REKLAMA

Skąd samorządowe wzmożenie? "Władza centralna jest przeciążona - w stanie przedzawałowym i z dużą nadwagą"

Data emisji:
2019-06-07 18:20
Audycja:
Analizy
Prowadzący:
Czas trwania:
23:39 min.
Udostępnij:

O samorządach, raporcie "Polska samorządów. Silna demokracja, skuteczne państwo" i postulatach dot. polskich samorządów rozmawiają dr hab. Dawid Sześciłło i Karolina Lewicka

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

jest z nami dr hab. Dawid Sześciłło wydział prawa i administracji Uniwersytetu Warszawskiego Fundacja Batorego autor raportu Polska samorządów silna demokracja skuteczne państwo dzień dobry panie doktorze, gdzie jest państwo będziemy rozmawiać o tym jak reformować samorządowcy, bo mam takie wrażenie patrząc na wysyp rozmaitych propozycji inicjaty w, które z taką reformą samorządu są związane, że jest taka silna lokalna potrzeba Czyżby złotych nie może 30 latach, bo Rozwiń » w przyszłym roku będziemy obchodzić się 30 lecie pierwszych wyborów do, a samorządu, ale nagle te ramy prawne ustrojowe w ramach, których władze lokalne funkcjonowały stały się niewystarczające niewydolne nieodpowiadające na potrzeby współczesności nowoczesności co się wydarzyło rzeczywiście wydaje mi się, że mamy taki moment samorządowców również w debacie publicznej oczekiwanie, że pójdziemy o ten krok, a może i więcej kroków do przodu niestety też w tym chaosie ostatnich kilku dni wszystko miesza się wszystkim ze wszystkim we wszystkim i nie warto parę rzeczy uporządkować to znaczy nasza koncepcja silnej Polski samorządów w silnym państwie również to potrafi też weźmy to jest oferta dla Polski lokalnej budowana na 2 podstawowych założeniach refleksjach o ostatnich prawie 30 lat po pierwsze, że samorząd z okrzepł i sprawdził się do najbardziej udany Polski eksperyment ustrojowy mówią o eksperymencie, dlatego że wcale tak nie musiało być to znaczy państwa naszego regionu nie poszły również śmiało drogą samorządowi nie mają dzisiaj jesteśmy jedynym spośród tych państw, które przeszły transformacje list razem razem z nami, który tak głęboko zainwestował samorząd to była mądrość różnych ludzi, którzy w latach osiemdziesiątych, kiedy jeszcze nikt nie myślał o wolnej Polsce nawet z pracą wali na swój nad tym jak samorząd mógłby wyglądać, gdybyśmy pewnego dnia mieli otwarte to okno możliwości na uda nam jeszcze do tej pierwszej rzeczy, którą pan rozwinął się bardzo dobrze samorząd jest oceniany przez obywateli no właśnie salsę w ubiegłym roku podawał, że ponad 70 % Polaków jest zadowolony ze swojej władzy lokalnej w zeszłym roku przeprowadziliśmy z fundacji Batorego i takie pogłębione badania opinii publicznej i tam oprócz siły tych wskaźników, które już znamy skądinąd, czyli bardzo wysoki rekordowy poziom zaufania do władz lokalnych było też kilka innych bardzo symptomatyczne wskaźników to znaczy ne zapadł mi pan szczególnie ten zaledwie 1 % ankietowanych opowiada się o tym, by zdecydowanie ograniczyć się zakres odpowiedzialności samorządów są i nie jest im koncentrować się większym stopniu na administracji rządowej pozostali albo chcieli więcej decentralizacji albo też siłę przynajmniej utrzymania obecnego ale o czym nie ma u nas zwolenników wśród społeczeństwa rządów silnej 1 ręki Zwoleń aż do ZUS centralny zwolennicy decentralizacji są też było to bardzo interesująco słów każdej partii wśród elektoratu każdej partii politycznej 100 spośród tych tych wiodących Nelli bez innych rzeczy, które tutaj warto podkreślić no to taki wskaźnik, który dla mnie jest kluczowym wskaźnikiem zdrowia demokracji to znaczy poczucie wpływu na decyzję i ten wskaźnik zużycia oraz 2 proc oraz dawstwa i inne możliwości wpływania na decyzję o mnie na decyzje różnych różnych władz i na poziomie lokalnym ten wskaźnik jest po prostu znacznie znacznie wyższy niż w przypadku władzy centralnej oczywiście mógłby być jeszcze wyższe stąd nasza propozycja mnie bardzo mocno kładzie nacisk na nasycenie samorządu demokrację na więcej narzędzi np. bezpośredni takiej Obywatelskiej kontroli nad działaniami samorządu, a pamiętam też inne badania, gdy pytano ludzi, kto ma największy wpływ na to co dzieje się w naszym najbliższym otoczeniu zdecydowanie samorząd wszelkie władze centralne były długo długo i daleko daleko zdecydowanie tak na jej to przekonanie o tym, że władza Centralna niezależnie od tego kto stoi u steru politycznego ne nie sprawdza się w dzisiejszych okolicznościach jako ta to miejsce, gdzie decydujemy o sprawach wpływających na jakość naszego życia to jest przekonanie które, które również nam towarzyszył to znaczy polskie państwo władza Centralna jest dzisiaj przeciążona nie jest lekko określany jest w stanie przedzawałowym i z dużą nadwagą to znaczy stara się robić wszystko w ochronie zdrowia stara się i wyznaczać standardy i trzymać kurczowo pieniądze na ten cel i sterować działaniami samorządów należy jest efekt to wszyscy widzimy, a efekt jest taki, że od wielu wielu lat z gmin może stanąć ochrony zdrowia jest wg wszelkich badań opinii publicznej problemem nr 1 i kolejne ekipy rządzące pozostają wobec tego absolutnie głucha niema żadnej odpowiedzi na to samo dotyczy innych sfer polityki mieszkaniowej, gdzie kolejne ekipy rządzące próbują na wymyślać tutaj mam wrażenie wymyślać koło na nowo i próbują Romney jest z poziomu centralnego np. zarządzać budową mieszkań komunalnych na poziomie najbardziej lokalnym coś takiego nikomu na świecie się nie udało nie może się udać też mnie też w Polsce w związku z tym te 2, a te 2 założenia z 1 strony o sile samorządu jako pewnym kapitale, na którym można budować z drugiej przekonanie o tym, że polskie państwo potrzebuje odchudzenia, żeby mogło, a pełnić rolę tego, który np. wyznacza standardy dba o łagodzenie nierówności terytorialnych, bo to jest też misja, której polskie państwo nie potrafić je realizować jak popatrzymy nawet na inne dane NFZ oficjalne dane to, mimo że system jest bardzo scentralizowany to nie różnice regionalne, jeżeli chodzi o czas oczekiwania na rozmaite zabiegi są bardzo duże niezależnie od tego oczywiście ten czas oczekiwania uśrednione jest jest bardzo wysoki, więc widzimy tutaj pewną słabość państwa w obecnej formule i postrzegamy rozsądną taką ostrożną powiedziałbym dość konserwatywną w sumie wizje decentralizacji, a jako rozsądną, ale byłaby to tak czy owak bardzo poważna zmiana ustrojowa wydaje mi się, że mnie to znaczy przedstawiamy 21 punktów, które warto też odróżniać od 21 punktów obchodów John legend test sezon w samorządach podpisany w Gdańsku 4 czerwca przez samorządowców i hala większości z tych z tych postulatów wymaga po prostu pewnych korekt w przepisach prawa w pewnych zmian w podziale kompetencji wyszły n p . z przyznania samorządom nowych możliwości finansowych natomiast nie ma tutaj mowy o jakiejkolwiek rewolucji ustrojowej to jest to, że termin o krok do przodu krok, który zbliżyć się może nas n p . do takiego wzorca samorządu, który dla mnie zawsze był jest to wzorzec skandynawski jako samorządu, a nam silnego samorządu silnym państwie, gdzie państwo jest również bardzo potrzebne jako miejsce, gdzie umawiamy się, a one są w każdym miejscu w kraju, ale każdemu obywatelowi obywatelce przysługuje od państwa, zwłaszcza w sferze podstawowych usług publicznych takich jak ochrona zdrowia edukacja mieszkanie czy transport publiczny i chcemy, żeby państwo wzięło na poważnie był Rooney, a wymyślanie jak to zrobić pozostawiło to w dużej mierze samorządów to przytoczę kilka od państwa postulatów u samorządowi nie opieki zdrowotnej, o czym pan doktor już przed chwilą mówił przywrócenia oświaty samorządom, żeby nie tylko realizowały zadania, które są zlecane przez rząd centralny zaczął ciasto nie idą pieniądze wystarczającej kwocie na co zresztą samorządowcy przekazali okazji reforma edukacji się, że linia nawet nie tylko sierżant złożył wniosek do Ministerstwa Finansów, żeby im te pieniądze oddać się policja samorządowa grupowa skarga powszechna federacja samorządowa, czyli taka 1 silna organizacja, która skupiała samorządy weto samorządowe nie, w które z nich są najważniejsze zdaniem pana dla mnie punktem wyjścia jest to pytanie poco nam samorząd w pierwszej kolejności oczywiście po to, żeby załatwiać sprawy, które mają największy wpły w na jakość naszego życia, a te sprawy to, zwłaszcza to, a Anny, gdzie możemy się leczyć w jakim standardzie ne do jakiej szkoły wysyłamy dzieci czy podróż z mężem podróżujemy czyta kazania w warunkach mieszkamy w jakiej przestrzeni mieszkam dlatego ner środowisko, ale z drugiej strony np. dostęp do kultury i dostęp do kultury czy cały pakiet tych spra w, które nas zdecydowanie łączą niezależnie od podziałów politycznych od osób te potrzeby, które w, które nas łączyła przynajmniej zdecydowaną większość z nas nic to jest dla nas ten punkt wyjścia, żeby z wymyślić samorząd Romney jako instytucja czy miejsce, w którym możemy od tych sprawach decydować się jak najbardziej samodzielnie nie czekając, bo już czekamy bardzo długą powiedziałbym, że co najmniej 30 lat na coś z tymi sprawami uporać się władze centralne natomiast na poziomie centralnym powinniśmy umawiać się co do tego, ale co jest pewnym powszechnie akceptowane minimum, które musimy zagwarantować nie w każdym miejscu w kraju ale, żeby nie było także ci, którzy mają bardziej sprawnych samorządowców, którzy ją lepiej niż ci, których samorządowcy powiedzmy, że zmieni radzą i oczywiście, żeby nie było także regiony czy czy miasta bogatszy bardziej zasobne tam, gdzie po prostu mieszkają bardziej zasobni obywatele odstawały tak bardzo wyraźnie jak to już powoli się zaczyna ne działa ciszej niż było takich nierówności tak zdecydowanie tak to znaczy lekarza dla każdego, kto się decentralizacją, czyli samorządem zajmuje od wyzwaniem nr 1 jest stojak a, oddając ludziom maksimum wolności swobody decydowania o ważnych sprawach na dolnym i jednocześnie nie spowodować, że rozleci my się jako pewna wspólnota domu wspólnota dobrobytu, o których piszemy piszemy w raporcie, czyli dla Anny pewna gwarancja stan dobrego standardu życia w całym kraju dr Dawid Sześciłło z nami zostaje wracam tuż po informacji nadal jest z nami dr hab. Dawid Sześciłło wydział prawa i administracji Uniwersytetu Warszawskiego także Fundacja Batorego autor raportu Polska samorządów silna demokracja skuteczne państwo raz jeszcze witam panie doktorze mam w rozmawiamy o propozycjach dla samorządów jak zmienić się samorządy, jakie zreformować się, żeby były jeszcze bardziej efektywne, bo są sprawdzają się jest reforma, która niewątpliwie się udałam ne z 1 strony mamy państwa raport Polska samorządów, ale mamy też inne inicjatywy mamy 21 ZS samorządowych, które zostały podpisane w Gdańsku przez niektórych samorządowców głównie prezydentów dużych miast mamy także inne projekty realizowane przez przez inkubator umowy społecznej czy takie Stowarzyszenie łączące samorządowców naukowców liderów opinii, czyli zdecentralizowana Rzeczpospolita co tu wszystkie projekty łączy próg 3 tego podstawowego wspólnego mianownika, a że tak jak jest do tej pory to nie powinno być dalej, bo mogłoby być się lepiej to jest niewątpliwie ten punkt wspólny to znaczy przekonanie że, że czekamy na świeżą idea, która pozwoli nam mają wykorzystać samorząd do tego, by lepiej radzi sobie z wspólnymi próba problemami oczywiście propozycja od tych 21 po samorządowych podpisana przez przez prezydentów miast ma też taki dość wyraźny bieżący kontakt z dolnych odczytuje to jako wyraz to już pewne obawy, że inne, zwłaszcza po nadchodzących wyborach parlamentarnych coś nas czeka niekoniecznie dla Panny musi się domyślać panie doktorze, bo samorządowcy obecni w Gdańsku wyrażali też expressis verbis, że jeżeli jej zwycięstwo prawa sprawiedliwości na jesieni będzie miało miejsce to w przyszłym roku właśnie przy okazji tego 30 lecia wyborów samorządowych będziemy mieli do czynienia z tatą ze stopą na inne zamiast kreślić bardzo czarny scenariusz zastanówmy się może sąd można tutaj zrobić, gdy tylko kilka tych tez samorządowych, żebyśmy wiedzieli, o czym mówimy, że preambuła mówi o tym, że w ostatnich latach obserwujemy działania mające na celu DC decentralizację państwa ograniczenie roli wspólnot lokalnych i stąd też mam propozycję jak już mówiliśmy ten kontekst bieżące polityczne jest widoczny np. przekształcenie Senatu Izbą samorządową np. decentralizacja służby zdrowia na ochronę krajobrazu przestrzeni publicznej to są punkty wspólne samodzielność samorządu w zakresie podatków lokalnych likwidacja urzędu wojewody o przekazanie lokalnych ośrodków publicznego Radia telewizji społeczności regionalnej czy przywrócenie służby cywilnej część tych propozycji zresztą znalazła odzwierciedlenie również i w naszych pracach na bok dziś tt tt propozycje też krążyły w dyskusji w dyskusjach eksperckich dyskusjach samorządowych od wielu miesięcy w miejscu w przypadku tych tez samorządowych myślę, że równie ważne jak treść będzie forma to znaczy samorząd jest w stanie się obronić, jeżeli obronią go obywatele, bo samorząd i samorządowe wójtów burmistrzów czy czy prezydentów miast dlatego dla mnie kluczowe będą najbliższe miesiące ner to znaczy na ile proces przekształcania tych tez samorządowych w jakiś jakoś bardziej szczegółową konkretną wizję tego jak samorząd ma wyglądać będzie procesem, który będzie włączał nie tylko kolejnych wójtów burmistrzów prezydentów, ale przede wszystkim dla obywateli w Toni k Jóźwiak to mniej więcej ma wyglądać w ciągu najbliższych kilkunastu tygodni, bo teraz będą się odbywały konsultacje, ale pytanie w jakim charakterze i z kim, a mają być ostatecznie te tezy podpisane w inne formy pod koniec sierpnia, czyli rocznica podpisania porozumień sierpniowych, a potem mają być szykowane na konkretne już projekty ustaw to my dajemy, bo do tej dyskusji, która się to, o czym bardzo konkretne na 200 stronicowy materiał z z propozycjami, które są w miarę szczegółowo opisane natomiast też traktujemy to jako punkt wyjścia do dyskusji Obywatelskiej, a i, jeżeli ta dyskusja wokół tez samorządowych środowisk samorządowych będzie w stanie włączyć organizacje pozarządowe, ale też różnego rodzaju grupy nieformalne obywateli, które na, które w Polsce lokalnej kwitną to znaczy w i jestem tutaj tuż po rozdaniu takich nagród Super samorząd fundacji fundacji Batorego, gdzie nagradzali szmer najciekawsze inicjatywy na naprawdę najniższym lokalnym poziomie to jest to serce samorządu i warto po tych ludziach przede wszystkim pamiętać jako tych, którzy tworzą samorząd Gminny i to z ich z ich ewentualnie wsparcia można korzystać, jeżeli przyjdzie władza Centralna, która postanowi się samorządem w ten czy inny sposób rozprawić skoro jesteśmy przy władzy centralnej tej granicy jeszcze 1 wspólny mianownik tych 3 propozycji, o których my mówimy, a mianowicie ME w torze władza Centralna in w dno jest co eufemistycznie rzecz ujmując problemem, że nie pomaga, że przeszkadza, że utrudnia a, że to taki Kamyk w bucie oczywiście za zawsze będziemy podkreślać że, że silny samorząd tak potrzebuje również silnego państwa w rozumieniu władzy centralnej, ale działający jego wody wg odmiennej niż dzisiaj filozof dzisiaj rzeczywiście jest tak, że władza Centralna i to właściwie każdy niezależnie od tego z której opcji się wywodzi próbuje, ale po pierwsze, docent realizować problemy bez pieniędzy to jest mechanizm, który znamy doskonalono po drugie, pokazywać samorządom krok po kroku jak mają wykonywać swoje zadania to jest zaprzeczenie ne idei samorządowej i my rzeczywiście potrzebuje potrzebujemy dyskusji o samorządzie pewnego nowego impulsu, który musi płynąć również ze strony władzy centralnej to znaczy władza Centralna, która będzie chciała monitorować to jak wygląda kwestia dostępu do usług publicznych w każdym miejscu w Polsce, ale nie będzie chciała samorządom nakazywać jak konkretnie to zadanie ma ona wykonywać chciałem pana zapytać o Pański komentarz do tej trzeciej propozycji, które jeszcze dokładniej nią mówiliśmy, czyli zdecentralizowana Rzeczpospolita, a w założeniu, a jest mowa o tym, o czym doskonale wiemy, że polską, a polskim społeczeństwem targają potężne konfliktem, ale politycznej, że te napięcia są tak poważne ta wojna polsko Polska jest to by tak gorąca, że może trzeba decentralizację uważać, żeby te napięcia nieco osłabić także, jeżeli na szczeblu lokalnym będziemy rozstrzygać się pewne kwestie, które budzą emocje na szczeblu centralnym mowa tu jest n p . w sprawach światopoglądowych torze będzie łatwiej niż to wszystko lepiej będzie funkcjonować ten spór trochę może osłabnie, a nie ukrywa, że z tą propozycją mamach największy problem to znaczy po pierwsze jest bardzo mglista 1 dnia okazuje się że, a sprawy światopoglądowe mają zostać przekazana na poziom regionalny drugiego dnia inni przedstawiciele tego samego środowiska temu zdają się zaprzeczać no ale jesteś problem poważniejszy to znaczy netto jest inicjatywa, która zakłada, że takim sercem samorządu, a miejscem, gdzie ma się decydować się najwięcej spraw ma być samorząd wojewódzki inny to jest podejście, które w mojej ocenie lekceważy, że mamy w Polsce 2 dla obywateli ważne tożsamości tożsamość lokalna związane z gminą ewentualnie z powiatem i tożsamość Państwowa narodowa narodowa nawet w naszym przypadku bardziej go szczebla pośredniego niema, tak więc samorząd wojewódzki może być świetnym organizatorem pewnych usług publicznych w jakimś zakresie np. transportu publicznego nie przy mnie i ochrony zdrowia, ale nie będzie miejscem, gdzie jesteśmy w stanie tak sztucznie niejako troszkę z góry nie wykreować pewną podmiotowość polityczną i tożsamość różnych ciał to co pan powiedział to bardzo mi przypomina próżnię socjologiczną Stefana Nowaka, który mówił o tym, że Polak identyfikuje się z tym co jest bardzo blisko niego oczy z rodziną i z kręgiem przyjacielskim towarzyskim, a potem właśnie z narodem natomiast pomiędzy tym co jest nas bardzo blisko 3 i rodziną narodem, która jest ceną wspólnotą taką symboliczną nie ma właściwie niczego innego i teraz jak pan powiedział o tym, że z gminą Wojtak Flis moją małą ojczyzną to i owszem, z narodem też, ale pośrodku nie czuje się Niemcem Ślązakiem Ślązacy się, pod którym Ślązakami pełna dla Alego opolanie Wielkopolan Wielkopolanina mi, ale chyba jednak w pierwszej kolejności ta tożsamość jest na bardziej lokalny miast Annie poziomie Promnik niestety troszkę przypomina to jak na początku lat dziewięćdziesiątych przyjeżdżali do Polski różni międzynarodowi konsultanci różnych organizacji międzynarodowych i wymyślali nam na państwo no one na szczęście nie wszystkie recepty nie zostały wtedy za aplikowane, ale inne widzę tutaj ten sam problem to znaczy pewne lekceważenie tego co o zastajemy tak może nam się nie podobać, że w Polsce ta tożsamość lokalna narodowa dominują, ale z drugiej strony potraktujmy to jako szansę raczej czy jako pewien nie element stały tego krajobrazu, z którym musimy sobie, a on jakoś radzić, więc właściwie im niżej to kompetencje, ale i to lepiej, więc dla dlatego nasz punkt widzenia to jest postawienie na Polskę lokalną nie na Polskę regionalną, o której jest to 5 % naszego raportu i to jedynie w kontekście samorządów Wiednia opieki zdrowotnej, gdzie widzimy oczywiście na szansę na zwiększenie podmiotowości regionu natomiast skupmy się, ale na mieście ME skupmy się na własnej gminie to jest to to nie jest zresztą podejście, które jest to w jaki sposób oryginalny czy nowatorskie nie usiłujemy tutaj wynaleźć nowego systemu, czyli jak to kiedyś pewna kandydatka na prezydenta głosi ona prawo ją napisać rabat nawet tylko my je skorygować pewne rzeczy zmienić filozofię działania państwa na poziomie centralnym wiem, że to nie jest dzisiaj czas w debacie publicznej na tego typu projekty skażone jak to się czuł czasami określa Inter mentalnie znam, czyli próba próbami naprawiania pewnych rzeczy czy usprawnienia pewnych rzeczy tak krok po kroku, ale może kiedyś, że na takie spokojniejsze projekty przyjdzie czas bardzo dziękuję dr hab. Dawid Sześciłło wydział prawa i administracji Uniwersytetu Warszawskiego Fundacja Batorego autor raportu Polska samorządów się na demokrację skuteczne państwo był z nami bardzo dziękuję panie doktorze bardzo państwu dziękuję ja państwu dziękuję za wspólne popołudnie wieczór program realizował Adam Szurek przygotowali Macieja sią w imię to strzeleckim przy mikrofonie była z państwem Karolina Lewicka zaraz informację o dziewiętnastej, a po informacjach kultura osobista i Marta Perchuć Burzyńska udanego weekendu do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ANALIZY

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast! Wybierz pakiet Aplikacja i WWW - słuchaj gdzie chcesz i kiedy chcesz!

Kup teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA