REKLAMA

Fundusze europejskie + venture capital = szansa na innowacyjność

Data emisji:
2019-06-17 12:40
Audycja:
SuperFundusze
Czas trwania:
16:08 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Super Fundusze, no właśnie, w poniedziałki znów wróciliśmy z cyklem Super Fundusze. Cykl powstaje przy współpracy Radia TOK FM z Ministerstwem Inwestycji i Rozwoju. Dzisiaj rozmawiamy o instrumentach finansowych, czyli coś dla innowacyjnych małych i średnich przedsiębiorstw na różnych etapach rozwoju. Przedsiębiorstw, które szukają pieniędzy albo kogoś, kto właśnie zainwestuje, może trochę podpowie, jak nasz biznes można rozwinąć. W Rozwiń » studiu Radia TOK FM dzisiaj pani Katarzyna Kaczkowska zastępca dyrektora departamentu programów wsparcia innowacji i rozwoju w Ministerstwie Inwestycji i Rozwoju, dzień dobry, dzień dobry państwu, i pan Maciej Ćwikiewicz wiceprezes zarządu PFR Venture, dzień dobry, dzień dobry. Rozwijamy skrót Polski fundusz rozwoju, bo to o tej instytucji jest przecież ten skrót i ta odnoga, o które dzisiaj będziemy rozmawiać. 

Mamy temat, który - jak spodziewam się - w czasie rozmowy być może pojawią się pewne sformułowania, które nie dla wszystkich słuchaczy mogą być jasne. Proponuję, żebyśmy od razu rozbroili właśnie tę potencjalną bombę. Co to jest tak naprawdę Venture Capital albo Seed Capital te wszystkie nazwy funduszy, które mogą nam się za chwilę pojawić, proszę bardzo.  Venture Capital to, Maciej Ćwikiewicz, to jest taka branża inwestycyjna, w której inwestuje się przy bardzo dużym ryzyku i to właśnie stąd jest nazwa Venture Capital, czyli inwestycje wysokiego ryzyka. Inwestuje się w młode perspektywiczne firmy na bardzo wczesnym etapie rozwoju, a nazwa akcji Seed Capital oznacza, że to jest jeszcze przed zawiązaniem spółki. Wszystkie takie wielkie amerykańskie teraz już korporacje, jak Microsoft, Dell itd., kiedyś były start-upami i w nie właśnie zainwestowała branża Venture Capital. Czyli jest firma, która może na razie jeszcze nie jest firma, ale jest grupa osób, które mają jakiś pomysł, często innowacyjny, i wiadomo, że szukają pieniędzy jak to sfinansować i ktoś, kto ma pieniądze dostrzegł potencjał w tym właśnie przedsięwzięciu, które się dzieje. Myśli sobie zainwestuje, a co ja będę z tego miał to może za chwilę do tego jeszcze wrócimy. 

Ale jeszcze słowniczek, jeszcze zanim pójdziemy dalej, słowniczek. Anioł biznesu jest to kto? Anioł biznesu to jest taka osoba, która jest jednocześnie inwestorem, która na właśnie wczesnym etapie rozwoju takiego, takiej malutkiej spółki, pomysłu, na którym dostarcza kapitał, czyli pierwsze takie pieniądze. To może być 50 000 zł, może być 200 000, może być pół miliona, a czasem więcej, ale dostarcza jednocześnie know how, czyli dostarczać swoją ekspertyzę branżową albo funkcjonalną. No dobrze, no to, czy jeszcze jakieś jedno powinniśmy cokolwiek wyjaśnić? Wiem, co powinniśmy wyjaśnić, co to jest finansowanie zwrotne, bo to przecież teraz będzie jeden z tematów dalszego ciągu naszej audycji. Finansowanie zwrotne to jest taki rodzaj finansowania trochę inny niż ten najbardziej typowy, który się kojarzy z funduszami europejskimi, czyli dotacji. Jeśli dajemy dotacje, to wpuszczamy pieniądze w rynek, firmy z nich korzystają, robią za nie projekty, natomiast finansowanie zwrotne to jest taki typ finansowania, gdzie przekazujemy pieniądze, ale oczekujemy, że one po jakimś czasie wrócą do inwestora publicznego i będziemy je mogli wykorzystać więcej razy na finansowanie kolejnych przedsięwzięć, więc nam jako inwestorowi publicznemu opłaca się to kilkakrotnie, ponieważ dzięki temu możemy finansować po prostu więcej projektów. 

Tutaj nam się ten temat, ten mechanizm pojawi, ale warto pamiętać, że w ogóle w tych nowych perspektywach w kolejnych perspektywach unijnych, gdzie będzie rozmowa właśnie o tym jak dzielić budżet unijny, jak mają pieniądze trafią do beneficjentów, większy nacisk ma być położony właśnie na te instrumenty zwrotne, czyli nie że dajemy pieniądze tylko pożyczamy pieniądze po to, żeby one wróciły i były zainwestowane po raz kolejny. No dobrze, słowniczek za nami to teraz myślę, że będzie nam trochę łatwiej porozmawiać o szczegółach. Myślę, że już trochę pobrzmiało zresztą to w naszej rozmowie. Jak rozumiem, przy programie czy przy tych narzędziach, tych instrumentach, o których mówimy, a rozmawiamy o funduszach Unii Europejskiej, bo to też warto podkreślić i o tym pamiętać, jak się jest taką młodą firmą start-upem to mamy miejsce, mamy kogoś, mamy instytucje, do których możemy pójść i poprosić o takie finansowanie, czy dobrze rozumiem? Tak, mamy rzeczywiście funduszy, które zarządzają pieniędzmi np. z programu Inteligentny Rozwój, więc mają finansowanie publiczne i szukają również inwestorów prywatnych, czyli tak naprawdę mają przynajmniej 2 źródła finansowania, które mogą zaoferować takim młodym dopiero powstającym firmom, spółkom pieniądze oraz swoje know how, swe kontakty biznesowe, wiedzę o tym jak funkcjonować i jak rozwijać biznes w skali zwykle globalnej. 

O to już w takim razie szerokie plany możemy zakroić, ale właśnie, kto to jest, kto albo co te pieniądze ma, posiada, do kogo ja się mogę zwrócić? Tak, należy, jeżeli jest się młodym przedsiębiorcom i potrzebuje pieniędzy na na rozwój, to jednym z takich źródeł są właśnie fundusze Venture Capital. Venture Capital są zasilane pieniędzmi publicznymi, natomiast one są zarządzane niezależnie, co to znaczy? To znaczy, że taka paczka pieniędzy, która wychodzi od PFR Ventures, to jest około 50 albo 100 milionów zł, i taką paczką pieniędzy zarządza niezależny zespół zarządzający. To są co najmniej 2-3 osoby, które składają swoje pieniądze do środka, najczęściej jest to 1-2 miliony, czasem więcej milionów złotych prywatnych oszczędności, którymi też ryzykują te osoby. W momencie dokonywania inwestycji taki zespół zarządzający podejmuje decyzję inwestycyjną, ale niezależnie od tych pieniędzy, które pochodzą od tego zespołu i od strony publicznej, w każdą inwestycję jeszcze muszą wejść środki inwestorów prywatnych. Jakby niezależnie od tego zespołu inwestorzy prywatni też każdą inwestycję muszą sfinansować, żeby ta inwestycja w ogóle została uruchomiona i w tym modelu w związku z tym jest tzw. podwójny test inwestora prywatnego, czyli zespół zarządzający musi zaryzykować swoje oszczędności, ale też ci prywatni inwestorzy muszą zaryzykować swoje oszczędności. 

Czyli jakby parasol nad tym trzyma Polski Fundusz Rozwoju Ventures, PFR Ventures i to jest państwowy fundusz, bo bo taki właśnie jest, ale rozumiem to nie państwo decyduje na co pieniądze, do kogo te pieniądze trafią? Tak właśnie jest i to jest specjalnie tak skonstruowane. My przygotowując program, poświęciliśmy wiele dni, robiąc porównanie naszej instytucji i naszych programów z programami analogicznymi z Unii Europejskiej. W szczególności dużo czasu spędziliśmy na rozmowach z British Business Bankiem czy z BPI francuskim, którzy są naszymi odpowiednikami, i na bazie ich wieloletniego doświadczenia skonstruowaliśmy te programy tak, żeby ta decyzja była właśnie jak najbardziej podejmowana przez osoby prywatne, które ryzykują swoimi pieniędzmi i jeszcze do tego angażują inwestorów prywatnych. Mówimy cały czas o fundusze, fundusze, to wskazuje na to, że jest więcej niż 1 fundusz. To właściwie ile jest aktywnych funduszy? Na polskim rynku jest aktywnych pewnie około 60-70 funduszy Venture Capital, z czego ponad połowa jest finansowana przez PFR i właśnie w ponad połowie w związku z tym znajduje się kapitał publiczny. Natomiast za każdym razem ta decyzja jest podejmowana właśnie przez osoby prywatne, które ryzykują swoim majątkiem i majątki inwestorów prywatnych, nie tylko środkami publicznymi. 

Trzeba też pamiętać, że te zespoły mają już pewne doświadczenia w inwestowaniu, więc większość z nich nie robi tego po raz pierwszy i dysponuje już pełną wiedzą jak właśnie sekcjonować takie inwestycje, kogo wybrać, w kogo zainwestować, kto ma największe szanse na przyniesienie spektakularnego zwrotu. No to już padło samo, a więc w takim razie pytanie, kto ma największe szanse? Czy jeżeli jestem teraz taką młodą firmą, pracuje nad jakimś projektem, to czy ja się mam do kogoś zgłosić, czy mam czekać aż ktoś przyjdzie do mnie i mnie zauważy? No zawsze lepiej jednak wykazać pewną aktywnością, więc zachęcamy do zgłaszania się do tych zespołów zarządzających. Lista ich jest na stronie PFR Ventures dostępna i będzie mam nadzieję rosła, więc w tej chwili rzeczywiście to jest około 30 funduszy, ale będzie coraz więcej. 

One mają też specjalizacja branżowa w związku z tym większość z nich najbardziej interesuje się projektami związanymi z bardzo szeroko rozumianym internetem, nowymi technologiami, IT, ale mamy też takie, które chcą się specjalizować w urządzeniach medycznych czy w robotyce, w przemyśle, więc najlepiej dobrać taki fundusz, który ma specjalizację zbliżoną przynajmniej do tego, czym się zajmujemy i przejść do takiego zespołu zarządzającego zaprezentować swój pomysł. A z czym ja muszę przyjść? Czy ja muszę mieć już gotowy projekt albo projekt na jakim etapie wdrożenia? Czy wystarczy sam pomysł? To w zależności od programu, z którego idą środki. Mamy takie programy, które oczekują, że projekt już jest zaawansowany, to znaczy, że już jest uruchomione, są pierwsi klienci i można powiedzieć już pierwsza weryfikacja rynkowa nastąpiła projektu. Natomiast mamy też takie programy czy program Starter czy program BIZnest, w którym w zasadzie oczekiwanie tak, że to będzie będzie projekt na bardzo wczesnym etapie. Nawet, w których nie ma jeszcze klientów, czyli również inwestujemy czy wspieramy takie projekty właśnie poprzez niezależne fundusze. Takie, które są jeszcze na etapie pomysłu. Jasne, że jeśli ktoś przyjdzie i powie mam pomysł i tylko tak trochę opowie, to może być zbyt mało. 

A jak ktoś powie ja mam pomysł, nawet mam kolegów i pracujemy, ale jeszcze nie zarejestrowaliśmy firmy? To wszystko jest w porządku, bo to jak najbardziej tak. To właśnie jest etap tzw. seedu, czyli w momencie, kiedy nie ma jeszcze zarejestrowanej spółki, natomiast jak najbardziej jest to etap, na którym można podpisać tzw. umowę inwestycyjną, czyli umowę o finansowanie między Funduszem Venture Capital a założycielami czy przedsiębiorcami, spółkę można założyć później, natomiast ważne jest, by były tam określone podstawowe parametry inwestycyjne takie jak cena, ilość udziałów, jaka strategia itd. Także nie trzeba mieć założonej spółki, nie trzeba również mieć uruchomionej działalności gospodarczej. Można zacząć od pomysłu, natomiast oczywiście, żeby pieniądze popłynęły no to wcześniej czy później spółka musi, na którymś etapie trzeba założyć, otworzyć. No tak, to właściwie jest naturalne, w coś musimy zainwestować, w jakiś byt, który jest zawiązany.  No dobrze, czyli finansowanie, nie muszą mieć jeszcze działalności gospodarczej założonej. 

No i właśnie tutaj znowu pytanie czy to jest tylko dla start-upów, bo znowu wraca pytanie, co to jest start-up, dlaczego właściwie większość nowych firm, które się teraz zakładają od razu są zwane start-upami? Finansowanie nie jest tylko dla start-upów, czyli nie jest tylko dla tych firm na samym bardzo początkowym etapie działalności, bo mamy też programy takie jak Otwarte Innowacje czy Coffee, gdzie finansujemy już firmy na dalszym etapie, tak jak powiedział Maciek, takie, które już mają trochę sprawdzone pomysły rynkowo i myślą o ekspansji np. na rynki globalne. Natomiast myślę, że wszystkie te pomysły, które mają, chcą uzyskać taką inwestycję powinny się charakteryzować po pierwsze tym, że mają dobry business case, czyli rzeczywiście mają szansę wejść w jakąś niszę na rynku, po drugie mają świetny zespół i to na pewno jest coś, co zespoły zarządzające też oceniają. No i mają jakąś taką perspektywę zdobycia właśnie nie tylko tego rynku np. lokalnego, regionalnego, ale wyjścia poza Polskę. To jeszcze mam jedno nurtujące mnie pytanie, czy ten nabór właściwie tych firm, które chciałyby takie pieniądze dla siebie pozyskać, powalczyć o nie, on jest jakoś ograniczony w czasie? Czy w każdym momencie mogę przyjść zapytać? W zasadzie można przyjść w każdym momencie. Te pieniądze z ostatniej tzw. perspektywy unijnej można inwestować do 2023 roku, więc czasu jest jeszcze można powiedzieć bardzo dużo. 

Zapraszamy wszystkie start-upy bezpośrednio do tych niezależnie zarządzanych funduszy, natomiast, jeżeli jest jakiś kłopot z wyszukiwaniem tych funduszy to Polski Fundusz Rozwoju uruchomił właśnie swoją najnowszą edycję strony internetowej PFR.pl, gdzie są zgromadzone linki do wszystkich funduszy Venture Capital, ale także do innych i tzw. instrumentów finansowych dostępnych od innych instytucji rozwoju. To jest teraz taki był bardzo przyjazny sposób zaprezentowania dla przedsiębiorcy. Czyli to jest właśnie ten pierwszy krok, który możemy zrobić, kiedy w ogóle usłyszeliśmy w szkole, w radiu, że jest taka szansa, żeby pieniądze zyskać, no bo też musimy te informacje gdzieś dostać. Dobrze, ale mnie interesuje jeszcze jedna rzecz, taka może bardziej techniczna i od drugiej strony. Mówimy o tym, że są inwestorzy, którzy chcą zainwestować swoje pieniądze, po części również państwo inwestuje swoje pieniądze w te młode firmy, ale skąd są pieniądze w tych funduszach, które mówią, że komuś te pieniądze dadzą. Te pieniądze są tak naprawdę połączeniem 3 strumieni finansowania: po pierwsze to są fundusze europejskie z programu Inteligentny Rozwój, po drugie, tak jak powiedział Maciek, to są pieniądze zespołu zarządzającego, który zwykle wkłada niewielką część, ale jednak budżetu do zainwestowania, po trzecie to są pieniądze inwestorów prywatnych. 

No dobrze, czyli 3 źródła, które mają doprowadzić do tego, że ktoś, kto ma fajny pomysł, perspektywiczne pomysły, będzie mógł uzyskać dofinansowanie i naprawdę proszę już bardzo krótko, jednym zdaniem, dlaczego opłaca się temu funduszowi Venture Capital, temu Aniołowi Biznesu spotkać się i zainwestować pieniądze w to właśnie przedsiębiorstwo, w ten młody start-up. Przede wszystkim, dlatego że taki fundusz jest nie tylko inwestorem, czyli dostarcza nie tylko pieniądze, ale też dostarcza tzw. Smart Money, czyli dostarcza doradztwo jak taki start-up rozwinąć. Proszę sobie wyobrazić, że większość tych olbrzymich teraz już firm amerykańskich, które wyrosły w ciągu ostatnich 20 lat to są firmy, które zainwestowały fundusze Venture Capital. Czy Microsoft, czy Dell, czy Amazon to są firmy, którym się udało m.in. dlatego że dostali od początku bardzo dobre doradztwo. Proszę sobie wyobrazić na przykładzie Amazonu, ile było różnorakich sklepów internetowych, które mogły się rozwinąć, a które nie przeżyły. Amazon dzięki temu m.in. że były fundusze Venture Capital znakomicie się rozwinął. 

Duże przykłady, zachęcamy do tego, żeby sięgnąć po te pieniądze, które są do wzięcia, ale najpierw trzeba mieć dobry pomysł i umieć go uzasadnić, i umieć pokazać, że jest dobry. Bardzo dziękuję za spotkanie, za rozmowę. Pani Katarzyna Kaczkowska, zastępca dyrektora departamentu programów wsparcia innowacji i rozwoju w Ministerstwie Inwestycji i Rozwoju oraz Maciej Ćwikiewicz, prezes PFR Ventures, bardzo dziękuję za spotkanie, dziękujemy bardzo. Kończymy ten odcinek Super Funduszy, naszej audycji, naszego cyklu, który powstaje właśnie we współpracy z Ministerstwem Inwestycji i Rozwoju. Zachęcam także, żeby zajrzeć do strony internetowe np. fundusze europejskie.gov.pl poir.gov.pl, czyli program Inteligentny Rozwój, PFR.pl, czyli tam, gdzie są wszystkie inne dane o funduszach oraz oczywiście zapraszam także do zakładki Super Fundusze na portalu tokfm.pl. To Super Fundusze w Radiu TOK FM, projekt współfinansowany ze środków funduszu spójności w Unii Europejskiej.
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: SUPERFUNDUSZE

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Teraz 30% zniżki na Dostęp Premium! Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW", aby słuchać podcastów TOK FM na komputerze i w aplikacji mobilnej już dziś.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!