REKLAMA

„Najważniejsze było dla nas pokazanie kobiecego spojrzenia na wojnę”

Data emisji:
2019-05-31 22:00
Audycja:
Wieczór - Hanna Zielińska
Prowadzący:
Czas trwania:
40:16 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Radia TOK FM piątkowe wieczory Radia TOK FM przy mikrofonie Hanna Zielińska z nami w studiu wyjątkowi goście Halina Birenbaum dobry wieczór dobry wieczór pisarka poetka tłumaczka superbohaterka wysokich obcasów honorowa obywatelka Warszawy zasłużona dla miasta Warszawy a kto jeszcze to o tym, właśnie będziemy rozmawiać przez najbliższe ponad 40 minut, bo to jest właśnie temat naszej rozmowy jest z nami również Monika Tutak-Goll dobry wieczór dobry wieczór dziennikarka Rozwiń » reporterka, aby lewica naczelna wysokich obcasów autorka rozmowy z Haliną Birenbaum współautorka książki, która leży przed nami dzisiaj w studiu to nie deszcz to ludzie z podtytułem Halina Birenbaum w rozmowie z Moniką Tutak gol ne książka Barry, którą właśnie dopiero co przeczytam jestem świeżo pod wrażeniem świeżo po lekturze dziękujemy i okazuje się, że z nowo powstała książka, która wnosi coś nowego do tematu, który wydawałby się, że został wyeksploatowany, że wszystko zostało powiedziane, że historia i z perspektywy podręcznikowej wielkoformatowe i osobistej relacyjnej została opowiedziana znowu udało wam obu autorkom się w i pokazać historię Holokaustu siły przetrwania utraconego dzieciństwa zjawiska dziedziczenia lęku w kolejnych pokoleniach opowiedzieć na nową co za tym stoi, jaka tajemnica w tej rozmowie czy można się różnić ta książka od innych książek dotyczących Holokaustu dla mnie przede wszystkim różni się szczerością i otwartością bohaterki rozmówczyni Haliny Birenbaum, która odkrywa więcej przed nami czytelnikami czytelnikami niż w swoich nawet wcześniejszych książkach tak książka tworzy wg mnie oczywiście nie chcę mówić się żali się nic, żeby to zaś Śmiałek komplement, ale jestem kompletnym ma dokumentem i uzupełnieniem wszystkiego, o czym Halina Birenbaum opowiadała wcześniej wydaje mi się, że to co dla nas było najważniejsze to pokazać tę perspektywę kobiecą i jej na i z tej perspektywy o wojnę i i nie tylko wojnę widzianą oczami kobiety tej płaci nie jest bez znaczenia Halina Birenbaum opowiada o o dojrzewaniu w getcie o tym jak ważne było to jak ważna była miłość w Auschwitz jak wyglądała ta miłość po wojnie w Izraelu jak kształtowało się jej życie i nie pomija bardzo intymnych i osobistych szczegółów to znaczy my widzimy oczami dziecka jak ważne było np. jak ważne, bo n p . potrzeba posiadania bielizny przez 12 letnią dziewczynkę w getcie warszawskim naokoło umierają ludzie leżą na schodach martwi, a jej potrzebna jest bielizna co robi brat brat wyrusza w miasto i przynosi 2 piękne 2 piękne biustonosze satynowe menu dla dojrzewającej dziewczynki albo ten wątek, kiedy Halina opowiada, że nie bała się chodzić po schodach do domu, chociaż na schodach leżeli martwi, ale bała się tego, że do chłopcy jej o podwójną spódnice to były w 2 i zobaczą majtki i to były takie elementy narracji, które do tej pory były pomijane, bo wydawały się nieważne wytarte czym jest taka opowie o zgrozo wojny z bohaterstwem z MKS z tym, że trzeba, bo tak naprawdę przetrwać i przeżyć z godziny na godzinę, a nam się ta opowieść wydawała bardzo ważna, ponieważ pokazywała, że nawet w takich okolicznościach dojrzewające dziewczynka pozostaje dojrzewająca dziewczynką, że dziecko pozostaje dzieckiem, że mężczyzna pozostaje mężczyzną kobieta kobietą i ten świat również istnieje w Targ mamy tam opowieści o fryzurach o teatrze goście w getcie ślub w getcie erotyzm w getcie nawet wątki, by takie, które pojawia się pierwsza właśnie w rozmowie z tobą w tej książce wątki dotyczące rodziców, ale też, o czym wiedziała co jest bardzo ważne ale, żeby pokazywać, że sama walka o przetrwanie była bohaterstwem i o tym, też pani kilkakrotnie, mówi że abyśmy zastanowili się nad tym czy na pewno chcemy uważać za bohaterów tych wszystkich, którzy uzbrojeni po zęby są na froncie czy właśnie może zastanówmy się też nad taką 12 letnią Halinę kończy trzynastoletnią, kiedy ona wszystko w obozie i ona wszystkimi siłami walczy po prostu podstawy egzystencji i dlaczego nie uznać tego za bohaterstwo tak ludzie z Elizą przyzwyczajeni, że bohaterstwo to jest jakby jeździła z broni to weź nóż kuchenny albo kamień dziś w niego nie rozumieją, jaka była potęga Niemców i cała Europa nie mogła im podołać, a tutaj ludzie zadłużeni zamknięci w murach i inni żyją w i wszelkich warunkach jeszcze się też życia trzęsie się może jeszcze coś ma i pisze, że na ich jest godzina policyjna miłosierny Jezu, to nie tylko Żydzi to też Polacy tak samo działam w oku Pawlina Polska o żadnej wiedzy nie wolno być na ulicy, a dziś żyje się mają co jeść i co mają pełne zawsze są ludzie w każdej sytuacji, że ich sytuacja jest lepsza wyrazu, żeby lepiej są zdrowsi mają znajomości mając pieniędzy na pieniądze, iż dana Agu trawią coś takiego robić to bardzo jest podziemny najgorszych warunkach, więc stworzyć jakieś narzędzia jak jeszcze nie było w ogóle kultury jak nie obyło się rozwoju i im to po kryjomu, bo to było zabronione i wtedy, zarabiając duże pieniądze, bo to było potrzebne narzędzia skórzane buty czy mydło świecy tak jest i nagle ktoś wyrabia gdzieś w jakimś piwnicy gdzieś i też coraz droższe od 10 i tak samo bójek z 200 karnie, kto był piekarzem i dostawały na przydział dawali Niemcy Mark wynikły przyjaźnią można było na nią nie nie widzi nie umrzeć możesz też znaleźli trochę tak ciągnąć się męczą się, a oni mogli tę nagonkę mieszać nagrywa dobre jest tajny sondaż największa część tej dobrej czystej i z tego robić czas, by robić tego w wielkim i ból rodzicom teraz mają pieniądze jeszcze przed 110 miesięcy nie było dieta to robi to już wtedy jednak nie wolno było wielu rzeczy wyrabiać w Indiach i w ogóle Żydom nie wolno było pracować takie plaże przeważnie tylko przymusowe roboty rezydenci mieli dla tych były te i nawet bezczynnie, bo w cukierniach dawnych cukierniach siedzenia zostały zbombardowane na początku bombardowanie Warszawy bardzo silne to nawet wystawach stałych do aut, a pod ziemię wystawami żebra się w oderwanych Schumann jest, ale obdarte albo marki jak już pół martwić puchnięcie z głodu i do ankiety i teraz wreszcie idzie w częściach z błędów siedziałbym siedział chleba to mieszali do Morąga wyróżnienia trendami z różnymi Paszko wstęp, ale aż było więcej tylko, żeby taki ciężki, gdy jak niedokładnie dopiec rondzie jazdy TG czas to i dowodach 2 i drodze sprzedawali też aura siedział trochę nareszcie wydawali to było codziennie głogu i droższy i codziennie było gorsze, a jednak, a jednak drugi właśnie tamta walka o ten podstawowy, by chleb okazuje się tym bohaterstwem walka o to, żeby codziennie zdobyć coś do zjedzenia era, bo właściwie głód tak, bo wie, że nie można powiedzieć, że w domyśle jest bohaterstwem, kiedy się nie ma pieniędzy i tego globalnie zdobędziesz umierasz to niemożna tego zdobyć niemal w niemal zdjęcia oraz depczą na ulicy was powinna pani w książce i teraz też nawiązuje pani do tego, że to jak mrozu rozumiemy bohaterstwo odnosi się często do takiej walki zbrojnej wręczy Annie po prostu przetrwania, że tuż po wojnie te historie, z którymi wracaliby Żydzi ci, którym udało się ocaleć były tak niewiarygodne i tak nie do przyjęcia żony często były negowane to było nie do uwierzenia, że spotkało was to co spotkało mało tego, żeby uwiarygodnić to opisuje pani taką historię, kiedy w getcie już po wielu miesiącach ukrywania się z matką po wielu miesiącach trudów przetrwania pojawia się chłopak, który był w Treblince i on sam mówi tam jest piekło tam palą ludzi i reakcja ludzi w getcie oszalał z Wary łącznie możliwe no przecież wszystkich nas nie zabiją 16 pół 1 000 000 nie ma takiej możliwości, po czym on niestety znowu trafia transport transport do Treblinki i to co chciałem panią zapytać, ponieważ pani swoją historię opowiada od lat młodzieży dorosłym czytelnikom odbiorcom różnych mediów czy spotykała się pani przez te lata z taką reakcją, że tak nieprawdopodobnie ciężkie przeżycia zdarzenia przeżywanie własnej śmierci kilkakrotnie są niemożliwe, że ludzie się blokują i nie chcą w to wierzyć, że to co pani opowiada to to jest nieprawdopodobne się nie mogło wydarzyć nie jest nie ma takich doświadczeń, ale Marek przecież nie chciał maleją, bo front grała w bo moja, bo to jest jego wersję ich 11 Lwów najstarszy brat najstarszy Lilia i nagradzała powagi rzeczy w rejestrze był czterdziesty piąty rok przecież prawda i to, ale teraz po latach naszym przewoźnikiem nie chcieli o tym, słyszeć, że to jest wstyd wstyd hańba hańbiące, że daliśmy się zabić z ziemi, że nie broniliśmy się tak jakby się można było do niej na zabranie liści się jak było święto Wielkanoc i trzeba je do wina to było z buraków to woda i z tych liści buraków to były nie byliby tak też lewego i wszystko się robiło zamiast ich light Wałęsie dojedzie wyjrzało tym wiem, że satyry jest trzecim co mieli meldować się na pociąg się powiedzie, zanim jeszcze WGP 10 miesięcy i były jak już było bieda drewno wiesz jak już zaczyna się getto to 1 część ludności jest więcej krzywdy pokrzywdzona, a jednak mniej nas, żebyśmy znaleźli pokój po wypaleniu na rzecz całej dzielnicy pokój, który został na Muranowskiej 79 i darzą stronę Muranowskiej zawiedzie my musimy szukać, a inni muszą muszą szukać, a później jeszcze zmniejszali diety i żoną wzięli szukać i byli po prostu wyrzucani na ulice i ginęli na ulicach na trotuarach ulic talerze, ale ta część, która miała też szczęście wreszcie była w tym samym miejscu albo 1 raz kominiarze przesiedlenie to wieczorami i że pisaliśmy wiersze pisało, że więzienna i takie parodie Nana takie bardzo moralnych humanistycznych bierze pisało się za 4 widział jak pani Anna Szałapak gminę żydowską była straszna korupcja i pisało się stoi na stacji gmina żydowska w wyżej Mucha jak każdy może nic nosić do domu Chlebek killera, by nagle szafa gra nasza waga dach ogień idzie jak udało się przekupić ze zmianą w żandarm mów przy niej przy murze i szafa gra da się teraz można przeprowadzić transport towaru i oni zarabiają masę pieniędzy także i 10 Adam Zdziebło i 1 wywiad Tuwima 2 wiatry 1 wiatr w polu mija drugie 1 brat w gminie kradł drugi brat Dawid Gazdy no tak już nie pamiętam teraz wszystkie, ale jak znam na pamięć, a to też rezydowała włodarzy sąsiedzi zbierali się jednak niż mieszkań ci co naprawdę jeszcze nie głodowali byli nawet tak żal, gdyby grał tak mówi jednak, że drugie ja Monika bardzo często brak jest tego dowodem były zawsze wywołuje coś innego miasta wejdzie w taki żart też, że on robiło się z niczego co jakiś szantaż uważali się go jak ważne, by kotlety Czeladź ciuszki, ale Bóg wie, czego to była naj istnieje też mamy gości w tandemie z pięcioosobową, a tych tych przecieków Jandziś 6 na 1 z nich wyrwie się wydarzyło nie jest idealna nie ma świat lada chwila tak uważnie go i później wezmą się na święta wszystkie remizy w grę, gdyż bierze wszystkie gminy rolnicy, bo każdy, kto chciał nas tak do nawet ci co mieli trudne, ale byli dać naprawdę mieli dużo ładnych tacy spekulanci nadal, ale mówimy o odejściu było nie najgorzej to jest, żebyśmy pisali wspólnie bierze się tym parodię i ludziach gór, którzy nie mieli nigdy żadnego stosunku do literatury nagle pisali wiersze, bo wiersz oddaje bardzo szybko to od 102, czego doświadcza długie opowiadanie za dużo tego i albo towarzystwie wierzycieli są i muzyka też piosenki powstawały były na świat w diecie, zwłaszcza śmiertelność jeszcze zanim było getto, bo ludzie nie pracują ludzie sprzedawali je sprzedawali siebie odzież wszystko co mieli, a później wychodził na jesień sięgnąć po, a w nich ciężka zima mroźna i nie ma odzieży ciepłej nie ma butów nie ma się za ogrzać w pokoju, bo boję, bo wszystko jest bardzo drogi drzewo jest strasznie drogie no wiesz, że mogliśmy sobie mogli pozwolić, bo tak innym świat w 1 pokoju 5 Orzeł, ale to jest dziś o tym wszystkim mu pisało i mówiło i opowiadało o polityce, że on, że ukrywają, że wiązanie wybrano tak, bo to jeszcze cały czas było nie do uwierzenia dzisiaj na naszej perspektywy wiemy do czego doprowadziło Ależ oczywiście my Halina miała taką sytuację, kiedy do winy to co się działo w getcie w getcie było naocznym większość się osób, które była w getcie wiedziała jak wygląda tam życie, ale ci, którzy nie byli w Auschwitz nie byli sobie w stanie wyobrazić nie obniżyła Halina Halina, która wróciła z obozu do domu odnalazła brata i bratową zam . z nimi opowiadała dzień i noc i brat, ponieważ była jego siostra tak jak Halina wspomniała i trudno mu było objąć tworzy spotkają taki ogrom krzywd cierpienia tortur, bo mówił nie to jest możliwe do tego nie przeżyła jest możliwe dopiero jak pojawił się inżynier strój Wąs, którego siostra Mozarta krajowemu boja tak pani Marty to prawda mierze są też obawiać, bo Polka nie Żydów każde do mnie Żydówki tora gorzej była silna, ale ja się to nie tylko przeja w cierpiałam, ale to co widziałam brzeżan te pociągi pełne ludzi widać siedzi w bramę jego braku ich byłe rampa tak, że można było widzieć nadjeżdżające pociągi towarowe pociągi przepełnione ludźmi doprowadzają ich tam paczki do nieba każdy myśli, że jest jakieś przesiedlenie na dziś w kolonii żydowską i tutaj z tej strony jego braku zgody radni drogami jest budynek wysoki komin takich było kilka, ale dalej, a TENIS najbliżej mnie jak to wizja jak Bizoń żywi ludzie, a tylko on wiele z nich nigdy, że w dzień jest czarną tego dymu, a gracz jest widno jak możesz książkę czytać, a przypomnijmy, że jest pani wtedy trzynastoletniej wtedy znając nasze realia i wiedziałam o śmierci zjeżdżalnie wykazują, że z gazem wdzianku, mówi że parą zabijają pociągu mówili, że do uprawy po Londynie była prawda, ale były, że w bagażu wyjeżdża za innych ras są w gazie w malinowym, ale były też takie miejsca jak później odkryłem, że w było dojść wapnem, żeby rzucali w ludzi do tych dołów teraz byłem niedawno z młodzieżą to widziałam dajemy wyda dieta to przychodziły do wiadomości, że tak, ale jak tu widzisz ten poziom niż tych ludzi taka mas ludzi Jack John prawie 2 lata i oddycha za zapachem palonego mięsa kiedyś głodni, kiedy jak mawia Gorzelany jakiś wrzód dla dzieci grozi kara śmierci wzięli w komorze gazowej jest dużo bardziej dla tych ludzi, ale jak się na to nie mogę się z tym pogodzić jak dziś wydają się w gwarze chciałam powiedzieć, że w tym wszystkim, zanim jeszcze było getto i wójt kiedyś było, kiedy ludzie umierali z głodu na tych 2, kiedy porywali i paczuszki z Wrocławia, który zadziałał chleb mój brat wtedy postanowił, że ja o siódmej wieczorem zaczyna się godzina policyjna mam, więc jeżeli ołówek i nie będzie uczył na jej dyktando byłem na 1 z nich dane były wypracowania pisanie zdania każdy coś mi tłumaczył, że to Gravity z gramatyki, by po 3 zdania, bo 5 zdalnej okazało się, że pisała pani takie dobre opowiadania żebracy budował je zachować 1 tak tak dalej tak krzyczał na miejscu szlam ze, że jest już raz nie powinni, a tak bredził jak ja pisałam, że jeszcze raz, który jest jak gdzieś jeszcze coś takiego jak masło maślane to takie 2 słowa nie powinny być jeszcze inne psy dzięki tak w ogóle 25 zdań nad Szczecinem, jeżeli przed, którym się dzieje z radiem niejawnych jest na nim jest 2 braci, ale są też rodzice do pewnego momentu z ojcem traci pani kontakt syna, by w trakcie Belgijki jest też rozdzielenie na Umschlagplatz ostatnia scena, kiedy widzi pani ojca jest niezwykle dramatyczna to jest poniżające dla niego scena niż, gdzie rany zgodności bity przez 5 policjantów, ale zaraz potem, gdy trafia pani z mamą do Auschwitz i Józef Gawron jednak jeszcze najpierw do oby tak my trafia pani do Majdanka i na za chwilę znowu już się będzie pani żegnała się z mamą z tym że, zanim nastąpi ten moment jest nieprawdopodobne opis tej relacji między właśnie pani mamą panią, kiedy pani już jest dorastające dzieckiem panienką 1213 letnią, ale ten sposób zaangażowania matki ta bliskość tanio wstępowanie pani na krok ku tak cały czas próba ochrony i to w jaki sposób opisuje życie obie panie cenne netto ostateczne rozstanie, kiedy na kolejnej selekcji już się odbyły no bo w trakcie obozu w obozie jesteście rozdzielone i pani Halina mówi tak miałam 13 lat, gdy ją straciłam niszczy tła ciepło i palcach, a za chwilę już jej nie było jeszcze ona w ostatniej chwili próbowała panią ogrzać i wszystkie te momenty uchwycone pokazują niezwykłą niezwykłą relację między matką córką tak jak ich części ścian przed tym wyższa niż na ten temat, że ta książka mój jest inna żyje my wy sposób jego opowiadania to co mnie właściwie zmusiło do pisania to już nie wisiały w zużyciu była śmierć był strach w wierze dla kalek zjechała na każdym kroku i na każdym kroku udawało się po kolei omijać ją do końca od 1 września jest także napięciem czyta ile razy się pani rozwinęła też znać ich tylko, dlatego że człowiek wie, że pani żyje i opowiedziała, kto to jest jakiś spokój, ale naprawdę jest to nieprawdopodobne bieg wydarzeń napięcie i to i te wartości jest utrzymać jeśli te wartości i że jesieni mama gotuje ten Munk z wolną chwilę żali się zagotuje wodę jakimś cudzym mieszkaniu w cudzy ból gardła w jakimś innym, bo jeszcze ludzi może dziś rano, a może wzory wybrali wyciągnęli wszystko jest tam jest wzrost Tauronu były resztki normalności w Lillehammer jedno maja zlot i dojadą pod koszem w Umea na giełdzie idealnie umalowane mama wraca jak jej do łyżeczki wody nie było tak banerze, który się na terenie szkół tylko na łyżeczki wody i miał ranę w el Camino zachowanie tych resztek normalności tej iluzji w zasadzie też było pewnego rodzaju bohaterstwem notowało bohaterstwem, żeby pokazać dziecku, że ten świat jeszcze może wyglądać normalnie jeszcze może wyglądać inaczej ułożone tak dawno nie wyglądał bohaterstwem wcześnie wrócimy do bohaterstwa morderstwa i jest to, że dziecko dwunastoletnie wynosi kartofle żebrać scena ulice, bo nie może patrzeć na głód, bo wierzę jednak ten głód istnieje, ale ona nie może tego na jej zgranie Rejniak z domu i wynalazł karty w rodzaju komu innemu w miastach, ale nie wchodzimy w ogrodzenie, że w radzie tak pilnie uczył itd zdania te wszystkie jawne jest doskonale znam język Polski do dzisiejszego dnia mają naprawdę -li kropki przecinka ortografię wie, że wisieć, żeby nie powtarzać jej, żeby nie było wcale tego co by te to wszystko zawdzięczamy mu bramkę Jan skończyłem tylko drugi oddział powszechny jednak ile da dodaje też czytali książki jeszcze jedynie głowi się do wysiedlenia do tego czy brzmieniowo wysiedlenie do głowy wyciąganie ludzi polowanie na ludzi na śmierć jeszcze kara śmierci w zimie dalej złapać byś umarł w Treblince ani nie w Warszawie jakiś immunitet dar takiego mają się wyprowadzić pobili się przeprowadzić do pociągu i tam się zgładzić, że ze mnie o życiu, żeby nam żyje się schować i jak się ukryć i imię i 30 i żąda dziś gonili szyły świętych tych Klusek mierzalne już wiemy o tym, bardziej woził my mamy wiem, gdzie ma stać je mam wiedzieć wiem, że stoimy z karabinem maszynowym to jest bohaterstwo i to dużo razy ludziom zwracam uwagę w Izraelu wszędzie, gdzie jest życie w chwili śmierci, a o tym, że nie mówiło dlatego diagnoza jest inna no i dlatego zapisana tak tabliczka ze zbioru widziałem powiedział kiedyś 1 profesor psychiatra OJ, dzieje z wypowiedzi siły pisze w swojej dziedzinie życia tak do ogłosiła to była siła jak moja mama mogła powiedzieć, kiedy wystawił szynami karabin maszynowy i 1 i wycelowali do nas tłumy ludzi Laurze graczu nie ma pociągu wierzyciel i mama nie obejmuje bardzo silnych bodźców zupełnie spokojna kobieta, która się bała jak pilarze zrobili jakich pobierali kre w teraz mówi zupełnym spokojem każdy człowiek musi kiedyś umrze zimy teraz możemy razem nie mógł, więc można je będzie straszny tak, tym bardziej że brat mówi młodzież do pociągu, bo zabiją nas i gazu co on tak ważne trupy to jest życie co on nie są w funtach z naszych klubów co będzie z nimi będzie z nami też i mamą, jakie głupie jeśli wy jesteście tym pociągiem śmierć mnie zawsze zdąży w i znowu mama się z panią wymknęła tej śmierci wtedy akurat uciekający do szkoły, ale pani własną śmierć przeżyła wielokrotnie tak również Majdanku, kiedy my znalazła się pani w komorze gazowej i Togo ten moment nieprawdopodobne, kiedy właśnie skończył się gaz no już więźniarki były rozebrane już były zamknięte już był tłok już i Juliusz była modlitwa już to był koniec i takich scen w tej książce jest bardzo wiele, ale właśnie, by chciał zapytać o te to moment takiego przesilenia egzystencjalnego, kiedy człowiekowi zostaje już tylko modlitwa pani straciła tę wiarę w wiele, gdyż nie paliłam wtedy, ale mówiłam tak on jakiś byłam na jakiejś komórce się w jakim miejscu słyszałam te stukanie tych utworów tych już tak blisko, że po prostu mogę słyszeć oddech no chyba gorzej chroni mienie znajdzie innych niż w mówiła pani o swojej tożsamości w książce, że przez to, że nie jest pani Żydówką szczególnie religijną czy, a już na pewno nie ortodoksyjną czuje się pani inna przez to, że w Izraelu dalej jest pani postrzegana przez pryzmat polskości czuje się pani Nina, a w Polsce jednak też dzisiaj jest pani gościem z Izraela i też jest pani inna i w jakim sensie historia przez to, że ogołocił z panią z relacji z najbliższymi, ale też z takiej innej mocno osadzonej tożsamości wiecznie jest pani przez to wszystkie lata gdzieś pomiędzy Dark nie mam żadnej ojczyzny i nie widzę nic 2 × się urodziłam, ale nie mogę tutaj mieszkać w obrazie przeżyłem w niemowlęctwie zostali w ogóle antysemityzm MON wytykali, bo mówi Anna tylnej Rój żagli, czyli 200 jest jako dziewiąty numer mam wiedzieć ani Żydówka byli jeszcze jest tak albo Avanti serwuje też, a u nas część nawet w Izraelu jachtu jest, że ty żyjesz, kiedy tylu zginęło aż Bóg wie zjadamy robiłam jak kiedyś włoży się lał deszcz w Tel Awiwie spełnia moje dziecko na rynku wtedy i były tam obok tego, że autobusy przystanek tam się kupowało bilety, ale on też mógł sprzedać w środku wewnątrz łuk lało poprosiłem wstrzymam to dziecko i Wschodzie dał dłużej mówi rewanże szła żona kupiła bilet w zejść z kup bilet i nie dał mi wejść i zjazd wyjeżdżam gdzieś tylko naziści tak, że zachowywali, a realna tym była źle oceniających mógł, więc się tam zrobiłem, że gdzieś wyjeżdżamy mówi Józefa w Tel Awiwie w, czyli to jest może podłoże źródła tego syndromu ocaleni są, o którym usłyszeliśmy wiele dziś ma lat po wojnie, że nerwy człowiek wraca do resztek swojej rodziny do resztek swojego świata i spodziewa się, że zostanie przyjęty z otwartymi ramionami, a tam wyrzuty panią też to spotkało jest tak również ze strony rodziny dziewczyny, która się w jakimś sensie panią opiekowała w obozie, kiedy zabrakło matki mam namyśli, ale i tak jej rodzina miała potem żal, że mama była od ciebie stara była ciebie starsza pewnie się tobą zajmowała da dlatego zginęła w mym, ale my nic z tym syndromem z tym syndrom moc Ferenca wiąże się jeszcze jedno tajemnicze zjawisko zjawisko dziedziczenia lęków w kolejnych pokoleniach wspólna cecha drugiego czasem i trzeciego pokolenia Holokaustu w tym też pani pisze mówiąc o swoich dzieciach, że był na ile to doświadczenie przeniknęło pani rodzina pani synów na zielono, bo formacyjne dla tego kim oni się czuli kim oni są dzisiaj i przed wyzyskiem ten pojęcie wojny jak i zapytał ktoś tutaj coś dla siebie narysowana patrzymy na tatuaż narażony na anioły w Manowie to była wojna i źli ludzie mi, że kim są źli ludzie Niemcy po wojnie zaś w niedzielę poznamy rodzinie gruba księga Guinnessa mimo tych zmian wśród narodów żonie i katolicy, którzy chcą pomóc Izraelowi, że mu dolega to, że oni żyją winnych Holokaustu i to dobrzy ludzie przyjeżdżają do mnie na obiad i Elżbieta, a aktor czy jest w ogóle mówimy językiem broń nie rozumie sens panowie darzą Niemcy, a to wieś młodzi ludzie no i regresu maszyn, a w takie, a było nudne a dlaczego gra się moja mama tor nie pozwoliłaby tak jak ty robisz aktorka tak, a tu, gdzie jest twoja mama, a moja mama ja mówię ja byłam takim obozie 1 obozie, toteż fabię, a cienkiej łaźni Zielną, a czym właściwie jestem co do rąk odgradzając je wycieraczkami powiedziała co miałeś jakieś gułagi wielu młodych przestępcą, a teraz mój syn Boży, ale łaźni i mama i z włamaniem nie było mamy więcej na później 1 z chodzę śmieje się wynieść ma ona do grona Homo i ma ten lęk o to, że ani też może tak samo jak na decyzję na łamach w każdej chwili nawet się dzisiaj tak zdenerwowało też ten lęk orzeczenia forsuje inna z niedzieli ach ta będzie jakiś porozumień żal rywali nie masz lęk porzucenia, a jak teraz wyrazić wam da się stało mój mąż albo bał, że zniknie jego matka jego rodzice tak jak znalazła matka Haliny w ciągu minuty sekundy przed chwilą była za bezcen oraz możliwość pożegnania bez żadnej możliwa jest się cieszę było w Zieleniewie Gian, że tak u nas święto Solnym dzień Jan Kiepura i wtedy się położyć hinduskiej wtedy mają nawet fajnie, bo nie ma aut na drogach silnie na rowerach i rządy mają alejek i każdy chce powiedzieć tak wpuściła albo klient dopuściło do 121 gościł w erze na całe 24 godziny, a oni nie tylko, że nie pości mój syn, ale jego ojciec matka też nie zgłaszał na to też jest go też nowej jezdni jeżdżą po wyjeździe z gniazdem były mąż awioniki powinni pościć, ale pani miała na to swoją odpowiedź, że pani wystarczająco już wpuściła je z branży getcie albo, że tak, ale przy tym jest jeszcze wejść, że oni kiedyś później to powiedział, że ja powiedziałem, że nie ma Boga i on nagle się puszył zupełnie bezbronny, że nie ma nic na świecie matka może dojść do łaźni wejść w Boga nie ma to co jest w tutaj mamy takie okruchy, których pani Merkel próbuje się łapać się egzystencjalnie szuka na jakiś takiej przestrzeni duchowej, w której znajdzie pani jednak ukojenie czy samorealizacji jeśli nie religia i jest nią poezja n p . ta sięga poeta wydobyty z niepamięci dzięki pani zaangażowaniu i zaangażowaniu pani syna, ale też tani poezja pani tekst jest mnóstwo w książce tak to było bardzo ważne, by pokazać wolno złowić w znalezieniu zwłok wykonanych po hebrajsku i miały się komputera islam jak Jean tak jak pamiętnik młodzieżowcy landy szkoły i Jaś jest dla gazety wiaderko z fantami gotuje całe życie nie było rowerzyści mieli nie lubiłam siebie optymalny rozwija bardzo dokładnie wszystko, a jakoś nie rozwijam humory mogą użyć nawet jakieś 56 wierszy i tak jak pamiętnik także mandaty już do dzisiaj ja też jeszcze w siebie, że bardzo mocne tak jak po w radzie mogę powiedzieć, o czym już, a i nieznany ty wiesz w sobie 1 urzędzie przypisali go z siebie i grożące za takie ważne brzozy to widać to poezja przyniosła życie Haliny ta poezja jest obecna zawsze i wszędzie www Halina, która wraca z z pierwszego wyjazdu do Polski, która boi się śmierci, która ma olbrzymie lęki i nie potrafi sobie z tym poradzić sama siada pisywał wiersze i ona stała tam przy drodze m. in . o matce i te lęki i bóle przechodzą nie wszyscy potrafili opowiadać tak jak Halina Halina mówi zresztą w książce, że były osoby, które zamknęły się na zawsze nie mówiły już nigdy jak Różczka tłem dla de la mas byłaby Italia nie mogła nigdy tego zrozumieć zrozumiała to dopiero wtedy, kiedy przyjechała do Polski zobaczyła Majdanek weszła do komory gazowej ze i po prostu obok sparaliżował wróciła do Izraela i bolały wszystko bolał ją ząb bolał ją serce bolało ją tłuc zwierzę umiera ona bała się że, ubierając go było za dużo to było tak już symptomatyczne, ale napisała te 2 wiersze i daj pomogę, bo poezja pomaga w życiu raz do ciebie pytanie Moniką w pewnym momencie padają takie twoje słowa do Haliny w tej książce, że okazało się, że mieszkam dokładnie w tym miejscu, w którym stał twój dom getto szlak jest piękna historia żonie powiedzieć ile, ponieważ my się poznałyśmy w ogóle w niesamowity sposób ja uważam, że nam to było pisane Mariusz Szczygieł mówi po takim wydarzeniu Tesco co reporterskie Hanna Krall nad tym czuwa wielki scenarzysta ja też uważam, że to był jakiś cud reporterski, a my byśmy się chyba nie poznał, gdyby nie zaczęli w Polsce wycinać drzew na nas od Lalek pewna ich pewnego dnia okazało się, że wycięto na Muranowskiej podwórku, obok którego mieszkam Pau Mira belkę drzewko pomnik, którym pisała Hanna Krall w reportażu obecność jak zaalarmowano oczywiście cały Facebook weto drzewko pomnik zostało wycięte ERM w Polsce daje za chwilę udostępnił Cezary Harasimowicz z powstała grupa obrońców tej Mira Belki i zauważyła Cezary Harasimowicz nawet książką Triada, a co potem poznamy także piękną religię oraz nominowana do nagrody literackiej Warszawy i zauważyłam, że wśród, że ten post udostępniła też Halina Birenbaum i zacząłem czytać mi po prostu zmroziło okazało się, że Halina psa pięknie, że już niema tamtych nalewek nie ma tego pamiętać nie ma złudzeń nie ma tych ludzi co ma tu robić ta 1 mała biedna Mira Belka w euro rozszerzyła też wezwała Get to przetrwała stalinizm przetrwała wojnę nie przetrwała i piły dewelopera, który brutalnie ściął, żeby wybudować nowy apartamentowiec, ale mnie to zaskoczyło niesłychanie Halinę mieszkała dokładnie w tym miejscu którymi ja mieszkam teraz UE i ponieważ ten jest bardzo aktywna w mediach społecznościowych na Facebooku o mało Sapa messengera i ma moc zabaw oraz, mówi że wtedy, kiedy wreszcie dość tego podstawa napisał do niej natychmiast otrzymam odpowiedź i dowiedziałam się jeszcze więcej chciałam wiedzieć więcej chciał, więc mi widzieć więcej o świecie, którego nie ma, w którym żyje ja, a które jest tak naprawdę ukryte pod oczy, by nie są Patrycja Dołowy opowiadała też do objechania udanych reform zawodnikami inne, które zaszły pod ziemię spotkałyśmy się na pierwszą rozmowę do wysokich obcasów Alina została wybrana przez kapitułę wysokich obcasów po Super bohaterką 2017 roku mieliśmy kolejną rozmowę tak zaczęła rodzić się książka tak się zdarza naprawdę zrodziła zjawę tej wycięte i Emila Belgii tam niewielka dla nas bardzo symboliczne 200 tyle Lewski właśnie nalewki to tak przed wojną nasze ja chodziłam do szkoły powszechnej w ogrodzie Krasińskich ma młodszy brat starszy ode mnie 7 lat uchodził do szkoły na nalewkach 2, a ich i ciągle taka szkoła religijna wyznaniowa należeli do małej wiejskiej wrócili z powrotem realizuje on też uczył po hebrajsku języka jak tak branżowa szkoła odzieżowa Tarbud kultura w, a i tak, ponieważ było przejściowe dym przejście tak jest z ogrodu Grażyńskiego da dalej w 2, a Zidane zawsze prowadził jak jakiś nowy model auta naprawdę ukraść ich domy zostawiali biegał do bardziej, jaki model to, a pointuje trzymali tak jak my do szkoły, ale te nalewki ja pamiętam też mamami teraz za rączkę mama Radia akordeon owej rękawiczki takie mam wielki rodak modli mama robiła piękne i tam kupowała i jedwabna pompony Doda boi się robiła i w tyle ludzi i tam było takich ruch tyle życia jeśli nawet w szkolnej wraz z drugim dziele to był taki pamiętnik jak się kończą rok szkolny 10 wpisywało się za wpisanie było na siłę 1 z nich ile liści jest tak, że w szkołach ile weksli na nalewkach tyle szczęścia i słodycze twoja przyjaciółka to bierze jeszcze później nalewki było getto i był bunkier na nalewkach i utonęła w dal ton jak to widzi bunkry moja przyjaciółka tak udane dla AJA Damian być z nią i nie byłam najwyżej tyle gmin bunkier z Diabłami iławskiej to w wodę podziemną podchodził pod nalewki przy takim domem 4947 z nich przyporządkowane do baby boom już ruiny domu pod górę zbombardowanych 3009 . roku dlatego długo wytrzymaliśmy bowiem tak nie dochodził te wszystkie zarzuty została w pełni Dziadów ręcznie zburzona, a podróż zaczęli odbudowywać wszystko tutaj tak na tych ruinach jezdnia ma największą Nowotki i czujesz się władzą dali genów nalewki i zrozumieli w tym, że kradnie się urodzony w drzewo i co lubimy robić naprawdę no tak jeszcze niesamowita historia z żółtymi pestkami tego drzewa ocalonym w latach osiemdziesiątych, które udało się sprowadzić się na zastanów, bo emigranci chcieli też to Mira belkę ze sobą zagra dziś sztabka udało się wpisać nazwę hali na mecz taki piękny wierszyk mówiliśmy o poezji drzewa pamiętają tak, ale wierzę, dlaczego ja tu podkreślone tak, bo zimą ŻUŻEL jest, więc wzrost rok 2018217 Orzeł nazwy i inni krócej te nalewki i ten wożono na le w Dawidow wojnami IT wszystko i nagle Monika jej książka zwali się, więc da się ich znaleźć znaleźli w wolnej jest z tego, że to wszystko co tam było będzie się działo po wojnie w czasie wojny i po wojnie i w końcu 2019 jest książek to nie deszcz to ludzie mamy dla państwa egzemplarza od wydawnictwa Agora prosimy o maile na adres dla was małpa TOK Cropp KSM tamte wszystkie wątki, o których dzisiaj mówiłyśmy pogłębione omówione i mnóstwo jeszcze inne historie, których nie dotknęliśmy zostawiamy państwu przyjemności lektury tymczasem bardzo dziękuję za rozmowę w tej części wieczoru Radia TOK FM naszymi gośćmi były Halina Birenbaum pisarka poetka tłumaczka superbohaterka wysokich obcasów honorowa obywatelka Warszawy zasłużona dla miasta Warszawy dziękuję bardzo i Monika Tutak-Goll dziennikarka reporterka wice naczelna wysokich obcasów autorka rozmowy z Haliną Birenbaum współautorka książki, które dzisiaj nie rozmawiał w śmietanie deszcz to ludzie dziękuję bardzo dziękuję bardzo zapraszamy nań Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - HANNA ZIELIŃSKA

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast! Wybierz pakiet Aplikacja i WWW - słuchaj gdzie chcesz i kiedy chcesz!

Kup teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA