REKLAMA

Ateizm ma wiele twarzy, tak samo jak religie

Data emisji:
2019-05-28 22:00
Audycja:
Godzina Filozofów
Prowadzący:
Czas trwania:
48:01 min.
Udostępnij:

O książce "Czterej jeźdźcy Apokalipsy. Jak się zaczęła ateistyczna rewolucja" mówił prof. Stanisław Obirek, antropolog kultury, Ośrodek Studiów Amerykańskich. - Ateizm to zjawisko indywidualistyczne. Każdy ateista na swój sposób definiuje swój ateizm - mówił prof. Stanisław Obirek. Książka została wydana nakładem wydawnictwa CiS.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

i wybiła godzina filozofów, a w studiu prof. Stanisław Obirek dobry wieczór wieczór nie antropolog kultury z ośrodka studiów amerykańskich autor kilku książek, o których tutaj też rozmawialiśmy dziś będziemy rozmawiali o ateizm nie o nowym ateizmem, a pretekstem do naszej rozmowy jest książka 4 jeźdźcy apokalipsy, która się właśnie ukazała nakładem wydawnictwa Cis dołki Zdenek Harris i często oczywiście ci 4 jeźdźcy będziemy zaraz o nich mówić, kto za 3 Rozwiń » jeśli są tacy słuchacze słuchaczki, którzy jeszcze się nie zetknęli z tymi nazwiskami książka w przekładzie Piotra Schweitzer na jest zapisem rozmowy pomiędzy owymi 4 panami, która to rozmowa miała miejsce w 2007 roku wynajęli sobie rozprawiają właśnie ono nie wierzę, bo są architektami tego zjawiska zjawiska zwanego nowym ateizmem na przestrzeni kilku lat poczynając od 2004 roku ukazały się ich książki, ale najpier w koniec wiary sama Harrisa później religii jako zjawisko naturalne Daniela Dennetta, ale później Bóg nie jest wielki Christophera Hitchensa i oczywiście Bóg urojony Ricciardo dołki SA no i to zostało wszystko razem jakoś uznane za nie jako moment i inicjacyjne powstania pięknego prądu myślowego ruchu społecznego na trudno do końca zdefiniować to zjawisko zacząłbym od tego jak ty osobiście rozumiesz to nowy ateizm ja mam też pewną wykładni nowego ateizmu, którą będę chciał przedstawić za chwilę, ale zacznijmy od tego co to w ogóle w twojej perspektywy jest za zjawisko jednak to ten przymiotnik nowe jest tutaj decydujący ściance, bo ze zjawiskiem ateizmu mamo od początku do czynienia od początku w ogóle myśli ludzkiej od Greków byli tacy jak mokry tynk Grecji już później w Rzymie niektórzy oczywiście byli ateistami mamy ogromną tradycję również, zwłaszcza od oświecenia bezpośredni poprzednik Karola Marksa, który uchodzi za taką ikonę ateizm to oczywiście Heuer Bach jedno moglibyśmy do dzisiejszego momentu dziejowego snu ci genealogię mamy też było tylko udawali, że nie są taką mimikę wytwarzali no bo należało wierzyć się obozy to była niebezpieczna ateizm nie był bezkarny przez wielu tysiącleci no i zbyt daleko nie szukać sam Sokrates, który nie był ateistą jednak za bezbożność został skazany na śmierć rzeczywiście podejrzewano ateizmem Barucha Spinozy przecież wspólnota żydowska go wykluczyła m. in . za jego bliski ateizmu poglądy, więc też zjawisko szalenie szerokie bardzo trudne do zdefiniowania i mimo że wierzący, zwłaszcza mają tendencję do widzenia ateizmu jako takiego monolitu to sądzę, że ateizm wieloma twarzy podobnie jak religie może nawet bardziej, bo ateizm ma to do siebie, że jest to zjawisko indywidualistyczny każdy ateista na swój sposób definiuje swój ateizm, ale rzeczywiście te nazwiska jak, o których będziemy dzisiaj rozmawiać, zwłaszcza te książki, które wymieniłeś no one wskazują bardzo wyraźnie na pewną jakościową różnicę elitą różnicę to jest odwoływanie się wszystkich 4 jeźdźców apokalipsy do Charlesa Darwina i darwinizm z jego niezwykle rygorystyczną naukową teorią ewolucji stanowiło dla każdego z nich pretekst do tego, żeby oczywiście nowych kategoriach, bo jednak po Berlinie tel 6100 min kilkadziesiąt lat i wiele oderwie się dowiedzieliśmy, niemniej jednak i nas, zwłaszcza liczę dołki, który jest po prostu biologiem definiuje siebie jako Anna Oder ministrom i tak książka Bóg urojony potem jego 2 atomy, które zresztą też Piotr Szwajcer wydał i przetłumaczył, który takiej autobiografii naukowca głównie Anny przede wszystkim się zajmuje nauką ścisłą rygorystyczną, a te wycieczki w kierunku ateizmu czy religii to są takie wypadki przy pracy, którego uczyniły znanym, choć był znany jako właśnie twórca tych książek no i niezwykle ciekawe zresztą ściśle naukowych to jednak zaistniało jako ikona nowego ateizmu dzięki temu w tej książce Bóg urojony więc, podsumowując ten moje przydługie tragedie zrywu na początek bym powiedział, że nowi ateiści mówią, że my nie jesteśmy filozofami my nie jesteśmy nieprzyjaciela mi pana Boga, którego zresztą nie wierzymy tylko jesteśmy bardzo o skrupulatnym i naukowcami, którzy badają niż fakty ze świata biologii przede wszystkim, ale też jak hali, zwłaszcza kognitywistyki neurobiologii tak dalej, czyli dla nas nauka jest najważniejsza i na pewno to zresztą z tej rozmowy wynika jednoznacznie ze sobą niczego nie ustalali kim Nowak jesteśmy Niemcy powiedzieli teraz cała idea jest zbawienny duch czasu, który sprowokował ludzi i mieszkających daleko od siebie nie wiedzących mniej ni o swoim istnieniu do sformułowania pewnych postulatów, które uznali za niezwykle ważne dla utrzymania na pewnego zdrowego rozsądku ja przyznam szczerze, że na początek taka uwaga osobista, że dla mnie najbliższą postacią jest to sam Harris w ogóle go bardzo cenię bardzo go lubię z żeglarzy tak podejrzewałem Kierat SM para wzdychając bardzo mi miło w takim razie jakoś to, że rzecz, że jakość to jest wychwytywane w każdym razie słucham go on prowadzi świetne podcast którzy, gdy nazwała Kinga, a pan teraz nazywamy Kings Suns płyt sam Harris nie można sobie słuchać tych podcast zupełnie za darmo czytam jego książki, bo tych książek już parę napisał pod wieloma względami jakość jego punkt widzenia korzystniej najbliższy, a mówię o tym, po to właśnie, żeby może pokrótce do punktu widzenia jeszcze scharakteryzować powiedzie się tym co ich łączy ja bym jeszcze, że jest skupiona w tym, jakie są pewne różnice ciekawe pomiędzy nimi po pierwsze, tak jak powiedziałem dołki z jest właśnie powiedział chyba najbardziej taki rewolucjonista liczne to znaczący przygląda tej religii właściwej wyłącznie w takich kategoriach ne no i oczywiście też jest taki bardzo radykalny w odmawianiu jakiegokolwiek sensu i zasadności przekonania religijne dla niego to po prostu wszystko są jakieś bzdury chyba nie denat też rewolucjonista, ale kogo nity Wista filozof umysłu znakomity w tej książce z kolei religia jako zjawisko naturalne, których też kiedyś rozmawialiśmy w ogóle takie ewolucje mistycznych podejściach do religii no on już bardziej się temu przygląda jako czemuś co właśnie spełnia pewną funkcję co ma jakąś swoją strukturę co czemuś na jakimś etapie rozwoju ludzkości służyło Hitchens jest takim najbardziej tempera mentalny z kolei publicysta już nieżyjący skądinąd Christow Christopher Hitchens Harris natomiast w tym sensie dla mnie najciekawszy wziął się bardzo dużą interesuje relacją pomiędzy przekonaniami, a działaniem i dla niego ten związek poglądy przekonania, a działanie jest w ogóle kluczowy dla rozumienia nam o religii i tu rozróżnia oczywiście na przekonania jakoś uzasadnionej i udokumentowanej przekonania kompletnie nieuzasadnione, ale takie, które stają się powodem na jakichś działań, które np. są destrukcyjne albo niebezpieczne i doszedłem do tego żeby, żeby wprowadzić pewien wątek, który z nowymi ateistami też się łączy ich zapytać o swój stosunek do tego mianowicie oni bywają często atakowani nie tylko z prawej strony nazwijmy to czy ze strony religijnych fundamentalistów czy w ogóle ludzi religijnych, ale także ze strony lewej to znaczy zarzuca się im i to często w duchu z kolei przez nich często krytykowanej politycznej poprawności tzw . że oni właśnie na auto popadają w jakąś islamofobii Ga to religia fobie w ogóle, a to zbyt radykalnie się na ten temat wypowiadają i w zasadzie oni zajmują bardzo ciekawą dzisiaj pozycje w tym całym dyskursie po pomiędzy prawicą lewicą, bo Harris właśnie jest ciekiem atakowany zarówno przez konserwatystów, jaki przez przedstawicielki bardzo liberalnej akademickiej amerykańskiej lewicy właśnie ze względu na pewne krytyczne wypowiedzi na temat słów na temat islamu radykalnego na temat tego, że pomiędzy przekonaniami religijnymi, a działaniem istnieje ścisły związek to znaczy jeśli ktoś powiada Harris dokonuje zamachu samobójczego bombowego to możemy oczywiście uruchomić różne konteksty do rozumienia tego zjawiska ekonomiczne społeczne i t d. i analizować to od różnej strony, ale centralną sprawą jest to, że on naprawdę jest przekonany, że się obudzi za chwilę w raju i to jest istota sprawy to go napędza to powoduje, że on działa i dlatego przekonania religijne są mniej lub bardziej niebezpieczne są takie doktryny, które chcą zupełnie neutralne są takie, na które powinniśmy uważać i t d . i t d. jak to się odnosić do tego ich powiedziałbym kontrowersyjnego o położenia w debacie publicznej jak patrzysz też na te ich wypowiedzi takie bardzo często wobec religii krytyczna już zacznę od pewnej deklaracji, bo sądzę, że Annie rozmowa czy w ogóle wypowiadanie się na temat nowego ateizmu czy nowych ateistów pociąga za sobą przeważnie nie mnie nie do końca wyartykułowane są pozycje światopoglądową, gdyby było jasne ja od razu wyłoży karty na stół i powiem, że każdy z nich jest dla mnie postacią ważną sympatyczną i przekonującą podpisuje się po tym co powiedziałeś nam tak samo z nimi i to cieszy się to znaczy mam wrażenie, że bardzo istotne jest żeby dostrzec w nich uczciwy graczy to znaczy każdy z nich mimo przypisywanych im niecnych intencji i to z lewej sprawa, gdy jest pełna zgoda oni zdecydowanie i to jest właśnie ta nowość nowego ateizmu zdecydowanie stoją na gruncie twardych faktów naukowych i tak się składa, że religia, zwłaszcza w 2001. wieku, ale sądzę, że to ten podchodzenie do religii jak do Jeża to jest jakieś ostatnie 50 lat, gdzie krytykowanie religii jest uważany za taką nieuprawnioną arogancji spadkobierców oświecenia, że to jest taka właśnie niechęć do list tej sfery o Janie wiem, że to nazwać umysłu, czyli czy życia, która nie podpada pod te pozytywistyczne kategorie często nie wypada tak robić i oni tutaj rzeczywiście na na odetchnęli na odcisk tej hiper poprawności religijnej, którą możemy nazwać sobie wielokulturowością czy multikulturalizm jak ktokolwiek chce mnie to znaczy taki pełen szacunku nie wiem usiadł na taka postawa tolerancji do do wielości poglądów ani mówią niewiele jest 1 z cech, które nas bardzo fascynuje i cieszyli z góry jesteśmy dumni cywilizacji naszej zachodniej jest to, że my oddaliśmy wjazd czy nasz rozum na ulice znaczy, że jedynym wyznacznikiem naszego rozumowania jest stwierdzenie faktów konfrontowanie się, owszem, jesteśmy gotowi zmienić poglądy, jeżeli ktoś nam dostarczy nabywają z, czyli otwarcie na zmiany tak, ale nie, dlatego że musimy szanować kogoś, kto ma idiotyczne poglądy czy irracjonalne czy wręcz szkodliwe jak w wypadku Harrisa jest mi też ten wstęp jest bardzo istotne, żeby pokazać, że oni walczą nie z religią jako taką tylko z religią, która sobie uzurpuje miejsce, które z, czego powinny się wycofać i oni punktują różnych ideologów nawet bardzo takich subtelnych jak ci, którzy są one w rankingach czy inni, którzy uważają, że religia po to, od tej jest inny świat niż nauka, więc powinniśmy inaczej do tego Ano nie sprawdzam po prostu ja myślę, że to, o czym wspomniałem, iż w wypadku Harrisa jest bardzo istotny Harris jest najmłodszy z nich, ale miałeś chamie zapoczątkował to zjawisko no bo to jego książka była chronologicznie pierwsza koniec wiar koniec wiary i chyba jej nie jestem pewien czy koniec wiary czy list do narodu do narodu amerykańskiego różnych ocen tak, bo ten list krótka taka książeczka to była odpowiedź nas fala hejtu, która do niego spłynęła po zgodę na końcu wiarę w prasie MTS koniec wiary to ile było pod każdym pod wrażeniem no WI cie curry US Airways Center tego ataku terrorystycznego i spróbował to zrozumieć stąd cena wody czy terroryści islamscy, którzy to zrobili odwoływali się do inspiracji religijnej tutaj jest żadna poprawność religijna nie powinna nas powstrzymać przed tym ja myślę, że emocjonalny ładunek, jaki był za tą książką było w pełni zrozumiałem jak to się dzieje, że ludzie skądinąd świetnie wykształceni no bardzo zjadą mówienie we współczesności na, dokonując tak zbrodniczych czynów jego koniec wiary jest dokładnie analizę tego zjawiska tego fanatyzmu religijnego innych inni podobnie ja myślę, że dla nich walka jest przede wszystkim z tym nie irracjonalnym fanatycznym fundamentalistyczny my wymiarem religii i tak naprawdę jako człowiek określa się religijny, ale z trudem wszak dla mnie ten, kto to są oczyszczające lektury inaczej one pokazuje on i jakiej religia nie znoszę równin reż Macieja religii w imię, której dokonuje się rzeczy, z którymi ja absolutnie się nie zgadzam i tutaj nowi ateiści są sprzymierzeńcami ludzi religijnych jako ilustrację tej tezy podam, że nie ma tej książce ani winnych, bo to był właściwie programy, które wliczać do ministra, by w ramach swojego regionu projektu oświeceniowego właśnie długa godzinna rozmowa, która jest dostępna w YouTube jest takim jezuitą ojcem działaczem kolejką aż 1 i gdzie znajdzie on właściwie mówi nos z takim człowiekiem religijnym daje się tak znakomicie dogaduje się zresztą w swojej autobiografii lata wspomina jako naj ważniejszej rozmowie z człowiekiem religijnym, czyli krótko mówiąc ideały podsumowuje Boe jeśli miałbym deklarować, który dla mnie jest najbardziej mi bliski tak licencje na angielski John Allen Watt może do powiem dlaczego, ale nie myślę, że to oni nie są wrogami byli oni są wrogami złej religii będzie ciągle powtarzają tak to prawda ta kwestia fundamentalizmu dogmatyzmu do trwania przy przekonaniach nieuzasadnionych posługiwania się nieuzasadnionymi nie udowodnili swoimi przekonaniami do autoryzowania jakichś działań mniej lub bardziej przemocowych to jest przede wszystkim to co dla nich jest szkodliwe religii w przypadku Harrisa akurat skądinąd to jest trochę ewenement w skali całej tej czwórki, bo on ma za sobą długoletnią po pierwsze, praktyka medytacyjną nie jest związane z żadną konkretną denominacją, chociaż praktykował buddyzm buddyzm ZOK ścian 1 z odmiany buddyzmu tybetańskiego m. in . ale wciąż jest zaangażowany w taki to jest takie propagowanie medytacji jej aplikacja nawet skonstruował zakon do zameldowania można z nim medytować i wydał książkę przebudzenie kilka lat temu, która właśnie z próbą takiego też nazwa duchowość bez religii jest próbą, jakby z 1 strony uwzględnienia tego, że my mamy jakieś wychylenie metafizyczne czegoś potrzeba metafizyczną, ale zarazem jest próbą też stworzenia takiej powiedziałbym science, by strony idzie no jeśli można wszystkie słowa to znaczy czegoś co się mieści w dzisiejszym światopoglądzie co też korzysta z różnych tradycji rozwoju duchowego wschodnich przede wszystkim no i co zarazem jakby nie wprowadza nas w ten świat jakichś najwidoczniej się przekonanie, które aktorek z logo, o których nie wiadomo, skąd się widziało jak i uzasadnić tak dalej tak dalej, więc to mi się też daje bardzo istotne zapowiedziała że, że rząd, że tutaj to nie polega ta postawa, którą oni mają na tym, że należy absolutnie wszystko tutaj prognoza wszystkiego zrezygnować i człowiek nie ma żadnej metafizycznej potrzeba by to wszystko są bzdury zupełnie tak nie myślą o jedno wręcz przeciwnie myślę, że jechali jechali z listą czy jest taką takim przykładem człowieka on jedno oczywiście chrześcijanie ci ludzie religijni wypowiedzieli już jest taka Anima Naturalis teren Cristiana czy religia, a za inni, odwołując się nie wiem do do jak de Gaulle czy do Junga wypowiedzieli na tak pożądane efekty tych, które pan też tkwi tylko z powodów jemu wiadomych i odrzuca mnie ja się, że to jest trochę inaczej to znaczy oni jest twoją dłoń jest folia demo jest po tych wszystkich fenomenalną orgiach religii, które rzeczywiście topiły te ślady sacrum gdzieś tam w kulturze on specjalnie doktorat zrobił z euro ta biologii zimowa to jest filozofem Skoda no ale tak, mówi że się czuje przede wszystkim filozofem, ale właśnie z przekonania religijne w kontekście neuronauki zrobił go stać uważa, że tak samo zresztą jak są te badania takie prześwietlają c umysły medytujący mnichów buddyjskich co się dzieje w naszym zamyśle i on uważa, że rzeczywiście przede wszystkim to dla KE dla dla każdego z nich ten w takie takie wychylenie czy takie otwarcie na nas na to, czego nie wiemy jest bardzo duże, czyli mimo tego rygoryzmu naukowego oni jakby jeśli miałbym sprowadzić jakiegoś paradygmaty tam powiedział, że są bliscy tego postulatu Karla Poppera, który mówił o falsyfikat zbywalności naszych przekonań również w naukach ścisłych to znaczy no po Ptolemeusza mamy Kopernika nie, dlatego że odrzucamy Ptolemeusza tylko, dlatego że Kopernik pokazał, że jest inaczej po nie to nie mamy Einsteina nie, dlatego że nie ten był idiotą tylko, dlatego że, a jeśli nie dookreślił rzeczy, które o, których z racji poziomu rozwoju nauki nie ten nie miał pojęcia i t d . i t d. czyli to nie jest tak, że to są takie tępe umysły nie otwarte na pana na niewiadome tylko żonie tego nie nazywają Bogiem nie nazywają tego religią uważają, że jest potencjał wpisany w naturę w nas w ciało o rozumiane na bardzo tak pojemne LTE to te nie są tylko gramy wody czy krycie, czyli potasu i innych składników, które sobie mamy tylko człowieczeństwo to jest również nas, zwłaszcza dla Dennetta to jest ten problem świadomości, kiedy 11 zacznie na co ona naprawdę znaczy tak ale, czyli w moim w moim odczuciu Annie ten etap wrażliwości Harrisa na metafizykę jest tym punktem stycznym właśnie z ludźmi religijnymi to znaczy, że dobrze ty jesteś niewierzący religia to rozumiem jako człowiek wierzący, ale jednocześnie widzę, że wiele nas łączy n p . przy do hal den Haag Harari tutaj też byłby poddany też jednak nawiązujący w swoich badaniach Doda do doświadczeń medytacyjnych m6 to jest taki znowu deszcz praktykujący medytacje no i intensywnie VAT za działy się, że rzeczywiście przyznanie medytacji pewnego waloru takiego poszerzające jego świadomość pół, zwłaszcza Harrisa jest bardzo istotne u Ricardo la dołki z ca ja myślę to otwarcie jest widoczna choćby w tym, że jeżeli spotkał inteligentnego bieżącego to jestem zaciekawiony, ale jednocześnie to nie jest takie zaciekawienie, żeby uratować pokój za wszelką cenę tylko wyraźnie mówi George jak to jest z tym Niepokalanym poczęciem naprawdę w to wierzysz albo z całą Bosko ludzką naturą Night Time widzimy, że wierzący nie ma lekko nie ma, ale czy muszę przyznać, że pewne rzeczy pewne założenia w jego religii w islamie chrześcijaństwie judaizmie są nie do wody i po już to jest też jeszcze 1 rzecz, której pomyślałem trochę z meta poziomu w kontekście tego, o czym mówisz, ale niezwykle ważna, ponieważ takich rozmów, które prowadził dołki z, które prowadził Harris czy prowadzi Harris cały czas prowadzi do kin z czasem, który prowadził Hitchens najmniej może dane salony jest bardzo zajęty, bo on ciągle właśnie rozwiązuje kolejne zagadki umysłu zresztą bardzo melodyjne chwilami Osborne powiedział właściciel jak w ogóle poznałem byłemu niego, robiąc z nim rozmowę do przekroju w zeszłym roku i bardzo to było ciekawe spotkanie niesamowita figura taka runda pierwsza taka, ale i złe i 1 rzecz, która aktorami teraz jakoś przyszła do głowy jak opisywać tę rozmowę dołki sam z jezuitą Otóż jest mnóstwo takich rozmów na YouTubie, kiedy i dołki i Harris i Hitchens rozmawiają z zwolennika mi kreacjonizmu radykalnymi radykalnymi katolikami fundamentalistami chrześcijańskimi i t d . nie wiem zwolennikami co bardziej takiego tradycyjnie pojmowanego islamu et Cetera oni w takich debatach od lat po prostu biorą udział, ale i to jest też moim zdaniem coś niezwykle ważnego to znaczy tam nie ma takiego odruchu że, a to my nie będziemy mogli rozmawiać z tymi ludźmi, bo nie ma sensu przeciwnie jest próba porozumienia się budowania ich racjonalnej argumentacji spotkaniach na jakim gruncie często to te debaty wcale nie są emocjonalnie takie powiedziałbym miękkie ciasto tam dochodzi do różnych spięć ostrych mniej lub bardziej, ale samo słuchanie i w ogóle oglądanie tego dla mnie to zawsze była jakaś niesamowita lekcja wieś kulturę dyskusji właśnie tego, żeby dbać o to w jaki sposób się argumentuje jak się wykłada takiego przekonania, że no no dobrze no to mamy inne poglądy, ale rozmawiajmy zakładajmy to na stół konfrontujemy się od tego jest język, żebyśmy się porozumiewali budujmy jakiejś formy porozumienia Cetera, więc oni tego uczą moim zdaniem dają świetny przykład z tego, że żal, że można z osiedla lotnicze zgadzam, bo wiesz ty jesteś także nieźle punkt wyjścia jest tak jak Polak etyczny to znaczy na przechodzimy do głowy ta rozmowa i cielęca z Blairem tym świeżym katolikiem, który idzie jak złożył urząd premiera to wtedy jakby ta konwersja stała się publiczna i na Ion występuje jako ten gorliwy katolik no i pamiętam, że to była taka uczta uczciwości też Blair, mimo że na nie jest łatwo dzisiaj być katolikiem przestrzeni publicznej bronić racji tego on tej instytucji natomiast Hitchens pysznie atakuje katolika, dlatego że jest katolikiem rzekomo wskazuje na ciemne strony jego instytucji jak pisze w tym odnajduje się, tak więc czy w tym sensie te są w istocie takie wprawki dla nas, że my tutaj w Polsce, mimo że na zewnątrz jesteśmy postrzegani na nie najlepiej, zwłaszcza w ostatnich 3 latach, gdzie jesteśmy jednoznacznie kojarzeni jako taki za no archaiczny katolicy jest niezdolny do refleksji na rok homofobiczne wrogi inności jakiejkolwiek, zwłaszcza imigrantom i t d. więc niezależnie od tego, że jesteśmy tak postrzegani myślę, że ci z nas, którzy się źle czuję w tym obrazie, jaki wygenerował na my i rząd i kościół warto by tego typu doświadczenia no wczoraj na 2 dni temu to było w w teatrze powszechnym, gdzie kiedyś też spotkaliśmy tam też ta inicjatywa Olgi Tokarczuk jest kapitalna ja uczestniczyłem w takim panelu na temat nowej religijności i muszę powiedzieć, że 2 godziny dla dobra Międzynarodowego festiwalu literackiego apostrof odbywało i też miał przyjemność wziąć udział w 1 dyskusji no, więc wiesz dla mnie n p . to, że ma dwoje słyszałem samych superlatywach zresztą, że bardzo była ciekawa i ludzie potem byli jakoś bardzo zainteresowani poruszeni dyskutowali Integral no muszę powiedzieć, że dla mnie, zwłaszcza udział właśnie słuchaczy ich pytania potem po zamknięciu, bo już czas minął ludzie pytali spontanicznie mnie i innych dla mnie Marta Abramowicz była niezwykła misja, że jej głos za słabo wybrzmiała takie było moje odczucie nawet jest inna sprawa pozostawiło to we mnie poczucie niedosytu to znaczy że, że to trzeba powtarzać tanie rozmowy w Polsce właśnie, gdzie ten obraz na zewnątrz eksportowy jest taki mało atrakcyjne, ale potencjały sporu jest ogromny stąd waga tych autorów w Polskim kontekście nasze szczęście sporej książek prawie wszystkie zostały już przetłumaczone, bo przecież nie tylko ci jest również czy Copernicus Center wydaje Bennetta Nc jest w ogóle w ewenementem, że katolickie wydawnictwo wydaje ateistę takiego walczącego mniej więcej tak i to to absolutnie naśladować powtarzać uczyć się wzajemnie od siebie, bo ja myślę, że oni, gdy wystartowali to byli trochę nastrój Sień i cała czwórka Davida Leana trudno się 9 zasiliła uważa, że żal, zwłaszcza nabyli demonizowanie byli atakowani w sposób absolutnie nie fair i wielu zresztą zawdzięcza swoją karierę w polemice z drugiej jestem cao wanny żartobliwie o tym, mówi, że rzeczywiście niektórzy wyraźnie nam nie robią swoje nazwisko taki 1 teolog, zwłaszcza na, ale mniejsza o tanie w danym sobie złośliwości, ale faktem jest, że są to giganci, którzy wprowadzili zupełnie nową kulturę i w tym jest też nowy ateizm, lecz to nie jest tak, że ze swoich barach czy czyta czy Marks toby to wyraźnie i mieli powody ku temu w momencie, kiedy formowali swoje myśli byli absolutnie odrzuceni przez mocno umocowany struktury kościelne czy jej kościoła katolickiego czy protestanckiego w Niemczech ani byli po prostu zlekceważeni odrzuceni i t d . dzisiaj ci nowi ateiści są brani na serio myśli większości też warto o tym, pamiętać osiągnęli sukces z 30 opraw Bóg urojony tez nie wiemy w milionowe nakłady poszedł i inni też fakt wszystkie książki Woszczek, które wymieniliśmy najmniej może właśnie akurat książka Dennetta była taka bestsellera owa, bo ona była bardziej fachowa teraz te książki, o których mówimy Bóg urojony koniec wiary i Bóg nie jest wielki to są rzeczy, jakby trochę pomyślane Nana na czytelnika masowego nazwijmy to natomiast Legia jako zjawisko naturalne zresztą po polsku też właśnie wy tu wydana przetłumaczona przez Barbarę staną się no to jest taka praca bardziej fachowa po prostu już już do wymagająca pewnej kompetencji intelektualnych żeby, żeby to przyswoić właśnie Bobo tak jak przez chwilę o nich jeszcze mówiliśmy to pomyślałem sobie, że ani też są w ogóle ciekawymi ludźmi skądinąd i każdy jest inne tak dołki z jest takim brytyjskim dżentelmenem eleganckim bardzo i i elokwentny Machalica jest trochę taki wycofany, ale taki też bardzo poukładany niezwykle skrupulatny w bardzo precyzyjne wypowiedzi tam nie ma nigdy ani żadnego Janina Kantorowicz w ogóle on sam o sobie mówić tak trochę jak chce Borg zdrada czasami, bo on jest rzeczywiście niezwykle niezwykle precyzyjne jak jak państwo posłuchają tych podcast jego co to się wypowiada, jaką klarowne angielszczyzną właściwie naprawdę nie ma tam zbędnych słów Hitchens to był w ogóle malowniczy niesamowicie Bowie daną postać jakaś też z Brazylią ta sama analiza energią tam podczas wszystkich spotkań zawsze popijał burbona i zapalały i potężnej ilości papierosów co też co też było zabawne, a z kolei Dennett jest takim takim potężnym starszym panem z olbrzymią siwą brodą jak wygląda Święty Mikołaj właśnie taki jowialny o sympatycznym, więc to też są takie po prostu osobowości niezwykle barwna była o 1 punkt mieliśmy już o naszych spotkaniach jak nie spotkałem się w istocie jest emerytem, ale wymieniłem z nim parę e-maili, zwłaszcza w czasie jego pobytu w Polsce jak ten miał taki był niedawno ekino nazwijmy to ładnie po polsku komponent humorystyczny nie będę wymieniał nazwiska, ale 1 z kuratorek lex, a protestowała przeciwko jego wykładała owi zdaje się zastrzegała, że żona broń Boże niczego nie czytała nie będzie w ogóle czytać i jakoś radziły, ale portale prawicowe tak to było zabawne inne ja właśnie jakoś się do tego nawiązują z nimi tych parę e-maili wymieniłem, ale chce co innego powiedzieć Stal to co on mnie zahartowało w jego te słowa inicjatywa taka, gdy nie więcej niż publicysty niż książkowa niższy, choć opublikowanie, bo on ma duży kontakt jest zaskakujący z księżmi z księżmi, którzy utracili wiarę w ale ze względu na da niczego innego nie umieją robić teraz się boją trochę przyznać dlatego mody, bo taka jest struktura, że na judaizm można być niewierzącym rabinem i niczemu nie dziwi, bo rabini są tego, żeby uczyć wiary tylko tego, żeby spełniać pewne w nim przewidziane prawem posługi na rzecz wspólnoty, a wiara w Boga czy jej brak to jest kwestia decyzji każdego członka wspólnoty natomiast katolicyzmie 100 n p . nie do pomyślenia, żeby ksiądz powiedział no Słuchajcie na nam głupio mi, ale ja tak naprawdę w to wszystko nie wierzę tutaj Hokus pokus woda wino na ciało chleb NATO to nie bardzo w świecie najnowszych badań nie wyobrażam sobie, żeby tak się zdarzyło natomiast jest i to jest rosnąca grupa księży czasem nawet biskupów, którzy nie mają z tym kłopot mają oni stara się pomagać jej użyć ośmielić ich do tego, żeby zrobili kamień Gault, jakby wydaje mi się, że to jest bardzo bardzo mało znani i humanisty gwiazda nadziei pomóc człowiekowi wyjścia, jakby to kant powiedział w swoim co to jest oświecenie z okresu zawinionej niedojrzałość znaczy, jeżeli twój rozwój umysłowy doprowadzić do tego, że ty jako biskup jako ksiądz jako papież dochodzi do wniosku, że to to nie jest kolców co ty naprawdę wierzysz to powinien złożyć urząd powiedzieć przepraszam w świetle najnowszych badań i t d. dochodzę do wniosku, że to nie jest moja bajka no, więc im to dla mnie było zaskakujące jak śledziłem trochę Dennetta przy okazji jego tych opasłych tomów to właśnie na temat nieświadomości tak jak mówię to są przeważnie bardzo techniczne rozważania no jednak ma ten aspekt też jak jak inni jak, zwłaszcza dołki z 4 całe projekty takie uświadamiające ludzi czy Harris, który też prowadzić te strony internetowe u niego też ten aspekt jest takiego ten no ja bym powiedział nawet nie żony chce propagować ateizm, bo nie, bo tak to te nie są prozy elity w te nie mają tego zapału ewangelizacyjne tego natomiast chcą pomóc ludziom, którzy rokują tak są na rogu ruch i potrzebują tego arkusze reality akuszerki, żebym mu pozwolili urodzić tego ateistę w nim już obecnego miasta to jest ten aspekt, który sam ze wielu tych agresywnych polemistów naszych kochanych 4 jeźdźców apokalipsy, czyli nowych ateistów tego się boją jak ognia dodam do tego coś co może z kolei ci jednak zaskoczy, a propos Dennetta nie wiem czy to widziałeś znienacka zaskoczyło bo, bo dowiedziałem się tego co w Brusach chuda takiego neuro naukowca brytyjskiego bardzo ciekawego została autora takiej książki są Polsce z to jest książka, w której on daje takie neuro naukowo ewolucjonista oczne wytłumaczenie naszej skłonności predyspozycji właśnie do rozmaitego do takiego konstruowania właśnie obrazu świata, który byśmy opisali przymiotnikiem nadnaturalne to znaczy do takiego wychwytywania różnych zjawisk łączenia ich ze sobą, które później stają się podstawą przy pożywką dla rozwoju rozmaitych doktryn religijnych bardzo dobra książka ciekawa też w razie gdy on mi powiedział, że denat śpiewa w chórze kościelnym, bo nie widziałem tak, bo lubi bo, bo mu się podoba, bo wiesz, bo o ma jakieś zamiłowania estetyczne w ogóle do widoku głównym świątyni i do właśnie tych pieśni wszystkich i t d. więc to mnie też bardzo zdziwiło, bo obrażające tego denata wstępu banalnym zapewne głosami wyśpiewują całego jakiś oratoria natomiast 1 rzecz, a propos tej dyskusji w tej otwartości na dyskusje i tego w jaki sposób oni sami też ze sobą rozmawiają jest bardzo ciekawa polemika Maczka pomiędzy dane Toma Harrisa, która się zaczęła od publikacji przez Harrisa takiej małej książki wolna Wola wolnej woli tak bardzo fajna zgrabna taka książka, w której lądować tam pokolenie nie ma żadnej wolnej woli i t d . no i denat to jakoś strasznie zjechało mówiąc kolokwialnie napisał jakąś taką recenzję dosyć bolesna dla Lecha i Sahary Smuda długo odpowiadał nawiązali jakiś rodzaj właśnie kontakt opóźni się spotkali i jest w 1 z podcastów Harrisa taka rozmowa, kiedy oni tam siedzą przy okazji konferencji przestępcy popijają w barze posłuchać szumu w tle nerek i dyskutują na ten temat i to też jest naprawdę fascynująca świetna dyskusja i pokazująca też naprawdę bardzo duże różnice pomiędzy postrzeganiem pewnych rzeczy pomiędzy nimi, więc to w ogóle dlatego dla takiego powiedziałbym otwarto dla takiego nie ma dla dla otwartości umysłu dla ćwiczenia się w dyskusji z poglądami, z którym się nie zgadzamy to jest wszystko bardzo na bardzo ma dziś rzezie u mnie 1, dlaczego i finansowego, a właśnie przekroczona wygody, a propos, że 1 ze studentów napisał mnie BAE licencjat właśnie na temat polemiki i jedyne po skaliste jest złem oraz zdumiony, że można aż tak głęboko wejść w to więcej, bo dla mnie dużym stopniu ta była zbyt z nim lansowany, ale na sam fakt jest zupełnie przyzwoity licencja napisany właśnie na temat różnic między 2 nowymi ateistami, więc da, więc jesteśmy rzeczywiście na poziomie bardzo bardzo ciekawym to znaczy nie mniej mnie nie powinniśmy się zatrzymać znajduje się na etykietach tylko, iż w głąb ocali wzrok nadchodzi era Lutnia dalej, gdyby pytanie moje było, bo powiedziała, że najbardziej jakoś jest też emocjonalnie blisko i często z tej czwórki najściem zapytać dlaczego, dlaczego akurat hicie z rozliczeń, dlatego że mam temperament nie owija kury pióro nadzwyczajny no i w ta wielość poruszanych problemów unijne i muszę powiedzieć ty jako cenny katolik kulturowy mnie bardzo zaciekawiła jego książkom matce Teresie no tak świetna, że nie śmieszy, ale i pozycję także w nazwach czymś Donaldowi już nie pamiętam jak już tak ważne jest nawiązanie oczywiście jedno jest właśnie Vega czworga demaskatorskie on zresztą chyba nawet brało udział znienacka misjonarska miłość zmartwiła także jako adwokat diabła tak przy na szczęście był dopuszczony do tego procesu na jego jego zastrzeżenia nie nie zostały uwzględnione, bo została beatyfikowana czekanie inicjowane z innych powodów niż te, które on tam wykazywał, ale na wkład w 2, a jego demaskatorskie, ale ciekawość tak co jest za Świętoszka wartością niektórych nic się pionierska wobec też tego co się dzisiaj kraje mogą jednak spadają te kotary poinstruowany pomnik, czyli tak dalej tak konne myślę, że w tym takim powszechnym dość zachwycie dla matki Teresy jej nie było takiego zaciekawienia, o co tak naprawdę za tym stoi jak jako nasze odnosi do tego bólu absurd załamanego czy Ciejek z równą miarą również mierzy swój ból czy też tak ofiaruję wszystko panu Bogu czy jednak korzystać z najlepszych klinik i t d . to są ważne pytania, więc to n p . to, że one wchodził krzyżował szpady z najbardziej nieprzejednanych Mie wrogami ateistów i nie bał się tego no, więc dla mnie ta jego obecność to, że on formułowały zdania krytyczne na temat religii, które stały się słowami skrzydlatymi n p . mówi że religia zatruwa wszystko co absolutnie nie było wyjazdy szkoły miał ku temu też powody, by ten temperamenty takiego nam krytyka literackiego właściwie on późno zaczął przed wszak w szranki takiego bezpośredniego ataku na nowo się do nas, bo taką świętym Łużkowa to region, bo to, że jest my n p . z takim trudem dotykamy ciemnych stron Jana Pawła II czy hierarchów, którzy byli na poły nadana na piedestale i teraz nagle dla wielu ludzi to jest szok absolutny jednak, gdybyśmy mieli taką podejrzliwość, gdybyśmy ich sami nie wynieśli na te pomniki desant ze mniejszy byłby szok dzisiaj tak na rozwijam każdy powinien odpowiadać za za własne przewinienia, a nie, dlatego że jest duchownym już ma ten immunitet nienaruszalności tak też innym, ale my moglibyśmy całą galerię tutaj tych nienaruszalne ich postaci wymienić i w tym sensie Hitchens jest mi bliski rząd przekuwa balon rano nie bał się chodzić właśnie taka jak jest bardziej bezpośrednie, z którego dla UE może nie wszystkim się podobają, ale zawsze wychodzi zwycięsko to prawda to mogę mu nie odmówimy dla mnie jest to 1 rzecz była niezwykle ważna i też poruszająca, jeżeli chodzi o i często, a to znaczy sposób w jaki on umierał bo, bo umierał właściwie poniekąd na widoku przynajmniej przez pewien czas poinformował bardzo szybko o tym, że zdiagnozowano u niego zresztą nagle po prostu tak, że któregoś dnia obudził nagle się poczuł jakoś fatalnie z jakimi bólami zdiagnozowano nowotwór przełyku u niego i ileś tam miesięcy trwała walka, chociaż to już była faza dość zaawansowana i właściwie on wiedział od początku, że najprawdopodobniej nie uda się nie uda się z tego wyjść czy w młody człowiek ma pan gdzieś koło sześćdziesiątki chyba był kiedy, kiedy zmarł w każdym razie ileż wywiadów z nim było na ten temat w różnej poczynając od takich zupełnie wstępnej fazy choroby aż po już taką naprawdę zaawansowaną, kiedy kiedyś było wiadomo rząd nie będzie żył i auto mówił wprost, że umiera i że i, że to koniec nadchodzi napisał zarząd taką niewielką książkę MOP w szpitalu właśnie gdzieś, gdzie od innych o tych doświadczeniach związanych z ze śmiertelną chorobą napisał co też się wydaje ważne, bo to są wciąż tak jest stabilizowany tematy i to, że otwarcie o tym, mówił też się wydaje ważne bardzo, bo bronienie nie owijał tego w bawełnę to była 1 z takim bardzo poruszających, jakby historia o kimś, kto właśnie ne no po prostu Point poinformował, że umiera i jakoś wprost można było można było się z tym skonfrontować i a jego postawa wobec tej choroby i śmierci AK bardzo, jakby z 1 strony pełna oczywiście żalu goryczy wściekłości też tego nie ukrywał, ale też jakimś sensie kanon dobrze ma to to po prostu tak jest im Jana to nic nie poradzę i podkreślał cały czas rzemieniem niemieckie Daniela wróciły do świata w Żninie oraz wrócę na lidera wrócił na koniec podkreślał też tak, żeby się nie ma widzeń tak tak bardzo staram się wydaje też Takam, bo oczywiście można, zwłaszcza słuchają nas głównie świadkowie innego odchodzenia Jana Pawła II, który właśnie tak podnieść to umieranie i przechodzenie do domu ojca do jakiegoś herolda jakichś heroicznych rozmiarów, gdy jakiś gigant odchodzi ja tutaj w pewnym sensie bym to widziałem kilka paraleli to znaczy, że on tak jak Wojtyła zresztą widział to swoje odchodzenie jako syn trwanie na służbie natomiast w wypadku Hitchensa to była spójne z jego poglądami absolutnie i to niemało heroiczne wieś moim zdaniem nie znaczy dla nich rośnie w tym sensie, że drzew to to pokazuje też to, o czym napomknął byliśmy my też w naszej rozmowie, że każda lista jest inny jej oni Anny nie od niej nie umierał, dlatego że reprezentował kogoś komu i tak całe moje życie było właśnie takie moje odchodzenie jest jest właśnie takie rzeczy ja jestem 1 z was wszyscy umrzemy i nie ma co tutaj to się zgadzam to nie jest heroizm cena takiego wznieść lania śmierci tego powiedzenia no i życie jest nam nie chce powiedzieć słowa, bo nie godzi się w tym szlachetnym brać tego powiedzieć, ale życie naprawdę nie jest wesołe, zwłaszcza jego koniec początek zresztą też nie wrzeszczy my wszyscy rura na pośrodku bywają czasem miłe momenty, ale tylko moment momenty krótkie zasadniczo to jest dość silny i na dość kiepsko ono, zwłaszcza w w świecie w jakim nam przyszło żyć, gdzie mamy tylu fanatyków różnej maści w tym sensie jak powiedział, że nowy ateizm wprowadza taki taką oczyszczającą refleksje z takiego zaczadzenia ideologią ami, które wraca myślą o faszyzm miał nacjonalizm ach, fanatyzmem religijnym tak to jest taki pumeks pe w idealny środek oczyszczający teren, którego bym zaaplikował wszystkim politykom przede wszystkim Flota tych o prawie 400 ta grupa społeczna, która potrzebuje nowego ateizmu bardziej niż inni i księża o tak fakt faktem pumeks tempo, by się przydało tak solidnie rzeczywiście bardzo dziękuję dziękuję bardzo poseł Stanisław Obirek, bo państwa gościem, a rozmawialiśmy o książce 4 jeźdźcy apokalipsy to oczywiście czas dołki z Danią denat sam Harris i Hitchens jak się zaczyna ateistyczna rewolucja to jest podtytuł tej książki wydana została nakładem wydawnictwa Cis w przekładzie Piotra Szwajcara i mamy kilka dla państwa egzemplarze tej książki proszę proszę do nas pisać na adresy dla was małpa to kropkę sam dla was małpa TOK TOK FM te osoby, które pierwsze napiszą książkę dostaną na, a teraz zaraz informacje, a po informacjach dalszy ciąg Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GODZINA FILOZOFÓW

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!