REKLAMA

"Wojownik w hucie" - o najlepszych latach polskiego designu i zmarłym Zbigniewie Horbowym

Połączenie
Data emisji:
2019-06-21 14:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
26:59 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
łączenie FM Jakub Janiszewski przy mikrofonie ze mną studia goście Anna maga kuratorka galerii polskiego zwolni wzornictwa muzeum Narodowym w Warszawie dzień dobry dzień dobry państwu no i Tomek Rygalik projektant pedagog doktor sztuki dzień dobry dobry, a będzie proszę państwa mówi Zbigniew Horbowy, który zmarł w poniedziałek Zbigniew Horbowy, którego nazwisko właśnie stało się możemy o tym za moment pomówić jak do tego doszło stało się synonimem właśnie całej Rozwiń » produkcji i szkła artystycznego w Polsce, kiedy ludzie myślą o tych w wazonach od tych zastawa, które powstawały w polskich hutach takich jak Sudety tak jak Polanica Zdrój, ale oczywiście też, choć tutaj produkcję Jana sylwestra wzrasta i leki trzeba teraz to właściwie to wszystko często opatruje się nazwiskiem też albo Horbowy albo Drozd i wszyscy inni projektanci Ludwik Fiedorowicz Lucyna Świerczewska właściwie gdzieś trochę nie mówi nie będzie zapomniani, bo w środowisku specjalistów oczywiście doskonale się znane postaci, ale oni tak jak wpadają trochę pod tym wielki parasol wielkich serc szyld napisał Zbigniew Horbowy Jan Sylwester Drozd czemu tak się stało, dlatego że prof. Zbigniew Horbowy był wyjątkowym człowiekiem bardzo dynamicznym i on rzeczywiście był takim wojownikiem w tym w tej Hucie on to w hutę zdobył i pana skoryguje troszkę pan powiedział, że on jest na nią szkła artystycznego właśnie to jest też jego wielka zaleta, że nie tylko artystycznego tylko dobrego szkła szkła użytkowego też to była jego wielka zasługa dla polskiego wzornictwa, że on potrafił nie tylko robić piękne rzeczy artystyczne unikatowe, ale zawojował hutę i to niejedno te po kolei do tego stopnia, że potrafił przekonać producenta, że te rzeczy mogą być seryjnie produkowane mniejsze większe Serie i te rzeczy mogą trafiać do ludzi to jest jego wielka wielka zasługa toż niechęcią do odpowiedzi na pytanie, dlaczego on jest, dlaczego nasi rolnicy stronie na Polakach także on miał tę dynamikę w właśnie miał kilka wysta w jego lansowano on umiał się sprzedać może to jesteś no to może być zaletą może być też wadą, że był tak agresywny tak nie nie wolno mówić źle o zmarłych, ale ja mówię w dobrej wierze, bo taka była sytuacja przemysłu i często tak jest do tej pory że, że to wzornictwo nie nie zawsze się przebija, że w produkcji pokutuje jakieś pokutują jakieś stare wzorce już dobrze wszyscy wiedzą marketingowcy, że to się dobrze sprzedaje i wprowadzić coś nowego nie jest łatwo, a on już wtedy w tych czasach lata od lat sześćdziesiątych on potrafił jakoś nie tyle pasji o ekspansją miał tyle pasji że, że przekona tych producentów popełniono szereg innych sukcesów to sprawiło projektant na styku z fabryką ma wchodzą, zwłaszcza nieopierzony jako nowy nowa postać, a tak też w jego przypadku było żon zaraz po swoich studiach we Wrocławiu, realizując dyplom trafił do do Huty Sudety jest Szczytna się wtedy nazwała szczytnej Śląskiej to ona zmieniała na taki projekt ma niewiele wiarygodności w sensie zarówno wykonalność, jaki opłacalność jego twojej twórczości ma wiarygodność na poziomie 0 albo niżej w związku z tym 1 z ważnych cech projektantowi Jon absolutnie był z tego co wiem taką postacią, która właśnie cechowała się taką szczegółowością zmiennością klarownego komunikowania wartości swojego wzornictwa co jest istotną cechą na tym trudnym rynku do tego dodałbym też aspekt związany z wyrazistością jego twórczości generalnie jednak mam wrażenie, że nie jest tak rozpoznawalny, ponieważ jego dzieła mówią same za siebie tworzą pewnego rodzaju spójną też opowieść spójną ramową taką postać, która no wystaje wiadomo było też wielu innych twórców i ale ale gdzieś jego formy Eko kolorystyka czy użycie tej techniki tylko okres pewnie będziemy rozmawiać ona słynna historia z techniką antyków to rzeczywiście taką oto były to były bardzo duże kroki osiągnięcia w w tej branży oraz oraz to co spowodowało, że na koniec pozostawić osobie no spuściznę bardzo spójnych wzorów użytkowych, które same się, jakbyśmy charakteryzowali ten styl to jest nie proste bo, bo to jest cała jest kilka dekad to trudno ten styl ten z tym jakoś tak w sposób jednoznaczny określić 1 słowem, ale on zaczynał w latach sześćdziesiątych gości w pięćdziesiątym dziewiątym roku trafił do Huty i taki właśnie młody projektant wchodząc do dochód się za zaczyna naprawdę dobrą sprawę dopiero uczyć współpracy z tego trochę jeszcze jest na studiach jak najbardziej wrocławskie wrocławska uczelnia przygotowywała studentów do do pracy w Hucie, ale dopiero w pracy zdobywa się umiejętności tak naprawdę i trzeba powiedzieć, że Zbigniew Horbowy był 1 z wielu z tego pierwszego pokolenia tych, którzy w tym 60 tym roku trafili dochód i on nie był jedynym i zapraszała bym chętnie do kolejnych spotkań możemy rozmawiać o tych, którzy jeszcze żyją np. i Sanecki z tego samego rocznika trafił do Krosna i on to jest projektant artysta, który żyje w Warszawie i on opowie o tym, szkle dużo więcej niż my jesteśmy w stanie przekazać, ale wracając do chorobowego jego TEN -T początki są wyraźnie napiętnowane, jakim wpływem szkła szkieł tak skandynawskich i to się niekiedy zarzuca, że myśmy tam trochę tutaj byli za bardzo dań inspirowaliśmy się tym w Skandynawii, ale to nie nie ma w tym nic złego po prostu to co stworzono nie jest żadną kopią 1 drugiego artysty skandynawskiego natomiast ten klimat właśnie pięknych czystych form takich wysublimowanych pięknym kolorze początkowo kolory były bardzo tak jeszcze powiedziałbym delikatny drugim takie klimaty Dymnego szkła czy kobaltu czy takich ciemnych głębokich kolorów i formy same formy też w te pierwsze jego formy były takie bardzo wyważone i taką tendencją do maksymalnej prostoty później aż 70 lata już taki bardziej wybujałe rozbuchane im bardziej im więcej miękkich form w, a w kieliszki, które w naszej kolekcji trafiły z lat osiemdziesiątych Zbigniewa chorobowego są już w takie artystyczne unikatowe obiekty z tego czasu mamy kilka sztuk takich tą są tak piękne w formie w takiej właśnie bardzo też prostej też nie ma dziś barokowych ozdobników tylko jest bardzo czysta piękna smukła forma i kolorze też z piękną tak tak, gdy zastanawiam się, w którym momencie padnie nazwisko profesora do wąskiego, który w jakimś sensie stoi za tą tym pokoleniem, którym Ania powiedziała twórców, którzy no z takim szturmem ruszyli na zmierzyć się z rzeczywistością polskich hut wtedy wydaje się, że tylko taka kluczowa postacią postać też bardzo kultowa można powiedzieć ze względu właśnie na wpływ NATO na całe pokolenie twórców, która co ciekawe de facto nie miałam nic wspólnego tworzywem, jakim jest szkło tylko po prostu był to profesor o niesamowitej wizji dotyczącej kształcenia projektantów i zarówno Tekli warsztatowej strony ogólną plastycznej rysunkowe, jaki jeśli chodzi o jakąś dyscyplinę taką myślenia projektowego myślenia formie i to jest właśnie Zbigniew Horbowy trafił pod jego skrzydła jak te wszystkie inne postaci i wydaje się on kluczową taką osobą, która uwierzyła, bo intuicyjnie po prostu gdzieś odkryła ten talent i też potencjał wspólnie chorobową i też mówiąc profesorze drawskim chciałabym podkreślić to jak jak sam Zbigniew Horbowy wieje w wywiadzie z Barbarą Banaś, bo posiłkujemy się katalogiem wystawy, która tu w 2014 roku zorganizowana w Gdyni, której bohaterem głównym był właśnie Zbigniew Horbowy i ta ten katalog oparty jest na rozmowie z profesorem był sponsorem herbowym i w w pierwszych słowach tego wywiadu herbowy zwraca się przypomina prezes radomskiego, czyli to to też bardzo piękne człowiek, który jest kim naprawdę sukcesu on naprawdę to jest właśnie to znak wjazdu nazwisko które, które znamy wszyscy jest powszechnie kojarzony z dobrym polskim szkłem i mógłby być jakimś niesłychanym bufonem zakochanym w sobie swoim sukcesie, a w pierwszych słowach tego tego rozmowy wraca do początków i ma tę świadomość, że to nie przyszło tak to nie jest jego tylko jego zasługa tylko ten profesor akademicki staną na wysokości zadania stworzył tamtą rozważ skoro szkoły szkła, gdy się zatrzymamy za chwilę wrócimy do rozmowy ze mną studiują Tomek Rygalik i Anna maga łączenie TOK FM Jakub Janiszewski przy mikrofonie rozmawiamy o Zbigniewie chorobowym zmarłym w poniedziałek ze mną studiują Tomek Rygalik projektant pedagog dr szt. Anna maga kuratorka galerii polskiego wzornictwa muzeum Narodowym w Warszawie zatrzymaliśmy się na rozmowie o inspiracjach i właściwe w takich patrolach Zbigniewa chorobowego w jego twórczości w jego rozwoju artystycznym, a państwa zdaniem te najważniejsze realizacje herbowego to co myśmy tutaj zmieni, a dużo trudniej dając sam też nie nie umiał tego określić i myślę, że są, jakby różne aspekty z podróżnym kątem można oceniać jego twórczość mniej ja uważam, że bardzo jest ważnym to to zjawisko, że on potrafił dobre formy wprowadzić do do przemysłu i że naprawdę znajduje się czasem jeszcze w niektórych domach też szkła i ona funkcjonują jako szkło użytkowe jest kilka takich zestawów kieliszków to był naprawdę dużej produkcji butlę Alicja, które były też dosyć dużej bardzo charakterystyczna to, że też państwa, choć raz skojarzył jako projekt herbowego to będzie pamięta na pewno takie taki dosyć pełne prawie kuliste czasie tego wart 2 tylko wazonu wazony właściwie rada różnych taki wariant, bo bardziej smukłe bardziej przysadzisty z takim przerażeniem w górnej części i tę butlę Alicja to też, by były w różnych kolorach, ale raczej takich rażą w czerwonych w większości chyba, ale tym też działa i to jest też byli on był właśnie w tej w tej technice antyk zrobione to profesor opowiadał o tym jak to się zaczęło przyjechał jakiś klient z Francji, który życzył sobie szkła przyjechał do Huty Szczytna czy może to być Sudety już wtedy chyba to był student to już było 706060 lat i życzył sobie w szkieł z takimi wtrącenia mi, żeby wyglądały na stare szkło zabytkowe wykopane gdzieś, że w ciągu października historyczne erotyczne i i oni siebie dzieli w Hucie jak to osiągnąć wiedzieli że, że różne strącenie, które wpadają do masy szklanej jakieś zabrudzenia powodują pH szykowanie, ale jeżeli są przypadkowe pęcherzyki to to wygląda jedynie jako wada nie jako coś otworzyć jakąś cenę to co było zaletą to wykorzystanie efektu do wdrożenia warto, że często się do tego uciekają są z tanich i tak jak Oskar Zięta też wykorzystał w dmuchaniu metalu wady i z tego stworzył coś nowego nową jakość także tutaj oni próbowali różnych związków chemicznych do dorzuca sodą próbowali co da się przecież pieni prawda szczególnie komuś uderza do głowy i i tonie nie dawało dobrych efektów i sam są Zbigniew Horbowy nie pamięta już, kto podrzucił ten pomysł troszkę zmarznięty i panowie na konto w wywiadzie powiedział nasza sprzątaczka para Mal Icka niezwykle oczytana osoba, która wolnych chwilach czyta książki Lee podpowiedziała, żeby właśnie tym proszkiem posypać tego proszę też piętnować okazało się, że to jest dokładnie to rozwiązanie to spróbowali ich wad w tym wywiadzie jakoś nie może ale, toteż jest znowu to, o czym pani wspomniała przed chwilą, że on rzeczywiście bardzo pamiętał o ludziach, którzy pomogli i które spółka, z którymi, z którymi współpracował, bo to jest bardzo ważne w wypadku szkła to nie jest kreacja 1 człowieka tam bardzo mało tam tam jest tyle innych jeszcze czynników nie mówią co w przypadku, ale też i formie formie świata mówi tak reformę buduje z drewna i dmuchać czy w ogóle z technologiami bardzo dużo z współpracował strażnicy pomylić się przytaczano nazwiska tam technologię wysokich Tomaszewski to byli ludzie bez tych, którzy by nie bez trudu nie było tych efektów, bo to jest po prostu bardzo bardzo duża, że one obchodzą zespołu składniej i też to pokazuje też ten kolejny ważny można z ważną cechę projektantów żebrze są stany znaleźć wspólny język bardzo różnymi część osobami z całego procesu tworzenia nowych rzeczy czy produkcji nowych rzeczy od od prezesów dyrektorów po sprzątaczkę też wspomnianą wrażenie, że z, jakimi referencjami niecodzienną przypadkiem od ich też jest niezwykle wykształconą i kulturalną osobą był przecież też o tym, powiedzieć, że Zbigniew Horbowy był bardzo barwną postacią bardzo taką duszą Towarzystwa i też wartość wracać do tych wszystkich wywiadów, które zostały zarejestrowane, bo on bardzo pięknie o tym opowiada i o takie dane dotyczą różnych historii, ale też właśnie są tam wprowadzone te osoby, które są współtwórca też opowiadał tam kieliszkach mówiąc o tym jak piękna forma jest kieliszek nowe znaczenia, gdyż mam wrażenie, że on chyba kieliszka właśnie widział to najbardziej zaawansowana najtrudniejszą sam to kwintesencja pracy w szkle i mówił o tym na razie początkowe oni tam doklejane nóżki do później uczył się tego czy taki ciągnięcia tej formy już listę i opowiada o tym jak jak obserwował pracy jakaś kobieta, która właśnie była kimś jakiś pomocnikiem przytrzymywała coś co dziś pytała pomagała dmuchać owi w czymś nie wiem dokładnie podpowiedziała temu temu, który temu Hutnikowi, który pracował przy kieliszku ciągnie za cycek dalej do przodu tak tak wysoki i one i ten człowiek to zrobił i chorobowym pisze tam dalej wspomina, że od otworzyły się szeroko oczy zobaczyłem jak on to rzeczywiście pociągną i ta forma piękna, kiedy nóżki kieliszka powstała z kolorem to tu też właśnie koniecznie o tym, o tym wspomnieć, że tego koloru jego twórczość jest bardzo bardzo istotną postawił na kolejny to czasem były to w różnych okresach różne kolory dominowały może też jest ta jego sława być może też jest spowodowana tym, że ktoś momencie ty też szkła trafiły pod strzechy ludzie, czyli kolekcjonować to antyk leżą nie tylko Antica, ale właśnie kolor kolorowe szkło czerwienie doznał takie domy, gdzie ludzie proszę kupować będą to te odrzuty z eksportu trafiała jednak na nasze także, iż i i Bocia to, że rzeczywiście duża partia tych szkieł takich wybitnych polskich była eksportowana i i do nas najczęściej trafiały tzw. odrzuty, ale na czym byśmy dziś już mówimy o herbowym mówimy o jego znaczeniu wpływie na to projektowanie polskiego skład to mówi ani żony był rewolucjonistą nawet tutaj przede mną leży artykuł, w którym okrzykniętego pierwszym polskim dizajnem co naprawdę nie ma co oznacza, ale na czym polegała ta rewolucyjna tych jego projektów jego podejście myślę, że on bardzo świadomie zresztą wynikało to pewnie z tej edukacji, który już 2 słowa powiedzieliśmy o bardzo świadomie poszedł prostotę odrzucenie zbędnych ozdobników to było bardzo przełomowy wtedy za działanie w szkło sprzed tych lat my 60, czyli czy czy wtedy tego okresu byliśmy odwilży one one cechowały się jeszcze dużą ilością dekoracji kryształ był, że tak powiem w w cenie i modzie i wydaje się, że w tym czasie on zrewolucjonizował to estetykę popularną, bo jego twórczość w dużym uproszczeniu formalnym trafiło właśnie pod strzechy i to było zupełnie nowa wartość jakość od celu świadomością zrezygnował z kryształu poszedł do takiej Huty gdzie, gdzie można mógł się skoncentrować na szkle sodowym kolorowym także tutaj przyczyn na czym polegała jego rewolucyjny to wydaje się, że również ważne może jakimś nowym podejściu do dekoracyjności prawda co to nowości bytem tym elementem piękna prawda na czym ona ma polegać czym się wrażeniu, że tu nie jest jedynym który, który tak postępował takie same tendencje można zobaczyć sił Szewczuka hortensji w tej to to nie jest można to nie nie możemy przesadzić może ktoś to wydaje, że on też miał po prostu uciekł z pasją i on miał dosyć dużo odwagi działania dlatego też potrafił godzić też pracy pedagogiczną z pracą na uczelni i myślę, że sam fakt rząd był dziekanem katedry szkła i później rektorem i później rektorem przez 2 kadencje to to sprawiło że, że mógł realizować jakiś jakieś ważne dla dla kształcenia projektantów dla obecności projektanta w Hucie dostosowane są trudne sprawy, bo one, jakby nie nie są uzależnione tylko od idei pedagogów tylko od sytuacji gospodarczej kraju i i te Huty padały niektórzy uważają, że musiały paść ale, ale nie wchodźmy, bo to zbyt odrębny temat by, ale to to wrocławskie szkło też w pewnym momencie poszło w kierunku szkła klejonego rzeźby w szkle właściwie i nie było do tej pory większość takich dyplomów no nie chcę popełnić błędu może nie większość miast już jest powrót tych znowu szukają studenci możliwości dmuchania swoich form szklanych w hutach są różne małe kwoty, które jakoś próbują umożliwić renesans polskiego szkła, chociaż prawdopodobnie do takiego poziomu jak było to w latach 7060 na pewno nie dojdziemy na pewno też samo sam fakt że, że mamy do czynienia z projektowaniem przemysłowym, a nie właśnie z jednostkowym tworzeniem obiektów szklanych w tak dużej różnorodności i w ogóle ilości wzorów to pokazuje że, że może masz może stać się bierze to jedno określenie, że był pierwszym trenerem, że jednak, że zakon ewidentnie widział wartość w tym, by w fabryce realizować no produkcję większą seria i pewnie też zmieniło czasem z tego co coś co słyszy się dowiaduje dzisiaj, bo bowiem, że pod koniec faktycznie swoich lat twórczych znów wrócił do jakiś taki bardziej jednostkowej twórczości natomiast no jednak jego spuścizna po nim jeśli chodzi o jego projekty produkty, które zaprojektowano to jest taki klasyczny taki klasyczny projektowanie przemysłowe dziękuję bardzo Tomek Rygalik projektant pedagog aktor sztuki Anna maga kuratorka galerii polskiego wzornictwa muzeum Narodowym w Warszawie byli państwa ma miłość łączenie Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA