REKLAMA

Czarne pszczoły, tarantula ukraińska i komary malaryczne - takich mieszkańców się w Polsce nie spodziewaliśmy

Data emisji:
2019-06-15 11:00
Prowadzący:
Czas trwania:
26:56 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

116 Karolina Głowacka przy mikrofonie sobotni magazyn Radia TOK FM rozpoczynamy, a jak wiemy sobotni magazyn to jest święto nauki technologii na naszej antenie, więc wszystkie sieci kablowej ważnym tematem Nysy tej branży właśnie teraz wy dawczynie program jest Małgorzata Buczyńska realizuje Jana cech Karolina Głowacka przy mikrofonie, a w naszym studio dr hab . Piotr Rembas dzień dobry dzień dobry będzie dobry państwu z wydziału biologii Uniwersytetu Warszawskiego chcemy Rozwiń » porozmawiać o tym jak przemieszczają się jak zmieniają się miejsca występowania owadów pajęczaków stawonogów generalnie na początek LM o pewnym powrocie, jaki możemy zanotować na terenach Polski Otóż wraca czarna pszczoła tak się o tym, mówi już od tych kilku tygodni rzeczywisty mnie bardzo popularna w sieci, bo też im zdjęcia tejże czarnej pszczoły są piękne jest to śliczne śliczny owad co możemy o tym, powiedzieć z perspektywy naukowej na tak może zacznijmy od takiego krótkiego usystematyzowania czym są tzw. czadem pszczoły nieraz wegetują tak ważne jest nazwa gatunkowa u nas w kraju żyją żyje bardzo wiele pszczołom wartych ponad 450 gatunków tak naprawdę szacuje się, że to jest 470 z czego aż 80 % stanowią pszczoły samotnicy i do nich zaliczamy właśnie wspomnianą czarną stałe, czyli za grzech nie, ale jeżeli byśmy się bliżej przyjrzeli to teza września to jest rodzaj oczywiście i w Polsce żyją 2 gatunki Zabrze technik, które są bardzo podobne do siebie i jest to z września czarna droga i z września fioletowa jak sądzę na różnych portalach internetowych to właśnie tej zza drzew niż fioletowej, która jest mniej jest popularna tak to nazwijmy może jest mniej liczna głównie poświęcamy uwagę, a to oczywiście za sprawą tego, że i zaobserwowano ją w kilku miejscach miasta np. we Wrocławiu no i tam powstała powstał ruch ruch monitorowania czyta z września się pojawiać się nie pojawiają z prośbami sporu z prośbami o to, aby nadsyłali zdjęcia i jeżeli ktoś zauważy no ale wracając jeszcze może do tego usystematyzowanie oraz odwaga to działalność różni prąd mamy te 2 gatunki one się różnią bardzo niewielkimi szczegółami anatomicznymi to znaczy jest samiec i zawrzeć i fioletowe i ma troszkę inaczej ukształtowanej w innym kolorze czułki natomiast samice mają identyczne gatunki między sobą można rozróżnić je na podstawie budowy goleni, czyli część odnóża ostatniej pary, więc drzemie w tej idei uważa się z efektywnym pomnażaniu przegląd jest myśl, że odważny to można, by było być natomiast na nie polecałbym tego ze względu na fakt, że jest to gatunek bardzo rzadki złapani i może być ono ma może powodować to, że z Toskanii zostanie uszkodzona, więc nie róbmy tego absolutnie poza tym trzeba być specjalistą, żeby dokładnie wiedzieć z Jerzym dokładnie wiedzieć jak rozróżnić między sobą te gatunki jak też nie jest profesjonalistą to oczywiście będzie miał ogromne ogromne problemy jak powiedziałem mamy te w Polsce 2 gatunki i zadrzeć internetową i czarną drogą, ale jeszcze jest 1 gatunek pszczoły, które również jest czarna donośne zła zaprawie arkana Kamienna fontanna z września w zaprawie Marka tak za sprawą Jarka z tym, że no niestety za brak wiary Ka i została uznana za pszczoły wymarłą, więc jeżeli ktoś, by ją znalazł u nas dzieje z ne znane było jedno siedlisko na Górnym Śląsku i zaprawie Arka stąd nazwa, że ona buduje swoje innych swoje gniazda tych jest pełna nazwa wejście w PiS-ie wyszukiwarkę zaprawie Arkad osiedla Kamienna sprzęty wygląda ich układanie w Enerdze za zaprawie Orkana kamienne jest to bardzo bardzo ciekawy gatunek jak mówię właściwie już od kilku lat nie nie jesteśmy w stanie go ponownie znaleźć w naszym kraju adres wracając do zera do za grzech NIK jak powiedziałem mamy te 2 gatunki one charakteryzują się tym, że mają ciało czarny, ale z bardzo silnym niebieskim połyskiem są to największe pszczoły, jakie występują w Polsce jak duża one potrafią nic do 4 cm od głowy do końca od zwłoka mają bardzo silny niebieski połysk do tego skrzydła i są brązowe, ale z bardzo go silnym połyskiem fioletowymi stąd nazwa zedrzeć i fioletowej pewien, że to są pszczoły samotnicy one budują samice samotnie budują gniazda wygryzają są w pniach brzóz gnijące i drze w korytarze jest to 1 korytarz tak naprawdę to najpierw je poziomo potem pionowa no i tam nad budową ją nad sobą komórki z takiego przemyślanego za pomocą dużo warte niż ten jest tych trociny, które zebrałem silną na jej wkładają do każdej z komór pyłek pole piony nektarem składają po 1 jaju i z etapem opuszczając gniazdo ledwie mijają po 1 jaju do każdej komory tych komór nie jest literatura, mówi że za grzech nie fioletowa ma około 15 tych komór zadrzeć z dnia czarna droga tylko 1012 malutko w ogóle tego, ale kojarzymy ze światem ściągać w ogóle to, że pszczoła może być samotna jest już dla nas dziwne no bo powinna żyć sobie w ulu i powinno być dużo powinny współpracować pracować, ponieważ gminy tak je widzimy mego życia leczymy je tak widzimy z perspektywy pszczoły miodnej prawda NATO jest jak powiedziałem pszczół samo nic to jest znacząca większość wśród pszczołom wartych ich 80 % to są właśnie pszczoły samotne ze stereotypem prawda z i raczej też widzimy przez pryzmat innych członków WEK prawda osa chociażby jak szerszenie które, które budują ogromne gniazda tworzą kolonii współpracujących ze sobą i podzielonych nakaz osobników natomiast pszczoły samotnicy czasami bywają w grupach i i tworzą gniazda w grupach, ale samice sobie zupełnie niezależnie budujące swoje domki takie, w których w, której będą się rozwijały w larwy potem powstaną poczwarki, a potem do formy dorosłe no właśnie z wrześniem daje pozór porzucają po prostu swoje gniazda, ale oczywiście, zaopatrując swoje larwy w odpowiednią ilość pokarmu na jej odbito się dzieje w późnym latem metrze w lipcu tak naprawdę lipiec sierpień i potem tutaj znowu są podzielone podzielone na wsi mogą hipotezy tak naprawdę stawiane, bo my znamy bardzo słabo biologia obydwu obydwu gatunków niektórzy uważają, że w momencie, gdy po czwarte opuszcza forma dorosła to ona zostaje w tych komora i czeka do następnego do następnego roku, ale istnieje mnóstwo dowodów pokazujących żony jednak wychodzą jako formy dorosłe zimują meczu kopulują i zimują i i dopiero nastąpi to pokolenie, które wejdzie późnym latem z zużytych komór lęgowych ono rozpocznie rozruch w kolejnym roku naczyń za taką hipotezą przemawiają fakty tego, że samce są spotykane w następnym roku również prawda samce, a samice już budują gniazda w związku z tym dużym prawdopodobieństwem one po prostu wcześniej musiały opuścić plac to jest to coś chyba szczególnie zaskakujące to jest to hasło o powrocie pszczoły, bo my słyszymy tylko o tym, że nam wymierają gatunki uciekają znikają myje zawijamy tutaj mielibyśmy do czynienia z powrotem mówi się o tym, że przez prawie wiek ledwo była widoczna tarcza zużywa z tego popularnego określenia czarna pszczoła, czyli te 2 z września skończy taki powrót mógł wziąć i tutaj znowu mórz z Chin tak naprawdę wśród badaczy uczonych istnieją podzielone poglądy co do tego niektórzy uważają, że dochodzi do zwiększenia rozszerzanie zasięgu występowania tej sztuki od pszczoły są nie są niepopularne to nie są gatunki, które w, który w, których jest mało, bo nieważne czy w sensie liczbowym osobników, ponieważ one w Europie Południowej w basenie morza Śródziemnego są bardzo popularny gatunek wymarły Bonnie, zanim nie jest natomiast oczywiście tak z internecie możemy znaliśmy z informacji jest to gatunek wymierający czy wymarły, ale na terenie Polski, bo Polska jest dość specyficznym obszarem, bo stanowi tereny północnej zaś ingerencja Północnego zasięgu występowania tego gatunku, więc jest jest Polska jest idealnym obszarem do obserwowania tego jak ten gatunek migruje na północy związany ze zmianami klimatycznymi i właśnie toi toi toi toi to te zmiany klimatyczne prawdopodobną z po prawdopodobnie są przyczyną, że ten wzrasta liczba osobników jak te zmiany klimatyczne wpływają również na inne gatunki to powiem państwu po skrócie informacji Radia TOK FM w naszym studiu dr habilitowany Piotr Rembas wydział biologii Uniwersytetu Warszawskiego jeśli mają państwo pytania uwagi albo np. zdjęcia innych takich za grzech NIK, a może zaprawie Arki na Kamiennej to proszę pisać na naukę na padoku kropkę enfant czekamy na państwa wiadomość zrehabilitowany Piotr Rembas w naszym studiu dzień dobry inżyniera sędziwych pań z wydziału biologii Uniwersytetu Warszawskiego rozmawiamy o gatunku, który opanował Polski internet, czyli czarnych w kościołach mówiąc precyzyjniej za grzech NIK fioletowe i tej drugiej zapomniany czarno Czarni czarne drogi właśnie Neil ten bieg mówił nasz gość się to nie jest tak żona powstała z martwych to nie jest opowieść o zmarłym gatunku, które nagle powraca dostarczy opowieść o migracji tego gatunku, ponieważ on był bardziej na południu niewidoczny Polska była tą granicą północną w związku z tym, że coraz więcej jestem niewidocznych właśnie siedlisk tejże pszczoły w Polsce no to widać, że jest to najpewniej efekt zmian klimatycznych czy mamy więcej tego typu migracji potwierdzonych tak oczywiście jest tylko na sekundę chcę wrócić do dobrze, gdyby tych zagrożeń i bo zatem taki wątek, że my tak naprawdę nie wiemy czy te zadrzeć, a nie miały swoje mikro populację na terenie Polski, ale warunki nie były na tyle sprzyjające, żeby im głos w tyle osobnik, żebyśmy mogli zauważyć czy faktycznie mamy tutaj jest jednocześnie z wyraźną rozszerzaniem zasięgu czy większość badaczy składa skłania się ku temu, że jednak dochodzi do zwiększania zasięgu szczególnie, jeżeli chodzi o jej za grzech i czarną drogą, bo jej fioletowa, o której właśnie głośniej w internecie jest tak rzadkim gatunkiem, że to są po prostu pojedyncze osobniki odnotowane w alei tutaj trudno mówić natomiast, jeżeli chodzi o inne gatunki NATO tutaj mamy całą ogromną listę takich, które jasno wiemy wiemy doskonale o tym, że zwiększają zakres zasięg swojego występowania, jeżeli chodzi o bezkręgowców to czymś zwiększają zasięg, czego zmieniają, że n p . od południa i odwołali, ale jeżeli, więc od poza tym to są tak naprawdę 4 takie punkty, które zawsze w takich sprawach musimy sobie uświadomić i poruszyć z 1 strony mówimy o zwiększaniu rozszerzaniu się w zasięgu z drugiej strony o zmianie zasięgu dalej o rozprzestrzenianiu się o gatunków lokalnych IZ, które no i często niepokoi bada czy to jest innym inwazji gatunków, które są zawiedzione prawda ich rozprzestrzenianiu się tych to są 3 takie rzeczy mówi pokazując, że zwiększa się populacja czy jej liczba osobników różnych gatunków występujących na danym terenie no i w przypadku bezkręgowców takim czynnikiem, który jest szczególnie limitując dla ich rozwoju i rozrodu jest temperatura, a więc przypadku z drzew nijaki wielu innych stawonogów mówimy raczej o rozszerzaniu się w zasięgu występowania, ponieważ te gatunki występują na południu natomiast ta granica Północna przesuwa się jej i teraz są takie gatunki, którym w, którym wzrost temperatury bardzo sprzyja i znowu jest to zadłużenia, ale są też gatunki, którym wzrost temperatury na wcale nie pomaga i wtedy po prostu ten zasięg występowania silniejsza może dochodzić doprawdy wyginięcia i takim doskonałym przykładem owadów, które nie lubią zbyt wysokiej temperatury, mimo że są prawda zmienna cieplnej jak ja nie wiem jak owady to są właśnie wspomnianej rozmawialiśmy z każdej przerwie trzmiele podchmieleni lubią zbyt wysokiej temperatury one mają bardzo wysoki metabolizm i występują na terenach raczej chłodniejsze w rozumieniu takim prawda na nasze nogi przy tej temperaturze, jaką mamy teraz w Polsce to nie jest źle im, ale już jest trochę za gorąco, a to jest ważnym, bo trzmiele czy też bom busy tą samą bardzo sprawny zapylaczy tak tak to są bardzo sprawny zapylaczy one są dużo sprawniejszy od pszczół stąd np. wprowadzanie trzmielina obszary, gdzie chcielibyśmy zwiększyć wydajność produkcji różnych roślin którymi my się prawda odrzwia Mylnej tutaj jest też prawda cała masa różnych aspektów związanych z dobrze robimy czy źle robimy no ale były takie były robione badania, które pokazały, że faktycznie liczba odwiedzanych światów jest o kilkaset procent większa, jeżeli chodzi o, jeżeli chodzi o trzmiele, ale także niektóre pszczoły samotne w porównaniu z tymi pszczołami, które prawda my wszyscy znają i to jest chroniony bardzo państwu polecam przyjrzenie się czasami takiemu trzmiela owi, który przemieszcza się przez łąkę czy też jakiś mały na ogródek, ponieważ są to zwierzęta bardzo precyzyjne to nie jest tak żona sobie latają, bo takie tam szalone dni nie te są od kwiatka do kwiatka od kwiatka z kwiatka bardzo rzecz jest precyzyjna, a są np. psy pająkami nie ukrywam, że rzeczy jest dla mnie osobiście bardzo ważne, gdyż nie walczy z tym od lat, ale nie przepadam za pająkami zajmie stąd większe i bardziej czarne tym większy mam problem w Tychach ułomnych w przyszłości zawały serca wylewy zmieniamy się, że aż tak źle ta nie będzie natomiast gdy literatura dotycząca ekologii zwierząt to już można powiedzieć, że jest po prostu naszpikowane danymi dotyczącymi Rydzyka maskowane gotów jest taki sztandarowy przykład gatunku, który jeszcze kilkanaście lat temu był gatunkiem prawnie chroniony na terenie naszego kraju występował w południowo-wschodniej Polsce, a obecnie w tym, że już nie są pod ochroną gatunkową i one są właściwie wszędzie granicę niestety Bałtyk, o których wiadomo, że nie mogą przekroczyć natomiast rozdających ulotki z garażem wszystkie możliwe rozumiem że, aby przemieszczania się mu krew natomiast jest natomiast, iż jest po prostu mnóstwo wszędzie jak co dzień na takie kraje po prostu urosną roczne średnie temperatury i w związku z tym test jest doskonały idealny idealne warunki są tworzone co za tym idzie zwiększają się populację także owadów prosto skrzydłowych, czyli powiedzmy koników polnych pasikoników, które są głównym pokarmem tych brzegów i ja już tak pochodzę z województwa świętokrzyskiego i to też rozmawialiśmy i chwile jak woda w imię i jest, że w Starachowicach konkretnie był taki zaniedbany kiedyś stadion kiedyś wyszedłem późnym latem i zobaczyłem, że na tej łące, gdzie trawa już zaczyna być taka żółta Zielona jest mnóstwo mnóstwo żółtych punktuje został wiem co może kwitnąć i na tym terenie zbliżyłem się i zauważyłem, że po prostu tam jest brzeg obok tych rzeka to było zupełnie nieprawdopodobne nazwijmy to wprost zamiast kwiatków było to od zwłoki takich pająków dokładnie i potem poszedłem jesienią, bo te pająki samice, bo to samice Homo z spektakularnie duże pięknie ubarwione samce nie są to znacznie mniejsze i nie są tak pięknie ubarwione no w każdym razie poszedłem jesienią i w tej tragedii, które już była kompletnie wyschnięte było mnóstwo takich kokon nów, które wyglądają jak tych kwot tego są malutkie poza wieszanych na narty źdźbła traw no i tylko Connect po prostu są złożone jaja potem wylęgają się małe pajączki majątki Sobiech zimują w tym te Tyl kokon jest swobodnie ochraniamy bierzmy były dużo surowsze plany, by po prostu umarł, a tak one sobie spokojnie mogą zimować, a jest 1 gatunek pająka, który go spotyka się już z o okolicach Bieszczad to jest ta gwarantuje ukraińska albo po kilka ran, które tatarska albo południowo rosyjska jest ten sam gatunek wiek, która jest uważana za w tym momencie, gdy została stwierdzona na terenie Polski za największego naszego pająka w bo tutaj znowu głowa tułów odwłoka razem wzięte to jest około 4 cm ona ma dość mocne uderzenia gwarantują one to jeszcze legalne oni mnie też tel + 1 × potem to tutaj spory Pająk szczególnie żona ma bardzo bardzo mocne bardzo mocne odnóża dość długie US żyrantów na to myślimy sobie te ptaki tropikalne ogromnej wielkości regionu tutaj nikt nie jest tak do końca, bo te tropikalne ogromne to są zwykle Ptasznik pomijane są często jest często nazywany niesłusznie niezgodnie z nomenklaturą właśnie Tarantula mi natomiast ten Pająk jest bardzo agresywny, ale no oczywiście nie torze biega za człowiekiem żeby, choć człowiek spotkał tylko, jeżeli zostanie wystraszone nosić norka kilkudziesięciu centymetrową budowanych pod ziemią, jeżeli go zaniepokoiło to faktycznie może wybiec i nas ukąsi nie jest to niebezpieczne dla ludzi natomiast jest tego co udało mi się znajdzie w literaturze jest to bardzo bolesne i to się może przez jakiś czas opuchliznę utrzymywać te pająki i zaczęły się pojawiać na południu Polski natomiast bardziej spektakularny jest to co się dzieje na terenie Białorusi i nie było nam terenie Białorusi, ale widzimy ogromną migrację ze Wschodu właśnie na zachód i zajmowanie terenu, więc się przypuszcza, że również od tej strony zaczną przybywać na teren Polski PMI patrzy to jest tak, że taki oto on pająki żyją sobie będą sobie, że tylko w Bieszczadach czy np. mogą zawędrować gdzieś do miasta w to oczywiście zależy od tego jaki siedliska zajmuje ono w przypadku tych brzegów bywają w miastach na Starachowice to jest średniej wielkości miasto jest ich tam mnóstwo to jest tylko właśnie kwestia czy są odpowiednie siedliska Tarantula Tarantula wątpię, żeby się pojawiła w miastach będzie miasto są głównie zabetonowany poza tym Tarantula musi mieć co jej stronach wieży Libeskinda owcami takimi, które prawda biegają po ziemi, bo one nie buduje sieci w, więc ona po prostu w lasach dziś stepowych terenach może budować sobie po prostu na rynek miasta ciężko, by było coś takiego zrobić, więc miasto to ona raczej nie pojawi, a czy będziemy mieli niedługo w Europie komary przenoszące malarię to znaczy jest Europie komary przenoszące malarię są i co więcej komary przenoszące malarię kiedyś były na terenie Polski i Polskę nawet na stronach WHO jest i jest zapisane jako kraj zagrożonym malarią z w związku z tym istnieje szansa, że znowu ktoś jest tani z tym, że my musimy wziąć pod uwagę 1 rzecz to, że występuje konar i czyli Gdańsk i które w, które przenoszą malarię tys 1 czy ta druga rzecz jest rezerwuarem pierwotniaków, które tę malarię wywołują no i teraz uważa się, że jeździmy u nas są na tyle jest silne, że rozwój 0 c malarię czynnego nie jest możliwe i faktycznie, nawet jeżeli te komary będą występowały i potencjalnie będą mogły być dzielone są groźne chronione są groźne natomiast na groźny jest narodzie w związku z tym zamknięcie tego cyklu pomiędzy rozwojowego dla 0 co pomiędzy człowiekiem, a komarem jest jest jeszcze na ten moment niemożliwe natomiast przed drugą wojną światową zdarzały się przypadki stąd właśnie Polska jest ob uważane za obszar, który potencjalnie może być zagrożone natomiast no jak mówię to jest to to jeszcze nie ten czas miejmy nadzieję, że trend raz, chociaż widzimy dokładnie co się dzieje, jeżeli chodzi o o klimat, ale wie pan, gdyby malaria byłaby poważnym zagrożeniem n p . w Europie czy w stanach Zjednoczonych to zaraz by się znalazły i porządne leki innym szczebel, aczkolwiek teraz jest testowana szczepionka jest się coś powiedzieć, by ocenić czy zdążymy, ale dosłownie 3001. maj jacy to takie świeże bułeczki można powiedzieć science pojawił się artykuł badaczy z Maryland w stanach Zjednoczonych, którzy przeprowadzili ogromne Air eksperyment z Burkina Faso i wykryli grzyba nadziwić, gdzie był znany, który atakuje atakuje komara malaria czynnego i wprowadzili do jego genomu genu jadu pająka i teraz, zagrażając komary przynoszone malarii przenoszące malarię tym grzybem znacząco zredukowali populacji, ale to nie była redukcja typu kilku procent tylko 99 % komarów wymarło po tym, jak zostały zakażone to jest zupełnie nieprawdopodobny w związku z tym chyba zbliżamy się do momentu co więcej ten Grzyb jest bardzo specyficznym dla konkretnego gatunku, czyli tylko ten gatunek ten konkretny gatunek, by atakował w związku z tym i wykazano, że nie jest niebezpieczny dla członków owego, czyli dla pszczół w związku z tym istnieje szansa, że w oparciu o te badania będziemy w stanie wkrótce znaleźć legł w jak no powiedzmy wpłynąć na populację komarów, lecz w ogrodzie wybierz się wybić wygląda też jest pewne zagrożenie prawda dla środowiska, bo tymi komarami żywią się zwierzęta w związku z tym to też niekoniecznie z perspektywy w środowiska będzie korzystne natomiast dla populacji ludzi żyjących na tych terenach tak mówiliśmy o tym, odkryciu na antenie Radia TOK FM więcej w audycji popołudnie Radia TOK FM to mogą państwo posłuchać podcastu na ten temat króciutko tylko chciał zapytać, bo komary teraz inne dają się we znaki również w Polsce co zapewne jest to efekt tych ostatnich podtopień myślę teraz wylęgu co jest wiele osób mówi zrób opryski trzeba się tego pozbyć tych dalszych bezstronnych niebezpieczne z perspektywy nie raty są wyraźnie to absolutnie nie wolno, bo ma bądź bądźmy realistami komary to dla nas są nieprzyjemne natomiast one są źródłem pokarmu dla ogromnej liczby gatunków zwierząt dla ptaków jesteśmy zaniepokojeni, że zmniejszy się chociażby populacja jerzyków także w miastach, a jerzyki żywią się komarami to nie tylko komarami ale, ale to jest on zna stanowią bardzo znaczący procent Indie to raczej trzeba zacisnąć zemną być honorowym krwiodawcą dla myślę, że zdecydowanie, jeżeli chcemy dbać o środowisko to lepiej być honorowym krwiodawcom i mieć piękne i piękną naturę niż nic nie spryskiwać tereny różnymi różnymi chemikaliami, które było wiadomo, że zabijają nie tylko komary, ale wpływają na szereg innych gatunków zwierząt dr hab. Piotr Bem wraz z wydziału biologii Uniwersytetu Warszawskiego dziękuję serdecznie dziękuję pani, że klient skrót informacji Radia TOK FM, a potem zajmiemy się Khan Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: SOBOTNI MAGAZYN RADIA TOK FM - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Teraz 30% zniżki na Dostęp Premium! Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW", aby słuchać podcastów TOK FM na komputerze i w aplikacji mobilnej już dziś.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!