REKLAMA

„Geopolitycy mają wizję. A ja im psuję zabawę.” O grzechach głównych polskiej geopolityki z dr Michałem Lubiną

Data emisji:
2019-06-23 09:00
Audycja:
Świat się chwieje
Prowadzący:
Czas trwania:
53:00 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

geopolityka jest u szczytu popularności zarówno na świecie jak i w Polsce naukowcy publicyści zafascynowani geopolityką, analizując dzisiejszą politykę międzynarodową przez pryzmat kategorii geograficznych powołują się na kilkanaście dziedzin wiedzy właśnie na geografię historię nauki polityczne ekonomię świat widzą jako taką wielką szachownicę, na której stoją mniejsze i większe Pionki, których ruchy można są zdeterminowane, których ruchy można przewidzieć Rozwiń » od polityków słyszymy, że rywalizacja Ameryki z Chinami nieuchronnie doprowadzi do wojny słyszymy też takie modne ostatnio pojęcie jak pułapka Tukidydesa o pułapce Tukidydesa mówił ostatnio nawet Donald Tusk podczas 1 ze swoich przemówień w audycji świat się chwilę też zajmowaliśmy się geopolityką naszymi gośćmi byli z nimi Jacek Bartosiak czy Bartłomiej Radziejewski, ale jeśli coś jest tak modne jak obecnego polityka to warto trochę ten balon nakłuć to jest audycja świadczy chwili do państwa Grzegorz Sroczyński, a dziś naszym gościem jest dr Michał Lubina z Instytutu bliskiego i dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego autor książek m. in. niedźwiedź w cieniu smoka oraz pani Birmy i autor artykułu przeci w geopolityce opublikowanego w portalu nowa Konfederacja artykułu, który wywołał masę polemik i dyskusji witam pana dzień dobry czy jak go politycy mówią, że czeka nas wojna Ameryki z Chinami to co pan na to odpowiada, że jestem pod wrażeniem tego, że coś wiedzą dlatego, że to jest jednak duży duży poziom pychy arogancji założenie, że nie wie, że coś nastąpi toczyć wynika z tego ich styl tej pewności siebie, która bierze właśnie przekonanie o tym, czego Polska takim kluczem do rozumienia świata na jej po co różni między nami polega na tym, że ja nie wiem czy będzie wojna może być wojna może nie być tak ale, ale oni wiedzą tak to jest to jest różnica ta targana jest jest odrzucająca do tego żona idzie dokładnie w jest jest czymś dokładnie przeciwnym niż to co stanowi cały, jakby cały etos, w którym mnie uczono, a mianowicie, że jednak śladów z pokorą podchodzi do rzeczywistości nie formułować tez sobie od tak to jest jakby taki to to tutaj pierwsze co myślę także aproszę wierzyć, bo właśnie, skąd skończy, że moda na politykę i co tak naprawdę jest pan mógł tak krótko zrekonstruować jak jak to jeść to są 2 pytania w 1, więc skąd wzięła będę tu się za Stefanem rzucił nim, które pisał kilka lat temu zachodzi wzięła się z kryzysu tożsamości, że w momencie kiedy, bo to trzecie moda, która przekona Zachodu to jest jakoś tak widzieć wszystko jest peryferia peryferia odbieramy, tak więc wrócili stwierdził, że kryzys światowy ekonomiczny 2008 roku był tym momentem, który podłamał przekonanie czy można załamał przekonanie o tym, że jest dobrze, że zmierzamy ku końcu historii na Zachodzie i odpowiedzi na to jest jest jest kryzys tożsamości w tym kryzysie tożsamości szukanie jakiś klucz do zrozumienia świata skoro ten ten klucz wcześniejszy, czyli koniec historii się okazach kompletnie nietrafiony no to teraz próbujemy znaleźć jakieś inne no i to tak to jest taka trochę z 1 części drugą tajne hasło mamy po prostu naiwne koniec historia mamy z kolei z strasznie wulgarne wulgarną geopolityka wulgarną sensie oczywiście intelektualnym i no i też system skrajny, tak więc uczyni to twierdzi, że to jest może po prostu wpaść na kryzys tożsamości ono się też również do nas doszła tylko to jest takie szukanie trochę po omacku, dlatego że geopolityka w dużej mierze odkrywanych kotletem to jest koncepcja, która była na czasie pod koniec dziewiętnastego na początku dwudziestego wieku i w dużej mierze w wówczas w jakimś stopniu opisywał rzeczywistość natomiast dzisiaj jest to jest rzecz, która jest kompletnie anachroniczną jest tak poddana liftingowi tak trochę trochę unowocześniono wydaje się, że to jakoś nam tłumaczy świat albo, ale podstawowym problemem z geopolityką, bo zasadniczo, jakby zdefiniować politykę jako pewną ideę wizję ideologię jest słońce mówią, że naukę zgodnie, z którą najważniejsza najważniejsze zjawiska procesy polityczne są zdeterminowane przez przez geografię więc, więc to w ten sposób no i proces polega na tym, że to się opiera w dużej mierze na myśleniu z połowy dziewiętnastego wieku, a konkretnie z Augusta konta, który uważał, że podobnie jak w naukach przyrodniczych tak naukach społecznych jesteśmy w stanie znaleźć jakieś takie coś znaleźć prawa, które rządzą rządzą światem i jesteśmy w stanie je tutaj zbadać i i przekonać w naukach społecznych tymczasem to jest właśnie przekonanie po piętnastego wieku tak mówiłem, że w naukach społecznych nie jesteśmy w stanie tego zrobić, że tak na dobrą sprawę nie ma jak już takiego klucza tak, bo trzeba je zbyt skomplikowane badania społeczeństwa zbyt skomplikowane po prostu nie ma takiej 1 koncepcji, która wszystko wytłumaczy tymczasem geopolityce w ogóle tego nie wiedzą tak w ogóle nie wiedzą, że była taka dyskusja postów chodzą z butami z koncepcją końca dziewiętnastego wieku mówią, że władza to nam łączy świat będzie wojna, a ta koncepcja tak z grubsza, gdy pan od opisać na czym polega głównie rozmawia się o wojnie Ameryki z Chinami, czyli mocarstwo istniejące jest odgrywany przez mocarstwa bardzo szybko rosnące to wg tych teorii geopolitycznych doprowadzi do wojny ale gdzie tu jest geografia bo gdy pan jeszcze powiedzieć jak w taki sposób może nawet życzliwy w sensie nie ironiczne w jaki sposób go politycy opowiadają o dzisiejszym świecie tak z grubsza opowiadają za pomocą pojęć wprowadzonych na początku dwudziestego wieku przez tzw. klasyków geopolityki czy hal forda ma lidera przez chana amerykańskiego z kolei klasyka przez przez Niklasa park ma NATO Holendra na służbie amerykańskiej mniej przez Klausa House Hofera niemieckiego czy też hitlerowskiego tutaj ideologa i może szczera lata to wcześniejszy pruski go George ograł go polityk tak to są to są badaczy, którzy zakup zakładali zasadniczo że, że do gry jest najważniejszym czynnikiem determinującym politykę państwo oni jakby klasycznego polityka opierała się na 2 podstawowych założeniach po pierwsze, determinizmu geograficznego po drugie, obiektywizacji geografii i ten determinizm geograficzny tutaj jest szczególnie istotne, dlatego że one, by zakłada, że że to gdzie leży państwo z kim graniczy, jakie ma układ z góry, że i t d . tak, by determinuje jego jego polityka bardzo charakterystyczną narrację geopolityka jest przekonanie, że ktokolwiek będzie rządził w danym państwie jak geografia wymusza na nim tak jak inne działa jak ktoś ma do Chin Ameryki nie nie, bo nie rozumiem no no właśnie w ich też nie rozumie tak nie rozumie nie tylko, dlatego że od 15 lat w jakimś stopniu się trochę chemii Chinami, a więc, więc i mieszkań w Chinach tak studiowałem to, więc więc, jakby te tak tata powierzchowna wiedza jest dla mnie po prostu przerażająca ale, ale biorąc to na wjazd no to się bierze z książki pułapka Tukidydesa, którą która, która jak na etapie artykuł opóźni książki ta która, która wyszła kilka lat temu w stanach no i no i w tej to jest sport skoro czytanie Tukidydes, dlatego że wtedy u Tukidydesa są takie fragmenty rzeczywiście on opisuje walkę, a ten ze Spartą i przekonanie o tym, że to strach przed rosnącym konkurentem doprowadził do tej wojny tra Sparta przed tak jest rosnącą potęgą AK, a ten, chociaż nikt nie będzie chciał wojny komuś nie opłaca to ze strachu została do nie musiało dojść prawda no tak tylko, że to jest to jest test bardzo jest 1 ze sposobu odczytania Tukidydesa dlatego, że jakby z lektury wojny w wojnie pana pełno polskiej to wcale tak dokładnie nie wynika, dlatego że tam są formułami, które przeczą tej tezie jest w ogóle cała i w ogóle tu 1 jest interpretowany na tysiące różnych sposobów jest nawet przekonanie o tym, że on to zdanie napisał po to, żeby usprawiedliwić Peryklesa, który tą wojnę wywołał, żeby go zdjął z nich odpowiedzialność, bo jak od Afrykę, bo to wojna Ameryki z widzenia sorry to jednak strach wywołał musiała wybuchnąć tak no Matter Jaros, ale książka, której pan mówi polegała na tym to chyba z Oksfordu czy badaczy eksportują wydaje z Harvardu Harvardu przepraszam, a został mocno skrytykowany przez innych badaczy z Harvardu nawiasem mówiąc za to, że nie wziął pod uwagę studia nad, kiedy SM w tymże Harvardzie tak, ale tam chodziło tylko o to kiedy desant był punkt wyjścia, ale rozumiem, że oni przebadali kilkanaście podobnych układów w historii 1616 w historii ludzkości, kiedy jakaś potęga jakby przestraszyła się wzrostu innej innego kraju i wywoływała to wywoływało wojny no i że to jest jakiś taki uniwersalny mechanizm teksty książki wynikało rozumiem, że to co się wpisało tę geopolityczną ktoś wpisał na często to co pan tutaj po pokazuje bardzo dobrze przedstawia 11 z z charakterystyczne 1 z charakterystycznych cech geopolityką, a mianowicie ja bym powiedział też podkradanie zwolni wypowiedział to jest wolny, że to jest sumienność absorpcji natomiast by w tych pierwotnych koncepcji geopolitycznych klasycznego polityce no to w zasadzie istniała tylko geografia natomiast z czasem okazało się, że to jest za mało, żeby wytłumaczyć świat, więc zaczęto brać innych nauk to jest norma tak to w innych autach też to dzieje tyle tylko że, żeby rano to i to ma słabą i mocną stronę słaba strona Polska na tym, że też dramatycznie nieuczciwe intelektualnie, ponieważ gdzieś tam do polityków szczególnie polskiej nie tylko Polski zachodniej też to robią to się okazuje, że go politykami są niemal wszyscy by polskie złoża z tych marksista tak go politykiem nawet jest brodę tak historia społeczna przypomnę szkoła na tak wszyscy się nagle okazują się politykami tak boi, bo ich koncert się podbiera i i pokazuje jako geopolityczna więc, więc to jest słabości natomiast siła tego programu, że te koncerty sam w sobie są wartościowe no i tutaj wracamy do do tej pułapki Tukidydesa to rzeczywiście geografowie wspólnoty mechanizm psychologiczny tak tak wiemy przecież to niema wiele wspólnego styki ZSM pod jest tylko jedno z kilku tutaj kilku możliwości odczytania Tukidydesa tak natomiast ja specjalnie recenzując książkę specjalnie, by jeszcze raz przeczytam Tukidydesa 400 ilość stron takich napraw nie nie znajduje jakieś mocnych mocnego poparcia tej tezy w u Tukidydesa w każdej jest jednak możliwości odczytania Tukidydesa no i Jana zostaje włączona do geopolityki, choć nie bardzo wiele wspólnego z tą geografią i z myśleniem i dorzuca się do niej przyjęty geopolityczne tak dzięki temu powstaje nam powstają takie perpetuum Mobile tak no i politykę w naszym mieście jest takim perpetuum Mobile, dzięki któremu w ogóle wszystko, żeby wytłumaczyć każdą sferę życia mu politycznego możemy w ten sposób to raczej dodamy przymiotnik polityczne już już już możemy sobie teoretyzować natomiast wracając do tego mechanizmu psychologicznego to co co jest słabością dodawaniu przymiotnika geopolityczny do tego do tej koncepcji to, że to jest mechanizm psychologicznej ten mechanizm na poziomie elit, a więc na poziomie świadomości świadomości elit ich percepcji, tak więc nie ma wiele wspólnego z tym, że dane państwo leży, dlatego że że w dużym żona on po prostu się opiera na tym jak postrzegają, żeby konkurenta przeciwnika partnera Elite 1 mocarstwa jak są wzajemnie postrzegane to naprawdę nie jest to niema wiele wspólnego ze z geografią natomiast jeszcze jeszcze 1 rzecz natomiast jest 1 cecha, która jest charakterystyczna mianowicie jest takie myślenie determinizm czy nasze na pewno będzie wojna albo bardzo możliwe, że będzie wojna o tym, czas rządów nie jest takie nie takie oczywiste przykładowo Chińczycy nawet zaprosił autora książki do siebie do Pekinu tak, żeby się, bo nie chcą tej wojny tak jak to jest to jest najważniejsza rzecz w tym wszystkim, że Chińczycy wcale nie chcą tej wojny tak Chińczycy doskonale wykorzystują obecny system międzynarodowy dla swoich cech tak wyciskają z niego jak cytryny wysoki i mają zamiar jeszcze trochę ale, ale o to chodzi to znaczy, trzymając się przykładu pułapki Tukidydesa Tusk mówiąc oni również oczywiście odnosi ją do sytuacji rywalizacja między Ameryką Chinami no to tam jest także inspektora wynika, że Ameryka wywoła tę wojnę właśnie ze strachu, że Chińczycy za chwilę już będą nie do okiełznania, więc to, że Chińczycy zapraszają autora no to trochę niezrozumiałe, ale oka etyka jest dobra to jeszcze skoro z tej strony tak przyjmuje argument to jest jak i wreszcie innej strony uderzył nad zmianą nie jest wcale tak przekonany czy 3 czy na pewno cała Ameryka chce tej wojny, dlatego że kolejnym, jakby poważnym problemem do polityków ja bym poczuł, że to chyba jest najważniejsza z nich byli ich problemu jest patrzenie na państwa jako pewne całości jedno jako pewne jak ja jak na państwa na jednostki Unii Tarnów tym sensie że, że państwo podejmuje decyzję tak mamy po prostu by mamy jakieś ściśle zdefiniowane interesy narodowe, które są realizowane przez przez decydentów tymczasem to wszyscy tak nie jest nie mamy całe elity, które ze sobą walczą jedni uważają taki inaczej, jeżeli chodzi o stany to rzeczywiście mamy tam silne przekonanie o tym, że, że Chiny są konkurentami mamy tam szczególną ochotę, żeby okiełznać np. okolicach Pentagonu, ale już już w środowiskach biznesowych wcale nie w środowiskach biznesowych jak były zachwycone są od lat dziewięćdziesiątych biznes amerykański wszedł do Chin podpowie nam mentalnie przejmował się za bardzo masakrą i od tej pory robi doskonałe interesy i dalej zrobić to doskonałe interesy, więc wcale nie jest także mamy tylko 1 tutaj jakby 1 politykę amerykańską tak mamy tych polityk tsunami kilka tak mamy mamy prezydenta trampa mamy Kongres mamy lobbystów tak to wszystko jest dużo bardziej skomplikowane nie jest tak tylko, że mamy 1 tutaj nie 1 l tak elity też są po potłuczone podzielone wcale nie są takie przekonane nikt poza tym jestem przekonany że, że w dużej mierze Amerykanie rocznicą wojny rząd, by woleli jednak Chiny doprowadzić do do uległości jakimiś innymi metodami tak to, bo to już po to, zbyt niebezpieczne było tak to my mamy świadom, iż Amerykanie dobrze pamiętają słowa brytyjskiego co prawda ale, ale jednak Anglosasi, ale od domu bata na, że jeżeli trzecia wojna światowa będzie się toczyła przy użyciu broni atomowej to czwarta będzie przy użyciu wideł i tam strzał z łuku, a więc trochę trochę mnie pan spokoju, a proszę powiedzieć o geopolityce powiedzieć, że sieje defetyzm no nie wiem co pan pan pan bardzo o nich mówi oczywiście o swoich kolegach zresztą to w ogóle jest ciekawa sytuacja kiedy, jakby ktoś z wewnątrz środowiska atakuje, czego bardzo mocno ostro polemizuje z własnymi kolegami zacytuję państwu fragment fragment tekstu przeciwko polityce naszego dzisiejszego gościa czy Michała Lubin dr Michał Lubina krótki cytat mnie też to zaraziło kila kilka lat temu przeżyłem ukąszenie geopolityką, ale już nie przeszło do czytałem trochę książek i straciłem złudzenia teraz spróbuje przekonać innych zrobię tak, mimo iż wśród najważniejszych polityków w tym kraju są moi koledzy jednak, parafrazując Arystotelesa przyjacielem bliscy, ale prawda bliższa no i napisał pan taki wściekły bardzo ostry tekst przeciwko wszystkim swoim znajomym, którzy go o politykę arterią to nie jest jakiś bardzo wściekły techniką tą personalnie nie walczymy na ideę, jakby na faktach nie dla mnie, że pan nie zmienia tego nie trzeba tłumaczyć ścieków w sensie bardzo ostry tekst oczywiście to nie był personalny atak noc jakimiś, choć był wściekły atak na tarczy to, że wycofuje się to był bardzo już ostry tekstury bardzo się podobał i bardzo dał mi dużo domyślenia w ogóle myślę, że zrobił bardzo dobrze też samym środowisku go polityków, którzy musieli do tego jakoś odnieść, ale chcę zapytać jak wygląda wyglądało pana ukąszenie go polityką i co spowodowało, że pan, jakby przeszedł drugą stronę, bo to jest taki moment, który wydaje mi się, że większość ludzi ogarnia na studiach, szczególnie że studia coś pokrewnego znaków rękami politycznymi stosunkami międzynarodowymi złośliwi mówią, że ten pierwszy rok studiów tak, ale powiedzmy, że to to to moment niekoniecznie następują pierwszym roku studiów, aczkolwiek oczywiście krytyczni wobec niego politycy akademicy mówią, że ten syndrom studenta pierwszego roku stosunków międzynarodowych, ale wiem coś coś przeczytał nagle odkrywa zła wszystko ładnie układa ten, a potem jak przez 3 następne lata do czyta jeśli się będzie chciało następnych kilkadziesiąt kilkaset książek to nagle wskoczył bardziej skomplikowana tak właśnie o to chodzi także my potrzebujemy szczególnie jest szczególnie jak pies powiedzmy określa formaty na naszej naszych naszej tutaj naszych idei potrzebujemy mieć jakiś jakiś klucz do zrozumienia świata i geopolityka oferuje ten klucz, a to dziecku tylko złudzenie tak złudzenie natomiast to jest bardzo przyjemne złudzenie dlatego żona ona się odwołuje do pseudo zdrowego rozsądku, bo to jest takie niby wszystko Okaj także mam te góry oceany także że, że rzeczywiście lepiej jest nie graniczy z Rosją tak jak się z polską niż ograniczyć tak tak nam się wszystko wydaje takie jasne świat się staje ułożony, a zwłaszcza dzisiejszy świat cykl tak jest, że bardzo niebezpieczny totalnie na taki nieprzewidywalny roszczeń nikt nie wie co się dzieje nie rozwiąże na takim bezrybiu każda spójna teoria w miarę robi błyskawiczną karierę dokładnie ja podam ich by, stosując swoją strategię krytykowania poglądów, a nie o sobie głoszące dniem kiedyś taki jest darem wykładnię w publicznej i tam 1 osoba, która zresztą jest to deflacji nasze pracuje ona później wstaje chodziarze czyta 1 z głównych polityków w tym kraju to on to się chce działać tak jeśli chce pracować dziś też chce działać dla Polski jak mnie słucha to jest ogarnia po prostu tutaj defetyzm jej się nic nie odechciewa, bo jak wszystko komplikuje, a tam jest taka zachęta do działania tak to jest nawiasem mówiąc ja i oczy jej partner nie podziękował za ten komentarz, bo był doskonały taką doskonale do istoty rzeczy, ponieważ tak naprawdę co różni geo polityków i zwolnić do polityki w Polsce od przeciwników takich jak ja to, że zwolennicy mają wizję mają wizję ta wizja tłumaczy świat moim zdaniem źle, ale tłumaczy ten świat o nasze odwołuje do emocji jeszcze jest mocno romantyczna wybór śmiesznie, bo to jest Polska tak tutaj realistyczna koncepcja geopolityczna zamieniła się w mesjanistyczne koncepcją romantyczną tak natomiast natomiast tacy ludzie, którzy mówią, że to wszystko bardziej skomplikowane, że też nie da tak łatwo tutaj jest tak tej magii w ogóle to to co proponujemy, czyli eklektyzm analityczne, że bez 1 szkoły wziąć bez drugiej trzeciej no to jest takie są takie akademickie to komplikuje problemy sprawia no to to je i to zwykle psuje właśnie psuje zabawę tak powstał w takie fajne tak mieliśmy już w ten świat rozumieliśmy to mamy po prostu te stany tutaj Chiny Tour Rosję tak o np. od 10 latach zajmuje relacjami rosyjskie chińskim słyszę, że ci Chińczycy na pewno wejdą na Syberię tak, bo przecież geografia puste przestrzenie tutaj mnóstwo ludzi to jest totalna bzdura byłem przerażony migracji, gdy nie było jakiś szczególnie dużej no ale geopolityka przecież tłumaczy, że wejdą, bo boi, bo jest tu ludne mocarstwa z drugiej strony mamy puste, tak więc więc, więc najmu więzienia no niestety, ale nie nie wejdą nie zamierzają no przykro mi tak no to psuje zabawę od nowego dlatego myślę, że właśnie na tym polega, aby ogromna przewaga geo polityków nad nami rządzi mają wizję to błędna wizja, ale mają wizję natomiast Medyk publikujemy i to i to nie porywa rozwiąże mówiąc głównego polityku polskim mówił pan o Jacku Bartosza ku cieszymy dla tak natomiast, żeby była jasność, a w środę Dyjaka, które otrzymają kolegom z rozmowy z nim od Waszyngtonu przez Hongkong po Warszawę są zawsze wielką przyjemnością natomiast z jakim marszałkiem tak to podział kiedyś papież Jan 2003 . który zaprosił do siebie głównego antyklerykała i po rozmowie z nim podział do niego, a więc tylko poglądy nas dzielą to tak niewiele no no to właśnie takie mam z Jackiem także czy rozwiązywała jasność, że to, że te polemiki nie wywołały u was tego co zwykle bardzo często ma miejsce, czyli obrażania się Trzaska drzwiami zrywania przyjaźni z niektórymi i tak, ale no, ale związki na szczęście nie, a proszę powiedzieć, bo Jacek Bartosiak, który też był gościem naszej audycji no rzeczywiście był bardzo przekonujące ja w ogóle bardzo bardzo tę rozmowę dobrze wspominam ja miałem rozmowę z Jackiem bardzo dobrze wspominam myślę, że euro myślę, żeby go jeszcze raz zaprosić, ale no istotnie miałem takie wrażenie jak pan, że to jest zbyt, że to, że te teorie są takie zbyt niech to będzie zbyt sexy no zbyt zbyt atrakcyjne natomiast chciałbym jeszcze, żeby pan powiedział co go polityce mówią dokładnie o Polsce to znaczy jakie są punkty tej teorii dotyczące Polski o właśnie jeszcze zanim pan od pana pytanie odpowiem tak, żeby nie było tylko, że chciałem zwrócić uwagę na to, że polityka stała się takim wytrychem czy perpetuum Mobile, które może za pomocą, którego można wytłumaczyć dokładnie przeciwstawne koncepcje np. Jacek uważa, że geografia powoduje, że jesteśmy położenie koło Rosji i będziemy musieli będzie musiał być wojna z Rosją, a wojna z Rosją będzie musiał być, dlatego że Rosja zaatakuje, bo chciano zaatakować, ponieważ geografia wymusza rosyjski imperializm tak dużym skrócie no i Białek osobiście po 5 latach studiów rozpoznawczych uważam, że raczej kultura polityczna rosyjska jest ten imperializm wymusza, ale to już jest inna większość nie nie wchodźmy w to natomiast natomiast, ale już np. prorosyjscy geopolityce, powołując się na geopolityka uważają, że musi ponieść z tą Rosją okuć dogadać przez Rosję na istnienie zakładu między zagraża geopolityka jest taka, że oni to stronie pójdą więc, jakby geopolityka służy do do, jakby uzasadniania legitymizacji dokładnie odwrotnych tez i na tym polega, jakby i znowu siła słabość siła dlatego, że to oczywiście każdą bzdurę można wytłumaczyć upolitycznienia jak w trakcie tej tych debat geopolitycznych jakiś czas temu, że pewne czy zirytowała mnie poszukałem zrobiłem 100 przykładów głupot geopolitycznych w tym tekście nazwa 7 grzechów głównych i polityki polskiej wypisałem tam po prostu wszystkie możliwe absurdy, jakie znalazłem takie szczególnie potężne, w których no go płytką w płocie wszystko naprawdę wszystko od już już takie Skrzydlate myśli, że Polska będzie zatokę bengalską kontrolować kiedyś Niemiec to to już naprawdę wszystko można to go politykom wytłumaczyć się Doda przymiotnik geopolityczną kiedyś port resort Kaczyński bardzo pani powiedział, że napisał że, że tak na dobrą sprawę to przy przerost geo 1 z najczęściej nadużywane przedrostków tak jak przedrostek post i w takim razie proponuje GU ruch kolegi, bo mrówki też mieszkają w ziemi tak skoro wszystko jest geo ta nowa, ale to się poza to także po złośliwie mówiliśmy a gdy pan zrekonstruowali na nowo pan badał wszystkie nurty w geopolityce, więc chciałbym, żeby pan zrekonstruował cała co go polityka ta ten główny nurt polityki mówi Polsce no ten główny nurt geopolityki zasadniczą uważa że, że Polska Polska winna być samodzielna tak to jest jakby pierwsza rzecz to jest taki duży będę dużo dużo dużo potrzeba niezależności ten główny nurt zasadniczo uważa że, że Rosja się dogadać z Amerykanami Amerykanie na końcu wystawił do wiatru, dlatego że dlatego, że będą musieli mieć zróżnicowany wykonano tanie więc, więc to powoduje że, że tak na dobrą sprawę, jakby możemy się tutaj na opierać na na Stanach natomiast noty tymczasowo, ponieważ w rzeczywistości to stany wcale nas nie obronią i co więcej jeszcze no tak nas po prostu sprzedać w odpowiednim momencie i że zasadnicza ponieść się przygotowywać do wojny z Rosją, dlatego że one nieuniknione, kto to jest najważniejszy element do tego dochodzą jeszcze zbitką całkowite niezauważenie Unii Europejskiej jako pewnego fenomenu, aby reagować może to może to coś co też Unii, mówi że że one taką żołnierzom czy, żeby nie było nie taki, jakim nośnikiem Unii tak je już takim idealistą pod tym względem natomiast Unia rzeczywiście wymyka się tym ten paradygmat owi realistyczne mów stosunkach międzynarodowych, bo on ma problemy z nie państwa tak, że ktoś nie jest państwem, które wciąż nie wiadomo to jest tak nie wiadomo, kto jeść no i to powoduje właśnie takie przekonanie, że w zasadzie Unia to Niemcy że, że w zasadzie to niema tam żadnych no w żadnym nowym w dużej mierze to jest to jest taka otoczka dla niemieckiej dominacji w Europie no i stoczyć później logicznie prowadzić do zdań typu, że tam Polska to rosyjsko niemieckie kondominium miasto to co jest między ten ten nurt myślenia natomiast ja na to zwraca uwagę, że wszystkich słabościach Unii Europejskiej one antytezą myślenia realistycznego tak, bo ona jest jakby jedno i ich nie jest jakoś nadzwyczajnie skuteczny, ale też istnieje funkcjonuje jakoś trudno też to tak całkowicie dezawuować wszystko dużo bardziej skomplikowane, więc wracając do wątku to myślenie geopolityczne one jednak mocno dziewiętnastowieczne w takim sensie rzeczywiście mamy są tylko interes państwa bardzo jasno zdefiniowane, że np. już jak powstaje jakiś organizm tak jak Unia, w którym kraje oczywiście to nie zawsze tak się dzieje pewną część tak niewiele jednak wielu sytuacja kraju przekraczają własne interesy czy w i miast np. Solidarności robią coś co pozornie nie jest zgodne z takim bezpośrednim interesem to już, jakby nie mieści w tym to kto tego kogo nie ma obrażeń natomiast ja bym realistycznej perspektywy uderzył jeszcze inaczej, a mianowicie problem jest w tym, że go politycy widzą jedno interesy nas niemieckie interesy tam francuskie interesy rosyjskie, a nie widzą, że te interesy są tworzone przez określone elity określone grupy w tych elitarnych i grupę ponad państwowe pewno często oraz, ale też samym państwie jest kilka no na litość boską, jeżeli mówimy o polityce polskiej to czy naprawdę będzie mówili o polityce Polski przy sami wiemy, że inne interesy ma MSZ innym MON one są potłuczone ze sobą mam jeszcze lobbystów mamy takich smaki uwagi przyszłego stała masa i wszystko jest tu wszystkie tak pomieszane że, że trudno mówić, jaki 1 konkretnej polskiej polityce zagranicznej, tak więc, a nagle AG politycy mówią, że niemiecka polityka zagraniczna francuska i t d. przy tam jest cała masa różnych różnych czynników, które wtedy ja jako szef rosyjskiej perspektywy znamię najprostsze no mówienie o jakiś rosyjskich interesach narodowych no to jest interesy ekipy Putina, która zasadniczo musi się utrzymać władzy co z tego korzystać i to jest najistotniejsze Jona oczywiście bardzo silnie graty imperializmem rosyjskim natomiast podstawowym wyznacznikiem jest to, że się utrzymać władzę, dlatego że państwa takich jak jak Rosja utrata władzy równa się utracie majątku albo życia nie można tak łatwo stracić władzy w tym momencie trudno mówić o o jakieś takie o tym, wspaniałym dziewiętnastowiecznej koncepcji wcześniejsze już jak racja stanu tak w dzisiejszych czasach racja stanu jest jest pojęciem tak mocno abstrakcyjnym, że trudno w to w to jakby trudno to w ogóle zdefiniować tak, ponieważ tak na dobrą sprawę mam po prostu interesy określonych elit i te elity są rzadko kiedy jednością taką nosi po prostu zmieniają mi tyle więc, więc tu jest ten podstawowy problem z myśleniem geopolitycznym, że ona nie zauważa polityki wewnętrznej to co się nazywa Sukiennic narodowych czarną skrzynką albo puszką Pandory należy tego chaosu, który na razie wewnątrz państw ona patrzy tak z góry to z góry nakłania zaglądania tutaj w skrajnym przykładzie geo polityków takich internetowych notowanych poseł po pokazie poprosił, by pokazać państwo i zobaczyć na mapie i na pewno już już wiemy, więc jakie, jaką politykę musi prowadzić dawno tymczasem nie jak podaje przykład Nepalu tak Nepal geografia wskazywała, że pan musi być śmieci na związki z Indiami bardzo słabe z Chinami, bo to Himalaje oddzielającym Napoli Super Rosiński nie lubi Indii no więc, więc to ostatni działa to jest audycja świadczy chwieje naszym gościem jest dr Michał lubi nas Uniwersytetu Jagiellońskiego rozmawiamy o polityce i krytyce właśnie jego polityki, którą dr Lubina przeprowadził słowem czynem naczep napisało w mojej strony tak napisał wygłosił kilkakrotnie co wywołało ogromne dyskusje zwłaszcza, zwłaszcza na prawicy właśnie ten system moje, żeby zakończyć ten blok geopolityce ten ma jeszcze jedno pytanie, dlaczego go polityka jest tak po możemy tak popularna akurat na prawicy, a to ja bym odwołał się do innego tekstu Łukasza Wójcika w krytyce politycznej to z lewicowej perspektywy opisywał kolej czemu jest tak popularna na prawicę no ją otoczyć jesteś taki ekonomicznej perspektywy krytykował tak natomiast natomiast podstawowy podstawowe założenie takie, że to jest odwołanie się do dziewiętnastego wieku, kiedy smutni panowie tam frakach pijący Gujski nic, paląc cygara przesuwali piątki na tej szachownicy i i no i to jest taki właśnie ułożenie świata wszyscy wiemy, gdzie ten jest silnie wygrywają tak czy po prostu, że konserwatysta, który chce w chaosie robić jakiś porządek badano być może ma większą skłonność do takich tłumaczących wszystko teorii AAA, jakby chęć robienia porządków dzisiejszym świecie już ułożenia sobie Turowskiego jest ogromna ja też mam ogromną potrzebę, żeby cokolwiek zrozumieć, bo naprawdę jest czystego tak jak pan mówi tego końca historii, gdzie wszystko wydawało się już poukładane wszystkie kraje miały się sierotami przez Jerzego rota liberalnej demokracji no oczywiście są kłopoty nie wszyscy chcą iść tam równo w tym marszu, ale generalnie świat w tym kierunku zmierza nagle znaleźliśmy się kompletnym rozgardiaszu i rozumiem, że ten chęć robienia porządku może konserwatyści być taka nowym taką potrzebą uzupełnienia do odparcia prawda tylko, że sięga po narzędzia, bo są narzędzia stare akta są tępe narzędzia z początku innych nie ma na razie to znaczy ja na obronę go polityków powiedział, że to, że być może to nieudana próba, ale że jednak coś oni starają się no i wytłumaczyć prawda, ale inne są tylko nie są znane na tym polega problem, jeżeli spojrzymy na na całą długą tradycję realizmu politycznego od żądzy przez Machiavellego pomogę stała to tam naprawdę są genialne rzeczy, ale te genialne rzeczy są pozbawione wad geopolityki geopolityki taką wulgarną wersją zorganizowaną wersję realizmu politycznego tak dobrą sprawę ten poczucie sensu, jeżeli ktoś chce na to patrzeć właśnie konserwatywnej perspektywy to naprawdę zachęcam właśnie do do klasyków Machiavellego np. znakomity pisarz jest, tak więc czy domu generała on bardzo się też ten element moralny w polityce podkreśla no ale jeżeli policja też przeczytać zorientowała to było 6 punktów realizmu politycznego czy jego skrót dla Skry skrót Amerykanów, żeby zrozumieli odchodzi jego 3033100 stronicowej książce tak, bo to jest w internecie jak się reguluje to to jest no i tyle tak natomiast nic nic nic głębiej, więc to wariat, ale muszę zaprotestować, bo jednak wśród polityków, których wspominaliśmy, których znane są też ludzie, którzy przeczytali naprawdę tysiące książek i którzy na pewno tę teorię znają dużo dużo głębiej mówię w tej chwili internetowych jak pan wyraził też trafne określenie internetowego politykę, bo oczywiście tacy istnieją nawet pewne jest większość, ale mówi o osobach na wschód, który ja zapraszałem no czy prezes Góralczyk, z którym robiąc wywiad, którzy są ludźmi jednak bardzo dobrze zorientowany no i jakiegoś powodu ich również ta teoria uwodzi tak to to jest bardzo dobre pytanie do nich jak z prof. Góralczyka niezwykle cenię uważam go ze swojego chińskiego mistrza tak, bo birmańskiego więc, więc ten ich ubolewam nad tym jego ukąszenie wszystkiego politykę co zrobić no możemy się pięknie nie zgadzać natomiast natomiast pytanie na ile to jest na świat jest dobrze uważam, że to jest jednak, że te, że to wywalić do klasyków w tej myśli geopolitycznej dość mocno powierzchowne, dlatego że rzeczywiście, jakby tak polityka z tą prostotą ma pytam, bo to istota, bo to jest wizja tak to porywa też wizja mapę mamy tu ułożenie świata wszystko jest jasna to jest jakieś jakiś porywająca i w i do tej wizji są do edukowania ci np. klasycy realizm, który tutaj wspominałem, a ponieważ odwrotnie tak to powinno się tych klasyków czytać, a później dopiero ewentualnie tych tylko polityków i wtedy jak sztab i jednych drugich to widać słabość tej tej na tej tej sytuacji nabyty tego polityka zwraca się do przerwy czeka jego znakomita książka ostatnio w Chinach tak wielki renesans to doskonałe doskonała książka wzrostu i bardzo dobrze widać w niej jedno z takiego polityka to jest taki element dekoracyjny tam służy właśnie, żeby wzbudzić zainteresowanie żeby, żeby podjąć natomiast esencją tej książki jest doskonała znajomość Chin i chińskiego podejścia do świata tak tego polityka z takim ozdobnikiem, który ma właśnie ma uwagę przykuć natomiast to nie jest to nie jest rdzeń tak rdzeniem jest jest to co jest wewnętrzny chińskie i na tym polega na tym polega wartość tej książki dobrze kończymy go z geopolityką, a chciałem pana zapytać jako osoby ukończoną i taktem jak rozumiem też zaszczepiono na te pokusy, na których pan mówił nie wiem może znowu kiedyś wice jest 2 może jak pan widzi problem główny problem dzisiejszego skomplikowanego świata rozumiem jak panu zadam pytanie czy będzie wojna Ameryki z Chinami to pan zgodnie z tym, że nie wie, bo właśnie nie da się na to pytanie odpowiedź, ale może mógłby pan opisać nam dzisiejszy świat jego główne problemy z takiej właśnie perspektywy bardziej finansowany niż to co mówią politycy i świat jest chaosem jest chaosem, dlatego że ale czy jest także szczególnie teraz chaosem czy po prostu jest to tak za hałas no tak, żeby zabrzmiało to i stycznia danego natomiast natomiast świat jest osoba nieletnia trzeba oczywiście mamy okres większa porządku mniejszego to co mamy obecnie jest jest większa, dlatego że rzecz, że widać, że się kończy pewien porządek ten porządek po zimnowojennej w tym porządku poza zimno wojennym my mieliśmy dominację Stanów zjednoczonych narzucony przez nich przez nich jakby system bezpieczeństwa i poglądy, ale mamy jak mam dużo bardziej teraz to się wszystko chwieje ten ten ten porządek z niego się wykluwa coś nowego teraz co nowego to nie wiemy nie mamy dobrych słów nie mamy dobrych terminów, żeby opisać co się wykluwa, dlatego że używamy terminów starych na to co jest nowe to jest typowe tak, by ktoś zawsze historia tak było natomiast mamy sytuację, w której które już wam takie określenia winno nowa zimna wojna druga zimna wojna rywalizacja mocarstw tak i t d. i on nie nie adekwatne są nimi opisują nam dobrze świata, dlatego że mamy z 1 strony świat z listą bezprecedensowego bezprecedensowej współpracy zintegrowany zglobalizowanym, który mamy mnóstwo rzeczy powiązanych ze sobą, a z drugiej strony mamy ten świat, w którym do do, który mamy Zmierzch Europy tak Europa wraca do sytuacji sprzed wielkich odkryć geograficznych kiedy, kiedy w zasadzie była była dodatkiem do Eurazji nie miała większego większego znaczenia więc, więc nie do końca z tym zgadza, że to taki jak tak, ale to nie jest to jest za konflikty w gminach pod kradli, tak więc to, więc to jest to jest 1 rzecz druga rzecz jest taka, że głównym miejscu na świecie jest jest Azja Pacyfik czy szerzej Pacyfik tak czy to co jest pomiędzy Azją, a Ameryką i ta przestrzeń polityczna i tam mamy mamy inny, ale mamy również Indie to jest taki kraj mocno niedoceniany, jeżeli chodzi oświaty to są rosnące mocarstwa mamy pani takie państwo w Japonii, który przeciekał tak w tym sensie że, że anty chińskie proamerykański jednocześnie dalej bardzo ambitne uczy się słabszy niż kiedyś ale, ale jednak mamy mamy takie państwa Brazylia czy 3 czy Argentyna mniejszym stopniu, ale też jednak liczące się, więc dużo mamy takich aktorów, którzy państwowych, którzy wkraczają z ambicjami no i no i ten system w jakim stopniu podminowuje ją jednak trzyma Amerykanów, którzy muszą jakoś na to reagować sami nie do końca wiedzą, bo godzi się przyzwyczaili do tego że, że dominują to wszystko powoduje 1 i powoduje chaos niepewność zmiany, by wszyscy wiedzą, że to się zmieni nikt nie wie 1 stronę i to i nie ma punktów oparcia stały, tak więc taką dramatyczną próbą parcia n p . ta koncepcja że, że prawo międzynarodowe tak powinno decydować, ale prawo międzynarodowe dzisiejszy jest prawem amerykańskim więc, więc wiele państ w się na nie zgadza no ale ja bym mógł wymienić 1 taką najważniejszą cechę z naszej perspektywy to torze może świat wraca do sytuacji sprzed odkryć geograficznych do tego, że czas jest centrum świata i tu Otóż tu jest przyszłość to się rozgrywają najważniejsze interesy i najpierw musimy się w tym jakoś odnaleźć tak musimy zrozumieć przede wszystkim tam jest, że to miejsce to centrum i no i dostosować się i teraz chce nas jak to zrobimy tego będzie to jest jedno z 3 najważniejszych rzeczy, które determinują, jakby przyszłość Polski w najbliższym wieku, ale to znaczy, że powinniśmy z totalitarnym z tą elitarnym i Chinami się układać my musimy się z totalitarnymi nami układa się może autorytarnym tak, żeby nie było tak, żeby być ścisłym, ale na pewno paskudnymi poza tym prawie tak to nie ma w ogóle wątpliwości my musimy się z Chinami układać do tego, że są drugim mocarst w świata natomiast, a Azja nie zaś Chiny tak oczywiście Chiny są najważniejszym państwem Azji, ale w Azji mamy mamy dużo innych ważnych państw wspomniane Indie Indonezja Wietnam Japonia Korea Południowa tak to są wszystko bardzo Birma przeciekały kraj tak Tajlandia także to są wszystko bardzo ciekawy kraj nie wspominając o bliskim Wschodzie Niemiec to wszystko są kraje które, którym jak Azja nie oznacza, że musimy się tylko z Chinami układać, które rzeczywiście są kłopotliwe politycznie aksjologicznie tak czy gospodarcze, bo ma obowiązki nami polega, więc wszystkim na tym że, że nasz model nasz model gospodarczy z Chinami neokolonialnej na rzecz Chin to znaczy my sprzedajemy Miedź, a w zamian dostajemy nowoczesną technologię tak my jesteśmy jak Kolonia 19 wieku, tak więc na nad na tym polega natomiast są też inne Państwowa nie zapominajmy o tym i nie warto je znać je badać się nimi zajmować, ale nie od strony mapy mapa oczyści z 1 z wielu wielu elementów tak z głównych polityków w kraju miał takie hasło geografia ma znaczenie no tak ma szersze znaczenie zgadzam się oczywiście tak to jest poziom banału to jest tak jak ma to mówił, że nie należy nigdy dawać siebie kiedyś nie wie tak zgadzam się tak wspaniały nie ma to jak banał natomiast na to są też inne czynniki warto te państwa poznawać uczyć się o nich badacze bo, bo tam jest przyszłość taki i nie na tym właśnie takim powierzchownym poziomie geopolitycznym tylko głębiej przez przez kulturę tych państw nie dożyję ale, ale na końcu jednak gdzieś zawsze w takich rozważaniach o sile Azji Pacyfiku pojawiają się Chiny i pytanie czy no jaz zafascynowanie obserwuje skuteczności modelu chińskiego przerażenie właśnie może fascynacja która, która łączy przerażenie w moim przypadku to znaczy i zastanawiam się czy nie jest taki może pan jakoś się do tego odniesie, że jednak ten model chińskim, który Chińczycy twierdzą, że nie chcą go eksportować, że on ma jednak tak obecnie wygląda, że ma tak dużą skuteczność, czyli połączenie autorytaryzmu neoliberalizmem czy czy po prostu modelem rynkowym po prostu ten ten skoro tam się przenosi ciężkość świata siła się dobrze, że to będzie to najważniejszy region świata no to po prostu ten model również będzie promieniował na inne kraje Okaj rzeczywiście Chińczycy mówią, że nasz model mogę tak chińskich ściganie skopiować to się zgadzam to jest ja bym się zwrócił jednak sprawą Otóż to jest bardziej model azjatycki, który się bierze jeszcze sprzed czasów kolonialnych, w którym władza kontrolowała politykę gospodarczą to widzimy wielu państwo przed kolonialnych tak właśnie było to znaczy, jakby nie było wolnego handlu, bo się Bano kupców tak czy były wyjątki tak n p . Tajlandii, ale tam też de facto kontrolowany natomiast zasadnicze było także to władza kontrolowała gospodarka teraz dzięki temu kontrował również społeczeństwo i teraz perspektywy azjatyckiej to co nastąpiło później, czyli zachodnie wtargnięcie do Azji przez kolonializm jego też elementami pozytywnej zasadniczo negatywnymi, ale też pozytywnymi nawet z tymi wolnościami wszystkimi no to jednak była pewna anomalia i teraz wracamy do sytuacji sprzed tej anomalii, więc nie powiedziałbym, że to jest model, jakby chińskiemu, chociaż też powrót do stanu, który był zawsze Azja poprzemy długi czas w Azji, dlatego że że na ocenę wolności to na tym kontynencie nigdy jakoś szczególnie dużo nie było, tak więc więc to co, o czym pan mówi, że to jest model chińskiemu, chociaż to jest raczej efekt tego, że Europa czy szerzej zachód słabnie i wzmacnia jego atrakcyjność szczególnie Europy, ale staną też no to powoduje, że może, że po prostu takie państwo państwo brytyjskie oraz wracają do tego co jest ich archiwalne uważa, że przez to, że świat Zachodu osłabnie przestaje być atrakcyjny również jego idee przestają być tak nośne czy to się skończy tym, że no przyjmiemy bardziej idę np. chińskie bardziej autorytarne tak trzeba bardziej chińskie tak tak myślę, że tak myślę, że zmierzamy w stronę większych większy autorytaryzm takie nie mówię mówię to jako człowiek, który mieszka w autorytaryzm w Rosji czy Chinach jako żywo, z czym naprawdę nie tęsknię, tak więc więc mówię to z dużym smutkiem tak natomiast natomiast tak myślę, że zmierzamy w stronę coraz większej automatyzacji życia politycznego no i no i znowu z tej perspektywy, jakbyśmy spojrzeli szerzej no to to jest pewien powrót aktorzy ostatnie 2 wieki tak to są jakimś tutaj wspaniałym wyjątkiem wolności natomiast natomiast no, jakby większość historii świata to jednak auto kraty za, ale czy to auto motywacja to znaczy to jest np. model węgierski to o to chodzi, że myślę, że tak młody węgierski rzeczywiście chce na naszej jak w naszej części świata jest jest jest dużo bardziej prawdopodobny niż model chiński tak natomiast znowu no to jest wspomniał pan wcześniej przez gracie tak też od Węgier przecież to to to prezes Kulczyk mówił, że w Polsce jest kilka Budapesztu, tak więc to nie będzie takie łatwe, żeby ten model całkowicie Dunaj zdarzyć, tak więc nas, więc 3 są wyjątki natomiast ogólnie czujemy się także zmierzamy w tym tą stronę natomiast są państwa, by społeczeństwo chińskie, jeżeli możemy tak generalizować Niczyje zbyt komfortowo tak generalizując, ale władze chińskie czy tak, ale często chińskiej nie było społeczeństwa jakoś wolnościową lub innym tak tam wolność nie była jak już przez patrząc przez przez wieki, jakim się niedocenionym ja to wszystko rozumiem tylko już, więc jak bardziej tak w Birmie bardziej, tak więc to w Indonezji bardziej, tak więc to są to jednak jest także Azja nie jest jeśli jest bardzo różnorodna, więc nie możemy tak mówić, że tylko ten model chiński zawłaszcza wszystko na 3 czy pan może powiedzieć, dlaczego właśnie ten zachód tak słabnie to znaczy co co jest główną siłą powodującą że, że przegrywamy myślę, że to, że na czy zachód w ogóle to, że zachód dominował to się wiązało z 2 czynnikami po pierwsze, rewolucją przemysłową, a po drugie, kolonializmem dzięki temu, że noże pewną rewolucja przemysłowa była pewnym technologiczną rewolucję tak zmieniliśmy środki produkcji dzięki temu zachód się wyprawą do przodu, a kolonializm z kolei sprawia, że podbił cały niemal cały świat i narzucił mu swoją wolę i z punktu widzenia historii dłuższej to jest wyjątek tak jakby Chińczycy już, że podzieli anomalia, ponieważ przez większość historii świata to największa Azja wytwarza większą część PKB jeszcze powiedzieć naszego wieku wytwarzała niecałe 50 % PKB globalnego i i tu to były najważniejsze ośrodki Państwowej teraz po tym, jak nastąpiła kolonizacja jak to państwo wreszcie jakoś się płynami, która Noto wróciło do stanu sprzed kolonializm, a mianowicie do tego, że to państwo wytwarzają najwięcej dóbr i w tych państwach jest najwięcej ludzi, a więc jest też najwięcej klasy średniej teraz w Indiach Chinach nowie we, więc w efekcie w naturalny może nie naturalne ale jakby przewidywalny sposób te państwa rosną stają się coraz silniejsze na zachód się się zwija, bo już, bo już utracił tom te przewagi strukturalne tak, bo już już teraz mamy mamy technologie nowoczesne technologie w tych nowoczesnych technologiach to Chiny zaczynają rzucać wyzwanie one są one są główne, aby możliwe, ale jedno z głównych taki i no to jest jakby więc, więc jest krzyżówka sfer gospodarczych idei, bo albo ideach też no zachód no, jaka jest jakaś taka idea, którą zachód w ciągu ostatnich 30 lat był w stanie skutecznie na świecie sprzedać no nie wiem cała kultura popularna jest jednak Zachodu no oka kultura również, ale na zgadza się natomiast to jednak poziom na kurkowej tak to jednak jest jest wyraźne i są granice ostatni wyznawał n p . są bardzo mocno chińskie, a co w Chinach jako zupełnie nie zostało kupione na 2 wojny pierwotnie były mocno japońskie aktorskie czy daje tak, ale to wszystko ze natomiast potem ostatni film tak tam z tym z ostatniej ostatni odcinek jest jednak mocno tam jest dużo dużo elementów buddyzmu chińskiego no i co nic nam nie zostały nie sprzedał się, więc są są ograniczenia natomiast jeszcze jeśli chodzi o firmy to boli co równie dobrze nam więc, więc to nie jest tak do tak do końca tak na ten, choć jakąś ideę, która zasadniczy sposób zmienia zmienia porządek polityczny tak, bo ostatnio taką ideę, bo chyba demokracji praw człowieka one nie są popularne w Azji teraz przynajmniej nie brzmi to optymistycznie na koniec, ale rozwiąże pan też nie jest pesymistą to znaczy czy gdybym panu zadać pytanie o przyszłość Polski oczywiście nie chciał usłyszeć, że nie wiadomo, bo nie jestem go krytykiem, ale taką, jaką się pan intuicję to czy przed nami świetlana przyszłość raczej czarne chmury na horyzoncie same kłopoty na chmury są bez wątpienia natomiast chyba nie są jednak czarne, tak więc znając stan no powiedzmy tak pokolenie moich dziadków było wychodziło z czasów wojny tak pokolenie moich rodziców było uwięzione w PRL -u, a moje pokolenie czy też jeszcze młodszy teraz w wcale nie najgorzej się tak mamy mamy się lepiej niż niż nasi rodzice nie wiem czy pokojem naszych dzieci będzie miało od nas lepiej, ale myślę, że będzie miał lepiej niż pokolenie naszych rodziców naszych dziadków więc, więc w ten sposób jakieś napisałem taki artykuł na kim oni mi się wzorować jako Polska do Polski przeglądu dyplomatycznego na czym powinniśmy się wzorować Polska najbliższych 100 latach Otóż uważam i pewnie spodoba się panu ta odpowiedź tak ponieważ, ponieważ jest pan zło z zgłosił Zachem zastrzeżenia do chińskiego modelu olejowe, żebyśmy się wzorować na Singapurze i to bynajmniej nie z powodu tego zamordyzmu, którym się też nie podoba, ale z powodu po pierwsze, szacunku do wykształcenia i po drugie do inwestowania dzieci tak to są to są 2 rzeczy, które powodu i kompetencji kadr tak to są bardzo rzeczy bardzo bardzo rzeczywistość mają państwo zarządza bardzo nie dochodzili do do bogactwa, zarządzając mocno gospodarką, więc pytanie czy ten jakby w tym modelu chińskim czy Kinga polskim to co jest także da się zrobić model, w którym jest mocno zarządzanie gospodarką, ale bez zamordyzmu czy to się jednak po prostu tak mądrze, żeby była jasność model singapurskiej różni się od chińskiego 1 ważną rzeczą państwem prawa tak jakby w Singapurze przestrzegają prawa przechodzić CHF w Singapurze na czerwonym świetle to po ulicy patrzy na mnie na wariata, a więc to jest to jest to jest ten charakterystyczny element, który niesamowicie ważny, tak więc więc ja uważam, że w Polsce nie musimy się bać wolności, dlatego że w naszej kulturze w naszym charakterze Narodowym, jeżeli istnieje tak, bo znowu jestem ale, ale załóżmy publicystyczne, że istnieją uważa, że to jest na tyle dużo elementów wolnościowych, że ten element nie musimy się obawiać natomiast powinniśmy bardzo wyraźnie popracować nad elementem propaństwowy nad elementem właśnie inwestycji w służbę publiczną w edukację tak i ciemne i tutaj moglibyśmy się bardzo dobrze wzorować na nas Singapurze, a spokojnie taki z takiego zamordyzmu się w tym kraju nie da narzucić więc, więc tu bym się nieba także nie powiedział, że jestem optymistą, ale jakimś strasznym pesymistą też nie jest tak trzeba trzeba być przygotowanym, ale nie nie wpadać związanego z tak na koniec może, bo rozumie, że musi załączyć prawda no to jest takie jest taki cytat Oscara Wajda, że ludzkość nikt nie wiedział, dokąd zmierza dlatego znalazła swoją drogę bardzo dziękuję dr znika również nas Instytut bliskiego i dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego autor książek niedźwiedź w cieniu smoka pani Birmy autor artykułu przeciw geopolityce, którym dzisiaj rozmawialiśmy audycję świat się chwieje przygotowali Anna Piekutowska i Grzegorz Sroczyński, a ja zapraszam na informację Radia TOK FM, a po nim po nich goście Passenta Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIAT SIĘ CHWIEJE

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Teraz 30% zniżki na Dostęp Premium! Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW", aby słuchać podcastów TOK FM na komputerze i w aplikacji mobilnej już dziś.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!