REKLAMA

Czy słusznie kochamy Amerykę? Historia trudnych związków polsko-amerykańskich

Historie Polski
Data emisji:
2019-06-23 19:00
Audycja:
Historie Polski
Prowadzący:
Czas trwania:
44:41 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki dzień dobry to są historie polskich, których postanowiłem dzisiaj odpowiedzieć na pytanie czy, dlaczego czy słusznie Polacy kochają Amerykę i kiedy przygotowywałem się do tej audycji przypomniałem sobie jak to kilka lat temu czytając książkę piękni dwudziestoletni Marka Hłaski opisy opisują sytuację jak to w czasie wojny koreańskiej Polacy przechodzą koło ambasady amerykańskiej zdejmują czapki, by oddać honor Gwiaździstej fladze i całych właśnie Rozwiń » ten rozdział poświęca tej fascynacji mówiono mówił, że zapisywali się Polacy do oddziału, który miał jechać na wojnę w Korei tylko o to, żeby przejść na drugą stronę albo, że on jako kierowca Marek Hłasko był kierowcą ciężarówki marzył o tym, żeby jeździć Jamesem, czyli ciężarówką dzieje misji, a najlepiej, żeby mieć kurtka amerykańskiego żołnierza i okularki tzw. macarthur kiczu cienki no właśnie czy czy słusznie kochamy Amerykę właściwie tak chciałbym tak taki postawić pytanie dzisiejszej audycji, ale któż na to pytanie może lepiej odpowiedzieć oczywiście najlepiej to o podpowiadanie pan prof. Longin Pastusiak polityk amerykanista wykładowca ciągle Akademii finansów biznesu Vistula w Warszawie dzień dobry dzień dobry pan dzień dobry państwu trochę też nie ukrywam, że to związane z ostatnią wizytą na szczycie polskiego prezydenta pana Andrzeja Dudy w stanach Zjednoczonych, gdzie o tej przyjaźni polsko amerykańskiej no strasznie złożoną zasłużyliśmy, a właśnie Ameryka zasłużyła tak bardzo kocham no rzeczywiście w historii stosunków polsko-amerykańskich nigdy nie było konfliktu zbrojnego no była zimna wojna albo była zimna wojna nawet w okresie zimnej wojny Polska była tym kraju bloku Radzieckiego, który miał najlepsze stosunki ze Stanami Zjednoczonymi w porównaniu z innymi krajami bloku Radzieckiego w porównaniu ze związkiem Radzieckim rzeczywiście pan ma rację, że w Polsce jest zjawisko, które określam się pisze vice zjawiskiem mitologii amerykańskiej, które jest połączenie fascynaci Stanami Zjednoczonymi no również pewnymi, że tak powiem brakami realnej wiedzy o o Stanach Zjednoczonych poza tym jest takie znane powiedzenie po dość powszechnie przyjęte, że nie osiągnę to kraj, który szuka przyjaciół daleko, a wrogów blisko i Polska jest w takiej sytuacji, bo rzeczywiście ma przyjazny i dobre stosunki ze Stanami Zjednoczonymi no i niezbyt dobre stosunki już nie wypowiem, w którym sąsiadów, ale wiadomo, w którym kraju sąsiadującym z polską także to zjawisko rzeczywiście miłości do Stanów zjednoczonych fascynacji Stanami Zjednoczonymi jest głęboko zakorzenione no oczywiście bierze się z wielu wielu wielu czynników z faktu, że nigdy nie było bezpośredniego konfliktu między naszymi krajami w obecności licznej znaczącej Polonii amerykańskiej również z programów pomocy Stanów zjednoczonych dla Polski w okresie, gdy Polska takiej pomocy potrzebowała no oczywiście faktu, że jesteśmy sojusznikami dziś okresie płacić zimno wojennym Polska stany Zjednoczone są krajem sojuszniczym to wszystko razem wziąwszy plus obecnie jak wspomniałem Polonii Adam składa się na to zainteresowanie tym krajem i NATO sympatyczny stosunek do Stanów zjednoczonych dlatego ja bym powiedział, że tak jak się mówiło n p . w kontekście chociażby Napoleona czy Francji Napoleona, że myśmy strasznie dużo od siebie dawali, a niekoniecznie, bo potem ta wdzięczność była tej miary na przynajmniej, na którą wydaje się zasługiwali my jak sięgniemy chociażby do początków i wojny o niepodległość Stanów zjednoczonych NATO oczywiście większość ludzi wymieni od razu nazwisko Kościuszki czy puławskiego, ale to to oni przelewali mówiąc w skrócie dosłownie kre w za wolność Stanów zjednoczonych i coś z tego mieliśmy w rzeczywiście ma pan słusznie nawiązał do tych wcześniej kontaktów w Polskiej ze Stanami Zjednoczonymi, chociaż wcześniej szczęście były zdaniem stany Zjednoczone odzyskały niepodległość oddali się, że mówią, że Jan z Kolna odkryłam grałem tak daleko, gdyż kraj w no ale tak, że rzeczywiście legenda, ale jeżeli już fakty mamy to jest to jest początek siedemnastego wieku, kiedy pierwsi Polacy pojawili się w północnej Ameryce, ale rzeczywiście słusznie nawiązał pan do wojny niepodległość wspomniał pan Kościuszkę Pułaskiego, ale trzeba pamiętać o tym, że w samej wojnie niepodległość udział wzięło 123 Polaków Jan poświęciłem książkę zresztą udziałowi Polaków wojnie niepodległość udało się zidentyfikować 123 nazwiska polskie uczestników amerykańskiej wojny o niepodległość, czyli rewolucji amerykańskiej innymi słowy Amerykanie to pamiętają nazwiska Kościuszki Pułaskiego są bardzo znane z tym, że musi od razu powiedzieć, że bardziej znany jest nazwisko Pułaskiego niż Kościuszki, bo łatwiej wymówić chce może, dlatego że raczej się wymawia pularda i w niż złamać sobie język z nazwiskiem Tadeusza Kościuszki, ale Kościuszko miał barwne n p . dobre stosunki z Tomaszem Jeffersonem późniejszym prezydentem Stanów zjednoczonych zresztą Kościuszko zaś wkład i udział w amerykańskiej wojnie niepodległość uzyskał od Kongresu ogromne na działy ziemi i wykonawcą swojego testamentu, kiedy opuszcza stany Zjednoczone uczynił swojego przyjaciela Tomasza Jeffersona późniejszego prezydenta Stanów zjednoczonych no tylko 2 strony znowu powiem tak i co z tego za chwilę Polska po trzecim rozbiorze znika mapy Amerykanie z odsieczą ruszyli na tak no ale trzeba powiedzieć, że w okresie, kiedy Polska zniknęła z politycznej mapy Europy była obiektem rozbioru 33 mocarst w jednak społeczeństwo amerykańskie sympatyzował z powstańcami polskimi powstańcy polscy po upadku np. powstanie listopadowego udali się do Stanów zjednoczonych wyjechali byli bardzo mile przywitani prawda i zachęcenie do osiedlania się w stanach Zjednoczonych również w czasie powstania styczniowego, chociaż była w sprzeciwić się sytuacja wtedy prezydentem Stanów zjednoczonych był Abraham Lincoln znakomity prezydent Stanów zjednoczonych często klasyfikowany jako największy w historii Stanów zjednoczonych prezydent, ale prezydent linką odnosiły się powściągliwie do powstania styczniowego 1800 sześćdziesiąty trzeci rok tylko, dlatego że Rosja wówczas był jedynym krajem europejskim, który sympatyzował z Lincolnem w jego wojnie z niewolniczym południem i nie chcą antagonizować swojego sojusznika milczą na temat powstania powstania styczniowego natomiast społeczeństwo amerykańskie organizowało różne przedsięwzięcia spotkania happeningi takie, solidaryzując się z powstaniem styczniowym także Amerykanie zachowywali się bardzo przyzwoicie w przeciwieństwie do prezydent szkolne, jeżeli chodzi o powstaniu styczniowym to wszystko trzymały ładnych parę lat do przodu nowo można powiedzieć, że pewnego rodzaju gestem, który miał jednak znaczenie dla układania świata po pierwszej wojnie światowej no są słynne 14 punktów prezydenta Woodrowa Wilsona i pkt 13 akurat trzynasty, ale nie jest szczęśliwy nie, ale szczęśliwy, w którym brzmiało powinno być utworzone niepodległe państwo polskie, które powinno objąć ziemie zamieszkałe przez ludność bezspornie polską mieć zapewniony wolny bezpieczny dostęp do morza jego niezawisłość polityczna gospodarcza oraz całość terytorialna winna być zagwarantowana układem międzynarodowy dzisiaj optymista powie świetnie bardzo ważny punkt w jak już wspomniałem miał znaczenie przy tych wszystkich rozmowach politycznych w Wersalu i t d . no ale my po pesymista czy sceptyk powie no dobra, ale znowu mówił powinno być utworzone powinno objąć ziemie zamieszkałe, a n p . w przypadku Belgii Belgii było musi prawda ran tak, czyli teren ten zapis odnośnie Polski był dosyć miękki można powiedzieć, ale w praktyce Wilson rzeczywiście był rzecznikiem niepodległości państwa polskiego miał zresztą bardzo bliskie kontakty z Ignacym Paderewskim i Romanem Dmowskim Paderewski dawał koncerty dla Wilsona w białym domu jako ciekawostkę przypomnę, że w 1916 roku, kiedy Wilson wielu się o drugą swoją kadencję prezydencką jedyną osobą, którą zaprosił do białego domu w oczekiwaniu na wyniki wyborów, które nadsyłane stopniowo zachodnich środkowych Stanów zjednoczonych był właśnie Ignacy Paderewski, który koncertował, a między 1 z duetem drugim informował Wilsona o sprawie polskiej i potrzeby, bo od mieszkania przez Polskę niepodległości i muszę powiedzieć zasługa Wilsona w tej sprawie jest niezaprzeczalna i chcę powiedzieć, że jedyne obce zagraniczne odznaczenie cywilne sąd przyjął był Order Order Orła białego, który rząd Polski nadał prezydentowi Wilsonowi jako wyraz uznania dla jego wkładu niepodległość Polski no właśnie warszawiacy uhonorowali go placami tak było takie zabawne, bo właśnie starzy Warsza starsi warszawiacy zawsze mówili plac Wilsona w, a ich nawet w czasach, kiedy się nazywał komuny paryskiej, ale to tylko w tej części, żebyśmy króciutko spuentował -li, ale czy czy ten gest właśnie prezydenta Wilsona dodał, że tak powiem wpisuje się w to, że słusznie kochamy Amerykę od wiodących elementów, których Polska może powinna wyrażać wdzięczności prezydenta w Wilanowie, a więc tym samym Stanom Zjednoczonym za wkład w odzyskanie przez Polskę niepodległości wprawdzie jego stanowisko wobec innych krajów europejskich było bardziej życzliwe niż wobec Polski, ale trzeba powiedzieć jednak nie można zakwestionować niewątpliwych zasług prezydenta Wilsona dla odzyskania przez Polskę niepodległości i właśnie za jego prezydentury Polska i stany Zjednoczone po raz pierwszy nawiązał oficjalne stosunki dyplomatyczne było to w roku 1920 dwudziestym pierwszy i toteż niewątpliwie zasługa prezydenta Wilsona Nowaka, ponieważ dzisiaj w naszej audycji jestem trochę marudzą czy sceptykiem powiem, ale był w Europie, ale do nas nie przyjechał no niestety za chwilę informacje w radiu TOK FM, ale po nich oczywiście wracamy do dalszej części naszej audycji może zacząć, aby mówić o obecność Polonii jako czynnika kształtującego tą stosowny do Stanów zjednoczonych to miłość no właśnie ta wiedza ta Maciej Zakrocki witam ponownie to są historie Polski w studiu przypomina pan prof. Longin Pastusiak amerykanista rozmawiamy o czy ja postawiłem dzisiaj w audycji taką tezę czy słusznie kochamy Amerykę no i w końcowej części pierwszej mówiliśmy o prezydencie wrzucanie jego trzynastym pkt 14, które przedstawił, a ten punkt właśnie mówił o tym, że Polska powinna stać niepodległym państwem, że było to ważnym gestem politycznym znaczącym dla właśnie odzyskiwania przez nas niepodległość no ale ale potem znowu to jest okres międzywojenny specjalnie nie ma jakichś wielkich relacji wpływów Ameryki, bo po tej potem zaangażowaniu w pierwszą wojną światową stany znaczone wróciły do tej swojej polityki izolacjonizmu, ale mogłoby, jeżeli pan pozwoli oczywiście, że tutaj tancerze jednak bardzo istotnym wydarzeniem w okresie międzywojennym było podniesienie rangi stosunków dyplomatycznych między polską i Stanami Zjednoczonymi, ponieważ te stosunki dyplomatyczne między naszymi krajami były nawiązane po raz pierwszy w 1921 roku Amerykanie mianowali poszedł nadzwyczajny, ale nie ambasadorem Philipsa na, czyli ten szczebel był niższy w kategorię się bowiem rangi stosunków dyplomatycznych dopiero na początku lat 30 za prezydenta Hoovera stosunki polsko amerykańskie zostały podniesione do rangi stosunków na szczeblu ambasad ambasadorów i wtedy po raz pierwszy Polska mianowała w 1931 roku swojego ambasadora Stanów zjednoczonych Amerykanie z kolei zrewanżowali się nam mianowanie swojego ambasadora w Warszawie, ale czy to były jakieś takie ciepłe relacje, które mogły podtrzymywać tę miłość do Ameryki no, która chociażby właśnie ze względu na prezydenta Wilsona byłaby czymś naturalnym tak przyczynił się do odzyskania przez nas niepodległe no ja bym tutaj powiedział, że tym czynnikiem, który bardzo zbliża po polskiej zainteresowanie Polaków Ameryką była emigracja Polaków do Stanów zjednoczonych innymi słowy Polonia amerykańska dość intensywna emigracja Polska była w czasach, kiedy Polska była krajem jeszcze za grunt pod rozbiorami później, kiedy odzyska niepodległość dziś Polacy emigrowali dość masowo do Stanów zjednoczonych i to oczywiście podtrzymywały zainteresowanie Stanami Zjednoczonymi, ponieważ te środowiska polonijne oznacza więzi rodzinne i również stwarzały nadzieję dla wielu Polaków w poszukiwaniu lepszych warunków życia materialnych warunków życia w stanach Zjednoczonych aniżeli warunki, jakie Polacy mieli w Polsce wówczas walczy to właśnie ta też ten mit Ameryki, które można odnieść sukces, że to on m. in. właśnie powodował, że opinia ocena tego kraju w świadomości Polaków była właśnie tak pozytywna tak tak i w pełni podzielam ten pogląd pańskie panie redaktorze stany Zjednoczone były krajem, który stwarza wielką nadzieję na poprawie warunków życia tych, którzy mi winne emigrowali, zwłaszcza że sytuacja w Polsce część gospodarczym do nie była aż taka obiecująca, jaką Amerykanie oczekiwali, kiedy odnajdą to na terenie Stanów zjednoczonych, jeżeli wyjadą stąd też ta emigracja w okresie międzywojennym również była elementem stałym na potem się pojawia kolejny prezydent i na trudna sytuacja oczywiście, bo mówimy o drugiej wojnie światowej na czele Stanów zjednoczonych stoi Franklin Delano Roosevelt na początku można, by powiedzieć to pierwsze moje pretensje do tego prezydenta no już trochę lawiruje zresztą podobnie jak UE są przy okazji pierwszej wojny, bo z 1 strony jest pod wpływem tych słynnych izolacją listów, którzy nie chcą angażować się w konflikty w Europie no ale z drugiej strony chcą się z większym grzechem dość długo, kiedy już wiadomo, jakim reżim jest reżim Hitlera po prostu robić z nimi interesy trzeba powiedzieć także w chwili napaści Niemiec hitlerowskich na Polskę stany Zjednoczone nie zerwały stosunków dyplomatycznych z polską ambasador Polski, który urzędował w Londynie był również akredytowany przy rządzie Stanów zjednoczonych także druga wojna światowa w niczym nie przerwała stosunków dyplomatycznych między USA i polską natomiast sprawa Polska była oczywiście przedmiotem dyskusji wielkiej trójki na konferencjach zarówno w Teheranie jak w Jałcie jak później w Poczdamie po zakończeniu wojny Europie, a to pan może troszeczkę dalej, bo jeszcze jednak mówi o tym, o tym momencie, w którym już źle się dzieje w Europie właściwie dopiero przystąpienie Stanów zjednoczonych do wojny de facto, a przecież to jest grudzień czterdziestego pierwszego roku i to jest jednak pecha albo, czyli pacyfikację sprawy europejskie to czyni z tego kraju sojusznika czy nie było pretensji w Polsce chociażby też do Stanów zjednoczonych może właśnie tu się dzieje tragedia, a oni tam sobie za oceanem siedzą nic nie robi no bo w chwili napaści rzeczywiście nie mieć Hitlera na Polskę stany Zjednoczone proklamowały neutralność oficjalnie prezydent Roosevelt proklamował neutralność, chociaż krytycznie odnosi się do Hitlera i polityki Niemiec hitlerowskich polityki zagranicznej wewnętrznej no ale stosunki były dyplomatyczne były takie, jakie były były oficjalne prawda natomiast stany Zjednoczone respektowały swoją neutralność wobec czego nie udzielały tłumaczy kraju napadniętym wtedy na Polsce z wyjątkiem wielkiej Brytani, ponieważ wtedy mimo neutralności amerykańskiej Kongres z inicjatywy prezydenta Franklina Delano Roosevelta zainicjował program zwany el len Lis i wtedy Amerykanie, mimo że jeszcze ciągle kraj neutralnie udzielały pomocy Wielkiej Brytanii okręty amerykańskie dostarczały broń dostarczały różne inne potrzebne artykuły w wielkiej Brytanii jako kraju są już niczemu i oczywiście, gdy stany Zjednoczone bardzo dbały o to, żeby utrzymywać bardzo bliskie stosunki z wielką Brytanią kraju, który w stanie wojny z hitlerowskimi Niemcami, ale ciągle, zachowując swoją neutralność no i oczywiście potem jest to wejście do wojny, o którym już wspomniałem no i tu się zaczyna seria właśnie pytanie do pana uzasadnionych pretensji, ponieważ można odnieść wrażenie, że w stanach Zjednoczonych zaczyna panować fascynacja związkiem Radzieckim fascynacja Stalinem do do tego stopnia, że pamiętam oglądałem takie kroniki amerykańskie o przyjeździe do Stanów zjednoczonych różnych artystów radzieckich wszyscy oni oczywiście występowali wtedy wojskowych mundurach pani Eleonora Roosevelt brała udział w tych spotkaniach z tymi artystami no i wielka przyjaźń nie no co tu dużo mówić staranną en tout trudno powiedzieć, że to była przyjaźń to był interes amerykański związek radziecki ponosił największy ciężar walki z hitlerowskim Niemcami w Europie miał najwięcej zaangażowanych wojsk walce z hitleryzmem w Europie i w związku z tym, kiedy stany Zjednoczone począwszy od grudnia czterdziestego pierwszego roku, kiedy po japońskim ataku na Podhalu wypowiedziałby również wojnę Niemcom dokładnie 11 grudnia to się stało, a więc kilka dni po dej po performer wtedy związek radziecki, który był w stanie wojny z Niemcami stał się sojusznikiem nie należy się tedy dziwić, że również zmienił się zmieniła się propaganda amerykańska i stosunek do związku Radzieckiego, który nagle stał się cennym sojusznikiem ponosił największe ciężary wojny na kontynencie europejskim wojny z Niemcami hitlerowskimi stąd też stany Zjednoczone, traktując jako sojusznik udzielały związkowi Radzieckiemu ogromnej pomocy w ramach programu zwanego le Lis pożyczka dzierżawa to znaczy talent Lis i te statki amerykańskie z bronią również dziś innymi produktami potrzebnymi do prowadzenia wojny docierały do do związku Radzieckiego udziela związkowi Radzieckiemu ogromnej pomocy to są już stosunki sojusznicze polityka i różnice polityczne ustrojowe zostały, że powiem odłożone zepchnięte na dalszy na dalszy plan natomiast wprost ten były tylko współpraca sojusznicza przeciwko wspólnemu wrogowi, jakim były, jakim były Niemcy hitlerowskie Churchill, który też nie krył nigdy swojej niechęci do komunizmu mówił w kontekście napaści już Zwiąż Niemiec na na związek radziecki w czerwcu 40 pierwszego roku w tej sytuacji to one z diabłem jest gotów się zjednoczyć tylko o to, żeby walczyć z Hitlerem tylko czy to nie była albo inaczej, jeżeli nawet była konieczna taktyka po to, żeby pokonać wspólnego wroga to, że nie popełnił jednak Roosevelt strategicznego błędu, bo dość powszechnej opinii nawet jeśli dalej będę mówił właśnie, że Polacy kochają Amerykę rozwali zdradził Polskę i podczas tych rokowań wielkiej trójki, o których już pan wspomniał no specjalnie nie nie walczył o tą niepodległą Polskę, a co więcej mówi się, że był pod wielkim urokiem Stalina wiele się też mówi o tej słynnej historii, kiedy to na konferencji w Teheranie tak zamieszkał w Radzieckim poselst w wie i że się mieli tam w ogóle spotykać poza Churchilla na jakieś właśnie tajne ustalenia, które w efekcie były dla Polski tragiczny porwana te sprawy, o których pan mówi on się pojawiły czterdziestym szóstym roku w stanach Zjednoczonych ze strony Republikanów Republikanie, którzy chcieli zdyskredytować Demokratów, a Roosevelt był demokratą, bo oskarżyli nagle róż ta Demokratów autorzy zdradził interesy Stanów zjednoczonych w rozmowach ze stabilnym nie tylko w Jałcie, ale również w Teheranie muszę powiedzieć, że dokumenty muszę powiedzieć jako uczony profesor muszę wierzyć dokumentom nie podzielają tego autorem takiej propagandy byli Republikanie czterdziestym szóstym roku, którzy chcieli zdyskredytować w święta i Demokratów po to, żeby wygrać swoje wybory program polityczny w stanach Zjednoczonych, ale panie prezesie fakty są takie, że Polska znalazła się jak wiele państ w tej części Europy pod stalinowskim butem i Roosevelt nic nie zrobił panie redaktorze jako profesor i uczony ja zapoznałem się w aucie, bo mowa jest, że w Jałcie Roosevelt Churchill zdradzili Polskę i t d . Otóż w Jałcie były 3 odrębne stenogramy rozmów każde z tych 3 delegacji i Rosjanie Anglicy Amerykanie prowadzili swoje zapis rozmów ja poświęciłem kilka lat swojej pracy naukowej w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych, analizując i, porównując stenogramy nad dzieckiem z angielskimi i amerykańskimi i nie ma różnicy większej między tymi 3 stenogramem i nigdzie w żadnym z tych stenogramów nie ma też poglądu, jakoby związek radziecki Stalin oddał pakt Amerykanom jak wielką Polskę, kto wobec tego wprowadził system prowadzi rzeczki w Polsce armia radziecka te w te kraje, które były wyzwolone z niewoli niemieckiej przez armię czerwoną tam wprowadzono leżymy pro program dziecka w Jałcie było odwrotnie muszę panu powiedzieć czym się niczym nie nie mówi przyjęto dokument o wyzwolonej Europie, w którym powiedziano, że z chwilą wyzwolenia krajów europejskich spod okupacji hitlerowskiej przywrócone zostaną wolne wybory i przywrócony zostanie system demokratyczny tego niestety armia czerwona nie wprowadziła to armia czerwona, że dałbym podporządkowała wyzwolone spod nazizmu kraje europejskie dla panów najlepszy przed Austrią, która w połowie została wyzwolona przez armię czerwoną w połowie przez armię amerykańską i armii austro została podzielona na 2 części NATO program dziecko i prozachodnią nazwijmy to czyli, czyli to armia czerwona i spowodowała ten podporządkowanie wyzwolonych przez armię czerwoną krajów związkowi Radzieckiemu lata, chociaż oczywiście to jest rozmowa już na inne na inną okazję, ale Austria przez 10 lat od zakończenia drugiej wojnie światowej przez tę sytuację, w której pan mówi miała przynajmniej jeszcze jakąś szansę walki tzw. statut neutralności co się w efekcie udało i pięćdziesiątym piątym roku Rosjanie się z Austrii wynieśli no ale to rzeczywiście inni i ich już jest inny inny temat, czyli kończąc tę część rozmowy podziela pan w jakim sensie pogląd, który wyraził kiedyś Zbigniew Brzeziński w pracy myśl działanie w polityce międzynarodowej, w którym powiedział mitem jest sąd, że zachód zgodził się w Jałcie na podział Europy wiał się z niej nie było żadnego podziału Europy zachodniej wyrażą na to zgody odwrotnie poziom przyjęty dokument o wyzwolonej Europie, który przewidywał wprowadzenie właśnie w wolnych wyborów jest przywrócenie ustalił dem demokratycznego to nierespektowanie przez wyzwolone te kraje przez armię czerwoną spowodował podporządkowanie związkowi Radzieckiemu tych krajów no i tak oto Franklin Delano Roosevelt w naszej rozmowie uratował skórę dzięki panu profesorowi teraz informacje w TOK FM, ale po nich wracam historię Polski Maciej Zakrocki widzą panowie to są historie polskich studiu pan prezes Longin Pastusiak rozmawiamy o moim zdaniem czasami trochę nieuzasadniony miłość Polaków do Ameryki, choć najbardziej ta moja pretensja związana była osobą prezydenta Franklina Delano Roosevelt, ale w drugiej części naszej audycji pan profesor go wybronił idźmy dalej jeśli można tak powiedzieć chronologicznie, bo mamy taką dosyć zabawną sytuację w tym sensie zabawną odnosi się tutaj właśnie trochę do takiej powiedziałbym kultury masowej z do wspomnianego na początku audycji Marka Hłaski, że mamy prezydenta Trumana mamy ewidentnie na nasilającą się zimną wojnę, która jest poważna i naprawdę poważnie zagraża światowemu pokojowi tymczasem w Polsce niektórzy mówią Truman Truman spuszcza Bania, bo jest nie do wytrzymania albo mówią jeszcze 1 bomba atomowa i wrócimy znów do Lwowa tak, jakbyśmy w tej niechęci czy wręcz nienawiści do tej dominacji radzieckiej nad naszym krajem byli gotowi no wręcz właśnie z radością powitać taką wojnę tylko po to, żeby, żeby się to skończyło na już pomijam oczywiście, że to było, by kompletnie bez sensu ale, ale czemu potem rozwarcie no pan to w jakim sensie wyjaśnił do dalej znowu wierzyliśmy w to Amerykę, że to dzięki niej może coś zmienić no tak z tym, że w ogóle nastąpił ogromna zmiana zasadnicza zmiana w stosunkach między związkiem Radzieckim, a Zachodem ściśle rzecz biorąc Stanami Zjednoczonymi oczywiście zachód podejrzewa u Stalina o tym, że zamierza rozszerzyć panowanie komunizmu na całą Europę i w związku z tym zatrzymano właśnie, o którym pan wspomniał 40 siódmym roku przyjęto pierwszą doktrynę polityczną wojskową amerykańską doktrynę kontrargument, czyli powstrzymania komunizmu na no oczywiście za Trumana w 40 ósmy roku była inicjatywą utworzenia Sojuszu Północnoatlantyckiego, który formalnie powstał w kwietniu następnego roku czterdziestego dziewiątego roku oczywiście zaczęła się zimna wojna zimna wojna nadal rywalizacja, która objęła właściwie cały świat można powiedzieć była to można powiedzieć wojna o charakterze totalnym w tym sensie, że ona miała swoje gorące również z Pekinu wojna koreańska prawda czy czy też wojna w Grecji domowa prawda była wojną polityczną i t d. także te stosunki już znacznie pogorszyły jedno 1 doszło do ostrej rywalizacji o panowanie nad nad światem podejrzewano Stalina, że dąży do opanowania całej Europy radnej stany Zjednoczone wraz z Europą zachodnią postanowiły wówczas wówczas zapobiec temu przypomnijmy również, że komuniści byli wtedy w rządach we włoszech byli komuniści żądanie Francji Finlandii tak dalej także tutaj te obawy że, bo związek radziecki może rozszerzyć swoje wpływy na całą Europę były w pewnym stopniu uzasadnione daje stąd też podjęte działania ze strony Zachodu właśnie stworzenie Sojuszu Północnoatlantyckiego no i oczywiście podjęcie działań rywali żyć w rywalizacji na wszystkich polach tak bowiem stosunków międzynarodowych ze związkiem Radzieckim to nam one jeszcze tylko wrócę właśnie dlatego Marka Hłaski, bo pisze m. in . że w 1952 roku urządzono w Arsenale wystawę pod dramatycznym tytułem oto Ameryka nazbiera do cholery trochę eksponatów pistolety dla szpiegów bomby na Palmową komiksy zrobione z braci Karamazow i trupy jakiś Murzynów skutki wystawy były straszliwe godzinami czekało się w kolejce na wejście, gdyż ludzie chcieli zobaczyć cokolwiek amerykańskiego ludzie chcieli zebrać jakiekolwiek informacje o kraju 48 gwiazd ludzie chcieli przez chwilę popatrzeć na rzeczy zrobione przez ludzi zza oceanu, którzy nigdy im nie pomogą jest to miłość nieszczęśliwa miłość bez cienia wzajemności no i tu znowu właśnie przez zdecydowałem, żeby wrócić do tego pytania cały czas była ta nadzieja, że tylko dzięki Ameryce może coś zmienić tylko Ameryka może zmienić nasz los no wtedy to, bo właściwie to co pan cytował to były się tym pewnego rodzaju wojny totalnej ona obejmowała wszystkie stosunki i kultury naukę nie tylko rywalizację militarną prawda, ale również ostre konflikty polityczne prawda wojnę propagandową prawda no właśnie z wyjątkiem może działań bezpośrednich będą w wojskowych militarnych czy, chociaż i wojna koreańska była przejawem takiej wojny na jak już mówiliśmy o tym, to właściwie te stosunki inny wschód zachód były pełne napięcia i one się dopiero stopniowo poprawiały w wyniku kolejnych konferencji mieliśmy konferencji w Genewie pięćdziesiątym czwartym roku i innych spotkań prawda również ich wzajemnych wizyt przypomnę wizytę Chruszczowa pięćdziesiątym dziewiątym roku w stanach Zjednoczonych prawdę, która była sensacją prawda dla Amerykanów zobaczyć Chruszczowa prawda zafascynowanego rolnictwo amerykańskim gospodarką amerykańską i t d . te stosunki stopniowo się od o pomnik poprawiały następowała tzw. odwilż w stosunkach wschód zachód odwilż prawda, ale rywalizacja nadal była bardzo zdecydowana i wielopłaszczyznowa no tylko właśnie z już tak byłem dużym uporem wracam do do tej naszej Sejm już nie polityków, bo to wiadomo jak wyglądało w tamtych tamtych czasach, ale do tej Obywatelskiej miłości do Stanów zjednoczonych na jakimś sensie się przejawiła wtedy, kiedy w 1972 roku po raz pierwszy w dziejach do Polski przyjeżdża amerykański prezydent i znowu jakaś wielka radość jakiś spontaniczne reakcje ludzi na ulicach, którzy chcą chcą zobaczyć przejeżdżającego prezydent dalej jest właśnie znowu ta nadzieja, że ten pan tu przyjedzie coś nam zmieni no nie wszystko się udało tak nawet można będzie rząd naszym postawił, bo były silne naciski, że prezydent nikt nie chce się spotkać z kardynałem Wyszyńskim i ostatecznie nie zgodzono się na takie spotkanie, choć bardzo naszemu rządowi na dobrych relacjach zależało jak niektórzy pisali na najważniejsze po prostu były amerykańskie pieniądze tak potrzebne tylko no właśnie pan swoje pieniądze Otóż, zanim mógł zań niższą przyjechał do Polski 702 roku nastąpi już hodowli w stosunkach polsko-amerykańskich po tzw . polskim październiku pięćdziesiątym szóstym roku za Gomułki prawda wtedy Amerykanie postanowili poprawić stosunki z polską zawarli szereg porozumień zaoferowali również stypendia ja byłem 1 z pierwszych stypendystów Polski, który pojechał na studia do Stanów zjednoczonych pięćdziesiątym siódmym roku również wtedy poprawiły się stosunki gospodarcze Amerykanie udzielili Polsce pomocy ekonomicznej tak dalej, czyli ta odwilż w stosunkach polsko amerykańskiej datuje się po październiku pięćdziesiątego szóstego roku wizyta Nixona jest oczywiście pierwszą wizytą prezydenta amerykańskiego na ziemi polskiej i była znaczącą wizytą niższą zresztą poprawił stosunki wtedy z Chinami również nawiązał stosunki z kinami prawda i jego polityka zagraniczna w ogóle doprowadziła do poprawy stosunków między Wschodem Zachodem jego wizyta w Polsce była 1 z fragmentów tych poprawy stosunków między Wschodem Zachodem za prezydentury Nixona wtedy Amerykanie również udzielili pomocy Polsce nie ksiądz był zresztą może być głęboko wzruszony tym przyjęcie ja pamiętam już jako były prezydent przyjechał również do Polski odbyłem wtedy z nim rozmowy w hotelu Bristol zamieszkał w hotelu Bristol i muszę powiedzieć tak pamięta to przyjęcie, jakiemu Polacy zgotowali 702 roku, że jeszcze w dziewięćdziesiątym drugim w roku bardzo mile od tych o tej wizycie swojej wspominał, a również ta wizyta zaowocowała szeregiem porozumień między polską i Stanami Zjednoczonymi w dziedzinie gospodarczej naukowej i kulturalnej po, choć żona była rzeczywiście kontrowersyjna z innego punktu widzenia, bo na co tu dużo mówić to była końcówka już może, ale jednak ostra faza wojny w Wietnamie bombardowania chanowi High Fonu, a tymczasem Polska sojusznik Wietnamu Północnego entuzjastycznie wita prezydenta niż żona tak, ale od razu powiem panu panie doktorze, że Polska wniosła duży wkład w celu znak powiem no pojednania między Wietnamem, a Stanami Zjednoczonymi i to inicjatywy polskiej wtedy rozmowy amerykańską wietnamskie odbyły się w Warszawie właśnie to była zasługa polskiej dyplomacji, który starał się jakoś załagodzić napięcie wynikające z wojny wojny wietnamskiej siłą rzeczy skrótowa polecimy trochę do przodu ważne z punktu widzenia Polski późniejszych polskich przemian jest ten moment, kiedy krótko urzędujący Gerald Ford wraz oczywiście z polskimi wtedy władzami podpisują w Helsinkach tą słynną kartek jest m. in. właśnie no trzeci koszyk, który mówi o prawach człowieka w Polsce pojawia się coraz bardziej opozycja demokratyczna no i kiedy kiedy doradcą ds. bezpieczeństwa zostaje Zbigniew Brzeziński, a do Polski ma przyjechać prezydent Carter właśnie działacze chociażby ROPCiO na tych tych tych organizacji właśnie opozycji Demokratycznej pokładają znowu wielkie nadzieje czy czy słusznie czy czy w jakim sensie nam pomógł Carter wtedy tak w tym, że jeżeli wspomniał pan nadzieje to trzeba powiedzieć, że one się zrodziły za poprzednika Cartera prezydenta Geralda forda, który w 1975 roku był wizytą w Polsce no oczywiście ta wizyta Cartera siedemdziesiątym siódmym roku również, której towarzyszy Zbigniew Brzeziński, który wniósł ogromny wkład właśnie przekonanie Cartera do złożenia jego pierwszej prezydenckiej wizyty to była wizyta w Polsce to była pierwsza to było duże wyróżnienie dla polskiej, że swoją pierwszą wizytę zagraniczną nowy prezydent Carter 1977 roku składał właśnie w Polsce też swój zespół prof. Brzezińskiego, który był doradcą prezydenta ds. bezpieczeństwa Narodowego no oczywiście ta wizyta odbyła się też wielkim echem w Polsce, dlatego że kartel uczynił swoim flagowym hasłem politycznym walką o prawach człowieka i w Polsce będą tutaj bardzo mocno akcentował kwestie praw człowieka Adam i dużo wdzięku ku niezadowoleniu, że władz polskich prawda, ale władze polskie pozwoliły mu wystąpić publicznie w telewizji i mówić o oznaczeniu praw człowieka i łamaniu praw człowieka w krajach postradzieckich no, gdyby w tak jak mówiłem siłą rzeczy musimy trochę przeskakiwać, więc w końcówce powiedzmy jeszcze o innym prezydencie, który doczekał się pomnika w Warszawie Ronald Regan to jest polityk, który akurat jest prezydentem w momencie, kiedy w Polsce dochodzi do dramatycznych wydarzeń chociażby związanych ze stanem wojennym to on występuje raz można mieć w programie telewizyjnym po 13 grudnia 81001 . roku, w którym potępia wprowadzenie stanu wojennego nakłada sankcje na Polskę zresztą dość dotkliwe trwające wiele lat dużo krytyki zbiera Ronald Regan czasami był wręcz o śmie one, że to aktor, który nie bardzo powinien pełnić tak znaczącą funkcję, a jednak w Polsce no chyba słusznie cieszył się cieszy to takim dobrym wspomnieniem także był popularny nie tylko w Polsce, ale wszystkim w stanach Zjednoczonych, że powiedzieć, bo takim uśmiechnięty przyjazny zawsze no oczywiście w Polsce był tylko raz już jako były prezydent Stanów zjednoczonych natomiast czas przypomnieć, że po parterze aż 6 × w Polsce IW prezydent Herbert wokal Bush raz jako wiceprezydent 2 × jako prezydent 3 × jako były prezydent Clinton następnie dwukrotnie był George Bush 3 × był również Barack Obama 3 × no i Trumbo obecny prezydent 1 nadchodzące oczekujemy, że będzie już zbiera właśnie w tym roku w Polsce no ale właściciel tak, podsumowując pan tak dobrze znający te relacje uważa, że właśnie ta specyficzna wyjątkowa miłość Polaków do Stanów zjednoczonych jest przynajmniej historycznie w pełni uzasadniona, bo ja pan bowiem nie jest powszechnie takie powiedzenie prawdy, o których marzy ja wspomniałem wcześniej nasze początkowe rozmowy mianowicie powiedzieć, że nie rozsądny to kraj, który szuka przyjaciół daleko, a wrogów blisko na Polskę niestety jest w takiej sytuacji, chociaż w naszym interesie jest utrzymanie również dobrych stosunków z dalekim krajem, jakim są stany Zjednoczone, ponieważ właściwie nigdy między naszymi krajami nigdy nie było konfliktów jest duża znacząca Polonia amerykańska w stanach Zjednoczonych i stąd też te sympatie po amerykańskiej w Polsce mają swoją uznał, że uzasadnienie i w interesie polskiej jest, żeby te stosunki polsko amerykańskie nadal pozostały na dobrym poziomie intensywnie się rozwijały i trzeba powiedzieć, że gospodarcze stosunki są dobre nie wszyscy wiedzą, że my w handlu emeryt ze Stanami rządziło Zjednoczonym mamy nadwyżkę handlową w wysokości 2 , 6 miliarda dolarów to jest więcej eksportujemy na rynek amerykański aniżeli importujemy, a suma obrotów Polska amerykańskich w ubiegłym roku przekroczyła 13 miliardów dolarów to jeszcze 1 powód, żebyśmy kochali Amerykę bardzo dziękuję pan prof. Longin Pastusiak amerykanista politolog historyk Akademia finansów biznesu Vistula był z nami jeśli dziękuję panu pozdrawiam Radia słuchać również państwa pozdrawiam za chwilę informacje Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HISTORIE POLSKI

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!