REKLAMA

Bilans porażki. Jak PZPR przygotowywało się do wyborów 4 czerwca?

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
03-06-2019 23:00 (Powtórka: 05-06-2020)
Prowadzący:
Czas trwania:
54:24 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Radia TOK FM nasz kolejny gość prof. Andrzej Friszke Polska Akademia Nauk dobry wieczór panie profesorze dobry wieczór będziemy rozmawiać dziś o nastrojach w Polskiej zjednoczonej partii Robotniczej zarówno na górze, gdzie wśród partyjnych dołów w tych gorących miesiącach roku 1989, ale chciałbym zacząć się naszą rozmowę od historii degrengolady polskiej zjednoczonej partii Robotniczej i żeby nie zaczynać od początku świata to proponuję byśmy zaczęli im w okolice Rozwiń » roku sześćdziesiątego 0809. 70 tego, bo na przełomie lat sześćdziesiątych siedemdziesiątych dochodzi do formy PZPN, że do zmiany pokoleniowej tych działaczy z przedwojennymi wojennymi stażem zastępują ludzie już wychowani w Polsce ludowej i młodsi rzecz jasna, bo to nowe pokolenia także lepiej wykształceni no i w dodatku jeszcze inny dość dobrze i doktryna wani SA partyjnych młodzieżowych organizacjach i to właśnie oni będą już jako czterdziestolatkowie pięćdziesięciolatkowie obserwować upadek PZPR w osiemdziesiątym dziewiątym 9 roku w 2 fundamentalny dla partii ta zmiana pokoleniowa tak, dlatego że partie o charakterze ideologicznym jednak ten element ideologiczny dominował w pierwszym meczu z 20 ponad latach re, a to pokolenie, które pani wymieniła los złodziej pragmatyczny znaczy oczywiście ani ideologii pielęgnują, ale w gruncie rzeczy winią nie wierzą poznać nie tylko z przyzwyczajenia handlarze budują tak nie wierzą w to co tamci wierzyli, że budują nowy świat nowy porządek rzeczy całkowicie inną gospodarkę, że jakąś wielką misję mają do spełnienia oni po prostu mu zarządzają krajem są dyktaturą mają monopol jest im z tym bardzo dobrze i jakby problem poglądów nie ma takiego znaczenia mają znaczenie lojalność lojalność z innym stąd też w tym czasie właśnie ta partia o całym tym okresie można powiedzieć jedno z trudem, że tak powiem pokonuje takie kryzysy, o których będziemy zaraz mówili, które wymagały dyskusji o przekonaniach własnych racjach i tego nie ma jest przekonanie o potrzebie rzutach dominacji nic więcej i IT jest jedno drugie, tyle że takie myślenie technokratyczny to znaczy, że w związku z tym ta władza czemu ma służyć ma służyć zaspokajaniu potrzeb społecznych i potrzeb partii na, tyle że głos stabilnie i się, że dach powiem rzeczy toczyły do przodu Polska w tym, że tak po wyścigu miał odpowiednio dobre miejsce wysiłku gospodarczym światowym no to jest też czas otwierania się na zachód od prawdy Otóż są wrogowie źli na pochodach 1 maja nie noszę antyamerykańskich haseł, bo po co inny chodzi o to, żeby tak powiem funkcjonować na jej przerobu przyrost dostatku społeczeństwie na nas samych praw dla członków partii członków aparatu władzy w gruncie, że to jest taki horyzont momentem zwrotnym nie tylko historii Polski, a także historii PZPR będzie grudzień roku 7 dziesiątego NASA kran wstrząsnęła szeregami PZPR Ruman stawy co jest Hugona Malinowskiego, który wówczas pełnił funkcję pierwszego sekretarza komitetu Miejskiego PZPR w Gdyni, który stwierdził po masakrze z 17 grudnia do końca nie widzieliśmy co się dzieje w zakładach pracy tylko doświadczony w bojach akty stanu po stronie partii inni zginęli sprawa została zażegnana sytuacji daleko do normalnej trzeba będzie przebyć długą drogę do odbudowy Szeregów partyjnych i zaufania no tak to jest wszystko mam taki język, ale trzeba być 1 rzecz, bo to się stwierdziło przy 3 właściwie wybuchach społecznych, czyli grudzień 70 potem Radom 76 i wreszcie się sierpień 80 jak przychodzi do wielkiego buntu społecznego to w gruncie rzeczy chodzi też w ich partia w tych zakładach ma wielu członków wśród robotników to przestaje mieć znaczenie re dominuje, że tak powiem bardzo się rozpływa, jakby w tym tłumie i on zamówił aktywista no ale tych aktywistów tam było, co kot napłakał generalnie, że tak powiem partia się rozpływa w ruchom masowym to grudzień pokazał i oni nie mogą działać wewnątrz tak bym tego strajku n p . żeby go hamować czy coś boli wyrzuconym zadziwia reszta Zobacz o tym, się solidaryzuje ze strajkującymi i tak właśnie było w grudniu 7 roku również 7 roku był szokiem na pewno i to z tych samych powodów, dla których my dzisiaj patrzymy na drewno straszny moment zginęło ponad 40 osób zginęło na ulicach porządek przywrócono siłą czołgami strzelaniną to była, że tak pojemne dla każdej władzy byłaby to bardzo trudna i dramatyczna sytuacja na oni się uważali za partię robotniczą, by już w ogóle w związku z tym duża część rzeczywiście polityki gierkowskiej sporo po siedemdziesiątym polega na tym, żeby ktoś nie mógł powtórzyć nie tylko przez zastraszenie tam jakichś osób, ale też, jakby przez wyraźną poprawę poziomu życia robotników wielkie wielką przemysłowej klasy Robotniczej tej najgroźniejszej, bo mającej największe możliwości, bo tu inny i żeby tam dotarłem spacyfikować nastroje także ludzie byli w miarę zadowoleni no inie doszło do jakiejś powtórki z dużym stopniu ta polityka gospodarcza była temu podporządkowana, ale też Ogier ku pojedzie jedno zdanie dobre LED-y to znaczy, że on po tej masakrze prawda grudniowej zapowiedział, że więcej się nie powtórzy nie będziemy strzelali do robotników i faktycznie Gierek nigdy do robotników nie strzelał to prawda sierpień został spacyfikowany raziło dumny z tego okresu gierkowskiego mam też cytaty z wewnątrzpartyjnej analizę, bo od analizy tryskały wówczas optymizmem po siedemdziesiątym szóstym a kiedy jeszcze nie było wiadomo, że za chwilę rozpocznie się bankructwo ne po gierkowskiej MNI pisano tak umacnia się trzon robotniczo-chłopskiej partii rośnie udział kobiet i członków organizacji młodzieżowych w strukturze partii jest to wynik coraz lepszej działalności w tym zakresie aktywu partyjnego, ale jeszcze wracając na chwilę do grudnia to był ten pierwszy moment, kiedy z Szeregów PZPR zaczynają odpływać ci najważniejsi z punktu widzenia propagandowego rzecz jasna, czyli robotnicy znalazłam informację, że około 40  000 robotników zdecydowało się rzucić partyjną legitymacją oczywiście proces w skali masowej nastąpi dopiero po sierpniu roku osiemdziesiątego, ale to już była to pierwsza jaskółka, że robotnikom to system się przestaje podobać notowania, czyli był to element właśnie tyle dramatyzmu pośrodku prawda oni strzelali do robotników, ale mam wrażenie, że to potem nadrobione to znaczy były takie auto agencje, które hale 5 lat zajęło bardzo możliwe tak zaciąg na przemysłową zaciąg nieużywane przez zaczął tam z okazji jakich się rocznie, czyli to co to jest pan zaczął to jest jakby też specjalne oferty specjalne agitacja zachęcanie robotnikom, żeby wstępować, ale aż żal, bo widzą możliwości dostania mieszkania możliwość zgubienia towarów, których nie było na nie chciałbym też tego we mnie te były tak nie przesada czy to dotyczyło oczywiście, ale aktywistów funkcjonariuszy wysokiego szczebla takich zwykłych członków partii do pani zdaniem za równego dostępu do specjalnych sklepów, ale oczywiście mieli pewne jest, by miało z tego punktu widzenia pewne znaczenia czy ktoś, kto się bać się tak to jest trochę co innego jak w tamtej epoce jako robotnik wstępuje do partii jako student, wstępując w partii są zupełnie różne sytuacje jak nie wiem czy biolog wstępuje do partii czy jak np. prokurator wstępuje do partii w każdy z tych grup zawodowych jak są inne warunki karierę w stabilizacji i znaczenia są takie zawody są wielkie prawda kierunki, gdzie tych członków partii było bardzo ma ona przez lekarzy no bo co, że lekarze z partyjnym na to obszerny, jakby chciał być dyrektorem szpitala to pewnie bym to bardzo pomogła, ale taki zwykły nie musi, a prokuratorzy odwrotnie prokurator bezpartyjny to właściwie w ogóle, by chyba nie mógł mieć żadnych szans kariery i teraz tak, jeżeli mamy i to jakby motywuje to jest taki element oportunizmu tamtego czasu, jeżeli chce mieć stabilną pozycję zawodową mają zrobić jakąś karierę no to w pewnych grupach zawodowych jak nie wstąpię do partii media zawsze na szarym końcu, bo tam jest wymagane partyjność i też wojsko to jest aparat to wszystko jest bliska aparatu władzy wojsko prokuratura milicja no w dużym stopniu sondy inny i t d . natomiast w takich grupach prawda, które są odległe od władzy to w zasadzie nie było takiego nacisku prawne, żeby wstępować do parku w środowisku robotniczym właśnie o robotnikach rozmawiamy to jest jeszcze trochę inaczej znaczy ci, którzy chcą coś znaczyć w swoim środowisku związkach zawodowych np. chcąc zrobić niekoniecznie to są jakieś złe intencje chcących zrobić chcą, o co się dopominać o poprawę warunków, żeby ich siły przebicia muszą mieć legitymację tak jest to już ułatwia i utrudnia rzutach ewentualnie Dyrekcji na spacyfikowanie takiego człowieka w związku z tym jest cały szereg ludzi aktywnych społecznie, którzy wstępują do partii stanowczo Solidarności przecież będzie duży procent członków lali to my wiemy i to rada dzisiaj może różnych ludzi dziwić już teraz trzeba je pojedzie do tamtych pracę było członków partii, ale to była druga duża grupa i dlaczego bo to byli tacy być aktywiści przedtem już zakładowi odważniejsi tacy bardziej prawdę energicznie upominających się różnych róży przerazili się na drugą z drużyną, a przyszli z zakupem do Solidarności, ale wcześniej mieli legitymację partyjną ułatwiało funkcjonowanie w zakładzie w lipcu roku osiemdziesiątego władze po raz kolejny ogłaszają podwyżki cen żywności wybuchają strajki za chwilę rozlewają się na cały kraj no i okazuje się to już jest jasne, że Gierek zbudował drugi Polski no i to też się chwieje fundamentami PZPR no bo to jest już wielki kryzys w zasadzie to już są tzw. puste półki pod koniec lat siedemdziesiątych Ruuda i cała ta modernizacja o tym warto sobie powiedzieć nie będziemy tutaj polityki uprawiać, ale prawda budowanie gospodarczej siły na kredytach na pożyczonych pieniądzach na tego, czego się realnie niemal każda z winy czas na razie Ewie czasami przychodzi godzina prawdy, a w przypadku gier każda godzina prawdy przyszłość w połowie lat siedemdziesiątych, a potem było tylko ważne i w rezultacie Nowak pewien poziom życia spadał rok siedemdziesiąty ósmy to jest spadek PKB jeśli dobrze pamiętam od 2 ,5 %, a aspiracje były pod flagą z racji były podkręcone, zwłaszcza w pierwszy w latach 1 i oczywiście ludzie patrzyli jak jest nas tak samo jak dzisiaj patrzyli jak z RFN nie patrzyli jak jest we Francji i też tak chcieli, a mato wody nie było możliwości telefon profesor mówiło, a Polska zjednoczona partia robotnicza już nie zdecydowała się spacyfikować się strajków i siłą sierpień to był sukces Solidarności im aż do grudnia roku osiemdziesiątego pierwszego seta ze Zbigniewa Jezierskiego to był pierwszy sekretarz oddziałowej organizacji partyjnej ze stoczni imienia komuny paryskiej on oceniał to co się wydarzyło w sierpniu roku osiemdziesiątego w sposób następujący w okresie ostrego owym trudno było zmobilizować członków partii na zebraniach frekwencja była niska dyskusja gorzka kontrowersyjna przepojone głębokim żalem do władz partyjnych gospodarczych, a zwłaszcza szczebla centralnego aktualnie obserwuje się nie tylko brak zaufania społeczeństwa, ale również dystans między masami członkowskimi, a kierownictwem partii wierchuszka swoje doły swoje w to prawda, choć bez zapowiedzi że, zwłaszcza poszedł w lesie pokazało no bo zaczął się dach pełen sezon polityczny to co powiedziałem o wcześniejszych powstawał z dnia czasie było zajmować tak twardą polityką ideologią czy ten system ma ich tą łączy tamtą stronę tylko głosować jak trzeba no to po sierpniu to, że zaczęła komplikować część członków była Solidarność jak z mężem wielkich zakładach pracy część rzuciła legitymację pierwszy od spółek z robotników potężny odpływ z partii to jest po siedemdziesiątym roku część była nadal partia chciała ją reformować rząd powiedzieli, że uważała, że tutaj prawda trzeba zmieniać system w kierunku socjaldemokratycznym bez mała niektórzy nawet mówić ta partia zaczęła się dzielić, a jak się zaczęła dzielić się tam ujawniły bardzo różne postawy i to już mamy z roku osiemdziesiątym jesienią to jest widoczne mamy właśnie takie grupy samorządowe otwarte liberalne, które powietrzem są takie trochę Ala później to myślenie jakiś ujawnił w osiemdziesiątym dziewiątym roku, a odwrotnie imamy taki beton tzw. małych form katowickie tutaj klub Warszawa 80 przez kociołka założony, którzy w zasadzie można powiedzieć są albo niektórzy zostali dawcami, a inni są takim Moczar owcami nacją na nacjonalizm komunizm te 2 ideologię złączyć i pogonić Żydów inteligentów różnych prozachodnich ludzi dziwnych Grunwald z tego się rozwinie potem osiemdziesiątym pierwszym roku ogarniającej też niektórych bezpartyjnych, ale tak naprawdę jądro to są ludzie władzy ludzie partii, więc inny ta partia zacznie pękać właśnie nawet nie powiem, że Poszwa tygrysie ujawnia, że w niej po prostu są bardzo różni ludzie od takich co byśmy dzisiaj powiedzieli bliskich postawą socjaldemokratycznym po twardych nacjonalistów ONR owców takich Konfederacja o dzisiejsza ta jem ci, o których pan profesor powiedział, że oni zaczęli dyskutować zastanawiać się co można byłoby w AZS-ie zmienić nazwijmy ich reformatorami oni bardzo szybko stracili prawo głosu, bo przecież do władzy dochodzi ekipa gen. Jaruzelskiego o ludziach w mundurach za chwilę będzie stan wojenny to jest taktyka cięcia w skrzydłach, czyli ci, którzy chcą coś uzdrawiać reformować doniesieniom wzywają Mountain będziemy teraz silną ręką wszystko trzyma to prawda, ale to tak łatwo nie poszło nie tak łatwo nie poszła na 3 ja przypomnę, że naprzód osobą bardzo ważną ba w partii w osiemdziesiątym jeszcze pierwszym roku był Stefan Bratkowski prezes stowarzyszenia dziennikarzy polskich i to była postać w pewnym sensie symboliczna, bo to był ten, a wtedy podkreślał żony członek partii miał nawet dojście do pierwszego sekretarza z jakimiś notatkami czy Memoriał ami i przekonywał i walczył o to, żeby partia się zmieniła współpracowała z Solidarnością budowała system głębokich reform prawa w to oczywiście ma pani rację oni za tych ludzi z czyścili więcej jesienią 81001 . roku, a reszta ma takich na ogół po występowała Sparty wystąpiła z partii po 13 grudnia nie, godząc się na stan wojenny tu też są osoby już znane takiej w tej partii prawda w tamtym czasie my no i inni zostali, chociaż prawda nie byli zachwyceni po taką ostrą rozprawą właściwie takie 3 postawy, ale albo rzucanie legitymacją partyjną albo akceptacja, ale bez entuzjazmu albo beton i jej poparcie dla tak i powiedziałbym, że jak się przegląda papiery to czasem są to rzeczy naprawdę szokujące mianowicie mianowicie i była nie stawia komisja prawa i praworządności prace w taki szczebel komitetu centralnego, ale to samo pamiętam, bo na posiedzeniach komitetu centralnego, jakie słuchaliśmy czytaliśmy streszczenia, że były bardzo silny okazał się nurt wśród tych aktywistów partyjnych, który w, których reprezentowali robotnicy to byli robotnicy względnie jacyś ze wsi tam niekoniecznie chłopi, ale jest działacze kółek rolniczych takich rzeczy, które były, który był z szalenie radykalny anty solidarnościowa i ja nie mogę pamiętać tak jak przed wypowiedzi, która się spotkać z aplauzem już ze stanu wojennego internowany kobiety tam się tłumaczyć i generał warunkach pracy lub Ameryki skargi i tam stał 1 z peugeota dopiero trzeba dołożyć nie mając swoje konto rewolucjoniści co gdybać, bo tam dawać jakiś przywileje tak docisnąć, żeby przeżyć lot w ciągu taka postawa była w partii też re i ona, że tak to duży odsetek trudno powiedzieć, ale w KC duży w pracy duży i pamiętam też właśnie te posiedzenia KC jeszcze sprzed 13 grudnia to tam, że tak powiem to Jaruzelski czy ci liderzy to oczyszczanie jeśli dostaną wojenne dali retoryka była spokojna w gruncie rzeczy to trzeba pojednać się, że brodacz, a tam było w rzutach wolnych odwołanie w zasadzie o przemoc bezwzględność ten aktyw robotniczy część tego aktywu robotniczego reprezentowała naprawdę bardzo skrajną wrogość do wsi do inteligentów przede wszystkim do oczywiście solidarnościowców do prawda tych co ich inspiruje zachód imperialistów jakichś strasznych to naprawdę się z przerażeniem czytałam wtedy, a dzisiaj tuż obok to taki ciekawy cytat panie prof. Wojciecha Jaruzelskiego, który na wprowadził stan wojenny, ale potem w swoich dziennikach pisze tak jest to potworna makabryczna kompromitacja dla partii, że po 36 latach sprawowania władzy trzeba jej bronić siłą po osiemdziesiątym drugim roku konkluduje stan wojenny jest silny militarnie, ale jest stanem politycznej słabości partii Jaruzelski zdaje sobie z tego sprawę, że stan wojenny nie jest jego sukcesem sukcesem PZPR tylko porażką partii rzecz jasna, kiedy czołgi trzeba im wystawiać przeciwko robotnikom w robotników ne NATO zastanawia się na ile ta samoświadomość była popularna w tamtym czasie taka samoświadomość nie do dosyć była popularna naszym, bo jest trochę też tak, że noc z Chin teraz musimy być aktywem partyjnym czy aparacie partyjnym, czyli tych funkcjonariuszach, którzy rządzili nie tylko w Warszawie, ale w różnych miastach powiatowych wojewódzkich i t d. no oni byli właściwie można powiedzieć taką grupą właścicieli państwa wszystkie instytucje na tym terenie od nich zależały warunki od nich zależy nam opowiadać musieli tylko temu liderowi tam na górze mieliśmy nomenklaturę, czyli wszystkie stanowiska są rozdzielane są domowe za oryginalną miskami mogli nagradzać, bo chcieli prawda rozdawaniem stanowisk rozmaitych na terenie w mniejszych i większy, bo to oni czasem ja mówię dyrektor przedszkola atomów w naturze, więc to stanowiska różne można było budować tak taką akcję sitwy poparcia na swoim terenie w danym miasteczku czy w danym mieście stan wojenny, jakby zaburzy ten proces nagle weszło wojsko weszli komisarze polityczni ani Zacisze szarobury nosić w zakładach zaczęli Jacques Brel kontrole jakiś wprowadzać to było ograniczenie władzy również aparatu partyjnego nie tylko na takim poziomie ideologicznym co oczywiście Moskwa uznała to szaleństwo jak jak wojsko kraje socjalistyczne, ale też z ich punktu widzenia oni nagle stracili dużą część swoich kompetencji, którą oczywiście potem odzyskiwali jak stan wojenny się skończył, ale to już nigdy nie było to samo, gdy to już nigdy nie było to samo z listy i ta część wojskowych weszło do aparatu partyjnego weszła do administracji gen Jaruzelskim na czele to już było, że tak powiem inny jednak rodzaj mechanizmu sprawowania władzy niż to miało miejsce przed rokiem 82 już w mieście nie mówię tu żadnych demokratycznych procedurach tylko jak w czasie wolicie z innymi lobby lobby w mundurach, a czy lata osiemdziesiąte panie profesorze to już jest dekada procesów gnilnych w trochę żal stanowczo, dlatego że nie udało przywrócić tej jedności takiej prawda czy te grupy, o których mówiłem tacy bardziej lewicowi kandydaci socjaldemokratycznej partii nacjonalistycznej cały czas trwały Jamróz Jaruzelski będzie się promował uczelnię po skrzydłach wyrzucał i z władz naczelnych inni kiedyś tak powiem wręcz partiach w takiej właśnie ludzi, którzy tak wielkiej reformy chcieli robić prawda demokratyczny tryb to partie osłabiały jak pan oceniał, ale również cały czas się zmagał z twardym betonem, który miał swoje poparcie w NRD w Moskwie to niebyła tak łatwo wyeliminować, a odwoływał się właściwie do tej retoryki sześćdziesiątego ósmego roku, czyli pogonić inteligencję pogonić Żydów być przeciwko Zachodowi pogonić Solidarność zerwać te konszachty z kościołem to był właściwy główny problem no i takie osoby właśnie Stanisław Kociołek czy Mirosław Milewski notorycznie tygodnik rzeczywistość dopóki wychodził z tonerem czy zjednoczenie patriotyczne Grunwald to były takie lobby dosyć ważne, z którymi ta ma nawet się musiał liczyć, bo oni mieli zagraniczne wspomaganie w związku z tym co nigdy nie zostało już odbudowany spokój, a z drugiej strony też nigdy nie została odbudowana normalizacja w tym sensie, że normalny ustrój komunistyczny to jest taki, że partia rządziła wszyscy musi o sobie jest porządek w organizacjach wszyscy idą jak pan Bóg przykazał ma duże fory u jest 99 frekwencja prawda na zebraniach nikt nie mówi coś krytycznego tego się nie udało załatwić znaczy przypominam nawet wg ich obliczeń prawda frekwencja wyborcza to było maks 70 % to katastrofa świadczyło o tym, oczywiście proszę o OZE grzmiała Polska od wszystkich innych krajów socjalistycznych, bo na jak oni tam fałszowali to nie powiedzieli, że więcej niż 70 % i ogromna ilość ludzi nie szła wychodzi podziemna prasa nie można zorganizować normalny obchodów 1 maja, bo zaraz są rozruchy to były wszystkie elementy, które pokazywały, że do normalizacji się nie powiodło do końca w latach osiemdziesiątych są też 2 ciekawe procesy, które dotyczą członkostwa w PZPN, że dotyczące ludzi młodych z 1 strony młodzi rzucają legitymacjami legitymacjami partyjnymi, jeżeli je już mają, a z drugiej strony młodzi nie chcą się do PZPR w latach osiemdziesiątych zapisywać znalazłem informację, że inne średnia wieku Statystycznego członka partii w tej dekadzie dobiła do 47 lat i pewnie ten proces starzenia się PZPR okazał się też nie bez znaczenia dla dekompozycji, ale oczywiście oni by nie było za dużo krwi oczywiście oni byli tego świadomi liczebność partii spada z 3 do 2  000 000 EUR poniżej nawet 2  000 000, więc już w liczbach bezwzględnych to pokazuje mówię teraz od roku osiemdziesiątego prawdami osiemdziesiątym roku partia liczyła 3  000 000 członków po osiemdziesiątym 0203 . tys 2  000 000 czy lokum 13 ubyło i przede wszystkim robotnicy młodzi ludzie re i jak by ten nabór do mechanizmu, który wcześniej mówiono przestały działać to znaczy ludzie nie chcą zapisywać do partii już to jest tzw. obciach lorda przystąpili do partii dotyczy to ich zakładów pracy i dotyczy oczywiście uczelni i najmniej pewnie aparatu urzędniczego, bo tutaj no ale też ludzie kombi to to jest nie honor należy do partii wtedy, gdy Azor zapisać się i w związku z tym ten odpowie z widocznymi to widzą oni to widzą oni są tego świadomi no ale nie mają na to sposobu, bo co mogą zrobić prawda oparty jest niepopularna wyraźnie pod koniec lat osiemdziesiątych w 1 z partyjnych sprawozdań tak raportowane koniec roku 81007. początek 81008 . znaczone politycznymi akcjami przed referendum i operacją cenowo dochodową chodziło o podwyżki cen z lutego 81008 . roku przyniosły frustracje członkom partii spadek prestiżu w społeczeństwie mimo dużego zaangażowania się rok temu funkcyjnego, a szczególnie pierwszych sekretarzy organizacji partyjnych niepokojącym zjawiskiem jest obniżenie się dyscypliny w realizacji statutowych powinności instancji organizacji i członków partii nota, bo to jest pociąg po osiemdziesiątego ósmego to jest taki ostatnia próba reformy bez politycznych ustępst w w gruncie rzeczy można powiedzieć, że ta reforma była taka jak później nota, którą znamy prawda, czyli ceny poszły w górę surowce poszły w górę ich ceny w związku z tym wszystko stało się drogie chodziło o rządach po walce z inflacją no ale ponieważ to wszystko, bo niepopularne wiarygodność żadna robotnicy zastrajkowali 8 tys taka fala strajków, która przeszła przez całą Polskę ten tekst pani czyta ma podpowiada jak i żeby prawda proszę opanować sytuację emocje i t d . się nie powiodło i w zasadzie wiosną 81008 . roku ma też o można powiedzieć oni musieli stwierdzić, że to się nie udało się, że to jest porażka nie udało się, że tak pojemne narzucić tego co musiało być istotą reformy rolnej czyli, żeby ludzie mniej reformy nie robi tylko przemysłowej groźne, że wyborcy zahamować inflację cały czas rosnącą tu trzeba było zahamować wzrost płac i zwiększyć ceny a, czyli obniżyć poziom życia no i na to nie było żadnego przyzwolenia w związku z tym oni znaleźli się w tzw. kropce po debacie telewizyjnej Miodowicza z Wałęsą władza wraca do rozmów z opozycją wyleczy, bo myśmy go przeskoczyli o te rozmowy dopiero podjęła latem w sierpniu 81008 . roku po Polsce znacznie zaniżone prawda potem debatę na Annę, która zmienia dynamika i sytuację polityczną zaczynają się do rozmowy Magdalenka okrągły stół no tutaj też są 2 postawy wśród członków PZPR wśród wierchuszki niektórzy twierdzą, że dobrze, że rozmawiają już to dobry prognostyk na przyszłość, że trzeba się dogadać, ale inni twierdzą, że to kapitulacja odwieszenie białej flagi czy w ogóle takich rozmów nie powinno się z opozycją prowadzić do tak wiem byli są takie badania nawet przeprowadzone, a ja w tej chwili Penta procentów, ale to było chyba 70 % sekretarzy organizacji partyjnych robiono ankiety jak to się robi teraz też oni byli przeciwni zmienią systemu politycznego w okresie już okrągłego stołu byli absolutnie przeciwni zmianie systemu politycznego okres ustalony ale gdy byli wrogami okrągłego stołu to samo jeśli chodzi o komitet centralny jest takie słynne bardzo ważne plenum grudniową styczniową 8889 dziś Jaruzelski jedność w końcu zgodził na te rozmowy z Solidarnością no ale wg tych procedur musi to przeprowadzić przez komitet centralny, a zatem warunkiem, że ludzie Solidarności jest, że była Solidarność i dalej on długo się opierał ostatecznie chce to przeprowadzić i ma bunt ten komitet centralny nie chce się zgodzić na żadną Solidarność na żadne powtórną legalizację 13 i na to, żeby ziemia ta partia ta ustępowała ten błąd, a Jaruzelski bardzo poważnie rozgrywa to znaczy na ja w w grudniu wyrzuca z biura politycznego z kierownictwa kilku bardzo ważnych towarzyszy, którzy reprezentowali twardą postawę sprowadza tam nawet 3 stanowiska Czoska m. in . prof. Majkowskiego te osoby, które będziemy kojarzyć z okrągłym stołem, a w styczniu 81008 . roku na PL, gdzie najlepiej najbliżsi ludzie Jaruzelskiego się szantażem, wymuszając zgodę znaczy mówią, że jak się komitet centralny niezgodzie na rozmowy z Solidarnością tą odchodzili ze stanowisk i dys Jaruzelski Kiszczak krakowski Siwicki na tor to w zasadzie ten komitet centralny nie ma alternatywnej ekipy i w bardzo niezadowolony, ale jednak w końcu się godzi, bo w tym komitecie centralnym, gdy powstawał które, gdy opowiadałem przy okazji stanu wojennego naród bardzo silne ani nie chcieli żadnej demokratyzacji i mieli jedni gasili takim oparciem osiemdziesiątym 0809 . roku jest wszystkim OPZZ i Miodowicz, czyli ogólnopolskie porozumienie związków zawodowych to było rzeczywiście to było jądro tak lub betonu przeciwko reformom jest taki niesamowicie ciekawy raport, o które popełnili analitycy w komitecie centralnym w roku osiemdziesiątym dziewiątym GI ma też, że taki znamienny tytuł PZPR w obliczu nowej sytuacji politycznej w kraju, więc zdawano sobie sprawę, że sytuacja polityczna jest nowa no i fragmencik z osobistego punktu widzenia większość członków partii nie posiada satysfakcji z przynależności do niej są spętani biurokratycznych mg wewnątrz partyjnymi psychicznie i fizycznie nie jesteśmy przygotowani do nowo powstającej sytuacji partia nie posiada w Polsce monopolistycznej pozycji natomiast zachowała wewnętrzne przekonanie o swoim monopolu wszak to rozdwojenie pomiędzy praktyką świadomością jest cechą charakterystyczną obecnej sytuacji partie we wszystkich parametrach i działania na partię wycisnął swoje piętno negatywne tradycję przeszłość i Rudy miedzi i nie ma miesiąca to chyba z początku roku w wodach, bo co też powiedzieć, że to jest przemiany i te reformy 81009. roku one mają swoje oczywiście dynamikę prawda na początku roku osiemdziesiątego dziewiątego tomu PZPR ma monopol de facto prawda Ano niezależnie od tych ludzi w mundurach czy też mają legitymacje partyjne, o czym mówiłem, ale też monopol wszystkie stanowiska nadal nomenklatura działa 270  000 stanowisk w Polsce w nomenklaturze natomiast pod koniec Ziobry nie ma partii z prawdą jest partia nie rządzili tak, by w związku z tym jest dynamika tam różne rzeczy działy są ogromne, że bardzo zmuszała była ta budowla, że wystarczyło tylko palcem dotknąć dość rozsypało w ciągu kilku miesięcy no to jest bardziej skomplikowane myślę to znaczy oni oczywiście otrzymali po okrągłym stole negatywny sygnał już ważne to znaczy, że centrum władzy przesuwa się na prezydenta Jaruzelski już prezydentem, choć ma wejść opozycja do Sejmu w ogóle nie wiadomo jak urządzić, by byli przyzwyczajeni do monopolu partii cóż decyduje aparat państwa wykonuje Atu nagle jakaś opozycja jakiś pluralizm to też da o sobie znać podczas kampanii wyborczej aniżeli nauczeni, żeby konkurować z kimkolwiek władze dyskutować merytorycznie zżerać zaczęły grać wyborców nie nie i to ich poroże siedzieli zagubieni natomiast później ta dynamika też polegała na tym i to właśnie mówi po wyborach czerwcowych jak powstał rząd mazowieckiego, że te elementy, które budowały siłę partii czy jestem w partii mam stabilną pozycję zawodową przy ministerstwie albo jakimś urzędzie centralnym albo zakładzie przemysłowym to nagle przestało mieć znaczenie w związku z tym żyć następował taki Cichy odpływ ci ludzie po prostu już musieli zabiegać o to, żeby mieć dobre układy z sekretarzem i tak po cichu się wycofywali ta partia w zasadzie zaczęła się rozjeżdżać zanikać jak to tam opisywali Rakowski Dagmary nagle na zebrania partyjne przerodziło w 20 % tych co powinni przyjść o areszt losy przestała się tym w ogóle interesować nie płacą składek albo następował taki obumiera nie pamięta ma inny, że prof. Dudek w wywiadzie, który robiliśmy, a który był poświęcony wyborom czerwcowym kilka lat temu, ale dla Newsweeka historii mówił, że właściwie można stwierdzić, że po 4 czerwca cały aparat państwowy wypowiedział partii posłuszeństwo ku górze ludzie odwrócili się plecami to partia nie była już do niczego potrzebna i trzeba się było, ale bać, iż to były takim wręcz przełom psychologiczny, a komitety wojewódzkie pustoszeją tak jak pan mówił jest problem z posiedzeniami planu, bo nie ma kworum i też opisywał pan prof. Dudek taką ciekawą sytuację, że kiedy w czerwcu 81009. roku komitet centralny posłał do ówczesnego ministra finansów Andrzeja Wróblewskiego żądanie dofinansowania no bo partia co miała tu wydała na kampanie to Wróblewski pociągnie nie ma pieniędzy i wtedy Stanisław Ciosek jeszcze myślących kategoriami poprzednich miesięcy i lat zażądał, żeby Wróblewskiego postawić za to przed komisją kontroli partyjnej, ale te mechanizmy już działały już jej nie dało po prostu zdyscyplinować pana na Wróblewskiego i okazało się, że właściwie jedynym ratunkiem dla PZPR jest silny trwanie przy postanowieniach okrągłostołowych bon, bo to był jedyny gwarant, że jeszcze coś tam partia utrzyma, ale jeszcze kampanie chciałabym pana zapytam go też jest niesamowicie interesujące to co działo się, gdy to na monopolista miał rywalizować się o głosy oczywiście nie powołano zespoły koordynacyjne były takie kilkuosobowy sztab przy każdym z kandydatów, które miały kandydata winny wspierać, ale z drugiej strony strasznie komunistów zawiodłam mnie strategia wyborów personalnych, bo byłem przygotowany badania, które mówiły o tym, że ludzie po osiemdziesiątym dziewiątym roku będą głosować na konkretnego człowieka ani na Solidarność albo na PZPR, więc starano się znaleźć takie jednostki, które niejednoznacznie SC betonem partyjnym się kojarzyły się na szkodę ówczesnych celebrytów jakoś prezenterkę telewizyjną tak i ich wystawić, a potem okazało się, że drużyna Wałęsy, kto miał zdjęcie z Wałęsą ten wchodził w targach, a cała reszta przypadała dokładnie ani tego jakby nie przewidzieli i nawet się przewidzieć jednak umowy z Legią trudno, żeby tych celebrytów z legitymacją PZPR na plakatach umieszczali, by było tym gorzej tomu takich tak rzeczywiście taki zabieg próbowali wykonać, żebyś tak, więc trochę ludzi popularnych społecznie szanowanych i kiedy Wrona z innym pokazać im przeciwstawić Solidarności, ale to wszystko nie nie nie dawało skutku daczy jak powiedział to jest słabo opisane mówiąc szczerze tnt ta kampania we wrześniu tak, że w ogóle, ale z tego opisu wynika parę rzeczy to co już są pisane po pierwsze, bałagan organizacyjny brak jednolitej strategii złudzenia, że oni rzeczywiście mogą wygrać wróciłem do złudzenia trochę usprawiedliwia, bo oni swoją szansę się racjonalnie zakładać Solidarność zdążyć zorganizować dopiero co się skończył okrągły stół zostały niecałe 2 miesiące jazd kampania była króciutka, nieprawdaż to Solidarność zorganizuje w dużych miastach też ma duże oddziały, a cała prowincja znowu mamy przecież wybory plakatów którymi teraz kojarzymy i tak, a z westernów samo południe nie zdążono rozwiesić, bo przyszły z Francją na przyszły na wynajem tak późno minimalny dostęp do mediów GazetaWyborcza zaczęła wychodzić dopiero w maju tak 2 tygodnie przed wyborami w radio prawdy jesteśmy w radiu i rady jest tylko okienko w państwowym radiu prywatnie w ogóle nie ma związku z tym oni mieli poczucie, że dominują absolutnie w tym przekazie i po prostu ludzie nie pójdą za Solidarnością tego pójdą za ich sugestiami się kompletnie wszystko to nie sprawdziło, więc inny, więc ich, że tak powiem no to nie jest tak, że do końca oni nieracjonalnie rozumowanie tylko nie przewidzieli tego co było istotą rzeczy, że to społeczeństwo zareaguje odruchem nie chcę, aby się niechęci do tego co było, o czym przystań znaleźli wizyt tak wiele będzie plebiscyt po drugie, że tak powiem twarz Wałęsy, bo ona jest kluczowa twarz Wałęsy symbolu Solidarności jest symbolem nadziei na lepszą przyszłości i jakby takim kongresie reakcją, że tak, bo gnębili takich wszystkich cudem, gdy teraz damy im szansę, ale to już było widoczne w listopadzie 81008. podczas tej debaty Milewicza z Wałęsą Miodowicz, który mówił partyjną nowomową ludzie słyszeli nawet nic nieznaczące zdania od 340 lat, a po drugiej stronie był ktoś świeży, który mówił, iż językiem i które rzeczywiście odzwierciedla te potrzeby, które wówczas się kształtowały w społeczeństwie start, bo legendarny nazwisko i trzeba było omijać slalomem dzisiaj tak o Wałęsie tak się mówi różnie, ale to było to była legenda i w tym 88 roku w tym momencie, o którym pani mówi po raz pierwszy chyba 7 lat można było zobaczyć tak to prawda i występował jako szef Solidarności tylko jako Lech Wałęsa jako osoba prywatna, bo Solidarność jesienią, ale to było Solidarność równa się Wałęsa jasne mam 2 materiały źródłowe dotyczące kampanii PZPR Rumun Stanisław Rybczyński, który opisywał to tak zacznijmy od samego początku kampanii wyborczej natychmiast po zakończeniu obrad okrągłego stołu opozycja rozpoczyna się nie pomyślano taktycznie dobrze przygotowaną kampanię wyborczą publikuje program przedstawia listę możliwie atrakcyjnych kandydatów w sposób godny mądry proponuje po 1 kandydacie na miejsca mandatowe rozwija z niezwykłym rozmachem sugestywną akcję propagandową strona partyjna rządowa dopiero po 3 tygodniach zdobywa się na ogłoszenie swojego programu w imię rzekomej demokracji zgłaszanie kandydatów Puszcza właściwie na żywioł gust, że się z nich darmową kampanią propagandową i do partii rząd były opozycja nie odwrotnie w rezultacie jesteśmy świadkami żałosnego widowiska jeszcze za tajne dokumenty biura politycznego sekretariatu KC atutem partii stać się musi ofensywną gości, a nawet przebojowość w prowadzeniu kampanii na własny rachunek śmiało sięgać należy po atrakcyjne nowatorskie formy oddziaływania na elektorat prezentowania swoich kandydatów kształtowania pro wyborczy nastrojów na niby wiedziano o tym co należy zrobić ani widziano jak to zrobić i w efekcie nie zrobiono, a dokument raj to jest także to zła struktura zbiurokratyzowana to zła struktura, który jest tak powiem ktoś tam na górze musiał zrobić ptaszka zaakceptuje prawda taką daniną kampania hasła skład personalny kandydata to wszystko trwało w błocie leżała machina to, że dach Pm ujawniały się różne konkurencyjne, a prawda grupy ktoś nie chciał chorobowych ktoś prawda opóźniał wszystko to co w punkcie czy znamy z o księża małych strukturach typu biurokratyczna politycznego i do tego brak energii tak jest, ale też się nie akceptuje zrywu gdzieś oddolnie ktoś tam coś ty sam, a dlaczego, a po co to wszystko już tak ją powoli idzie Solidarni 2 dokładnie na przeciwny zasobach zbudowana dużo spontaniczności dużo autonomii od dość silny ruch oddolny i w zasadzie akceptacja dla wszystkich pomysł ma w pewnych granicach oczywiście, ale rzeźbach pojemne to nie wymagało to wszystko takiego odbiurokratyzowania to była puszczone na wolność re no różne formy spotkania agitacji przemówień te po ich stronie nie to była biurokracja przede wszystkim jeszcze taki ciekawy moment między pierwszą, a drugą turą, kiedy trzeba było w biegu, a nowelizować ordynację wyborczą okazało się, że wierchuszka PZPR z listy krajowej po prostu nie wchodzili tak, bo ludzie pokazali gest Kozakiewicza, że wtedy no to już wszystkie dzwonki alarmowe dzwoniły prawda dla PZPN ruinie, a apelowano o taką intensyfikację działań przed drugą turą i przekonywano, że NATO nie jest teraz czas na takiej postawy jakoś to będzie lepiej się nie wychylać, bo teraz ktoś decyduje los PZPN Rój wszystkie ręce na pokład i i właściwie olśnienia uznać to albo po herbacie upadek leczy 4 czerwca i upadek listy krajowej otwierał nową epokę jeśli chodzi o partii Graczyk po prostu to co pani powiedziała, by przywódcy partii dostali tzw. czerwoną kartkę jak to mówimy i zasadzi autorytet zdolność mobilizowania tych członków wreszcie tor, który wcześniej działał w związku z tym związku z tym to można powiedzieć, że im myśmy pisali sobie tam historię partię jakąś to tak jest moment główny jedyna jeszcze taka rzecz to była czy parytet liderzy prawda mimo tej klęski zaakceptują to o tą klęskę no jasne problem w zamożnym beton myślał, że może nie może przewrócą ten stół prawda pewnie trzeba powtórzyć wybory albo coś takiego, a w momencie, kiedy Jaruzelski i jego otoczenie wiedziało trudno, ale ponieśliśmy porażkę akceptują wyniki wyborów to coś co skończyło to od tej pory mamy, że tak powiem co najmniej trzeba powiedzieć plus realizowanie się partii te różne grupy każda zaczęła działać na własną rękę szukać jedynie szukać porozumienia z opozycją zaczęły się rozmowy z prawdą właśnie o tym jak rząd powołać skoro Rekowski tam poszedł do Michnika prawda i jak z tym rządem taki uraz Achillesa wylicza się odwrócą za chwilę odwrócą się satelicie prawda z drugiej strony prawda ten beton w ogóle nie wiedział co ma dalej robić ta partia zaczęła powstał za chwilę taki ruch 8 lipca w partii, czyli to co potem no może to jednak wprost, ale to co potem się przekształcić w SLD będzie już takim zaczynem z, czyli tacy Demokraci z trzeciej strony Rakowski został pierwszym sekretarzem załamany okazało się, że właśnie nic nie może jako pierwszy zagra walczy o najwyższy fotel, jaki istniał 30 lat w państwie pierwszego sekretarza partii, a jak został tym bierze sekator pokazał, że niczym nie dysponuje klub parlamentarny sobie z ministerstwa sobie wojsko w sobie rozpala wychodzi, że są moje pakiet to już nie działa i w związku z tym to już jest właśnie nowy rozdział też nowy rozdział od lipca następuje rozpuszczanie się part, a jeszcze czerwiec panie profesorze taką rzecz chcę pana spytać bon, a główny strateg wyborczy PZPN rurą Zygmunt Czarzasty obawiał się wręcz 3 tak przygniatające go zwycięstwa komunistów, że zachód nie uwierzy, że te wybory były nie sfałszowane i że będą zgłaszać jakieś pretensje im bardzo wielu działaczy nie wierzyło swoją porażkę przed 4 czerwca spotykają się 5 czerwca już jest niemalże wszystko wiadomo jak wygląda ten dzień po to jest rozpatrzy to jest wściekłość to jest strach, a my wiele rzeczy nie wiem wezmę się z wielu z nich wiemy wiemy takie posiedzenie właśnie na naczelne z Jaruzelskim ta prawda, gdzie Ania oczywiście to jest te elementy, o których pani mówi tam są obecne, ale trzeba z tego posiedzenia jest decyzją to znaczy czy my uznajemy te wybory czy będziemy kombinować, żeby ich nie uznać jakichś przyczyn na jej oni decydują się, że uznamy te wybory nie będziemy kręcić manewrować i nie mówić, że coś zostało złamane trzeba je powtórzyć tak dalej, bo tobym doprowadziło do dramatycznych, gdy w ogóle, jakby nie biorą pod uwagę taki scenariusz zresztą z winy za plecami prezydenta ma no nie ma trudno powiedzieć, bo mocno się nie wypowiada wrażeń też do końca nie wiedzą jak Moskały na to zareagowała natomiast natomiast oczywiście ja myślę, że na dole jest jak pani mówi dla bardzo wielu działaczy to jest przerażające to jest jakby początek końca oni wiedzą czy będą dalej z tymi dyrektorami przedszkola albo nie wie, czego stacji kolejowej czy Chin Jagiełły zakładu przemysłowego w świat się zmienia świat się zmienia nie wiadomo czy dojedziemy wielkie wielka niewiadoma i rzeczywiście jedyna wielka niewiadoma to, że znak PN dążyć do tego, żeby ten proces nie poszedł z narzędzi albo może być na żywo w twoje sytuacja w dobre rzeczy bez precedensu bliźnich coś takiego się nie zdarzyło ranny i nagle się okazuje, że najważniejsza natury znowu Wałęsa on ma klucz do jak w reakcji społecznych ogromnej mierze, a więc, iż złoty zmiana wrócili do Londynu wyjeżdża logiki zmiana logiki ważni są Jaruzelski osobiście, który odsuwa się otwarty zostanie prezydentem na początku lipca i alei róż wzbraniał wzbraniał się wraz z błota, bo on się bał, że bała, że po prostu przegra wybory, by 1 wielka kompromitacja, czego przeciągali w sejmie, że dialog, a 1 głosem przeszedł co byłoby możliwe z jego punktu po kilku godzinach, a obrad na ten temat w euro, ale z bezrobocia do spowiedzi, bo to ludzie nie ciasto naszych graczy może przypominam, że wtedy też prezydent Bush i w ogóle zachód angażował się, żeby jednak Jaruzelski Lech to prawda, dlaczego można powiedzieć o złym momencie dość wyraźnie się wycofał i chciał, żeby Kiszczak program jest Boguś jak tu przyjechał do grona mawiał i 5 i w ogóle zachód, dlaczego dlatego, że chodziło o to, żeby sytuacja i zmiany w Polsce przybierały ewolucyjnie, a nie zajmie pomknęła tak gwałtownie, bo nic na to nie był przygotowany, że Polska nagle przeskoczyła nie wiem wielo partyjny system jej wystąpiła z układu Warszawskiego nie daj Boże miał być krok po kroku Pekin biuro polityczne tak jak pan profesor mówił 6 czerwca zadeklarowało, że PZPR i tu cytat była jest i pozostać pragnie partnera lojalnym, gdy otrzymujący zobowiązań, czyli trzymają się ustaleń okrągłostołowych, ale nade mną jakieś partyjne konwentykle o Józef Czyrek, który był sekretarzem KC PZPR zaczął przebąkiwać noże skoro Szanowni towarzysze tak dostaliśmy łupnia to może trzeba się będzie władzą podzielić bardziej i test, a właściwie ten sam moment, kiedy taka myśl kiełkuje po stronie solidarnościowej no skoro mamy taki mandat to może powinniśmy zawalczyć o nieco więcej władze w nogach słynny artykuł Adama Michnika wasz prezydent nasz premier pragnie początku lipca no tak to jest to jest sytuacja tak powiem też logiczna wtedy w tamtym momencie, dlatego że po pierwsze, partia została także włókniarki przyp red powiedział straci autorytet straciła ani nigdy nie miał, ale resztki tego autorytetu pism straciła w tych wyborach pokazał, że jest zła, by ludzie nie chcą no, więc chodziło o Żydach myślenie o tym jak stabilnie dalej rozwijać państwo wiadomo było rozwijać państwo rozwijać reforma, ale wiadomo było, że to jest czas dramatycznych wyborów dotyczących gospodarki gospodarka myśmy już płynąć w ustawie o tym, mówić, ale ona leżała na łopatkach i trzeba było lektorem trwa mocnego rządu, który wprowadzi nowe ciasto bolesne reformy nad poprawą sytuacji gospodarczej, więc to tak nędzne to wymagało, że dach pełen stworzenia właśnie mocnej koalicji mocnego rządu to bez oporów, by się na to nie nadawała już po tym wszystkim nie miałaby możliwości prowadzenia żadnych reform, a zatem ci ludzie w partii, a byli tacy nie można powiedzieć, że mieli odpowiedzialność za państwo na to, że wiedzieli, że z tego, że z tej przyczyny musi być wyraźna zmiana nie wystarczy tylko zmiana na poziomie Sejmu i Senatu rząd mazowieckiego gminne Zrzeszenie 81009 . roku, a jeszcze chciałbym zupełnie na koniec zapytać pana profesora to ostatnie miesiące PZPR, zanim wyprowadzili sztandary inni pogrzebali nieboszczka właściciel takiego politycznego zombie tak, bo partia jeszcze się tam niby ruszała i jeszcze niby trwała już była martwa, a ta na długo przed pogrzebem notariusz to aktyw przede wszystkim tacy działacze, którzy i tak mają z tą partią się jakoś osobiście identyfikowali natomiast nastąpił proces takiego odpływu Annie boom niektórzy już tam ktoś legitymacji rzucał właśnie to co pani czyta tylko raczej przestał przychodzić na zebrania w czystości interesować to dotyczy przede wszystkim tej kadry dla lokalnej, która nagle poczuła, zwłaszcza w powstaniu rządu mazowieckiego, gdzie indziej, gdzie jest dysponent władzy i to, że oni mają legitymacje partyjne to na pewno nie w niczym nie pomoże, a zatem, że tak przestali się w ogóle tym afiszować i raczej, że tak po robi wrażenie, że oni są neutralne politycznie myśl, że pani do czegoś należeli wcześniej, a zatem nie pojawiali się w życiu tej partii to już zauważono Rakowski, który właśnie został pierwszym sekretarzem, kiedy zobaczył, że to port już nie żyje kompletnie zresztą decyzja mazowieckiego doszło wyłączenia linii łączących rząd w kat c n p . takie były zawsze dozowane filmu gorąca czy tam Zielona linia prawda podnosił słuchawkę pan minister od razu łączyło Skałce już zostało odcięte, więc oni, jakby stracili wpły w też narządy kolegia formalne dla swoich ludzi w tym rządzie to wszystko powodowało, że to się tak rozpływał prawna, a z drugiej strony toczyły się takie dyskusje, które właśnie, kiedy był kosz na jeziorze, bo pisał co dalej z partią czy ona ma się przekształcić Socjaldemokrację czy ona ma pozostać odbyła się nie wiem czym od tych dyskusji już też nie śledziłem wokół OPZZ tu zaczęły się tam coś budować jakieś takie taka dotyczy porozumienia z drugiej strony właśnie wokół Kwaśniewskiego to wszystko zaczęło się pluralizm owa chęć Fisz Bach nagle się pojawiły, że grupą innych działaczy jak nas alternatywnym pomysłem nagle to zamieniło się w taki rodzaj będzie o szerokich klubów dyskusyjnych jeśli chodzi o ten najwyższy aktywów, a w dół tak powoli odpływa odczuło wpływu i ostatecznie sztandar wyprowadzić w styczniu po dziewięćdziesiątego roku jeszcze zmaleć, który w ogóle nie mówiliśmy, ale to ja Niejestem zupełnie specjalistą tylko profesor stolarza to badał kiedyś, czyli finansowanie partii partia była finansowana z budżetu miała ogromne środki tak wielka machina na finanse przez RSW Prasa-Książka-Ruch monopolistyczne przedsiębiorstwo no ale nie jak rząd powstał już niekoniecznie komunistyczny to też takie dotacje budżetowe zaczęły się kurczyć Party zaczął tracić pieniądze na ich związek miast zajrzał w dokładnie dokładnie zaczęły upadać wydawnictwo partyjne trybuna ludu w Lesznie była taką trybuna ludu jak i jaką było jeszcze rok wcześniej spadały nakłady spadały z brakiem czytelnictwo spadały wpływy do partii ludzie nie płacili składek, bo posłom to wszystko zaczęło od tej strony też pękać mieszkańcy sami takie prof. Andrzej Friszke Polska Akademia Nauk o naszym gościem przed północą bardzo dziękuję bardzo więc, że za kilka minut wtorek czwartek czerwca 2019 roku, czyli trzydziesta rocznica wyborów czerwcowych razem z panem profesorem życzymy państwu miłego świętowania wzajemnie wszystkiego dobrego, ale teraz już dobrej nocy spokojnych snów do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" teraz 45% taniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA