REKLAMA

Czy porozumienie nuklearne przetrwa? O kolejnych napięciach na linii Iran-USA

Połączenie
Data emisji:
2019-05-13 13:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
23:57 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
włączenie ich różni od gór aż 13 o 7 Jakub Janiszewski przy mikrofonie ze mną studia Łukasz Kulesa z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych dzień dobry dzień dobę, a będziemy mówić szczerą no właśnie o dealu tzw. atomowym dealu z Iranem, którego Iran być może się wycofa tak przynajmniej w ubiegłym tygodniu usłyszeliśmy jak po kroku tak jest, że Unia Europejska próbuje jak rozumiem ten proces wycofywania się z Iranu zatrzymasz dzisiaj Federica Mogherini taką Rozwiń » deklarację polityczną wsparcia dla tego porozumienia atomowego zgłosiła pytanie co coś poza tą deklaracją jeszcze się wydarzy, bo to rozwiązanie deklarację tutaj choćby te deklaracje samego początku, kiedy tylko stany Zjednoczone zdecydowały się storpedować porozumienie były po stronie Europejskiej bardzo silne, ale z czegoś jednak ten gest Iranu wynika rozumiem, że koszenie przekłada na relacje handlowe, na które ironicznie, a jednak rosnącej frustracji i tym co o tę pozostałe strony, które po wycofaniu się Stanów zjednoczonych są sądy, ale w tym porozumienia, czyli państwa europejskie Chiny i Rosja są Stali Iranowi za zaproponować rzeczywiście na deklaracji politycznych było bardzo dużo spotkań na wysokim niższym szczeblu też było bardzo dużo, ale w praktyce okazało się, że jednak siła Stanów zjednoczonych w systemie globalnym gospodarczym jest duża to znaczy, jeżeli stany Zjednoczone, a u wzięły się na jakiś kraj zdecydował się wielopłaszczyznowa bo, a ten kraj objąć sankcjami to, nawet jeżeli podmioty Europejskiej państwa europejskie chcą utrzymać się też te zobowiązania, które zostały podjęte wobec Teheranu w le to trudno im się w praktyce zobowiązać jednak w naszym systemie nie można nakazać firmom, żeby inwestowały w Iranie w PE nie można nakazać przedsiębiorcom, że z Irańczykami, a handlowali większość dużych przedsiębiorstw bez siedzibą w Europie, nawet jeżeli na początku po 2015 zamierzało wejść do Iranu albo nawet z do Iranu weszło tak jak np. francuski Total a, ale również Airbus planował razem z boeingiem z resztą odnowić irańską flotę samolotów pasażerskich okazało się, że jednak, jeżeli po 1 stronie była handel z Iranem inwestycje z Iranem, a o niepewnym zysku albo zysk niewielki, a po drugiej stronie inwestycje w stanach Zjednoczonych i taka perspektywa, że się firma znajdzie się pod sankcjami Stanów zjednoczonych w NATO jakieś 90 % z nich dokonało szybkiej kalkulacji jednak po wybrała opcję bezpieczną to znaczy trzymania się z daleka od rynku irańskiego Natanz lubimy się zastanowić nad tym co rzeczywiście z oznaczałoby dla regionu dla samego rana do róży faktycznie zaczął swoją groźbę wprowadzać w życie na razie tylko mamy deklarację, że sprzedają nie będą już sprzedawali tego co wyprodukowali w ramach programu atomowego, czyli zasobów ciężkiej wody wzbogacą wzbogaconego uranu Irańczycy nie są głupi i przeczytali to porozumienie ze PAK co mu uważnie, ale i oni wiedzą, że są tam elementy mniej ważne są tam elementy ważniejsze także te elementy, które wybrali na sam sam początek, czyli na zapasy ciężkiej wody Nisko wzbogaconego uranu w red to jest to jest bardziej sygnału niż jakieś rzeczywiste zagrożenie jest symboliczne trofeum symboliczny gest na początek zapowiedzieli, że jeżeli nic się nie zmieni w ciągu 60 dni dojdą kolejne elementy, czyli wycofanie się z ograniczeń dotyczących wzbogacania uranu w pionie też mogą wybrać kilka rzeczy, a mogą albo wzbogacać ten uran do poziomu wyższego, czyli 20 % wciąż dla celów pokojowych wciąż się, by mieć paliwo to do reaktorów, które w tym momencie mają mogą zdecydować się pokazać do 90 % i nagle ogłosić się potrzebują wysoko wzbogaconego uranu do swojego programu budowy reaktorów dla statków co jest dosyć wymyślnym ze zrozumieniem, ale gdzieś tam się pojawiało w irańskiej irańskiej dyskusja jednocześnie 90 % już jest uran wzbogacony do poziomu, który można wykorzystać w w broni jądrowej pan tak samo jest kilka naście różnych opcji, którzy nie kryje Irańczycy mogą, a mogą zastosować się po to, żeby trochę podkręcać temperatura swoim partnerom właśnie, ale to jest zdanie ma sens, zanim zacznie się wznowienie samego programu, jakie jeszcze mogą być kroki w PRL to jest przede wszystkim stopniowe zwiększanie mocy przerobowych, jeżeli chodzi o wzbogacanie uranu w na mocy tego porozumienia, które obowiązuje Iran tak naprawdę ograniczył ilość wirówek, które służą do wzbogacania uranu w ograniczył też ich ich typy oznaczeń nie stosuje tych bardziej wydajniejsze i nowocześniejszy tak naprawdę zawiesił również działanie 1 stwór ze swoich 2 wielkich zakładów, które tamten Iran wzbogacają, a zatem to wszystko może się zmienić, jeżeli chodzi o to co wydaje mi się jest dużo bardziej interesującej byłoby także dużo bardziej niepokojące to jest współpraca Iranu z międzynarodową agencją energii atomowej, a w tym momencie Irańczycy dobrowolnie stosują bardzo wyśrubowane normy współpracy z agencją, a nie tylko chodzi o to, że tam jest monitoring 241 na godziny na dobę, że jest bezpośrednia, a połączenie i wideo z tych zakładów jest odbierane w Wiedniu, więc widać, że coś dzieje, ale jest również możliwość taka, że inspektorzy agencji mogą wizytować miejsca, których Irańczycy nie zaś w nie zadeklarowali jako część swojego programu czyli, jeżeli jest uzasadnione podejrzenie mogą gdzieś opuści zorientować się coś co się dzieje, jeżeli Irańczycy, by się wycofali z tych elementów to oczywiście będą się pojawiały coraz większe znaki za nie po same znaki zapytania i zaniepokojenie przed czy coś się nie dzieje czy Irańczycy nie wrócili do do tych elementów, które mogą ich doprowadzić bliżej bomby jądrowej, o czym wiemy, jakim etapie Irańczycy przestali zatrzymali swoje prace nad bombą atomową, ale wygląda na to, że część większość tych prac została zastopowana na etapie eksperymentów na etapie teoretycznym to znaczy, że tak naprawdę nie wyprodukowali materiału, który byłby niezbędny do produkcji broni jądrowej, ale nasz doprowadzili eksperymenty na poziomie laboratoryjnym prowadzili obliczenia, a prowadzili obliczenia i pewne badania dotyczące tego jak ewentualną rekonstrukcję bomby jądrowej zapakować znana pociski balistyczne zresztą kilka miesięcy temu, że Izraelczycy ogłosili, że dotarli do czegoś co ładnie określane jako składzik śmierci, a to gdzieś tam w Teheranie były po prostu schowane wyniki tych wszystkich prac, które Irańczycy prowadzili nad bronią jądrową one został zastopowany a, ale wg przynajmniej izraelskiego wywiadu nie zostały zniszczone tylko po prostu zostały z archiwizowane tak, żeby ewentualnie do nich zwrócić się Izraelczycy do tego dotarli ogłosili, że część tych materiałów publicznie, więc wiemy, że żarty tego rodzaju ma tego rodzaju prace były prowadzone natomiast one zostały zastępowane w momencie, kiedy przygotował się Iran do wody do porozumienia handlowego i w tym momencie nie ma poważnych zarzutów i wiarygodnych zarzutów, że Iran w czasie obowiązywania tego porozumienia handlowego, czyli między 20152019 rokiem prowadził jakieś prace zmierzające bezpośrednio do do produkcji bomby czy rozumiem, że właściwie jesteśmy na wczesnym etapie i to może jeszcze długo potrwać, jeżeli w ogóle kiedykolwiek Iran faktycznie te wirówki z powrotem Ruchowi dokładnie tak to znaczy to co, gdzie Irańczycy byli na mniej więcej okolice 20142015 roku, a to było w 2 do 3 miesięcy od momentu, kiedy oni, by podjęli na decyzję o tym, że próbujemy uzyskać materiał na 1 ładunek jądrowy, a wszystkie wymówki zaczynają działać wzbogaca my do 90 % z mamy wystarczające nasz krok i kg wygrał 2025 kg materiałów, żeby był ten pierwszy ładunek 2 do 3 miesięcy, ale po prostu sposób działania tej tezy tej technologii, a za czasów obowiązywania tego porozumienia to się wydłużyło do roku, a właśnie tt wirówki, która w tym momencie nie działają te, które zostały zdemontowane, a więc tym momencie Iranu, jeżeli będzie kontynuował z tym odchodzeniem od kolejnych elementów porozumienia, a będzie znało sobie skracał z tych 12 miesięcy do tych 2323 miesięcy trzynasta 17 za chwilę wrócimy do rozmowy, ale on włączenie ich różni od gór dziś 1322 Jakub Janiszewski przy mikrofonie ze mną w studiu Łukasz Kulesa z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych rozmawiamy o ostatnich miastach ze strony Iranu, które zaczynają go ma podzielić należy, że w sposób taki poziom delikatny wycofywać się z porozumienia w sprawie zawieszenia prac nad programem atomowym produkcji bomby atomowej po prostu natomiast zastanawiające jest zastanawiające jest inna rzecz straciło się do czego dążą stany Zjednoczone w całym tym rozdaniu można powiedzieć, że to jest to co w tym momencie robi Iran jest naturalna konsekwencja ostatnich decyzji białego domu prawda także tych hamujących możliwości handlowemu Europą tak to w szczególnie delikatnej sytuacji stawia nas jako członków Unii Europejskiej i ATT 3 państwa które, które były liderami w Europie, czyli Francja wielka Brytania i Niemcy, a no, bo z 1 strony oczywiście trudno przyklasnąć temu co co robią Irańczycy a tym bardziej jak jak mówiliśmy wcześniej może to ich z miejsce dużo bliższe broni jądrowej adoptować, ale z drugiej no trudno jak abstrahować od od tego, że wszystko było stosunkowo dobrze do momentu, kiedy w zeszłym roku prezydent Hamid nie zdecydował się Stanów zjednoczonych, ale w aferę w rejon z tego porozumienia nuklearnego na także można powiedzieć na jakimś tam poziomie ja mam pewne zrozumienie dlatego co Irańczycy robią, bo po jednak znaleźli się pod pod ścianą i stany Zjednoczone coraz bardziej utrudniały życie jest o co chodzi Stanom Zjednoczonym wydaje mi się, że na poziomie prezydenta trampa to jest i jego o zwykła zagrywka to znaczy to co on odziedziczył po wg prezydenta to jest złe porozumienie, które zostaną zjednoczona praktycznie nic nie dawało, a które pozwalało Irańczykom kontynuować swoje działania w Legionie i kosić sojusznikom, a Stanom Zjednoczonym związku tym, że najpier w naciskamy na Irańczyków naciskamy tak mocno żonie w tym momencie podkładają ogony i przychodzą do nas i negocjujemy nowe porozumienie już na zasadach tej administracji na poziomie wielu osób, które są w administracji Stanów zjednoczonych jest przekonanie, że jeżeli Iran odpowiednia most zostanie naciśnij Enter Air to być może wewnętrznie zaczną się pewne pewne zmiany na niepokoje społeczne rewolucja w Caen 3, czyli będziemy mogli w ogóle zlikwidować spółkę problem Iranu jako Republiki islamskiej Alan i jest trzecia grupa, która wg mnie patrzy na tę sytuację dużo bardziej taktycznie to znaczy, że jeżeli Irańczycy chodzi o to, żeby Irańczycy popełnili błąd, żeby albo bezpośrednio zaatakowali siły Stanów zjednoczonych albo sojuszników amerykańskich w regionie akty terrorystyczne także podłożyli się na tyle, żeby ten można byłoby Irańczykom pokazać, kto tu rządzi n p . za pomocą bardzo szybkiej i sprawnej interwencji ataku wojskowego na wybrany cel, ale myśli pan, że taka gotowość do przeprowadzania tego rodzaju interwencji w stanach Zjednoczonych jest na poziomie społeczeństwa my również na poziomie partii Demokratycznej na pewno nie jest taki ruch nawet powstrzymajmy wojnę z Iranem a, ale w Windows Phone w działach administracji jest całkiem duża grupa ludzi i wiceprezydent z Bolton John Bolton, a my Pompeo, którzy wydają się wierzyć, że w pociągach to wizja pociąga to wizja dość wierzą, że zaraz za wszystkimi problemami Stanów zjednoczonych w regionie i w ogóle zaraz za tym wszystkim, że stany Zjednoczone wciąż muszą się tym regionem zajmować, a jest Iran i obecne irańskiego aż w związku z tym, jeżeli ten irański reżim w jaki sposób zostanie znad zneutralizowane, a będziemy mieli pokojowe i bezpieczne bliski wschód, którego stany Zjednoczone będą się mogły spokojnie wycofać oni wydają się rzeczywiście w to wierzyć, jeżeli spojrzeć na to od strony regionalnej, czyli oczywiście się z reguły nie mówić o Izraelu co oznaczało faktyczne faktyczny powrót Iranu do programu nuklearnego, a służy przede wszystkim powinniśmy mówić tutaj Arabii Saudyjskiej a bo dla Izraela to jest w pewnym sensie powód do do sytuacji dr oni tam przygotowywali kilkanaście lat temu, a lekcje oczywiście chcieli powstrzymać Irańczyków i to wciąż o to w Otto wciąż chodzili, ale jeżeli, by się nie udało no to, a będą mieli sposoby żeby, żeby Irańczykom pokazać, że jakikolwiek atak najdalsze spotka z odpowiedzią dużo bardziej stanowczą, a z SS Stone Izraela co prawda oficjalnie nie mają broni jądrowej, ale nieoficjalnie broń jądrową mają pecha natomiast, jeżeli chodzi o Arabię Saudyjską to to najprawdopodobniej spowoduje bardzo duże zmiany w w tym jak Saudyjczycy patrzą na na nas swoją rolę w regionie na konfrontację z Iranem, a mówiąc wprost, ale tam, gdzie Irańczycy dojdą ze swoim programem atomowym tam Saudyjczycy też będą chcieli dojść, a także w ciągu ostatnich lat mieliśmy do czynienia ze wzrostem zainteresowania Arabii Saudyjskiej, która tzw. pokojowym wykorzystaniu energii jądrowej, ale jeżeli Iran pójdzie w stronę bomby Arabia Saudyjska wg mnie również, iż jest ona bomb i czyni byśmy niejednego tylko 2 pretendentów do statusu mocarstwa to, a mielibyśmy bardzo niebezpieczny okres, kiedy oba państwa rzeczywiście dobito tej bomby, by dochodził UE, a to, że się ma ileś tam kilkanaście kilogramów materiału to to jeszcze nie oznacza się, że są szersze dane państwo jest mocarstwem handlowym trzeba dużo więcej rzeczy zrobić także byłby ten moment bardzo niebezpieczne, gdzie nasiliły się na pewno, ale wezwania to co do tego, żeby powstrzymać państwo i czy państwo i brak również za pomocą da za pomocą siły, ale nawet później, a niektórzy politolodzy mówią, że nie ma się, czego obawiać się wtedy będziemy mieli po prostu sytuacja dosyć Jasną, a wzajemne gwarantowane zniszczenie wzajemne odstraszanie i zwiększy się nawet stabilność regionalna ja w to nie za bardzo wierzę ja ja bardziej obawia się takiej sytuacji, w której państwa, które będą miały broń jądrową Arabia Saudyjska Izrael wciąż na Iran będą próbowały testować jak daleko mogą się posunąć mając już w planie handlową jako taką ostateczną tak czy także broń jądrowa nie mnie nie przyniesie stabilności w tym regionie, a wręcz przeciwnie może nasilić niestabilność no właśnie, dlaczego może spróbują się zastanowić się odpowiedzieć sobie po raz kolejny rozwiąże wielokrotnie to uczyniono m. in. dlatego są tak się poważne restrykcje odnośnie posiadania materiałów rozszczepialnych, dlaczego proliferacji broni jądrowej jest takim zagrożeniem, dlaczego z taką niechęcią postrzega się te kraje, które starają się o pozyskanie bomby atomowej, choć teoretycznie nic nie mówią, że są już nanoszone na kilku płaszczyznach jest 1 polszczyzna bardzo praktyczna dopóki jest broń jądrowa na świecie istnieje możliwość, że awaria pomyłki, a są też są zarówno nadzieję, iż wbrew pozorom to się działo dzieje i działać będzie po bo żaden system szczególnie tak skomplikowane, że nie jest niezawodny, a także popiersie element c, a wali pomyłki, a po drugie, rzeczywiście możliwość użycia broni jądrowej w w czasie w czasie konfliktu, ale i więcej aktorów dysponujący, broniąc bronią jądrową to tym większe prawdopodobieństwo że, że coś coś pójdzie nie tak, ale i, tym bardziej że w namiastce dosyć jasnego systemu w czasie w czasie zimnej wojny mamy tutaj trójkąty czworokąt akcie mamy Indie Pakistan, ale gdzieś tam spokój Chiny i stany Zjednoczone, więc interakcję w czasie kryzysu i konflikty są dużo bardziej na dużo bardziej skomplikowane, ale i w mieście kwestia tego jak wyglądałby świat po użyciu broni jądrowej, a i jednak niszczącą moc w większości tych ładunków, które są w Arsenale są nagminnie do porównania z tym co pamiętamy z obrazków Hiroszimy i Nagasaki, a także przemiana jądrowa to naprawdę byłby koniec z państ w, które się nią zaangażowały, ale i po drugie, konsekwencje w regionie po poza regionem także są dobre przesłanki do tego, że jednak naszą normą pozostaje niepokoi federacja nie rozprzestrzenianie broni jądrowej, ale niektórzy twierdzą, że im więcej tym lepiej, ale to jest jednak raczej wyjątek niższa niż reguła plus jeszcze Warszawa aż do tego koszty środowiskowe obrotach to rosną każdy kraj, który stara się bombę jądrową prowadzi też próby, ale tak kiedyś te próby były powierzchniowa i jeżeli mowa o ofiarach broni jądrowej to to to w jakiej 8 i Nagasaki trzeba dodać ofiary testów, a z Rosji Kazachstanie, ale również w kilku innych miejscach, a na Pacyfiku, gdzie testowano broń broń jądrową silna kwestia to lemura to dokładnie tak bikini, które zniknęło praktycznie po po wybuchu bomby wodorowej, a także, nawet jeżeli wprowadzono takie symulacje, jeżeli wymiana jądrowa miałaby 3 wojna jądrowa miałaby do miana odbyłaby się pomiędzy Indiami Pakistanem, a to wpływ na klimat z UE i wpły w na zbiory byłby na całym na całym świecie także od tych kilkudziesięciu milionów ofiar bezpośrednich należałoby doliczyć co najmniej raz tyle w związku ze zmianami klimatycznymi na tym wszystkim nie myślimy nie zastanawiamy się, ale właściwie ta próby jądrowe one nas wszystkich dotyczą one w tym momencie zostałem zanieczyszczenie jednak wędrują po świecie tak one dosłownie zostały sprowadzone pod ziemię także nawet to co Korea Północna, która ostatnio testowy testowana to wszystko było pod ziemią i raczej za pomocą sejsmografów to to widzieliśmy, ale oczywiście próby jądrowe mogą zwrócić się tak jak mówiliśmy dopóki jest broń jądrowa na świecie NATO możliwe jest też użycie broni jądrowej, a więc on czasami wyobrażamy sobie, że tak naprawdę jest materia dyplomatyczna, a tak co o teoretyczna mieliśmy zresztą w zeszłym tygodniu kolejne spotkanie spotkanie w ramach traktatu o nieproliferacji broni jądrowej, ale co tu nie chodzi tylko o to, żeby dyplomaci i mieli czym się zająć dziś tam mu umów u źródeł tego wszystkiego jest rzeczywiste zagrożenie jedne z 233 zagrożeń, które rzeczywiście mogą skończyć życie na ziemi tak jak tak, jakie znamy nauczyciele normy oznacza 2 inne, ale myślę o broni biologicznej i nawet nie broni biologicznej są po prostu za zagrożenia związane z rozprzestrzenianiem chorób i nowymi typami chorób to 1 rzecz naj druga rzecz się zmiany klimatu, które mogą mnie zabić nas od razu, ale w perspektywie cywilizacji jednak tak natomiast broń jądrowa, której w tym momencie jest 12  000 głowic na świecie, a jeżeli to zostanie odpalone na to kończymy znał, jeżeli popatrzeć uważniej na raport w opublikowanym w ubiegłym tygodniu przez międzyrządowy panel ds. bio bio różnorodności netto to wielkie szóste wymieranie już zaczęło i w związku z tym tak nie możemy się skupić tylko mają na 1 na 1 kwestii część tych zagrożeń ma charakter w bardziej bardziej namacalne część będzie z nami przez przez kolejne dziesięciolecia akurat, jeżeli chodzi o broń jądrową i Arsenał jądrowy to ostatecznie decyzja jest po stronie ludzi po stronie przynajmniej w państwach demokratycznych opinii publicznej na innym, więc nie jest tak, że jesteśmy skazani na na nabywanie handlową aż po wsze czasy dziękuję bardzo Łukasz Kulesa z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych był ze mną w studiu 1336 za chwilę informacje, ale on włączenie ich część tych 2 Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA