REKLAMA

"Chcemy całego życia!" Zofia Nałkowska wywołała skandal na zjeździe kobiet

Data emisji:
2019-06-07 22:00
Audycja:
Wieczór - Hanna Zielińska
Prowadzący:
Czas trwania:
46:28 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

na wydanie magazynu emancypantki jesteśmy w Brukseli przy mikrofonie Hanna Zielińska naszym gościem raczej my jesteśmy dzisiaj gościem Radia TOK FM gości dzisiaj w domu u dr Anety Górnicki Boratyński dzień dobry dzień dobry państwu krytyczka literacka pisarka dziennikarka aktywistka wieloletnia redaktorka wysokich obcasów i to niemal od samego początku istnienia wysokich obcasów tutaj założycielka brukselskiego klubu Polak, ale nam pewnie teraz w ostatnich latach znana przede Rozwiń » wszystkim jako propagatorka wiedzy o polskich emancypacji kach, zanim powiemy o twoich książkach Joanne tych 2 szczególnych, które winny wprowadzają na nas świat polskie emancypacji, czyli staniemy się sobą chcemy całego życia no to pytanie, gdzie my jesteśmy co my tu robimy ja tu przyjechał do ciebie na Kawalec tutaj jesteś już 2006 roku trochę dłużej niż inni niż taka w taki tak się złożyło, że nie mam wrażenie, że prowadzę już swój trzeci życiorys Ależ zastanawiałam nad tym TOT życiorys jednak wszystkie są czymś połączone jest jakoś tak połączone taką aktywnością Anny w Krakowie sama właśnie na rowerze pieszym życia styl życia bez akademicką uniwersytecki drugiemu życia, ale styl życia w Gazecie wyborczej wysokich obcasach, które miały rzeczywiście zaszczyt nabyć niemal od początku i współtworzyć, zwłaszcza pod tym kątem powiedzmy feministycznym wreszcie trzecim życia jest też, odkąd przyjechaliśmy z rodziną rządom, a w Brukseli 2006 roku i tutaj prowadzę działalność takiej aktywistki bym powiedziała założyłam rzeczywiście brukselski klub poległ, ale prawdę mówiąc sukces przekroczyło moje nasze oczekiwania oczyszcza wspaniałe współpracowniczki, gdyż założyłyśmy klub po prostu, że kobiety mogą się spotykać, ale i bardzo szybko rozwinąć działalność kulturalną prowadzimy klub książki klub filmowy klub dyskusyjny klub jest wiele potu klubu tak tak jak nakarmić nazwała takimi inna też zaprosić masę gości z Polski, bo tak głównie chodzi o łączność właśnie z kulturą Polski, ale i gościł u nas byli wszyscy znacie mogę wymieniać u nas Karol Modzelewski była Joanna Bator była Manuela Gretkowska Sylwia Chutnik Sylwia Chutnik był Marcin Wicha była Anna Cieplak prowadzimy i t d . i t d. prowadzi działalność dla dzieci ma to kobiety mają dzieci też mężczyźni też poziom, gdyż działalność dla dzieci, więc najcięższe niemal wszyscy pisarze dla dzieci niektórzy już je w swoim drugim takim druga drugi tu już mają jak Grzegorz Kasdepke czy Rafał Kosik prowadzi zajęcia i szkolne i też całkowicie otwarty dla całego miasta tak powiem często przy współpracy z konsulatem albo też jak nie ma współpracy z konsulatem na to rodziny to zupełnie zupełnie same Janka jest też zabawne, bo ja na dyplomie mamy i żyj nam animatorka kultury chyba animator wtedy wtedy jeszcze wcale się nie używała takich polis na dyplomy stara polonistka wykształconą na Uniwersytecie warszawskim tak, ale z zawodniczek specjalizacji nie zrobiła specjalizacji pedagogicznej dialog nie jestem pedagogiem pedagożka właściwie, ale zrobiłam specjalizację to były takie początki dzisiejszego Instytut kultury animacja kultury w związku z tym jestem animatorką kultury w fazie swojej roli asystenta, a więc tyle lat zajęło, żeby wreszcie animator kultury za wpadkę, ale teraz faktycznie moja działalność zgodna z moim wykształceniem moim dyplomem tak, choć dyplom magisterski, tak więc jestem animatorką kultury i naprawdę ogromnie się cieszę z tego sukcesu jest taki Energi klosze udało wyzwolić się początki były bardzo niewinne czy tamto pierwsze ogłoszenie, które wysłała się do urzędników unijnych poddani miałaś kontakty drodzy panowie przekażcie swoim żonom reformacji jeno możemy się spotykać możemy go odholować możemy się uczyć szyć od siebie my i gdybym nie wiedział jak to jest autorką tego ogłoszenia to ciekawe czy sama miała ochotę odpowiedzieć, ale jednak poszły kula śniegowa tak jak kula śniegowa faktycznie to ogłoszenie dam bardzo niewinne g do gmin ogłoszenie zdarzyć na pewno eksminister jest lista wszystkich urzędników polskich, ale oczywiście wśród tych urzędników jest bardzo dużo urzędniczek, ale też jest dużo pań, które przyjechały z mężami w związku z tym dlatego władz rzeźba o przekazanie, żeby jak najszerzej mogła się mogło trafić w stylu gotowania czy też nie ma co się śmiać, bo to gotowanie zostało kula śnieżna się rozwinęła i rozwija się przede wszystkim rzeczywiście Stowarzyszenie edukacyjne kulturalne, ale gotowali zostało już jako taka wspólna działalność przynależne po szkodzie podtrzymać relacje porozmawiali z dokładnie jak kiedyś kobiety darli pierze prawda i śpiewały tak gotowanie jest właśnie takie nauk znajdziemy tu jako kogoś jakąś ciekawą osobę, która pokazuje coś się ze mną coś fajnego coś innego innych kuchni tak dalej, ale generalnie chodzi o to, żeby się spotkać zupełnie nie stresującej niezobowiązującej atmosferze i pić wina o coś długo prowadzili z nimi pogadać i chciał zwrócić uwagę, że paradoksalnie większość członkiń absolutna większość członkiń naszego stowarzyszenia za kobiety pracujące w pełni zawodowo na pełen etat, więc to on inny niż wojowanie z luksusem nagrał 1 z przyjemnością hobby klub klub kobiet miejskich na liście koło jak to jest koło gospodyń wiejskich mamy koło gospodyń miejskich, ale jak mówi większość za naprawdę też tak powiem zarobione kobiety bardzo często mają w większości przypadków mają też rodziny, a i to te dzieci są oni tak taki nie dłużej jest inna zarobione, by co to są za kobietę, bo formę w Brukseli już ponad 100  000 Polaków język Polski obecny wszędzie w nim, że właściwie małe można nawet próbować przemieszczać się po mieście próbujący porozumiewać się po polsku jest duże prawdopodobieństwo, że gdzieś w końcu go oszczędne złapie to kobiety, z którymi współtworzy się Stowarzyszenie na rzecz MON się zajmują co to znaczy czy to są właśnie przede wszystkim te na około urzędniczka zajęcia unijne czy właśnie już może bardzo różne mniej to znaczy tak generalnie mamy rzeczywiście w Brukseli jest około 100  000 Polaków, więc co dziesiąta osoba NN na ulicy mówi po polsku, ale te środowiska są jednak dosyć równe teraz są elementem jest tzw . Polonia na poprawę przyjeżdżające na pewien czas część z nich zostaje i ta liczba się bardzo zmienia Ts Polonia pracujące w zawodach robotniczych czy też tutaj Polki włości całkowicie zdominowały rynek pomocy domowych z tym zaznaczam, że w Brukseli w Belgii jest to całkowicie legalna praca na biało z wszystkimi świadczenia nie porównujmy tego też młodzi ubrani w maździe urlopami i w ogóle w tym paniom się nie płacisz typem pieniędzmi opłaci się, rejestrując się w specjalnym centrum i płać tzw. czekam także my w ogóle się pieniędzmi nie wymieniam, więc to jest tak i to jest to groźba, że tak powiem Polonii, a drugą grupą no to jest grupa około urzędniczka, ale też Bruksela jest też też centrum wielu organizacji międzynarodowych jest też tutaj inna to przypomnę, a także bardzo dużo lobbystycznych organizacji sporo też biznesu jest tutaj płyn do przedstawicieli biznesu i inni też sporo Japończyków w Brukseli każdy staje Toyota w UE w IMŚ innym i to jest to drugie środowiskom i inny nasz bokserski klub z kolei pomimo sporych wysiłków, jakie to włożyły byśmy nie oni nie potrafię powiedzieć tak zupełnie szczerze, że myśmy rzeczywiście jakoś się tym w razie jednak ta Polonia pracująca fizycznie w tym staje się jednak do nas nie dołączyła nie wyłączyła inaczej, jeżeli rok robimy bardzo dużo imprez n p . dla dzieci albo jak wcześniej robiliśmy racuszki nie mam siły wielkiej Mikołajki na kilkaset osób wtedy przychodzą, ale mnie, ale nie ma chyba ani takiej potrzeby jej też są bardzo oni bardzo ciężko pracują też mają dzieci są w obcym kraju nie znają języka, więc musiały poradzić z większością zdrowymi dla zakładania i myślę, że ta jest za ciężkie i nie mają na dno tak na, ale jak się, by oceniła powiedziałabym potencjał emancypacyjne czy feminizm, ale na gruncie emigracyjnym ciemne przeczytałam taką wypowiedź 1 z uczestniczek Kongresu kobiet właśnie brukselskiego Kongresu kobiet Anne, którą grasz to bardzo sprzyja, że to wyrwanie się spod nawet symbolicznej kurateli własnej kultury ne i władze represji nawet symbolicznych bardzo sprzyja potencjałowi właśnie wewnętrznemu osobistemu emancypacyjne mu co możemy powiedzieć o tych Polakach, z którymi też się spotykam się, które właśnie, współtworząc wydarzenia kulturalne, które przychodzą którzy, która mnie pracują umysłowo czy fizycznie jakąkolwiek, ale jednak żadne współtworzą tę społeczność noblisty zdeklarowaną feministką aktywistką uczestniczysz w takich przedsięwzięciach jak Kongres kobiet również piszesz książki feministyczne na ile ne ty czujesz się tutaj ze swoją postawą feministyczną inna albo podobna do tych Polek, z którymi współdziała aż w te znowu chyba trzeba byłoby trudno to tak uogólnić jeśli chodzi o tę Polonię pracującą fizycznie to ja mam wrażenie, że naprawdę nie prowadziłem badań socjologicznych, ale jednak przez tyle lat spotkałam tak wiele osób i również podczas Kongresu kobiet, a ja, ale też badania potwierdzają to ta emigracja działa bardzo emancypacji nie powiedziała proszę pamiętać, że ta Polonia pracujące fizycznie grało uproszczenia pochodzi przede wszystkim, aby imigracja jest geograficzna Polska emigracja geograficzna pochodzie przez ustawę ściany wschodniej jak do centrum tak ten brukselski Siemiatycze Siemiatycze tez Bruksela, więc realne, więc ta jest bardzo tradycyjne obszar Polski konserwatywny zasadnicza to nie jest Warszawa nie jest Poznań TENIS Wrocła w w ogóle raczej nie są duże miasta i że to Białystok Maciej obrzeża w związku z tym najlepiej to jednak przyjeżdżają ludzie zasadniczo młodzi zasadniczo młodzi niekoniecznie z rodzinami i faktycznie to wyrwanie się z tego parasola tradycyjnej kultury im się wydaje, że tez widoczne kobiety są samodzielne nie widać żadnych takich tradycyjnych różnic nie ma jakiś taki drożności natychmiastowego śniegiem ślubów dzieci kobiety czują się w Równem przy tym nawet wydają się, że nie znając języka to się w ZS w ogromny problem Polonii, że mnie nie wkładają tego wysiłku niestety, jakby samo przebywanie w Belgii tak powiem przez filmowe działa Otóż to jest jedno z najbardziej liberalnych państ w na świecie obyczajowo obyczajów systemowo w ramach nie da prawnie absolutnie znaczy, że największym skrócie, że tak tylko w tych głównych punktach powyżej czy jest ona naprawdę dopuszczalna aborcja pełna pełen dostęp do antykoncepcji antykoncepcja bez recepty pigułki dzień po bez recepty również dla nieletnich również dla nieletnich tak nas wynikało z tego, że tutaj jest bardzo tradycyjna społeczność Hannes Graff pochodzący z Afryki północnej związku z tym młode dziewczyny tam nie dostały zgody, więc to utracie oka ze względu na nich ranną jest również także jeśli chodzi również on udział kobiet w strukturach władzy to w tej chwili znakomite wyniki znakomite wyniki, bo w Brukseli teraz wy po ostatnich wyborach, które były pod koniec maja i jest niemal połowę, ale niemal połowa tam jest różnica 23 to są kobiety w we władzach Brukseli, więc w 2 przez kosmos ze przez ZOZ może po prostu przestały jak się widzi i Real i też jak wielokulturowe jest to miasto i im kina codziennie nie ma z tego nie widać, że wbrew temu co się w Polsce mówi nic nie utrudnienie generuje problemów to oczywiście generuje problemy głębsze, bo Bruksela też najbardziej ekonomicznie podzielonym ekonomicznie wynajęli miastem w Europie to znaczy to jest tak ogromne różnice pomiędzy najbogatszymi, ale ugasi wyrąb stąd, że my bogaci Francuzi uciekają do Brukseli, a z powodu wydatków, a najbiedniejszymi te obszary biedy oczywiście tutaj są bardzo bardzo poważne także, że wydajesz na tę grupę jak najbardziej ta emancypacja działa wyznaczony widzą rzeczywiście dziewczyny widzą, że można inaczej, że można inaczej i wracają, jeżeli wracają, bo bardzo dużo Polaków wiara w Zabrzu brokuła wraca na święta rano i tak wracają wracają wracają przez lata i inni zostają to testament spacja rzeczywiście rzeczywiście działa natomiast jeśli chodzi o tę drugą Polonią Polonia AZS Polonia wykształcona to jest raczej Polonia z dużych miast inteligencja ta data są urzędnicy i też tak ten około urzędnicy środowiska więc, jakby tam jest przekonanie o równości kobiet mężczyzn wdaje się, że jest wewnętrznie Janem, ale nie zauważą coś bardzo ciekawego, o ile moje pokonać to wcale zaliczyć pokolenia, ale generalnie w, a ludzie w moim wieku, czyli blisko pięćdziesiątki na pewno tam 4050 tam 4550 bardzo często używają słowa feminizm czy w ogóle odwołują się takiej struktury myślenia o tyle młodsze dziewczyny krawaty gigantyczną karierę i są niesamowicie pracowity ile naprawdę podziwiam one w ogóle nie chcą o tym, słyszeć niech sąd stwierdzi, że rozumie 460 Śleziak oceniono na poziomie semantycznym nie chcą o tym, słyszeć, ponieważ one jak wystartują tak też mówią startują w tym wyścigu na równych prawach i równo z mężczyznami Ion nie potrzebują żadnego tutaj dyskursu albo inaczej niż te dni przytulenia tylko po prostu biorą się do roboty jeśli znowu miasto także Hart WIG i pracuje on i tak równościowe, a to może rzeczywiście nie ma takiej potrzeby, ale o to właśnie walczył feminizm feminizm w Jaworznie jest tak bym powiedziała, że ten te młodsze dziewczyny jak mającym feminizm uzewnętrznia Anny już nie widzą żadnej potrzeby rozmawiania o nim prawda zaś to rzeczywiście mieszkają w mieście, gdzie na w porównaniu z polską naprawdę jest tzw. niebo ziemia jeśli chodzi właśnie o sytuację o sytuacji kobiet, więc ze mną, a więc to jest tak, ale inni, jakby w sensie takim dyskusyjnym wcale nie chcą tego nie chcą tego kontynuować po prostu chcą się brać do pracy nie widzą inni widzą właściwie tych szklanych sufitów albo uważają, że każdy szklany sufit jest ten jest przewidziany w drzwiach przebicia to bardzo optymistyczne wieści oby po naszej audycji na te wszystkie Polki nie ruszyły przystępować do brukselskiego klubu po leki mieszkać w Brukseli, a ta tożsamość wasza ten korzeń inteligencki tam inny polskość tak ten etos inteligencki on w jaki sposób jest dla was ważne dzisiaj po kilkunastu latach dla ciebie, by dla rodziny dla dorosłych już dzieci co się dzieje z taką polskością inteligencka łączone jakoś wygasa stopniowo czy to cały czas jest jakiś imperatyw obowiązek inteligencja, kiedy powstawała jako taka, kiedy sama siebie określała ne narzucała sobie pewnego rodzaju odpowiedzialności za edukację za niższe warstwy społeczne i w gruncie rzeczy to co ty robisz nie bardzo podobny do tego czym zajmował się kobiety w różnych towarzystwach dobroczynnych 19 wieku pomału zaraz przejdziemy do bohaterek tych książek emancypantki i nadal funkcjonuje właśnie w tym etosie pracy inteligenckiej to prawda to prawda za ten etos inteligencki, który był też o nas jeszcze nie tak strasznie dawno ogromnie ważne prawda przecież przez wszystkie lata komunizmu później znowu jesteśmy w przededniu świętowania trzydziestolecia 4 czerwca w tym okresie przemian na inny w okresie budowania nowej Rzeczpospolitej tata zawsze było bardzo ważne było zawsze bardzo ważne i ten etos jest jakość jakoś nas i ten etos przekazujemy dalej i to prawda, że taka działalność pozytywistyczne edukacyjna jak najbardziej się z tym z tym wiąże też, że mamy miałaś jakieś takie wzorce przekazy rodzinne czy miałam wzorce i przekazy rodzinne i Gosia Żynel wątek do Bomi ucieknie to dokończyć natomiast MDM trzeba pamiętać, że ta inteligencja, jaką znamy razem z tym moim Saloniki MTS jednak rzecz bardzo Polska i faktycznie w społeczeństwach tak mieszczańskich i tak przemysłowych jak n p . tutaj Belgia czy w ogóle ten region Europy w tej kategorii po prostu po prostu niema co znaczy nawet muzeum Europy na 1 tam też, tak więc stanowisko jest wentyl do pokazania się rodzi mieszczaństwo je na boku jest napisane, a tę właśnie w krajach wschodnich Polsce rodzi się inteligencję prośba ta jest zupełnie zupełnie co innego prawda ta jest zupełnie co innego im, ale nawet, więc to jest ciekawe, ale mniej ciekawe w jakiej mierze to poprzez fakt w tym kolejnym pokoleniu moich dzieci, które są właściwe chowane na Zachodzie zaczną bardzo za kontakty z polską, ale też stało z tym etosem inteligenckim amb 3 Bartosz może być inaczej ktoś może być inaczej, chociaż modelowanie z punktu widzenia społecznego mają doskonałe w inny i wzór Noto teraz przechodzimy do bohaterek swoich książek, które to rzeczywiście ten etos inteligencki nie tyle wcielały w życie ile wręcz wykuwał tworzyły ten etos inteligencji nerwy mówimy o 2 swoich książkach stańmy się sobą z podtytułem 4 projekty emancypacji i chcemy całego życia z podtytułem antologia tekstów feministycznych 18701939 wspaniały lekturę tak, a potem do UTK polskiego feminizmu można powiedzieć historia polskiego feminizmu nawet bym powiedział, że dla licealistek to jest szczególnie ta antologia swoimi występami z Chemika syn klarowny wyjaśnieniem kontekstu ner kulturowego poznanie języka ile tych kobiet, ale też właśnie 4 projekt emancypacji, czyli 4 bohaterki i kolejne ne stopniowe wcielenia polskiego feminizmu jeszcze wówczas oczywiście tak nie nazywanego jeszcze wówczas na silnie naznaczonego net tą walką narodowościowo wyzwoleńczą nie tylko ogólne emancypacyjne gender ową kluczową ner twoje książki mają ciekawą historię jeśli chodzi o recepcję ma na naszym polskim rynku Boya, ale mimo tego, że chciałabym się zaliczać do inteligencji oczywiście odkryłam je dopiero w tym czasie, kiedy takie hasła emancypacja inny Polski sufrażystki feministki hasło zaczęły być modne, czyli 2 lata temu 345 i nie może nazwiska sam z bohaterek oczywiście znałam od swoich książek nie znałam Opowiedz historię, bo to jest niezwykle ciekawe książki wybuchły dopiero my w swoim drugim rzucie wydawniczym kilka lat temu, mimo że są na rynku kilkanaście lat książki powstawały w między 90 tym piątym, a 2 tysiące 20000101 . rokiem wtedy było pierwsze wydanie widać było jeszcze 2 wcielenie akademicką, lecz atak Acta tak wtedy w ogóle Liam tak, bo na studiach doktoranckich uczyłam studentów PN pisałam recenzje wideo Res publiki, ale też do polityki Fed polityka Władka taką gigantyczną płachtą Anna Stasik krwisty pamiętają jak taki dodatek kultura, ale jako bardzo młoda osoba nie mam przyjemność tam też z nimi współpracować i tam się uczyć warsztatu, ale jednocześnie pracowano nad doktoratem i przede wszystkim nad moimi emancypantki Kamil Otóż zawsze miał takie poczucie, że to jest po prostu niemożliwe, że w Polsce nic nie było, że feminizm się nagle pojawił w latach dziewięćdziesiątych nawet na poważnych seminariach mówiono, że to jest właśnie import z Zachodu i te pierwsze publikacje te faktycznie było tak taką pierwszą inspiracją wyjścia do wspomnień stały pracy Grażyny Borkowskiej, ale prof. Instytutu badań literackich, która za taką książkę tuż przed ratusz, ale przed moimi cudzoziemki gdzie by pierwsze takie tropy feministyczne wskazała w naszej rodzimej literaturze i chciałam powiedzieć, że to jest naprawdę początek te są po prostu dzikie lata dziewięćdziesiąte i ale ja zaczęłam tak grzebać i drzewa i grzebać i faktycznie wykonał dobrą wiarę, że dopiero Podhale 90 wykonaną pracę archeologa i ale to jest praca archeologa z ogromnym sukcesem, bo dało mi się jak by na nim odkopać na całe miasto egipskie całe miasto, ponieważ rzeczywiście udało się przywrócić z milczenia albo zlikwidować taką białą plamę za po prostu zaistniała w historii myśli Polski Otóż to proste jak byśmy nie miały żadnych emancypacja Kani feministek co okazało się po prostu nieprawdą całkowitą IT emancypantki miałyśmy te feministki miałyśmy je one doprowadziły do uzyskania pełni praw wyborczych w 1918 roku tylko, że po prostu znika tym nie pamiętał może, dlatego że działalność była ulotna może, dlatego że dominował jednak dyskurs męski może, dlatego że jak mówi Magda środa jednak w dwudziestoleciu międzywojennym jednak dominuje dyskurs Narodowy nacjonalistyczny w dwudziestoleciu międzywojennym nie ma co ukrywać znaj największą organizacją jest organizacja kobieca kobieca organizacja jest narodowa organizacja kobiet, więc może dlatego na przyczyny możemy szukać bardzo wiele w każdym razie ja tę antologię rzeczywiście udało mi się zrobić i to były po raz pierwszy teksty publikowane były te przepisy one z czasopism z mikrofilmów kserokopie z mikrofilmów potem z tych kserokopie były przepisywane potem redagowane tak, że to rzeczywiście była praca praca nie niesłychana zupełnie, ale ogromnie się cieszę, że została wykonana i inni ich matka on rzeczywiście tak i potem potem wydam swój doktorat, który miał porządkuje z taką próbą uporządkowania polskim mieście emancypacyjne są 4 projekty nawet nie są 4 osoby te są 4 trojga k wygrałaś przedstawicielki ciast oraz wzory kręgi Włodzimierz Szczurek mówi się rozchodzą się właśnie teraz dalej na zjazdach i tak od takich zupełnie podstawowych żądań nauki pracy przez prawa wyborcze i aż do samorealizacji na samorealizację też ważna jest posłanka i wreszcie te środowiska liberalne Ireny Krzywickiej wiadomości literackich, które w, których żąda właśnie dzięki liberalizacji prawa i pełni praw jednostki, a więc takie 4 kręgi faktycznie do książki zostały wydane i zupełnie jak ty moje bohaterki zostały zapomniane Chin w taki drugi raz drugi raz ja też przeszłam do innej działalności, bo wtedy zaczęłam pracować wysokich obcasach tak widziałam tak zostały zapomniane i potem rzeczywiście nastąpiło nastawił po takim naprawdę rokiem karnawału w zeszły rok 2008 jednak z Legią w naszych wojnach i rzeczywiście jeździłam po całej Polsce nam po prostu tournée z drugim wydaniem moich książek zostały wydane przez czarną owcę także była Anna w Poznaniu w Gdańsku Sopocie Warszawie znów być wszędzie jeździłam tak młodzi w tym słowem Bożym, bo emancypantki ach, bo nagle się okazało bardzo ciekawe, ale podczas tych spotkań uświadomiłam sobie, że te 20 lat pomiędzy tym nie było tak zupełnie zupełnie zapomniał wiele się zmieniło tak wiele się zmieniła też wiele kobiet po prostu kontynuowało tę branżę ze stanowiska w czasie pracowały w taki dom pracy u podsta w i Stowarzyszenie z TR, o które chyba wcześniej była pani chce mam nadzieję, że nie popełnia błędy stowarzyszeniem oś to i praca nad tym żeby, żeby jak najbardziej upowszechniać te nazwiska nie wiem wydawanie znaczków próby akcji, żeby nazwać dziś ulice lub skwery i ich imionami tak dalej tak dalej nie znam się cały czas coś dzieje nie mówiąc już o tym, że, jakby część moich bohaterek w międzyczasie doczekała się jednak różnego rodzaju uprzątnąć polaryzacji efektami więc, jakby cały czas coś się dzieje, ale niewątpliwie teraz mamy do czynienia znacie teraz w każdym razie w zeszłym roku tak było to co teraz to autorytety jeszcze nie wiemy co chce zaraz będzie dach nie wiem nie wiem trzymam kciuki, ale właśnie pracujemy nad tym, żeby było jak najlepiej m. in . ta rozmowa jakoś się do tego mamy nadzieję przyczynia ne te 4 kręgi, o których mówi, iż kraje, które stopniowo się rozchodziły netto są też 4 kręgi ułożone chronologicznie ne od mniej więcej 1800 siedemdziesiątego 1939 roku, czyli między powstaniem styczniowym, a drugą wojną światową i o ile to co jest nam bliższa mnie historycznie, czyli czasy Ireny Krzywickiej czy nawet ujemne Zofii Nałkowskiej mam wrażenie, że jest nam stosunkowo znane na ich publicystyka ich głos o tyle niezwykle ciekawe dla nas jest to co piszesz o Elizie Orzeszkowej i jej następczyni czy kolejnym kręgu kolejnym głosie Paulinie Kończalski irański mit mniej, ale zatrzymał się najpierw przy rondzie Orzeszkowej i postulatach dotyczących prawa kobiet do prac do zarobku, ale też do edukacji eternit tekst, który publikuje swoje antologii jest niezwykle wstrząsający inny przez to, że uświadamia nam czytelnikom w jaki nieprawdopodobnych warunkach wówczas kobiety, że w warunkach kulturowych ekonomicznych społecznych tak to to były z tobą właściwie walka o podstawy podmiotowości kobiet tam Eliza Orzeszkowa ner postulowała dyskutowała próbowała dyskutować o tym czy kobiety ewentualnie mogą myśleć o wyższym wykształceniu właściwie to głównie to nawet jeszcze była dyskusja o tym, wykształceniu salonowym byle ono było na jakikolwiek o tym, żeby kobieta w jakikolwiek sposób mogła być odpowiedzialna za siebie mogła podejmować się decyzje i przekonywał, a nawet momentami Borgward autorytarna swoje czytelniczki inne kobiety, że warto żyć weźcie się do roboty niż ci właśnie w inny w tej roli żony matki ozdoby salonowej tylko inwestuje się w siebie absolutny pozytywizm i praca u podsta w nad tak dlatego też tym okresie nazwał projektem pozytywistyczne Anna Eliza Orzeszkowa, którą wszyscy kojarzą jako najładniejszą pisankę świata z wozów tych strasznych opisów przyrody przyrody nad Niemnem swoją drogą rodzi się nad Niemnem można przeczytać także fascynujące również ze względu na na sytuację na sytuację kobiet w ogóle nas nawet nad Niemnem znamy z lektur szkolnych jest kompatybilne z tymi AM z tą książką dyskusyjną tria fragment przedrukował je też raz na kilka słów o kobietach, ale ma 250 stron tylko z 2, więc rzeczywiście po upadku powstania styczniowego inne kobiety znajdują się naprawdę w sytuacji bardzo bardzo szczególnej z 1 strony po prostu brakuje mężczyzn i kobiety muszą zająć stanowisko mężczyzn, a innym, bo są więzieni po zginęli z drugiej strony mamy ogromne konfiskaty majątków i początek upadku całej tej struktury gospodarki feudalnej prawda, więc jest ogromna liczba kobiet w stadach zwanych wysadzony z siodła Challenge osób, ale przede wszystkim kobiet, które muszą znaleźć sobie nowy list w nowej rzeczywistości innymi słowy najczęściej przenieść do miasta, a raz i to jest konieczność po prostu historycznej to była konieczność, która motywowała emancypacji natomiast formalnie n p . w królestwie polskim, którym mówimy obowiązuje tzw. kodeks Napoleona kodeks Napoleona KBC Poland jest podobno bardzo widać jest niezwykle nowoczesnym kodeksem z wyjątkiem 1 aspektu też pozycji kobiety, która została tam określonego w cieście małoletnia i niezdolna do wykonywania żadnych czynności prawnych do decyzji o rozwodzie do pełni praw rodzicielskich niezdolna do pracy się, więc sytuacje, gdzie się beznadziejna przypomnę, że kobiety nie mają dostępu do uniwersytetów wtedy, a rynek pracy jest dla nich nieprawdopodobnie ograniczony sprowadza się do guwernantki niezwykle słabo płatnego wówczas zawodu i wcale nie specjalnie poważanego my dzisiaj sobie tak wyobrażamy, że to taki prestiżowy zawód, bo dzisiaj hasło guwernantka wydaje się kojarzy nam się z luksusem, ale wtedy tak naprawdę na to co do NATO, by było takie życie w ubóstwie bycie guwernantką taka trochę lepsza służą na atak na 2 i też konkurencja była ogromna, a on umowę i taktem lepszej pracy dźwigu Werner owi, ponieważ oni uczyli nauk ścisłych nauk przyrodniczych tego kobiety nie uczyły raczej tylko widz nie ucieknę samy tygodniu biały, ponieważ były, jakby 2 systemy edukacji dla ekologii dla o 9 i kobiety się oddziały francuskiego, ale gry na fortepianie Hawk, które są Hawk, który tak no i tylko tego potem mogły mogły uczyć przypominam też, że cały handel i to właśnie Orzeszkowa postuluje, by nie widzi żadnych przeszkód, żeby kobiety mogły pracować w handlu cały handel jest pracy zatem wyłącznie mężczyźni w nocy przypomnijmy lalki Elektron wszyscy pamiętamy z lektur szkolnych to jednak dzieje się w sklepie jeszcze w sklepie nie wracają tam kobiety ciągle nie ma takiego pomysłu, żeby mogła pracować tam kobieta prawne i t d . tak dalej, więc naprawdę kobiety są w tragicznej sytuacji Orzeszkowa napisanie dzika ten traktat taty, ale również taką powieść, która była niezwykle popularna jest opowieść tendencyjna, więc nie ma wielkich walorów literackich, ale opowiada po prostu historii nauczycielki drażni palarni całkowitego, która ekonomiczne ekonomicznego w realne, bo ci, tak więc ze jedno tak, bo jest jeszcze 1 obszar, gdzie kobiety mogłyby pracować jesteśmy mówimy o Marcie mówiłam Marcie tak Marta właśnie ta powieść pozytywistyczna Orzeszkowej była bardzo popularna w Polsce naprawdę tak 30 wydań i pod dawną popularność w Niemczech czekałem z dzika jest równie popularne w nim ono też korespondowała z tymi niemieckimi feministkami one też próbował z nim nawiązać kontakt nawet na napisała dla nich jakiś tekst dużo, o którym dzisiaj Jacques van sama Orzeszkowa zaś ona do tej emancypacji ale by doszła też na skutek własnej sytuacji osobistej Otóż ona była nie bardzo wykształcona zdarzy rozwódką była pod tym straciła majątek, ponieważ nie umiała ani zarządzać nie miała pojęcia nie miał wykształcenia przygotowania do przygotowania i t d. i t d . więc one naprawdę sama była w sytuacji takiego przymusu przymus emancypacyjne ego musza się przenieść do miasta to wszystko, o czym mówiłam to ona sama przeżyła w dodatku borykała się zawsze z opinią publiczną, więc ona inny sfałszowała swój życiorys jak mogła inna, ale na nie da się tego sfałszować do końca, więc ona sama była bardzo dzielną kobietą bardzo odważną kobietą naprawdę odważyła się rozwieść odważyła się związać z żonatym mężczyzną odważyła się nie pojechać z mężem na Syberię Pogoni kochała, więc stało była o gigantyczną odwaga załamała się ile da wam majątek trzymała w ręce rosyjskie radość była strasznym grzechem, ale pewnie nikt nie chciał kupić, ale inne, więc ona była naprawdę bardzo dzielna kobieta nie tylko w tych książkach temu emancypacja opisuje i postuluje inni, czyli właśnie prawo do edukacji prawo do równej edukacji i prawo do pracy możliwość pracy one poza tą w obronie wychodziły one nigdy nie wspominał urzędach o głosowaniu władzy nie nie nigdy też nie wspomnę o wolności obyczajowe zwyrodnienie tak, ale nie nazywał postulatu wolności za akcję ale, żeby komiks mogą się kształcić i żeby mogły pracować tak, żeby nie umrzeć z głodu, a ona była świadoma, że ten ta gospodarka po prostu ulega destrukcji tak było i tak jak też wspomniała się bardzo łatwo było kilka kroków do prostytucji nawet właśnie z tego poziomu salonowego jeśli kobieta straciła źródło utrzymania jeśli znikał mąż jeśli zostawała wdową, a nie daj Boże rozwódką na pewno to wystarczyło właśnie kilka potknięć, żeby znaleźć się na ulicy czasami z dziećmi i nie no i wtedy rzeczywiście mamy tylko ta mnie ta funkcja ta rola zostawała, a przecież kobiety mogły pracować wielu wielu innych zawodach, ale potem przyszła i inne Paulina Kuczyńska ranić Mind i ona z kolei już na ubiegała się na postulowała te prawa wyborcze dla kobiet Romney już wydawało się, że ta dyskusja o prawa do edukacji prawa do pracy kobiecy na tyle osiadła, że można wprowadzać kolejne postulaty i to jest też czas wolny czas bardzo ciekawe oczyma, gdy piszesz podkreśla nasz, że walka oprawa wyborcze kobiet była jednocześnie walką narodowowyzwoleńczą, ale tak to wina Kozłowska-Rajewicz estakady postać symboliczna założycielka związku pierwszego związku równouprawnienia kobiet polskich i pierwszych takich stowarzyszeń feministycznych emancypacyjne to jest też taka główna architektem ikona ruchu sufrażystek sufrażystki to znaczy tylko, tyle że te środowiska, że to są środowiska kobiet, które domagają się jest głównym celem uzyskania pełni praw wyborczych i tyle znaczy sufrażystki w związku z tym akurat Paulina Kuciel wskazań licznika także inne nazwiska Dulemba Janka Kazimiera widziała w Krakowie Maria Turzyna w Krakowie, ale to są kobiety 40 skoncentrowała się na tym, aby Polki uzyskały pełnię praw wyborczych wina to zrobiły różnymi sposobami zakładały pisma pismo ster stowarzyszenia różne stowarzyszenia zakładały wyprawa z organizowałem też nazwał zjazd kobiet można porównać do Kongresu do Kongresu kobiet tak jeszcze tajne potem jawne tuż za Borowe jedno z Zaborowa naprawdę one prowadziły bardzo bardzo taką żywą aktywną działalność i ale to jest właśnie polską specyfiką, bo tutaj się niczym nie różnią prawdę mówiąc o tym, sufrażystek angielskich, ale w pewnym momencie dochodzi do różnicy, bo zawsze jednak Polska histeria idei ma ma pewną specyfikę znajdą polską specyfiką jest to, że one umieszczały żądaniem dostępu do władzy, czyli pełni praw wyborczych czynnej biernej dla kobiet w kontekście Narodowym naznaczył mówiły tak kobiety są narodem Polki są narodem Polki udowodniły pracując tam na wszystkich po prostu frontach jako bardzo podniosłego języka używał na wszystkich frontach walki, utrzymując tożsamość narodową zastępują zawęża się z majątkami, którzy należą, bo zdania co zresztą było faktem to jest faktem też nas troszkę różni się tak, że kobiety niemający, jakby legitymacji do tego, ale miały dość wysoką pozycję miały np. wyższą pozycję niż w taki bardzo tradycyjnych społeczeństwach jak społeczeństwo angielskie, gdzie n p . nawet w domu obowiązywała separacja sfer to znaczy były były sery w domu, w które należały do kobiet Pisarek należały do mężczyzn to poza domami arystokracji może w ogóle w Polsce nie występował w dworach np. za 2 lata też były biedne, więc wszyscy pracowali też wrócić do Orzeszkowej tego nad Niemnem akurat Arkadia bohaterowi to pokazuje to, że poprzez prace ludzie stają się równi, dlaczego Justyna chce iść tam do zaścianka z tego sporo się wydostać, aby pracować i jak się wyremontować właśnie w nim, że to był taki moment zwody fragmenty tego pomnik fragmenty fragment mojej książki były w podręcznikach szkolnych przy Orzeszkowej, ale nie wiem czy jeszcze stał wątpię, że ma związane choćby być może chwilowa przerwa w ich w tego typu publikacjach w podręcznikach, ale właśnie staramy się uzupełniać się te luki inne Zofia Nałkowska kolejna ne z 4 bohaterek swej książki chcemy całego życia i właśnie hasło chcemy całego życia i skandale na tym zjeździe kobiet, którym opowiadasz Nałkowska wykrzyczała, że chcemy całego życia i zjazd kobiet w Krakowie został wręcz skrócony po prostu w wybuchu takie zamieszanie obyczajowo co to znaczy, czego ma się domagała i co takiego inne wywołało oburzenie obyczajowe wśród publiczności wśród kobiet przecież i tak tam na sali ławnik to z tego zjazdu na sali była Eliza Orzeszkowa i była też Paulina Kuciel wskazaliśmy też 2 panie się spotkały w i zjazd był bardzo bardzo podniosłej i Nałkowska wystąpiła na własny młoda Nałkowska wystąpiła jako głos kobiet właśnie najmłodszych mniej oświadczyła generalnie, że to, że kobieta jest człowiekiem coś naprawdę wszyscy wiedzą i że powinna mieć pełnię praw to wszyscy wiedzą, a natomiast to co młoda kobieta co młode kobiety powinny zwiększyć te powinny właśnie chcieć całego życia i całe życie to ona definiowała jako miłość jako wolność ciało i to wzbudziło takie oburzenie rzeczywiście prezydium opuściło w ogóle stale Eliza Orzeszkowa opuściła salę i w ogóle czyści przerwano przerwano obrady był to skandal obyczajowy po prostu, że można mówić o ciele o potrzebach ciała o miłości hydrofornia to właściciele sny kobiet, bo ona dotychczas obniżenie masy wlało pana bardzo przedmiotowo taktowna kostka jest absolutnie pierwszy głos Nałkowska nie była feministką ani nie nie prowadziła takiej działalności natomiast oczywiście literaturę można tak czekać i to polecam, żeby przez ten pryzmat właśnie cielesnej pod Motor podmiotowości też właśnie żądania całego ciała czy też przez koncepcję miłości inaczej tłumy związanej z Unii z kobietą i ją czytać tekst bardzo interesujące brak mówi ona tekstów jest 1 z nich wielu bardziej tekstu dyskusyjnych, który wzbudził jednak wcześniej takie takie emocje, bo chciał też zwrócić te poprzednie pokolenie czy te sufrażystki, ale to nas w Gnieźnie Woźniak oraz innymi sufrażystki emitent jest Polska specyfika one w ogóle wypierały potrzeby potrzeby ciała one w ogóle odrzucały seksualność, ale mówił tak w, że to, że generalnie świat jest zepsuty świat zepsuty, ponieważ mężczyźni zepsuli ZAK kobiety wejdą do świata publicznego do świata władzy to świat zostanie naprawiony poprzez wartości kobiece dni wartościami kobiety nie było przede wszystkim macierzyńską troskę o los 13 egalitaryzm równość takie rzeczy natomiast seksualność była postrzegana jako coś bardzo negatywnego i po stronie mężczyzn znowu można to uzasadnić, ale można uznać doświadczenia gościa synagogi plagą ówczesnego absolutną plagą chorób wenerycznych wnętrz szacuje się, że n p . z angielskie sufrażystki, które mówią dokładnie to samo szacował, że Ewangelia około 70 % mężczyzn było zarażonych fauli na koncie Oscara Schmidt trębacz nazywają nissana ABT i mąż zaraził ją chorobą weneryczną Paulina Kuczyńska ręcznik straciła oko takim była też życie bardzo bardzo ciężko chora, więc jak mówią można to usprawiedliwić odrzucenie seksualności pewno kojarzeniem seksualności z chorobami kolejna bohaterka Irena Krzywicka no to już naprawdę była jazda bez trzymanki ona już nie tyle ne domagała się prawa do samorealizacji felerna w dziedzinie seksualności, ale były bezpośrednio działała na rzecz 3 aborcji z powodów ekonomicznych społecznych upominała się oprawa prostytutek kobiet biednych służących tych rozlicznych dziewcząt, które przebywały do Warszawy ze wsi jako nastolatki na znajdował się niezwykle trudnej sytuacji w duecie z Boya Żeleński mnogości wywoływała 1 wielki skandal obyczajowy za drugim tańcem tak nawet nie mówiło skandalistka też bardzo odważna, a w jej tekstach wiadomości ginekologiczne w bardzo odważna kobieta razem z wojen rzeczywiście to jest środowisko wiadomości literackich, a nawet dodatku do tego też nazwał życie świadome Anity auta razem prowadzili, ale i to jest bardzo taka konsekwentna jasna wizja, iż żądanie konstrukcji liberalnego państwa też ani też mieli poczucie, że to państwo jest ciągle właśnie w stanie konstrukcji także strasznie dużo jeszcze można zmienić można go od razu uczynić nowoczesnym jak rzeczywiście tez bezpośredni na mnie sprzeciwu wobec władzy kościoła żądanie świeckiego państwa świeckiej edukacji prawa do aborcji prawa to przede wszystkim to oni zaczynają prawa do aborcji te będą też za dużo oni żądają niekaralności najpier w tak niekaralności, ale potem w konsekwencji prawa do aborcji prawa do antykoncepcji wtedy równouprawnienia to było wszystko naprawdę na niezwykle odważne równouprawnienia homoseksualistów Wanat pisze wiersze teksty o miłości lesbijskiej trwoga czegoś takiego nie było czy były, ale zakamuflowany i były w literaturze natomiast tak, żeby w artykule normalnie napisać, o co tu ojczystych Stanach także była jasna tak otwartym tekstem to trasa rzeczywiście oni są prekursorami w ich wszystkie te postulaty wszystkich, o których powiedziałam są wciąż aktualne w 2019 roku prawo do samostanowienia w swoim ciele prawo do przyjemności prawo do Lanc antykoncepcji aborcji równouprawnienie dla środowisk LGBT wszystkie te postulaty, o których szyicka bojem walczyli my cały czas właściwie są przedmiotem walki tak to jest jakiś czas jakiś fenomen naprawdę to jest jakiś fenomen, że publicystyka Boya i Krzywicki 1 z pewnymi wyjątkami można czytać współcześnie i że te same dylematy i te same problemy nie zostały do dnia dzisiejszego rozwiązane, więc naprawdę nie można tego od tych tekstów traktować jedynie jedynie historycznie miast takich bardzo poważny problem nie polskiego społeczeństwa, że minęło naprawdę no minęło nową wsią prawie 100 lat w 2 w PRL minęło 100 lat Aneta Styrnik parasolkami wychodzimy parasolki Chevron też stan drze w, kiedy była delegacja kod tytułu Piłsudskiego, żądając właśnie dekretu o równych prawach na to lał deszcz nie parasolki dni parasolka miały stukać w potaniały z ruchem, chociaż nie ma dokumentacji dowodów na to, ale to nadal jest bardzo symboliczna taki dodatek 500 parasol i ciągle wychodzą i o ile np. żeby zrobić koło do dodał Bernat in takie teksty są zupełnie nieaktualne może mieć też historycznie wyłącznie o tyle o tyle w Polsce mają wciąż wartość publicystyczną, a tylko mają teraz my mówimy teraz innym językiem my ciągle mówimy o tym samym prawdę mówiąc tym samym my polecamy państwu lekturę obu książek Anety Górnickiego Ratyński my staniemy się sobą 4 projekty emancypacji i chcemy całego życia antologia tekstów feministycznych 18701939 i czekamy na ten moment, kiedy te teksty jednak staną się w raczej historyczne będą mówiły o historii naszej kultury, a nie będą aktualną publicystyką o nieco archaicznym co najwyżej w języku bardzo dziękuję za rozmowę to było specjalne wydanie prosto z Brukseli magazynu emancypantki, a naszym gościem, a właściwie gospodyniom, bo to my jesteśmy dzisiaj gośćmi nel była dr Aneta Górnicka, bo Ratyńska krytyczka literacka pisarka dziennikarka aktywistka wieloletnia redaktorka wysokich obcasów założycielka brukselskiego klubu Polek dziękuję bardzo dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - HANNA ZIELIŃSKA

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!