócie tylko powiem, bo to zaczęło się rzeczywiście we wczesnych wiekach chrześcijaństwa potem przyszedł śnieg 0708. wielki spór ikona plastyczny innych finalnie z tego sporu obrazy wyszły obronną ręką bowiem powstała taka idea, która naprawdę na wiele nam też mówili i no i tłumaczy, jeżeli myślimy o wizerunkach świętej w obrębie chrześcijaństwa inny wizerunek pierwszym wizerunkiem, jakby takim materialnym efektem przedstawieniem Boga, który jest przecież niewidzialny w z punktu widzenia widzenia tej tradycji religijnej, ale stał się widzialny, bo wolny, bo pojawił się Chrystus Chrystus człowiek czyli jakby pierwszą ikoną Boga czymś się właśnie materialnym ciałem, poprzez które można zobaczyć bóstwo jest sam Chrystus stąd można było przy założeniu, że pojawią się wizerunki portrety prawdziwe Chrystusa tak się nawet mówiło, który miał być zresztą stworzone w sposób cudowny odbite prawda twarzy Chrystusa, które miały być tymi pierwszymi ikonami potem jakby idąc dalej matka Boska, która jest matką Boga mówi pierwszy, ale prawda z dogmatów maryjnych przyjęte w aferze też ma być taki odwzorowaniem Boga oczywiście w tych wszystkich debatach Włochom bardzo burzliwie zdarzały się też czynny obrazoburcze czy ataki na obraz wie, kiedy w ramach głównie tego sporu wielkiego ikoną plastycznego ktoś rzeczywiście niszczą obraz, zarzucając temu wizerunkowi czy liczy, że kult tego obrazu po prostu ma charakter inne Bouchard czy w te obrazy funkcjonują czy związane są z nimi tele legendy czy to rzeczywiście historycznie taki atak miał miejsce w naturze jest pozostawiam historykom ta debata się toczą, ale funkcjonuje jako potężny symbole dowodzące słuszności kultu wizerunków dowodzące mocy obrazu, bo z reguły te legendy mówiono o tym, ktoś zamierzał się na wizerunek świętym ugodził ten wizerunek i co się wydarza wydarza się cud wizerunek jest zniszczona, ale częściowo jest zniszczone w sposób szczególny, bo pojawia się radna pojawia się kre w pojawiała się wydzieliny, czyj wizerunek pokazuje, że jest prawdziwe, że jest, jakby ucieleśnieniem Boga Note, który się zamierza na wizerunek oczywiście kończy marnie, bo albo pada martwy ewentualnie w wariancie łaskawszym mnie nawracać się i staje się właśnie takim właścicielem obrazu chrześcijaninem zresztą bardzo intrygujące jest to historia, ale tych zapisów, kto jest obrazoburczy sam, bo tak w okresie tego sporu ikona plastycznego pojawią się postacie diakonów obrazoburczy SUV minie, ale pojawiał się też postacie co szalenie szalenie znaczące właśnie rozmaitych innych bym powiedziała obcych pojawia się postać Żyda, który ma niszczyć wizerunki pojawia się postać Mahometa Nina jak to wówczas pisano i t d. więc z takim on zajść tak tak obcego jak najbardziej to to jest tutaj mocno obecne w takim kontekście też warto umieścić kulturowo ten wizerunek matki Boskiej częstochowskiej, choć no właśnie toczy toczy się debata na temat tego czy w momencie, kiedy wizerunek pojawił się na Jasnej górze to mamy pierwsze informacje w 1300 osiemdziesiąty drugie 1300 osiemdziesiąty czwarty rok czy oni już było wielu wizerunkiem tzw. zranionym czy to jest związany dopiero jestem na historycznie już udokumentowanym atakiem na Jasną górę w 1400 trzydziestym rokiem, w czym w 1400 trzydziestym roku zniszczeniem obrazu przewiezieni do Krakowa i patent na renowację i tutaj rzeczywiście te debaty się to oczom nowej legendy też rozmaite wersje nam nam przywołują jest taka taki wariant mówiący o legendzie o tym, że wizerunek został zraniony w UE w Bełżcu, w którym prawdopodobnie nigdy nigdy nie było ale, ale legenda o tym, mówi, że podczas z kolei oblężenia inne mniej, którego autorami mieli być Tatarzy mężczyzna już kolejni obcy inni tam się mogą pojawia mowa o odstrzale, która miała się wbić wszyję wizerunku i faktycznie tych zniszczeń zresztą tu w okolicach szyi jak jak pan prof. Kurpik wskazuje jest sporo niektórzy historycy sztuki twierdzą, że jednak w no to podanie wskazuje na to, że ta rana widoczna na na twarzy była już obecna w tym w tym 4 pani Dorota i prozą legendy, które mnie to mają wyjaśnić, dlaczego uważa się danym wizerunek za cudowny nie tyle wyjaśnić co innego stwarzają jako cel ale dlaczego jedne obrazy są uznawane za cudowne wizerunki, a inne nie są przecież obrazów Maryi jest ono jest bardzo niszczące setki tysięcy miliony, a to co i jak zwykle kulturowo historycznie i politycznie skomplikowane historie, że akurat był taki splot rozmaitych wydarzeń, że dane bis Hanek po prostu dane sanktuarium też tak nie inaczej no po prostu mogło być wypromowane inne, a faktycznie kulturowa produkcja takich opowieści o legendarnych znaków, bo tu mamy też do czynienia za najbardziej widocznym znakiem, który na każdy, przyglądając się obrazowi widzi ona jest zraniona, czyli to nie jest tylko obraz duże jest postać to jest matka Boska do tego jest dołączona opowieść to oczywiście, by ilość tych legend dodatkowo produkcja tych legend i kulturowe rozprzestrzenianie się tych legend dodatkowo wzmacniały na Orange niektórych obrazów obraz matki Boskiej częstochowskiej stosunkowo szybko to co powiedziałam wcześniej został włączony w pewien program polityczny i dachów jak sądzono, bo dziś dzień właśnie to obserwujemy, ale jednak ten 1400 trzydziesty rok, kiedy Jagiełło Jagiełło przypomnijmy prawda który, który był wcześniej tym księciem, który przyjmował chrzest poprzez ożenek z Jadwigą stąd związek związek tego obrazu z dworem Andegawenów Interze znów bardzo bardzo mocno udokumentowane jednak potem zresztą wskazuje na to rząd tego dworu andegaweńskiego do Polski przybył, ale Jagiełło musiał umacniać swoją pozycję swojej obraz jako króla, jakiego władcy chrześcijańskiego i właśnie to wzięcie troszkę pod opiekę tego obrazu odnowienie go w Krakowie przysłanie go potem na takiej bardzo profesjonalne i pielgrzymce z powrotem na Jasną górę połączenie z dynastii Jagiellonów jednak z tym obrazem, który zaczął pełnić funkcję Palladium, czyli taki ochraniający go dynastie wizerunku było szalenie szalenie istotnej na pewno pomogło temu ośrodkowi maryjny mu ono w uzyskaniu olbrzymiej pozycji apotem już na kolejne dzieje w naszym działalność paulinów promowanie tego środka potem działalność pojawiła się już potem w czasach druk Drukarnia paulini ska pojawiła się opowieść o tzw. cudownej obronie w czasie potopu szwedzkiego radość były kolejne wydarzenia w już innej sytuacji politycznej, ale która szalenie szalenie mocno wzmocniły pozycję tego obraz pani doktor zupełnie, zmieniając strefę kulturową, bo ja widziałam wizerunki matki Boskiej formie rdzennej Amerykanki jak i Peru wianki niektórzy mówią 3 osoby czarnoskórej czy azjatycki, ale to możemy się dziwić dziwo VAT natomiast, a przecież na terenach Polski też się u Słowian niż ścian matkę boską Jezusa, który ma piękne niebieskie oczy i delikatne loki ner blond, więc te zmiany są natomiast wydaje mi się co chce jak moja intuicja, że w przypadku Maryi może ona jest tylko śniegiem bliższa mnie w MF w odbiorze tych zmian wizerunkowych takiego dostosowywania do lokalnej kultury można sobie pozwolić na marne jeszcze więcej takie mam wrażenie 3 czy tak jest istotnie myślę, że tak w ogóle my, jeżeli mówimy o Maryi jako postaci ona właśnie ma rozmaite wcielenia bez przecieka dach załóż kulturowo postać postać kobiety w sumie bardzo potężnej kobiety zresztą w różnych tych wątkach na różnych kontynentach w różnych kontekstach kulturowych wskazuje się jakieś powiązania z dni przed chrześcijańskimi płytami postaci Maryi niewielu postaci kobiecych bóstw kobiecych nawet na naszym obszarze też próbuje się tego typu przełożenia inny przełożenia wskazać one nie są nim bez zasad z nami, ale wg mnie więc, jakby elastyczność tej postaci jest rzeczywiście niezwykle intrygująca i ona też przyciąga przyciąga rozmaite rozmaite grupy ludzi z 1 strony tak bywa łączona z obrażeniami Anna jakieś takie bardziej hierarchicznej władzy emblematami takiej tożsamości na ciekawe jest to pod batutą trochę jest uroczyście inny kontekst, ale trochę można przekładać na naszą matkę boską częstochowską w Polsce do matki Boskiej z Guadalupe w Meksyku i wiedzie właśnie ta la More Nita, by jednak, gdy historycy czy socjologowie badający społeczeństwo meksykańskie pokazywali, że ta la Mor ni ta bardzo mocno wpisała się taką tożsamość meksykańską chrześcijańską w momencie, kiedy właśnie tego typu społeczeństwo tam budowano ale, ale też mało bywała matka Boska taką postacią wywrotową rewolucja nitką aż bywa opiekunkom właśnie ludzi wykluczonych kobiet wykluczonych kobiet samotnych kobiet poszukujących, jakoby też często naprawdę na obrzeżach na obrzeżach chrześcijaństwa czy katolicyzm i to obserwujemy, a antropolodzy etnografowie, robiąc badania na w różnych miejscach w różnych sanktuariach maryjnych inni choćby lord Browne największe sanktuarium maryjne maryjne w Europie co jeszcze inna historia oto mamy do czynienia z objawieniami i pojawieniem się po objawieniach wizerunku posągu i t d . ale ale rzeczywiście no tam, że pojawiają się na jakie w rzymskie jedno i mnie nurty związane z łóżka niekoniecznie już tak wychodzące z chrześcijaństwa, ale pokazująca postać matki Boskiej w kontekście takiej religijności o okresie to etykietką tak miłej rzeczowej działo się matka Boska pojawia się jako potężna kobieta związana z płodnością związana z wodą proszę zobaczyć Blur jak i wielu innych sanktuariów maryjnych aż 1 żywioł wody żywioł płodności jest czymś bardzo bardzo ważnym, więc naprawdę to jest postać nie do końca do okiełznania, mimo że żeby także jest przyjmowana jest przez różne grupy to ona jednak potrafili potrafili się wymykać bardzo bardzo ciekawa i w postać wielu twarzach jak ja właśnie wielu antropologów mówi dziękujemy za te szeroką antropologiczną kulturową i perspektywę niż spojrzenie na postać Maryi matki Boskiej matki Boskiej częstochowskiej pani dr hab. Anna niedźwiedź Instytut etnologii antropologii kulturowej Uniwersytetu Jagiellońskiego autorka książki obraz i postać znaczenia wizerunku matki Boskiej częstochowskiej dziękuję serdecznie pani doktor dziękuję bardzo za chwilę będą informacje Radia TOK FM, a po informacjach wracamy z niedzielnym Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

30% zniżki na hasło: WYBORY2019 - wpisz kod na stronie tokfm.pl/aktywuj aby skorzystać z rabatu!

Aktywuj teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA