REKLAMA

Wojna na górze - jak wyglądał konflikt między Lechem Wałęsą, a rządem Tadeusza Mazowieckiego?

Data emisji:
2019-06-24 22:00
Audycja:
Wieczór - Karolina Lewicka
Prowadzący:
Czas trwania:
46:44 min.
Udostępnij:

O gwałtownych przemianach w polskiej polityce i Solidarności oraz wyborach prezydenckich z prof. Janem Skórzyńskim z Collegium Civitas rozmawiała Karolina Lewicka .

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

jako pierwszy głos zabiera Tadeusz Mazowiecki premier zdrowia tych, którzy rząd popierają i tych tu zwraca głowę strony Lecha Wałęsy, którzy rząd potrzebują Wałęsa zaczyna się w sobie, a potem jeszcze bardziej, kiedy przemówieniu mazowieckiego towarzyszy niemal niekończąca się owacja to oklaski długo nie pozwalają zabrać głosu może dlatego wtedy, gdy zaczyna mówić już niemal krzyczy trwa rewolucja potrzeba dekretów przerwać natychmiast okradanie kraju nie można Rozwiń » być sentymentalnym humanitarnym nie czas na ratowanie róż, gdy płoną lasy Mazowiecki zastyga jak posąg sala też słucha ze zdumieniem oklaski są słabe właściwie żadne konsternacja przecież to Wałęsa zrobił mazowieckiego premierem ja panie Lechu pytał wówczas zdumiony propozycją Mazowiecki, tyle że przejmując urząd od razu wybija się na samodzielność nie być premierem malowanym to jego credo, ale nie oto Lechowi szło brak wpływu to brak władz od co stąd ta próba odzyskania kontroli Wałęsa zgłasza swoją kandydaturę na najwyższy urząd w państwie potrzeba prezydenta z siekierą zachwala sam siebie ostry prosty nie CERT Oli się, ale na decydującym posiedzeniu komitetu obywatelskiego ten pomysł zostaje poddany krytyce Wałęsa słyszy, że się nie nadaje i że po urząd sięgnąć może tylko drogą ulice rozpętuje się kłótnia karczemna pełna personalnych utarczek Polacy oglądają ją na ekranach swoich telewizorów kilkukrotnie powtarzanej relacji jeszcze nie wiedzą, że Solidarność właśnie ostatecznie się rozpada jest 24 czerwca 1990 roku wieczór Radia TOK FM jest już z nami prof. Jan Skórzyński Collegium Civitas dobry wieczór panie profesorze dobry wieczór będziemy mówić o wojnie na górze to jest dokładnie trzynastym roku 1990, kiedy to Lech Wałęsa mówił na posiedzeniu komitetu obywatelskiego jeśli jest spokój u góry to na dole jest wojna dlatego zachęcam państwa do wojowania, ale chciałabym zacząć nieco wcześniej powiedzmy przełom 80 tego dziewiątego 90 tego roku na Mazowieckie z premierem z łaski Lecha Wałęsy, ale z wyboru tak, ale nie chcę być premierem malowanym jest premierem samodzielnym Wałęsa i liczne sukcesy za granicą, ale co czuje, że władza wymyka mu się z rąk takiej realnej władzy wpływu już nie posiada, by trochę to chyba go uwiera ambicjonalnie na jest jeszcze 1 rzecz nastroje społeczne po takim zadowoleniu z tego co się stało 4 czerwca i po kredycie zaufania dla nowej ekipy dla rządu mazowieckiego w połowie stycznia 90 tego roku właściwie nie ma już śladu sprawdziłam badania CBOS 85 % badanych ocenia sytuację gospodarczą jako złą 85 % badanych trudno się dziwić, bo faktycznie jest zła natomiast ta ocena tej sytuacji gospodarczej, która będzie bardzo dotkliwa dla wielu Polaków bardzo szybko też przełożyć na postrzeganie całej sytuacji politycznej i NATO będzie się działa styczeń to jest początek reformy ekonomiczne Leszka Balcerowicza znaleźliśmy realizowania kapitalizm terapii szokowej która, zwłaszcza na początku miała swoje liczne bolesne efektem bezrobocie hiperinflacja przeciwnie czy to ona była wprowadzana po to, żeby zwalczyć hiperinflację, ale od 500 w mieliśmy ją tak, że wiele miesięcy ale, ale już zaczął się procesy zakończenia taniec to niemożna obciążać Leszka Balcerowicza rząd mazowieckiego za hiperinflacja to był 1 z 1 z konsekwencji komunizm w Polsce oczywiście ostatnie możliwe bankructwa tego państwa prawa finansowego państwa przypomnijmy tylko może 40 miliardów dolarów Polska była winna rozmaite wierzycielom na świecie była 1 z najbardziej zadłużonych krajów świata Polska Terra prawda ten dług spłacaliśmy jeśli emeryt do roku 2017 oni to tylko głowę w 2000 jeśli dobrze pamiętam trzynastym była ostatnia rata tego gierkowskiej zaciągu będzie trochę wcześniej, aby pani widzi, ale długo się położyło ogromnym ciężarem na całe NATO na większość tego czasu, który nazywamy trzecią Rzeczpospolitą warto pamiętać szkoda, że Polska nie wyszła z czystym kontem w tą nową demokratyczną wolnorynkową historia tylko z ogromnym obciążeniem, z którym próbowali sobie poradzić polityce solidarnościowy uważam, że poradzili sobie znakomicie w gruncie rzeczy natomiast wracając ze stron analizowany, a dla innych, a Europą środkową Lecha Wałęsy i oto sytuację polityczną treścią przypomnijmy tak oczywiście Tadeusz Mazowiecki był premierem Bronisław Geremek był szefem klubu parlamentarnego najważniejsze parlamentarnego w sejmie prawda klubu obywatelskiego klubu, czyli reprezentacji politycznej Solidarności Adam Michnik był redaktorem naczelnym gazety wyborczej Jacek Kuroń był ministrem pracy mówi o tych ludziach, bo oni tworzyli ten zespół, który współpracował z Wałęsą przez całe lata 80 proc daje razem z nim był autorem tego tego kompromisu okrągłego stołu potem sukcesu w wyborach do parlamentu, chociaż akurat Mazowiecki Mazowiecki jak wiadomo nikt nie uczestniczył na kilka, a może nie chciał kandydować zdystansował się tego w ostatnim momencie, ale Lech Wałęsa prawda na tym tle był całkowicie zmarginalizowany, bo Watra przewodniczącym związku zawodowego Solidarność jako zadania miał otaczać działania rządu pewnym parasolem ochronnym tak jak Solidarność są bardzo długo robiła wbre w naturze związku zawodowego tak do końca 81009. roku gola na żadnym, więc nie skrytykował rząd Mazovii do koła, a może, nawet jeżeli to to atakował w sensie pozytywnym czy próbował motywować do bardziej radykalnych szybszych szybszych zmian, zwłaszcza w sferze politycznej, dlaczego mówię od tej sytuacji prawda, której współpracownicy Lecha Wałęsy, którzy razem z nim osiągnęli ten wielki sukces zaczęli w ogromne wspaniałe kariery w nowej Polsce prawa, ale Wałęsa był nadal tym kim był poprzednio miało lat 46 przypomnieć świetny wiek świetny wiek nie jest to wiek, w którym się myśli o emeryturze politycznej ani żadne inne ta sytuacja nie mogła trwać ta sytuacja ta sytuacja musiała się jakoś zakończyć pytanie było tylko takie czy Lech Wałęsa wrócić do polityki na zasadzie do wróci na do pierwszego rzędu polskiej polityki tak do Dody do grona decydentów opolskiej polityce na zasadzie jakiegoś kompromisu nowego układu, w którym znajdzie swoje właściwe dla swojej rangi miejsce czy też będzie musiało tam miejsce walczyć na no oczywiście z nie stało się dobrze, że musiał o to miejsce walczyć ze swoimi dawnymi współpracownikami i interesujące są te 3 nazwiska Geremek Mazowiecki Wałęsa, bo mówi się o takim trójkącie Familia świta Dwór tutaj nawiązuje do tytułu słynnego artykułu Piotra Wierzbickiego, który ukazał się w tygodniku Solidarność, pokazując normujące się podziały polityczne w obozie Solidarności tak jesienią po osiemdziesiątego dziewiątego roku o dział wg jakich osi przebiegały panie profesorze czy z sam ten artykuł był elementem pewnej polityki były z tego jak mnie przywiązał aż tak wielkiej wagi do tego zarysu przedstawionego przez Wierzbickiego, który bardzo zdolnym publicystą politycznym, ale też był zaangażowany politycznie akurat sam po stronie Lecha Wałęsy, więc tak naprawdę chodziło o to czy rząd będzie dalej kierowane samodzielnie i co cała wszystkie najważniejsze decyzje będą podejmowane w gronie przede wszystkim przez mazowieckiego co zresztą zgodnie, jakby z konstytucją wczesną porządkiem ustrojowym jako premierowi Musze należało tak czy też do tego razem we współpracy z szefem klubu parlamentarnego, który organizował poparcie dla tego rządu w parlamencie prawda, bo była kwestia głosowania bez przerwy dziesiątków nowych ustaw prawda w tym tych najważniejszych w tej przygotowanych przez Leszka Balcerowicza dotyczący zmiany ustroju dostaną 1 dni zresztą właśnie się coś się kilka lubelska liczne do końca roku udało zrobić 1010 . roku czy też czy to nadal pozostanie w gestii tych tych tych tego grona ludzi czy też będzie na stworzone jakieś miejsce w tym nowym układzie politycznym dla was z moim zdaniem nie było tak naprawdę wtedy podziału czy też kontrowersji dotyczących linii postępowania istotnych zasadniczych nie do przejścia dla oczywiście można powiedzieć, że Lech Wałęsa bardziej reprezentował taki typ myślenia konserwatywno katolicką o Ludowego tak z elementami populizmu, który charakterystycznymi dla Lecha Wałęsy od zawsze tak jako za przywódcy lidera masowego prawda charyzmatycznego przywódcy oczywiście zawsze wykorzystywał zresztą z korzyścią dla Polski grona, więc teraz wykorzystywał to z zgodnie ze swoimi planami politycznymi na czele czy też, więc tutaj oczywiście była pewnie myślą zatem polityczna może więcej różnic byśmy dostrzegli między postawą samego Tadeusza mazowieckiego, który miał polityka szalenie ostrożną prowadził umiarkowaną i też trudno się temu dziwić, dlatego że przypomnijmy, że jeszcze wówczas, chociaż załamał się cały blok wschodni w sensie reżimów komunistycznych wszystkich sąsiadujących krajach z polską teście zajął 11 zakres jak najbardziej istniał zniknął dopiero w grudniu 90 tego pierwszego roku i też dok dopiero w tym samym roku został zlikwidowany układ warszawski oddział czwartego trzecim roku cały czas mieliśmy wojska radzieckie wojska radzieckie co więcej dopiero była też cały czas kwestia pewnej niepewności dotyczącej granicy zachodniej Polski, która nie miała umocowania wprawie międzynarodowym tak jak rozwiązał radę Tadeusz Mazowiecki uważał, że to trzeba zagwarantować wcale nie nie było skore do zrywania prawda bardzo gwałtownego więzi Polski ze związkiem Radzieckim jako tak tego gwaranta zachodniej granicy Polski przed osiemdziesiątym dziewiątym rokiem prawda, więc sytuacja nie była wcale taka jednoznaczna i dziś łatwo ocenia się roztocza trudno mówić, że Mazowiecki prowadził politykę umiarkowaną, aczkolwiek oczywiście można wskazywać na rozmaite domeny czy kwestie, których być może te zmiany następowały zbyt wolno tego się oczywiście o to miał pretensję oto zgłaszał publicznie Wałęsa n p . jeśli chodzi o prywatyzacji awans był zwolennikiem jeszcze szybszej prywatyzacji niż ta, która zaplanowana przez Leszka Balcerowicza był także zwolennikiem w każdym razie werbalnie, bo jak się okazało jako prezydent wcale tak polityki nie prowadził, ale jako kandydat na prezydenta był zwolennikiem ostrzejszych rozliczeń reżimami komunistycznymi szybszego szybszej zmiany kadrowej prawda w państwie rozmaitych dziedzinach przypomnijmy, że rząd mazowieckiego z rządem koalicyjnym rządem koalicji dali za ludzi PSL SD oraz w PZPR, bo reprezentantami PZPR byli ministerstwo wewnętrznych minister obrony aż do czerwca roku dziewięćdziesiątego to zapytam pana profesora trochę publicystycznie chyba zabrakło niektórym politykom tym dzierżący już władzę pewnej wyobraźni politycznej, bo mówiliśmy o tym, że ta sytuacja, kiedy Lech Wałęsa był całkowicie niezagospodarowany nie mogła utrzymywać dłużej a jednak kiedy Lech Wałęsa zgłasza swoje ambicje prezydenckie wiem, że było takie spotkanie w kwietniu 90 tego roku u arcybiskupa Gocłowskiego w Gdańsku tam Wałęsa nie krył tych ambicji prezydenckich to spotkał się z bardzo ostrą kontrą nie było entuzjastów tej kandydatury zmiany wielu innych pewien sposób, by Mazowiecki i jego otoczenie uznali, że ambicje prezydenckie Lecha Wałęsy oznaczają atak na ich po na politykę prowadzoną przez rząd mazowieckiego trochę to było tak było w sferze werbalnej moim zdaniem nie w tej sferze istotne zresztą podczas tego spotkania, które pani wspomina w kwietniu, czyli dosyć wcześnie rodak grubo wiele miesięcy przed wyborami Vanessa zaproponował rzecz następująco on pozostaje kandydatem na prezydenta natomiast gwarantuję, że Tadeusz Mazowiecki będzie dalej premierem, a w dodatku jako wiceprezydenta takiej funkcji wówczas nie było, ale można wyobrazić rozmaite, jakby usytuowanie takiej osoby, która krótko mówiąc jest najbliższym współpracownikiem Wałęsy jako prezydenta proponował Bronisława Geremka w gruncie rzeczy byłby to off-road trochę do układu sprzed wyborów 4 czerwca 2 sprzed powołania rządu mazowieckiego, w którym jest pewien rodzaj triumwiratu jednocześnie w tym emiracie jest wyraźnie prawda postać przywódca, czyli Lech Wałęsa tak jak był nią poprzednio, bo to też może warto powiedzieć mają zająć się dosyć czasami zwłaszcza ludzie nastawieni może bardziej krytycznie do Lecha Wałęsy trochę lekceważą jego rolę polityczną, jaką odegrał w latach 80 wszystkie także przy okrągłym stole we współpracy przy ogromnym udziale zarówno Bronisława Geremka, jaki Tadeusza mazowieckiego i innych doradców to wszystkie najważniejsze decyzje podejmowane są i był on politykiem pierwszej absolutnie rangi na i teraz w takim trio w racie naturalnie miałby dominującą rolę, ale można powiedzieć, że była to propozycja chyba dosyć taka uczciwa tak została ona niestety odrzucona przez Tadeusza mazowieckiego przede wszystkim z obawy, że to oznaczałoby tak czy inaczej jakieś jakieś jakąś gwałtowną zmianę polityki rządu moim zdaniem była to kalkulacja błędna dość na tym, że Mazowiecki, który wcale nie miał ochoty być prezydentem rola premiera absolutnie mu wystarczała i też zresztą tego stanowiska nie pali nie palił się prawda przypomnijmy, że ogłosił swój zamiar kandydowania dopiero w październiku wiele wiele miesięcy głównym, ale tak naprawdę nie, przyjmując tej oferty Wałęsy wówczas, składając w zamian przy następnej okazji następnego spotkania, bo panowie się kilkakrotnie spotykali, bo nie było zerwania relacji przez, oferując proponują zwą się, że może wobec tego obaj się wycofają z wyścigu o prezydenturę poprą kogoś jakieś trzeciego neutralnego kandydata obozu solidarnościowego co oczywiście było dla was na nie do przyjęcia Press niczego mu nie nie dawało mi dość na tym, że obaj, że Mazowiecki zdecydował się kandydować obronie polityki swojego rządu, którą jak powiadam Wałęsa atakował z bardziej werbalnie niż faktyczne jeszcze propos tego nie palenia się Tadeusza mazowieckiego, żeby kandydować w wyborach to, robiąc kwerendy prasową znalazłam taki dowcip, który krążył wówczas po Polsce czy Mazowiecki postawi swoją prezydencką kandydaturę przed czy po wyborach właśnie trafił ale zanim do tego do tych deklaracji prezydenckich chciałabym jeszcze zapytać wiosna roku dziewięćdziesiątego czyli kiedy Wałęsa zaczyna zgłaszać swoją prezydencką aspiracje to pojawiają się takie dość jasne wątpliwości n p . Jacek Kuroń obawia się, że ta charyzma Ludowego trybuna idzie w parze z kompetencjami głowy państwa, że może czegoś Lechowi Wałęsie braknie, żeby aspirować do Najwyższego urzędu w państwie i a w maju o roku dziewięćdziesiątego takim słynnym liście do strajkujących stoczniowców Wałęsa pisze, że wstydzi się zarząd to już jest chyba taka otwarta wojna tej tej wiosny 90 tego roku tak w sytuacji, w której coraz wyraźniejsza była kandydatura mazowieckiego oczywiście Wałęsa zaczął też atakować rząd, zwłaszcza w osobie premiera, który miał być jego kontrkandydatem wydawało się, że tym najpoważniejszym kandydatem przypomnijmy jeszcze, że na samym początku tej tego sporu Mazowiecki miał w silniejsze poparcie społeczne oraz, iż Wałęsa w sondażach co naprawdę te kilka miesięcy jakieś toczyły tam od kwietnia do, bo listopada w listopadzie wybory prezydenckie to było w powolne wspinanie się do góry, ale startował z punktu, w którym nawet ile dobrze będę miał mniejsze poparcie niż gen. Jaruzelski, który wówczas był prezydentem prawda zresztą nawiasem mówiąc w całym tym sporze Jaruzelski właśnie w ogóle nie nie brał udziału nie nie był aktywny był co generalnie określiło jego prezydentury nie próbował, bo to jakiś własnych propozycji forsować w gruncie rzeczy pomagał rządowi reformie państwa nie był był takim prezydentem spolegliwy atak powiedział w obecnej nie szanował i czy nie przeszkadza tak też trzeba żyć honorowo ustąpił prawda gdy, gdy okazało się, że już nie do utrzymania stanu, w którym on został wybrany prezydentem na na zasadzie jeszcze pewnego kompromisu politycznego pewne 8 w lipcu 89 i ustąpił ze stanowiska bez bez żadnych sprzeciwów tego 13 maja, kto już wspominałam Wałęsa zachęcił do wojowania potem sytuacja już jest coraz bardziej dynamiczna czuje się odwołany to był telegram, który został skierowany do Henryka Wujca potem powstaje w Krakowie z inicjatywy Jerzego Turowicza Stowarzyszenie na rzecz demokracji, które wspiera rząd Wałęsa interpretuje jako no też tak taką próbę uderzenia w niego wreszcie 20 czerwca jest słynny wywiad z Wałęsą Gazecie wyborczej o prezydencie z siekierą, który też państwo we wstępie cytowała zdecydowany ostry prosty nie CERT Oli się natychmiast na ten wywiad reaguje rzeczniczka Tadeusza mazowieckiego Małgorzata Niezabitowska, która mówi tak ktokolwiek myśli, że można to zrobić szybciej łatwiej na skróty w dodatku, wymachując siekierą prezentuje jedynie populistyczny radykalizm i za chwilę będzie to słynne posiedzenie komitetu obywatelskiego 24 czerwca 90 tego roku jest bardzo przykry spektakl jeszcze przypomnijmy, że przed tymi wszystkimi wydarzeniami, których pani wspomniała powstało partia porozumienie centrum tak ułożonego mającej niż partia to była pewna Platforma rozmaitych ruchów i ugrupowań po pod koniec maja, czyli jako pierwsza utworzyła ukonstytuowała się ta siła polityczna popierająca Lecha Wałęsy tak jest, a ojcem tak pozostanie też żyli rozbierali Lecha Wałęsy oraz porozumienia centrum był Jarosław Kaczyński, ale było to po ugrupowanie czy zgrupowaniem lepiej tak powiedzieć niejednorodne przypomnijmy, że do tak pojętego porozumienia centrum jako pewnego forum współpracy politycznej należał też Kongres liberalno demokratyczny Donalda Tuska, który zresztą do końca całego tego sporu całe środowisko liberałów gdańskich Donald Tusk Jan Krzysztof Bielecki Janusz Lewandowski popierało zdecydowanie Lecha Wałęsy, widząc w nim nie tylko jakby zdecydowanego przywódcy bohatera Solidarności, w którym jako ludzie z Gdańska prawda byli może nawet bardzo silnie związani każdy może, ale z drugiej strony też jako gwaranta fundamentalnych przemian wolnorynkowych w Polsce w USA przez nich był postrzegany jako zwolennik reform wolnorynkowych liberalnych wykona jest to trochę koliduje prawda z tym wizerunkiem tego Ludowego populisty Wałęsy doszło do do pewnego o pewne GP w pewnej batalii o siłę polityczną, jaką tworzyły komitety obywatelskie na tą była siła bardzo pluralistyczna i zdecentralizowana tak naprawdę ten ten główny ogólnopolski komitet obywatelski, który przypomnijmy kiedyś miał nazwę komitet obywatelski przy przewodniczącym za Solidarność do tego powołana jeszcze w osiemdziesiątym ósmym roku potem stał się bardziej siłą kontrolowaną przez nazwijmy to grupę Bronisława Geremka i sprzyjającą rządowi mazowieckiego w tym sporze wydawało się że, że bardziej jest po stronie mazowieckiego niż Wałęsę co potem zaczną się zmieniło ten skład zmieniał każdy może była to tak naprawdę trochę kanalizacja literalnie o ruch, który nie był w istocie do przejęcia tak on i tak w był tworzony przez bardzo różne grupy ludzi w różnych miejscach w Polsce i nie stworzył żadnej jednolitego ugrupowania ci ludzie rozeszli się różne strony natomiast to co było ważne w tym w tym w w tej konfrontacji, jaka nastąpiła na kilku kolejnych posiedzeniach komitetu obywatelskiego, na które przyjeżdżał Wałęsa to był przede wszystkim ostrość taka pewna brutalność sporu politycznego tak twarzą twarz do czego polskie życie polityczne wtedy jeszcze tego nie znał no oczywiście lód dopiero są informacje związali się nie było prawdopodobnie myśmy oglądali daleko większą dystansem znając rozmaitego rodzaju prawda występ także sejmowe polityków współczesnych, który zresztą część jest dalej nagrała już wtedy bardzo istotną rolę to wtedy wówczas każdy może było to było to moim zdaniem też nowych bardziej chodziło o te zwłaszcza, zwłaszcza Lecha Wałęsy, które rzeczywiście bardzo ostro i brutalnie tak bardzo brutalnie traktował takich o takie osoby jak Jerzy Turowicz np. sędziwy redaktor naczelny tygodnika powszechnego Andrzej Wielowieyski niesłychanie istotna dla Solidarności postać także z klubu inteligencji katolickiej w Warszawie w każdym razie żadnej ze stron tak naprawdę nie udało się wykorzystać komitetu obywatelskiego do zbudowania własnej siły politycznej obie strony na tym przegrały w opinii publicznej natomiast bo, bo to, bo rezerwowany transmitowane w telewizji i była była szokowała formą, chociaż tak naprawdę na spór pani spytała, o co właściwie chodziło to moim zdaniem chodziło o to samo co zawsze w polityce władza władza właśnie pana zapytać panie profesorze to wszystko co się działo wiosną 90 tego roku wynikało tylko włącznie ze sporu osobistego, czyli ambicji poszczególnych postaci tego rodzącego się demokratycznego życia politycznego to był zupełnie naturalny proces, że mieliśmy ruch ruch Solidarności, który był wielonarodowych kupią ludzie różnych poglądach światopogląd przekonania i wizjach nie do utrzymania był na dłuższą metę taki właśnie formie bo kiedy zaczęło się pluralistyczne życie polityczne no to każdy zaczął iść swoją drogą ośmielę się wówczas sąd w sporze prezentował jako obrońca pluralizmu, który jest blokowane przez tą grupę rządową sejmową prawda za wywodzącą się z obozu Solidarności, czyli mazowieckiego Geremka w skrócie mówiąc, która myśli o o utworzeniu jakiejś politycznej dominującej na scenę, która sprzyjała prawda spokojnemu przeprowadzeniu reform to miało swoje uzasadnienie racjonalna oczywiście bo, bo całą pewnością, gdyby bardzo szybko zaczęła się bardzo ostra walka polityczna to rząd ani rząd mazowieckiego ani kilka następnych rządów nie mogłoby kontynuować tych najważniejszych reform to jednak udało zrobić mimo, a może, a może właśnie dzięki takim sporom jak to tzw. wojna na górze czy potem wybory prezydenckie, które jakimś daje także w intencji Wałęsy były pewnego rodzaju miały otworzyć pewne kanały ekspresji prawda realizowania ambicji politycznej nie ruszając tych zasadniczych najważniejszych dla Polski kierunków jakich, jakim były reformy gospodarcze, jakim była zmiana ustrojowa państwa, jakim wreszcie była polityka zagraniczna tutaj na potwierdzenie tego co mówię, że Wałęsa tak naprawdę chyba nie miał intencji zmiany politycznej politycznego kierunku rządu no to można przywołać fakt, że po wygraniu wyborów prezydenckich i powołaniu nowego rządu w tym nowym rządzie znalazło się 2 najważniejszych ministrów rządu mazowieckiego, czyli Balcerowicz Krzysztof Skubiszewski i tak była ta dowód na kontynuację w tych najważniejszych obszarach, a o samą Solidarność, która zapytała pana profesora coś się wydarzyło Solidarnością wiosną 90 tego roku znalazłam takie 2 cytaty właściwie 3 jak walec w piśmie wokanda opisywał to tak ten rozwód musiał się przecież zdarzyć, bo oni pobrali się nie miłość z konieczności z tego związku narodziła się pana, z którą pamiętam jako młodziutką sentymentalną, ale może nadszedł czas, by dorosła poszła na swoje zamiast siedzieć na wspólnym gospodarstwie podstarzały mi kłócących się rodzicami jeszcze jesienią 81009 . roku Adam Michnik wzywał, żeby trzymać Solidarność jako tej formacji, która przekracza podziały ideowe polityczne, ale odpowiedział natychmiast Michał Drozdek publicysta ładu, który pisał o swoim no takim sceptyka sceptycyzmu, gdy 4 czerwca muszą oddawać głos na lewicujących Jacka Kuronia właśnie w Solidarności byli wszyscy prawda lewica prawica centrum chadecy konserwatyści socjaliści i to był taki wehikuł polityczny ten genialny pomysł Polski, które pozwoliły rozbić komunizm naturalnie ale gdy się już zwyciężyło, gdy nie było tak szczególnego sprzeci w liberałów to można się było rozejść każdy swoją stronę, chociaż na pewno ważny był też styl tego rozejścia się tzw. wojna na górze oznaczała rozejście się w złym stylu co z całą pewnością, ale mimo być może niemożna było inaczej dlatego, że to było rozejście się ludzi, którzy bardzo blisko ze sobą współpracowali przyjaźnili się dano przeszli naprawdę największe próby więzienia i t d. wielkiej klęski, jaką stan wojenny rozdaje potem powolnego odbudowywania się powrotu do jakiejś idei i odzyskania wolności, więc to może nie mogło przebiegać tak jakoś spokojnie wyposażał nerwowo taki, bo jak to wśród starych przyjaciół prawda, jeżeli się rozchodzą to przeważnie w atmosferze gwałtownej ale Solidarność jako o ruchu oczywiście poparła Wałęsa nie mogła inaczej naturalne awans jest szansa wybrany ponownie przewodniczącą związku na wiosnę 90 tego roku zastępował go tam zresztą Lech Kaczyński jako jako jego wiceprzewodniczący i jednocześnie Solidarność bardzo długo jak o tym, już mówiliśmy pewne otrzymała ten parasol nad reformami rządu mazowieckiego i tak naprawdę być może bez tego w ogóle te reformy się nie udały, bo wyobraźmy sobie z naprawdę sprawy mogą się potoczyć bardzo różnym kierunku, jeżeli teraz patrzymy na robimy bilans tych 30 lat trzeciej RP to to bardzo taki bilans zrobić, porównując na kraje, które zaczynały podobnymi punkcie i 11, gdzie są teraz i w jaki sposób przeszły przez to przez tą rodzącą orzekł prawda przez ten bardzo trudny proces jak mówił Wałęsa robienia akwarium zupy rybnej z powrotem na socjalizmu do kapitalizmu, czyli do normalności jak się wtedy często mówiła no okazuje się jak to porównać nikomu nie udało się to lepiej niż na nikomu nie udało się szybciej odzyskać równowagi gospodarczej nie udało się odzyskać wzrostu gospodarczego szybciej nie udało się zlikwidować inflacji tak wysokiej i t d . tak więc jest to była z całą pewnością wynik znakomitego przygotowania ekonomicznego ekipy całej Leszka Balcerowicza poprzez niego samego, ale z drugiej strony także poparcie, jakie ma bardzo długo trochę wbre w sobie, w które własnym interesom udziela temu programowi samorządowi związek Solidarność się udziela go także, dlatego że na jego czele stał Lech Wałęsa, a czy przy okazji tego gwałtownego rozejścia się dawnych przyjaciół nie z organu mitu Solidarności to nie jest ten moment, w którym już nic nie będzie takie jak było to Solidarność zacznie być graczem politycznym solidarny, bo zawsze gra polityczna ta już zawsze podmiotem politycznym to rzecz oczywista, ale już schodząc trzecią RP tak w tym sensie, że już nie nie solidarnie komentuje interesu ogólnego tak dla Narodowego tylko Jaruzelskiego jest 1 z sił, które ma bardzo realne interesy tak ma pani rację prawdopodobnie ten ten rodzaj mitu Solidarności czy też roli pewnej Solidarności społecznej roli politycznej wtedy właśnie kończyła też pytanie czy on mógł się skończyć tak w no w państwie, które budowało normalne relacje między pracodawcami pracownikami między partiami politycznymi związkami zawodowymi tak dalej jak powiedział, że może może raczej Solidarność jeszcze za mało tak je porzuciła rolę polityczną tak dzisiaj jak patrzymy na nią to znowu próbuje odgrywać rolę polityczną park Salans na rozmaitych sprawach to, opowiadając się bardzo zdecydowanie po 1 stronie nowa nie, szukając jakiegoś kompromisu uczenie, próbując reprezentować interesu ogólnego, więc to co wtedy wydarzyło moim zdaniem było zupełnie naturalne raczej, chyba że przecież że, że to stało się nie od razu po utworzeniu rządu mazowieckiego to jeszcze wybory prezydenckie 21 września Sejm podjął uchwałę o skróceniu kadencji parlamentu prezydenta i tym samym uznał, że wygasły to porozumienie okrągłą stołową nie były do utrzymania ze względu na dynamikę sytuacji 17 września Wałęsa mówi zdecydowałem tak ubiegam się Mazowiecki 5 października po głębokim namyśle, gdzie 2 się bije tam zwykle trzeci korzysta i tym trzecim będzie tajemnicza postać stan Tymiński no i wyniki pierwszej tury były szokujące szokująca tak dla wszystkich dla Wałęsy pomoże demokracji tak dla Lecha Wałęsy też po pierwsze, Lech Wałęsa jak sądzę uważam, że wygra w pierwszej to rzeczy zyska ponad 50 % zyskał 40 aż 40 tylko 40 % głosu pierwszych wolnych wyborach prezydenckich tak, a z drugiej strony oczywiście to drugie miejsce ponad 20 % głosów na człowieka znikąd, którym nikt nic nie wiedział, który sprawiał wrażenie nie do końca racjonalnie myślącego w swoich wystąpieniach publicznych, który zdobył niebywałe poparcie wydaje się, że ten sukces Tymińskiego był pewnym świadectwem takim nie wprost, ale sygnałem rosnącego sprzeciwu społecznego wobec kierunku polityki nuklearnej chciałam zapytać, które było wotum nieufności wobec rządu ma wydać ani kandydata wywiązali się, że tak tutaj się zdarza dosyć celnie akurat sam Wałęsa skomentował wyżej duży, że on, prosząc takiego, że nie spodziewałem się, że aż tak źle z polską w sensie Asz, że ludzie są aż tak wściekli na aż tylu ludzi jest aż tak Ciech, bo oczywiście po 40 % na Wałęsę i 18 % mazowieckiego to to była jednak bardzo duża część społeczeństwa każdy może ją powiedział coś takiego, że coby było, gdyby miała nie nie zaczął swojej kampanii prawda, bo on Lech Wałęsa dużą część tego niezadowolenia społecznego przyciągnął jak biegłym prawda, krytykując zręczne, krytykując mazowieckiego bardzo wielu ludzi głosowało na Lecha Wałęsy także uważają, że on radykalnie zmieni politykę, czego nie zrobił to reszta tak powiem tych niezadowolonych głosowała na na Tymińskiego to Kai katastrofa odniosła kandydatura mazowieckiego poziomu, że była to porażka jednak zdecydowanie niezasłużona VAT od niemal nie mówię sensie jakości kampanii wyborczej tylko po prostu jako postaci politycznej on oprzeć tej pierwszej planowej roli w Polskiej polityce, do której jednak już nigdy nie wrócił, chociaż jeszcze długo był aktywny w okolicznościach wstydliwych moim zdaniem dla społeczeństwa włoskie dania dla Tadeusza Morawskiego, ale nie zasłużył sobie tak byłem taki wyrok, ale zadam tylko marketing polityczny wtedy się w Polsce zaczął rozwijać, że była to po prostu bardzo zła kampania patrząc zupełnie technologicznie, a główne błędy grzechy i błędy, które zarzucano zbyt dużo osób zbyt dużym autorytecie bądź ambicjach te, które były w sztabie brak scentralizowanego przywództwa nieumiejętność podejmowanie podejmowania decyzji lub podejmowanie decyzji błędnych zwlekanie rozmycie odpowiedzialności nadmierna zachowawczość brak umiejętności wykorzystania mocnych stron kandydata sam też Tadeusz Mazowiecki nie był taką postacią, która dobrze odnajdywała się w sytuacjach kiwi co owych tłum ludzi z Tadeusz Mazowiecki prawdopodobnie był bardzo dobrym prezydentem natomiast myślę, że był bardzo złym kandydatem na prezydenta, zwłaszcza w w tych warunkach, czyli w wyborach powszechnych warto przypomnieć, że właśnie przecież Jaruzelski został wybrany przez zgromadzenie narodowe prawda w parlamencie i taki był zapis konstytucji wówczas obowiązującej specjalnie zmieniona w sejmie w lecie, żeby tak naprawdę myślą o tym, że Mazowiecki będzie miał więcej szans w głosowaniu powszechnym raczej o obóz, zwłaszcza Jarosław Kaczyński, który był takim doradcą politycznym Lecha Wałęsy wówczas raczej skłania do tego, że lepiej, żeby Wałęsa był wybrany przez zgromadzenie narodowe też wcale nie był pewien czy Wałęsa początkowo tak wydawało się Mazowieckim aż taką popularność Wałęsy niekoniecznie musi wygrać powszechne sam Wałęsa natomiast absolutnie dążył do wyborów powszechnych zdając sobie sprawę, że jego mandat prezydencki będzie o niebo silniejsza, jeżeli wygra wybory powszechne, więc to to jest taka prawda nieprzewidziane konsekwencje decyzji podejmowanych z myślą o zupełnie innych w latach często jest zamiana słów swego rośnie niezamierzone konsekwencje tutaj Tadeusz Mazowiecki padł ofiarą takich konsekwencji, ale i wyższy dostał też bardzo honorowo trzeba powiedzieć podszedł do porażki uznał ją natychmiast natychmiast zgłosił dymisję z funkcji premiera, czego też nie musiał robić Wałęsa jak już w drugiej turze wygrał wybory prezydenckie oferował mu z pozycją premiera ale, ale Mazowiecki się nie zgodził czym moim zdaniem zachował się bardzo profesjonalnie jak polityk znacznie lepiej od wielu innych polskich polityków, którzy bardzo trudno się gorzej z tego typu porażkami, chociaż oczywiście można żałować, że Tadeusz Mazowiecki, który jak uważa były bardzo dobrym premierem, zwłaszcza na tamten czas co nie znaczy, że dobrym kandydatem na prezydenta mógł spokojnie kontynuować swoją misję pod prezydenturą Wałęsy, ale wybrał inaczej zaczęły się nowe rozdanie, które ku radości jednych niezadowoleniu drugich w dużej mierze było po prostu kontynuacją polityki prowadzonej dotychczas minęło 30 lat, a właściwie źli będziemy liczyć od roku dziewięćdziesiątego 29 i ciągle słyszymy Echa wojny na górze no tak też trochę takie moim zdaniem myślenie pewnymi warunkami jak mnie w ogóle nie lubię tego określenia wojna na górze uważam to pół normalny spór polityczny właśnie przede wszystkim o władzę barda w głowę nazwała była atrakcyjna nazwał, więc przyjęła tak tak tak też mówił, że demokracja to jest wojna wszystkich ze wszystkimi, ale oczywiście w celu umowy należy pamiętać, że to jest należy pamiętać, że to jest metafora prawda, a nie wojna w znaczeniu wolę walki na wyniszczenie, bo akurat akurat takich intencji chyba nie było już moje pokolenie zawsze będzie po prostu żałować tego co się skończyło wówczas pani słusznie zauważyła prawdopodobnie właśnie wtedy kończyła się ta ta wspaniała Solidarność jako siła ogólna narodowa, której wszystkimi jej uczestnikom chodziło o to samo, czyli o dobro Polski tymczasem demokracja to jest sytuacja, w której to dobro Polski można różnie rozumieć każdy ma prawo je realizować tak, jakie widzi prof. Jan Skórzyński Collegium Civitas był naszym gościem przed dwudziestą trzecią bardzo dziękuję panie profesorze dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!