REKLAMA

Jaką żywność produkuje polskie rolnictwo? Gdzie trafiają dopłaty? Jak powinna wyglądać polityka rolna?

Data emisji:
2019-06-13 14:00
Audycja:
Połączenie
Prowadzący:
Czas trwania:
22:34 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

niszczenie ich różni od gór dziś czternasta 6 Jakub Janiszewski przy mikrofonie rozumną studio dr Andrzej Kassenberg z Instytutu na rzecz Ekorozwoju dzień dobry dzień dobry będziemy rozmawiać bardzo ciekawej publikacji, która poziom także przynosi niejednoznaczny refleksję trochę jest ponura trochę przy tym dającą się powiedzieć, czyj atlasu rolny to pewnie dla wielu słuchaczy nie brzmi sekcji, a to źle, bo powinniśmy się bardziej temu przyjrzeć się, więc swoje Rozwiń » uwagi na to zwracać czy nie jest polskie rolnictwo w kontekście rolnictwa w 2 z Unii Europejskiej w kontekście unijnej polityki rolnej, bo o tym, mówimy dość, że wszystko jeszcze do tego jest jeszcze większa szerszy kontekst, czyli zmiany klimatyczne i to właśnie dla strony wydany przez fundację Bella w we współpracy z Instytutu na rzecz Ekorozwoju próbuje robić to znaczy próbuje pokazać co się dzieje z europejskim rolnictwie za sprawą tych gigantycznych pieniędzy tej wielkiej pomocy publicznej, jaką Unia Europejska przeznaczyła na rolnictwo co się dzieje w nie na poziomie klimatu co się dzieje na poziomie społecznym i w zasadzie te wnioski są takie bardzo niejednoznaczne ale, ponieważ pan reprezentuje Instytut na rzecz Ekorozwoju o to dba może bardziej się w tej rozmowie skoncentrujemy właśnie na kwestiach klimatycznych jest bardzo ciekawy sposób ujęcia tego tematu 1 z rozdziałów ustawy zatytułowany w takim bardzo znaczący sposób rolnictwo winowajca ofiara no, tak więc trzeba sobie powiedzieć, że wspólna polityka rolna, bo to się w tradycji nie określa no to jest 40 % budżetu, choć 60 miliardów tak, chociaż teraz są dyskusje, żeby to zmniejszyć do 27, ale zobaczymy jak te negocjacje będą wyglądać ich głównym celem tej polityki rolnej na początku, czyli gdzieś tak lata pięćdziesiąte no to bułka z wód po wojnie i chodziło o to, żeby tym w żywności było dużo dziś tak od lat sześćdziesiątych, a potem okazało się, że tego mleka czy masła to mamy za dużo i zaczęto poszukiwać innych celów celów społecznych środowiskowych no ale realizacja tych celów nie najlepiej wychodzi czasem powiedzieć, że podstawowy element tej wspólnej polityki rolnej to są dopłaty dopłaty do euro, czyli to jest są środki, które się płaci za posiadane hektary bez jakichś bardzo ostrych rygorów tych reżimów i to inni jest do tego jeszcze taki fakt, że ludzie, którzy mają dużo tej ziemi, a to jest w tym momencie korzystna, więc trend jest go do do gromadzenia tej ziemi non dostają 80 % z tych pieniędzy zastanawia jedynie 20 % ilości gospodarstw i do tego także te gospodarstwa i cała ta ma tu wspieranie tego powoduje, że coraz bardziej dominuje tzw. rolnictwo przemysłowe dużą ilością chemii nawozów środków ochrony roślin upraszczania ekosystemów, czyli dużych monokultura wykup pra w, a to co jest wartością terenów rolnych, czyli środowisko przyrodnicze jest o tym, zapomniał tylko umyka prawda tam są 2 podstawowe filary pierwszy filar to właśnie są pieniądze dla CEZ zależna od ilości posiadanych hektarów, a drugi to są usługi jako systemowe, czyli sprawy wodny sprawy ptaków w sprawie klimatu i to te pieniądze na co idą znacznie mniejszym stopniu, a niektóre kraje nawet po prostu przesuwają z drugiego w był filarem na pierwszy ten cenzor zrobiła to w tym okresie finansowym, jakim jest teraz Polska 25 % pieniędzy na co przeznaczył w co jest ważne sprawy klimatu, który pan powiedział nie pozornie wydaje się, że tak sposób bezpośredni kryzys 10 % emisji to jest udział rolnictwa, ale jak do tego weźmiemy z produkcji chemii produkcje różnego rodzaju urządzeń energii wiadomo w Polsce prawie 80 % jest z węgla urasta do 25 %, czyli to jest bardzo ważne, że to i jak to państwo będzie wyglądać jak będzie wyglądać hodowla jak będziemy gospodarze zwykle Boże jak najwięcej tego węgla za kumulować, ale znowu z drugiej strony zmiany klimatu, które następują mamy teraz bardzo duże upały powodują, że mamy permanentne Oszu i susze i to jest stracą jak gdyby oddziałuje negatywnie na rolnictwo, powodując różnego rodzaju zaburzenia straty, a być może w przyszłości także no konieczność zmiany rodzaju upraw no tak, ale właściwie jak się patrzy na ten raport na temat dla strony to szansa, by zadać pytanie, jakiego rolnictwa my w ogóle chcemy co to ma być, bo z 1 strony jest, iż popatrzy na polskim i dyskusje dotyczące rolnictwa i sita mówi się tak polskie rolnictwo jest mało efektywne jest znanym i masę gospodarz, który niczego nie produkują na rynek właściwie powinniśmy z takiego ekonomicznego punktu widzenia stawiać właśnie na rolnictwo wielkoobszarowe no i rolników, które są w stanie w pewnych grupach producenckich występować tak dalej na tym właśnie te są tak dawno złożonego odwołania się inny obraz powinniśmy właśnie dowartościować te małe gospodarstwo, bo one są jak rozumiem bardziej przyjazna z punktu widzenia klimatu w strzelaninie tak dokładnie taki jest wydźwięk, czyli to co się nazywa zrównoważenie tego tego rolnictwa, ale takim dogłębnym zrozumieniu, bo niektóre słowa wysyłką używane, ale po to, tylko, żeby zamydlić oczy talk to zrównoważenie ma polegać na tym, że te nasze widzenie wąsko rynkowe jest niewłaściwy te małe i średnie gospodarstwa w UE wydają nam szansę na zachowanie tzw. usług ekosystemów, a więc to jest sprawa regulacji wody to jest sprawa tego, że mamy odpowiednią ilość ptaków odpowiedniość owadów zapylających co w tych różnorodność w zdolność, ale to jest różnorodność tych, którym się wydaje ochronimy samosiejki nowe, ale tu chodzi o to żony mają określoną funkcję w Rosji za taką funkcję powinniśmy tym ludziom płacić, a my za to im uprawnienie płacimy tylko płacimy za duże obszary w szacuje się, że w unii Europejskiej straciliśmy około 56 % populacji ptaków krajobrazów rolniczych 13 motyli, tak więc bardzo dużo zagrożeń jest dla pszczół czy w innych zapadających w Chinach to już taka sytuacja się chodząc z jabłkami i zapylają, bo brak jest tego pewnej równowagi stron to pojęcie zrównoważony jest wymierzony tylko patrzeć na to że, o ile przynoszą dochody na rynek sprzedają broń w upraw roślinnych zwierzęcych też błąd przy czym tak też bez sensu, toteż ten Atlas pokazuje, że właściwie Unia Europejska ma nadprodukcję żywności i nie bardzo wiadomo co z tym robić to plus stała produkcja Europejska jest szalenie droga, jeżeli weźmiemy pod uwagę właśnie już dopłat, czyli w zasadzie to co rozumie z postulatem tego atlasu do tego też wrócił po informacjach to właśnie odwróceniem paradygmatu dokładnie jeszcze teraz popatrzymy na to jak to będzie również poza Unię, jeżeli my dopłacamy do przykładu kurcząt, które wyślemy do Afryki to zaburza umieram lokalny rynek prawda i lokalni producenci nie są w stanie sprzedać, bo mury myto z naszych kieszeni 114 EUR rocznie każdy z nas dopłaca do tego interesu powodują, że ta jest są problemy związane z gry w tym ażeby ludzie mieli wystarczające dochody na to, żeby przetrwali co w efekcie jest, jeżeli tam ekonomicznie w ten sam zgłosił się zmiany klimatu czy teraz jest tam trudniej gospodarzyć wędrują do nas i zaczyna nam się robić cała spirala do tego jeszcze dochodzi spirala zdrowia wcale ta produkcja taka wielkość towarowe wielką przemysłowa nie jest najlepsza, czyli to co banki słusznie zauważył odwrócenie myślenia jest kluczem tego czasu zachęcamy do takiej dyskusji 1415 zaś wrócimy do rozmowy, ale on włączenie ich różni od gór i dziś czternasta 23 Jakub Janiszewski przy mikrofonie ze mną studio dr Andrzej Kassenberg z Instytutu na rzecz Ekorozwoju rozmawiamy o atlasie rolnym w wydanym takim raporcie wreszcie portretując rolnictwo z Unii Europejskiej w kontekście unijnej polityki rolnej w kontekście także zmian klimatu to odpowiedź oto jakie rolnictwo ma być jednak rysuje się na bardzo dramatycznie szerzej faktycznie mamy sobie policzyć wszystkie koszty łącznie z tymi środowiskowymi to musimy przemodelować zupełnie sposób myślenia o rolnictwie i postawić jednak na rolnictwo w niektóre będzie dbało właśnie o różnorodność biologiczną będzie dało środowisko w pewnym sensie nawet tutaj poza anteną użyliśmy takiego sformułowania to musi być rolnictwo strażniczka, która bardziej pilnuje tego zasobu, jakim jest tak dokładnie środowisko naturalne, ale w Polsce no właśnie tutaj jest pytanie o polską sytuację mamy bardzo zróżnicowany ten model z 1 strony mamy te ziemie zachodnie, które są zdominowane przez rolnictwo wielkoobszarowe mamy bardzo rozdrobnione południe i wschód, czyli były zabór rosyjski to się właściwie nie zmienia, jeżeli się patrzono peleton charakter gospodarstw rolnych to tutaj w Polsce bardzo dużo różnych drzwi, tak więc zgadza się na nic nie patrząc na całą wspólną politykę rolną z 1 strony trzeba powiedzieć, że po zmianach i wejściu Polski do Unii przejęła jest wiele elementów pozytywnych, zwłaszcza związanych z tym, że w dużym stopniu ograniczone skrajne ubóstwo wzory i w ciągu 20032017 z 18 % 7 % w ich dochody mieszkańców wsi rosną szybciej niż dochody i mieszkańców miast na artystach 1 stron, ale ta druga strona polegającą właśnie nad tymi po dołożeniu mu możliwości, które stwarza polityka rolna w kierunku tego tylko towarowego rolnictwa no jest jej pewnym zagrożeniem i 400  000 małych gospodarst w zniknęło ich dopłaty to dla 20 % polskich rolników dostaje 74 % dopłat, czyli ta tendencja, która jest we wspólnej polityce rolnej także wyraża się w Polsce w związku z tym także w Polsce zaczynamy tracić w tym te wartości którymi jest środowisko przyrodnicze usługi w postaci zapylania w postaci kontrolowania coś co nazywamy szkodnikami mile dla rolnictwa to jest sprawa regulacji stosunków wodnych to jest sprawa decyzji pochłaniania węgla po to, żeby zmniejszyć zmiany klimatu no to zaczyna nam się tracić, bo my nie decydujemy ażeby na co przeznaczyć odpowiednie ilości jak wspomniałem w pierwszej części z pieniędzy, które były są przeznaczone na tego typu działania 25 % w tym okresie finansowym zabrano i przerzucono na dopłaty bezpośrednie my mamy trochę większą szansę nie niż wiele państ w Unii Europejskiej zachodni, żeby zachować tę tkankę to jest nie tylko tkanka przyrodnicza wystarczy tkanka społeczna Wilno to przejście na rolnictwo przemysłowe wielką towarowe powoduje, że przestają być to gospodarstwa rodzinne stają się gospodarstwa tak jak zakład przemysłowy wynajmujemy ludzi tylko na okres sezonowy z pustym część ludzi ucieka uciekają ludzie młodzi przedsiębiorczy albo do miast albo z zagranicy, czyli ten proces, który w wielu krajach Unii Europejskiej siedział, czyli wyludniania się albo starzenia się wsi z zaniechania znikania alarm w Hiszpanii można kupić w cudzysłowie za darmo całe ręce i całe gospodarstwa domy właśnie w tych, zwłaszcza w części centralnej i to jest to na co zwracamy uwagę opamiętajcie się nie byliśmy w tym samym kierunku wykorzystajmy to w przyszłą perspektywę i w po to jest nasz Atlas, żeby dyskutować o tym, właśnie, żeby te funkcje strażnicze jak pan ładnie nazwał były równoprawne z funkcjami produkcyjnymi, żebyśmy nie zapominali o tych drugich i żebyśmy nie podtrzymywali są takie dopłaty bezpośrednie do rozmów, gdy przeszłam są dopłaty dla rolnictwa ekologicznego do różnego rodzaju schematów, czyli koszenia w odpowiednim momencie wiele takich bardziej drobiazgowych rzecz ze smutkiem trzeba stwierdzić, że zmniejsza się liczba gospodarst w ekologicznych zmniejsza się powierzchnia tych gospodarst w, a kiedyś było to bardzo szybko rosło to jest także ważne z punktu widzenia tego co się odwróciła, bo to jest zastanawiające, bo Polska rzeczywiście w tym momencie miała taki wydawało się jeszcze parę lat temu że, że ten trend wzrostowy trend w, a teraz już tak nie możecie mamy i tylko w 2 % czy na ile można sobie to spróbować wytłumaczyć co, który my jesteśmy zalewani tych, które klient produkcją rolniczą z Niemiec z zachodniej Europy to jest jedynie, by elementy, a ponieważ my nie wspomagamy w sposób wystarczający tego rolnictwa to one droższe i to wydaje się, że jest 1 z takim ważnych ważnych elementów drugi co wynika trochę tak jeszcze wyższego charakteru po to, żeby takie rolnictwo funkcjonowało mało i średnie ceny rolnicy muszą tworzyć grupy producenckie muszą mieć do siebie zaufanie wspólnie budować coś co nie potrzeba, żeby każdy rolnik miał chłodnie jako przykład dają i dojdzie u nas ciężko to ty nie tylko sprawa związana z tym, że w rolnictwie jest ciężko, ale kredyt zaufania 1 osoby do drugiej w Polsce jest bardzo niski 14 % osób akceptuje osoby, które dopiero poznał w Polsce aż 60 % w Danii to pokazuje się tłumów jest dużo do zrobienia do tego, żeby zachęcić do tego współdziałania w łączenia się z konsumentami jest wiele różnego oraz instytucji w miastach mniejszych większych w podziale spółdzielni nie spółdzielnie tylko współdzielenie się prawda żywnością Honoraty kooperatywy i toby dawało szansę, żeby ci mniejsi stanowili także siły w stosunku do tych dużych wymaga to także zmiany polityki całej Unii Europejskiej, bo w takim kraju jak Rumunia jest bardzo dużo gospodarst w poniżej 1 ha gospodarstwa poniżej 1 hotel nie dostają dopłat, czyli jeszcze bardziej ubożeją no i to jest stała ta dyskusja, którą chcemy wywołać wśród polityków wśród rolników wśród decydentów w społeczeństwie, bo także ds. zdrowia Abdel chodziło, żeby ta żywność była lokalna, bo wtedy zmniejsza się transportem zmniejsza się emisja zanieczyszczeń w, żeby była ona zdrowsza prawda, żeby nie wydawaliśmy wtedy NRA ds. ochrony zdrowia dotychczas sposób i taki zintegrowany myśleć i to widzieć, a to co jest uderzające z tych polskich części tego raportu to fakt, że właściwie tracimy najlepsze dla niektórych nigdy Polska za szczególnie dużo nie miała, ale wydaje się, że ta polityka, która w tym momencie dominuje też są też ten rodzaj rolnictwa, które małe właściwie przeciwdziała tym najlepszym obszarem grubo po rejestracjach i w ciągu 2 lat 201516 straciliśmy ponad 3000 ha najlepszych urodzeni klepki ten tytuł jest pewien dylemat znacznie szerszy to jest dobra planowanie przestrzenne, czyli jak gospodarzyć przestrzenią tak ażeby zachować te zarówno cenne przyrodniczo, jaki cennych rolniczo obszary, zwłaszcza jest związany z rozwojem dużych miast, które się rozlewają, które deweloperzy i chcą mieć najwygodniejsze miejsce do budowy albo najtańsze dla nich miejscem do budowy co nie Stali żonie społecznie tanie i metę nie umiem się przy przeciwstawić planowanie przestrzenne u nas podupadło bardzo mocno podupadło w związku z tym jest chaos przestrzenny i w tym chaosie przestrzennym także po nim dronów deweloperzy ci inni, którzy chcą budować przewagę nad tym, żeby chronić gleby i to moim zdaniem jest także całą rzecz, którą chcemy pokazać w tym i w tym w atlasie to jest sprawa nawożenia jest tak to nawożenie bardzo u nas gwałtownie rośnie także w związku z tym wielkoobszarowe rolnictwem 30 % pestycydy wzrosły 20042017 przepraszam nawozy tyle wyniósł wzrosły, a pestycydy pięciokrotnie, gdzie one lądują one lądują w naszej żywności w wodzie, a my potem z tego korzystamy właśnie jest takie banalne można, by powiedzieć pewne elementy produkcji rolniczej jak choćby kwestia obornika, które się roszczeń stosuje, a który jak się okazuje przy przypadku akurat Polski duet miał kluczowe znaczenie dokładnie trzeba także powiedzieć, że obszarem, którym znacznie więcej chciałoby zrobić jest edukacja edukacja zarówno rolników tych, którzy wychodzą ze szkół dla jest jeszcze bardzo mało takiego całościowego myślenia tego strażnicy go jak żeśmy sobie określili tę sprawę bardzo słabej pozycji ośrodków doradztwa Rolniczego związku z tym duża część np. rolników z małych gospodarstwach nie ma planów nawożenia kina w Łodzi okrycia ani Artur Grzelak a jaka jest pogoda jest mokro czy jest sucho jak i jakie nawozy dobrać no i to jest co pan mówił o tym, o oborniku prawda tekst dość Łukowa hodowla zwierząt powoduje, że mamy gnojowicy, a nie mamy i obornika, który jest cennym nawozem naturalnym ani sztucznych i montaż ma bardzo duże znaczenie dla polskiej gleb w dokładnie, bo nasze gleby są kwaśne i bardzo ważne jest także wapnowanie gleb, które się bardzo małym stopniu od odbywa w, a to potem litery tak Kwaśny wpływa na prąd konsumpcyjny, który jest w gorszej jakości no dobrze byśmy spojrzeli na to w jaki sposób temat został przyjęty to czy jest kim rozmawiać z takim z takiej dużej zmiany w Polskim rolnictwie cieniem można, by odpowiedzieć tak jest duża potrzeba rozmowy, bo wiedza zrozumienie jest niskie tych, którzy decydują o tych, którzy mogliby dokonać istotnej zmiany elementami poszczególnymi mogą się zgadzać ulga mówiące o tym, tak no cóż trzeba rodzinne gospodarstwa zachowywać polskie rodzinne gospodarstwa natomiast jak popatrzymy na to, jakie środki na to ilu czy to co wspomniałem te 25 % zabrany z tego właśnie dla wspierania tych usług ekosystemów do dopłat bezpośrednich to się rozum rozchodzi prawda to co się mówi sędzia się coś robi ta to nasze zrozumienie tych, którzy podejmują decyzje jest niskie, bo także jak gdyby presja na to, że to rolnictwo się bowiem powinno zmienić adres oraz interes społeczny interes, że my niejako z konsumenci jako ci, którzy użytkują korzystają z tych usług systemowych powinniśmy są znacznie mocniej wyrażać to jesteśmy za słabi i czasem powiedzieć w związku z tym dominują wielkoobszarowe stowarzyszenia i firmy duże w światowej, które produkują one nawozy i środki ochrony roślin i bez takiego, owszem, szerokiego tła wsparcia to my nie uzyskamy istotny zbiera dlatego ten Atlas jest po to, żeby dyskutować pokazać w obudzić i pobudzić do innego spojrzenia na rolnictwo na środowisko na sprawy klimatu naszego zdrowia w ich w perspektywie tych pieniędzy, które do nas przyjdą w 202722727 dziękuję bardzo dr Andrzej Kassenberg z Instytutu na rzecz Ekorozwoju muzealną studziła atlasu rolne czyli, dokąd zmierza Europejska polityka rolna jest dostępny na stronach fundacji Heinricha Heydricha balon także po polsku, więc warto dodać do tej publikacji sięgnęła ona jest bardzo przystępnym językiem napisana i wcale nie jest tylko dla rolników tylko myślę, że dla wielu z nas dziękuję bardzo dziękuję i 1437 za chwilę informacje, ale on włączenie ich różni od nich dług celny Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

30% zniżki na hasło: WYBORY2019 - wpisz kod na stronie tokfm.pl/aktywuj aby skorzystać z rabatu!

Aktywuj teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA