REKLAMA

Ewa Kuryluk: "Uzmysłowiłam sobie jak ciekawą i tragiczną postacią był mój brat, Piotr"

Data emisji:
2019-07-03 19:00
Audycja:
Kultura Osobista
W studio:
Czas trwania:
24:33 min.
Udostępnij:

​​​​​Gościem Marty Perchuć- Nurzyńskiej jest Ewa Kuryluk, artystka, malarka i pisarka. Rozmowa dotyczy jej książki poświęconej bratu pt: "Feluni" Rozwiń »

Ewa Kuryluk: "Trauma pozostaje u ludzi najwrażliwszych i wśród tych, którzy mają najmniej do powiedzenia, w tym jest cały tragizm ludzkości.. Homo sapiens nie zmienia się tak bardzo, popełnia wciąż te same błędy i dziś mamy sytuacje, że w urodziny Hitlera palą się ognie w postaci swastyk w kraju na który w pierwszej kolejności najechał" Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

kultura osobista dobry wieczór przed mikrofonem Marta Perchuć Burzyńska artystka malarka pisarka współzałożycielka i członkini redakcji zeszytów literackich Ewa Kuryluk jest dzisiaj gościem kultury osobistej witam serdecznie wie spotykamy się z okazji ukazania się nakładem wydawnictwa literackiego książki w celu Unii ostatniej po godzinie fiaska części autobiograficznego tryptyku, w którym opisała pani losy swojej rodziny ojca Karola Kuryluk ministra kultury ambasadora i Rozwiń » szefa PWN jemu poświęciła pani głównie książkę gol di los mamy opisała pani bliżej w książce wakacji mamy urodzony jako Miriam Cohen poetki pisarki uratowanej zagłady przez pani ojca, które swoją żydowską tożsamość starała się ukrywać do końca życia do tych wątków również myślą wrócimy dzisiaj w rozmowie dlatego tak trochę nakreśliłem, bo teraz do naszych rąk trafia w Lunie książka poświęcona bratu Piotrowi skończył się faulu ni w ludzi to od Feliks szczęśliwy mama babcia tak nazwać bogata, ale doszła do wniosku, że to imię zostało w jaki sposób zmarnowany przez Dzierżyńskiego uważa w ogóle, że w tym strasznym dwudziestym wieku tego sama była dzieckiem np. kiedyś bardzo miły imię Adolf zostały raz na zawsze skreślane z listy imion, a z ciąża jej brat był tak ciężka, że właśnie on się cudem urodził, więc to w tym było coś magicznego, żeby mimo wszystko był szczęśliwy, ale Unii, ale dostał imię Piotr piątek, czyli jak szybko jak do dopiero doszła po wielu latach Petrus Opoka to był set 1 z licznych pseudonimów ojca okupacyjnym Lwowie ojciec był tam członkiem Gwardii ludowej członkiem AK członkiem regat i nasi oraz liczne pseudonimy, które dopiero z czasem jakoś Janas szefowa jakoś się od nich dowiedziałam no właśnie Piotr Feliks szczęśliwy tego szczęścia dużo w życiu nie miał niestety ale zanim jeszcze ani porozmawiamy to to tak się chciałem dowiedzieć jak to jest, bo te 3 książki Gold fraz Katii i Helu oni są książki, które nie każda z nich opowiada inną historię, ale summa summarum to jest ciągle ta sama historia o tym samym czasie od tych samych ludziach i co najważniejsze o tej samej miłości tak, bo to są, jakby książki, które powstawały w pewnym sensie wbre w mnie albo mimo moich chęci takiej książki, które się w narzuciły mi po śmierci mamy mama, która umiała w 1 stycznia 2001 powtarza właśnie zawsze była dzieckiem strasznego wieku dwudziestego, więc mała o świcie wieku 2001. jak gdyby szykowała się przed śmiercią do tego, żeby coś o sobie powiedzieć więcej niż to co wiedziałam z takich Barca Fanta stycznych zmiennych niezbyt bagiennych różnych relacji, ale w końcu doszła do wniosku, że lepiej mi nie powiedzieć ja wiedziałam tylko tacy sami powiedział zresztą opisami oraz karty wiedziałam tylko, że mama jest Żydówką podejrzewałem już też wtedy, że jest Żydówką uratowaną uratowaną przez ojca udało nam się przed śmiercią mamy w końcu zabrać z trwałej na gaz Katy mojego brata, który wtedy mnie młodszy, więc mieliśmy nadzieję, że może choroba się z wiekiem wyciszy on jakoś tam ja tam zorganizuje życie bardzo to było wszystko skomplikowane, ale miał tak wielką nadzieję, że ukryła nawet przed nim śmierć mamy, bojąc się, że szok może spowodować, że znów trafi do do szpitala tak, bo jego takie psychiczne problemy zaczęły się wtedy, kiedy umarł ojciec tak uma ojciec w grudniu 60 tego siódmego roku w Budapeszcie właśnie myślę już z własnej woli, bo był był wtedy była tak straszna nagonka na PWN on był po kolejnym zawale uciekł ze szpitala potem sanatorium upały się leczyć na targi książki do Budapesztu tam Zalasu drugiego czy trzeciego dnia zmarł w nocy w hotelu no tak Piotr pojechał po ciało Piotr widział ojca tuż po śmierci, ale tak bardzo niefortunnie PWN nie zdawali sprawę, że jest mama jest ty nie może tam polecić szukali mnie przypadek sprawił, że byłam tego dnia na ceramice Akademii, więc wzięli Piotr jak to miał wtedy 17 laty był studentem pierwszego roku fizyki taki jest na Uniwersytecie warszawskim Piotr był pani młodszym bratem jak czytamy w książce był cudownym dzieckiem Wonder kinem, które w wieku 3 lat zdał egzamin do klasy fortepianu do szkoły muzycznej idą teraz to jest ognisko muzyczne do szkoły muzycznej przy ulicy profesorskiej w Warszawie mama pani często powtarzała, że świętym obowiązkiem córki jest ocalenie Piotra od zapomnienia to czytamy w książce tak się zastanawiam czy także dlatego właśnie powstała ta książka, że nie miałaby pani się sprzeciwić woli mamy nie myślę że, że tak musiał być jakiś głębszy im pecha w to znaczy po śmierci mamy kiedyś jeszcze Piotruś nakaz Katy napisałem taką niewielką książkę Gajdy to imię naszego chomika, którego bardzo kochał i którego śmierć bardzo przeżył to jest książka no naj naj z pewnością jakoś najlżejsza ze z tych wszystkiego całego cyklu poświęcona również w dużej mierze mojemu bratu, który był niezwykle długa czy miał taki swój własny język jego zabawy Gajdy były one nadzwyczajnie czarujące i też bardzo kochał go Diega mój ojciec myślę już wtedy dosyć cha mama prawie cały okres wiedeński spędziła w szpitalu psychiatrycznym Gajdy był jakimś takim dziwnym powiernikiem ojca, który na tej placówce w ambasadzie pełnej ubeckich czuł się na pewno bardzo ma nie ta książka była troszeczkę książką taką napisano też nadzieję, że brak tu się polepszy los może ją kiedyś przeczyta, więc książka stosunkowo pogodne ukazała sie w w 2 tygodnie po nagłej śmierci Piotra się w październiku 2004 i meta zakończenie, które zostało już narzucony dopisane już w korekcie zdjęcie z przystanku autobusowego, na którym on umarł dopiero potem właściciel z, kiedy ja się poczułam taką może już jestem zupełnie sama zostałam z tym mieszkaniem na Kraska PiS, który zaczął powolutku uporządkować czytać list i właściwie niemal bezwiednie powstała kolejna książka wraz z karty to taki azyl mam to miejsce prawda, które ona sobie znalazła potem jak wszystko straciła w obcej sobie w Warszawie w tej nigdy nie była przed wojną w języku, który był jej drugim językiem była właściwa niemiecka polską Żydówką wyznania protestanckiego z Bielska-Białej sprawdzaj i tutaj tutaj, by żyła w ukryciu jak Maria Kuryluk urodzona w Zbarażu na wszelki wypadek tak to wymyślili mając nadzieję, że tam wszystkie papiery zginęły, ale powstała książka godzi powstała fiaska i teraz mamy po nago tak no i inna i w tych jakoś się, kiedy już powstał fresk karty oczywiście wróciły do mnie te słowa mamy, że jest moim świętym obowiązkiem napisać Piotruś, ale właśnie nie wierzy, że cokolwiek może powstać ze Świętego obowiązku tylko nagle uzmysławia sobie że, że jak jak ciekawą postacią był Piotruś jak tragiczną postacią znam sprawy prawne jak długo trwa chaos ma Holokaustu jak bardzo przeżyli tak straszny wiek dwudziesty tacy ludzie wrażliwi, chociaż sami mieli tych przeżyć niewiele przecież wystarczało wiedzieć o tym co się stało tak głęboko wewnętrznie przedmiotu, kiedy już w ogóle nic nie mówił tylko mamrotał niewyraźnie wyraźnie powtarzał tylko 2 słaba Dachau Auschwitz wydaje się, że w tym jest zawarte to wszystko co, o czym napisano tyle prawda, że po Auschwitz nie można już pisać wie już prawda po ostrzyć będzie zupełnie inny świat jak się okazało nie jest po Auschwitz nie był zupełnie inny świat tylko taki sam jak zawsze Homo sapiens nie zmienia się aż tak przychodzą kolejne generacje i część z nich wypiera kompletnie co się wydarzyło zaczyna od zera popełnia znów wszystkie te same błędy w rezultacie dzisiaj mamy sytuację, w której na urodziny Hitlera palą się ogniem w postaci swastyk w kraju, który był pierwszym krajem, na których Hitler najechał człowiek nie zmienia, ale trauma pozostaje pomyślałam jak trauma pozostaje u ludzi najwyraźniej wszech jak i tych właśnie ludzie, którzy mają najmniej do powiedzenia to jest cały tragizm naszej ludzkiej sytuacji, która być może skończy się na tym świecie tragicznie to jest to poczucie że, że trzeba napisać nie tylko dlatego, że to jest moja rodzina i że będą z nich przywiązana tylko, że oni są również przykładem ludzkich losów oraz właśnie jest tutaj spiętrzenie koszmarów, które przez, które zostali dotknięci, bo kolejnym koszmarem jest również koszmar choroby psychicznej szpitala psychiatrycznego, który de facto jest takim oba ze strasznym od tych doświadczeniach porozmawiamy już za chwilę w kulturze osobistej moim gościem jest Ewa Kuryluk rozmawiamy o książce Ferro nie teraz czas na informację w radiu TOK FM raz jeszcze dobry wieczór przed mikrofonem Marta Perchuć-Burzyńska malarka pisarka artystka Ewa Kuryluk jest dzisiaj gościem kultury osobistej witam panią raz jeszcze bardzo serdecznie spotykamy się z okazji ukazania się nakładem wydawnictwa literackiego książki w celu Unii ostatniej części pogodzimy i fraz Katii tryptyku, w którym opisała Ewa Kuryluk losy swojej rodziny tę ostatnią książkę książkę w celu Unii poświęciła bratu Piotrowi rozmawiałyśmy o traumie, którą pani rodzinie przeżywała zarówno mama, która była ocalona z Holokaustu, ale również brat Piotr, który urodził się po wojnie, ale jednak zostało zarażone tym bakcylem zagłady tym bakcylem zła tych strasznych wspomnień, które tak naprawdę pani mamie towarzyszyły przez całe życie taki kryzysowy moment w życiu Piotra, który zdecydował o tym, że zaczęło się jego leczenie to była śmierć ojca już o tym, powiedział byśmy czy lekarze też tak właśnie tłumaczyli jego choroby czy tłumaczyli ją już wtedy tak jak pani teraz może o tym, mówić właśnie tą traumą Holokaustu, które się za nim ciągnęła nikt niczego nie tłumaczył, a my sami nie wiedzieliśmy, że jesteśmy Żydami, ale myślę, że trzeba zacząć od tego, że nie jest dobrym zwrotem rząd został zarażony tą traumą w tej książce pragnę pokazać coś zupełnie innego tak nam pokazać, że właśnie najbardziej ich tragedie, które się wydarzyła i zagłady, która grała nie tylko Żydom nie tylko innym, ale w gruncie rzeczy całej ludzkości wyczuwają tzw . ludzie nie norma to znaczy ludzie bardzo wrażliwi, którzy tacy ludzie jak mój brat również wybitnie inteligentni, którzy jak, gdyby logicznie myśląc o tym, widzą, że to co się wydarzyło może się wydarzyć znów może się wydarzyć jeszcze sposób straszniejsze to było problemem Piotr to było również problemem moim zostaliśmy wychowani przez ojca na ludzi wyrozumiały szlachetnych tak on się tłumaczył jak należy się zachowywać na każdym kroku odpowiednia ja będę już jako dziecko, kiedy on mówił, że o tym w człowieku, że trzeba być szykiem dobrymi szlachetnymi tak dalej ja zapytam a kto zburzył dalsza czy to też byli klucz, a ojciec w ten zastanawia będzie tak to byli ludzie ewidentnie byli ludzie szlachetni tacy dobrzy już pomyślałam sobie popatrzyliśmy na siebie powiedział ojciec bez snu powiedział, że ludzie są inni w ludziach jest cała skala od dobra do zła no i teraz ja właściwie wyciągnęła wniosek wtedy ci ludzie żyli to są raczej potężniejsze niż rabini są te może potężniejsze od tych dobrych także myśmy tutaj poznaliśmy jako dzieci wyciągnęliśmy z faktu, że Warszawa była morzem ruin wyciągnęliśmy pewne wnioski teraz pamiętam, że mam rówieśników, którzy twierdzą, że nie pamiętają w ogóle ruin Warszawy tu jest czy kwestia uwagi czy kwestię otwartą część jakiegoś w tym właśnie tutaj pada system powstaje bardzo wiele bardzo wiele problemów jeśli mamami opowiada się, kiedy przyjechaliśmy z Krakowa ja miałam WTA roku widziałam już kasztany kwitnące na Plantach to tutaj jak naziemna jechała na spacer wśród kikutów drze w to ja zasłaniałem sobie zasłaniamy sobie Rączka czy tak były wszystkie małe dzieci powstaje trochę ważnych pytań niepisanych książek z żadną tezą, ale w dziś po napisaniu narzuca mi się teza, że być może największą tragedią i to będzie tragedia dla całej ludzkości jest to, że ludzie, którzy widzą naj jaśniej, którzy są najwyraźniej wsi, którzy pragną zapobiec jako zło Boga dostrzegają i przeżywają w sposób bardziej intensywny mają w gruncie rzeczy najmniej do powiedzenia ci, którzy są bezwzględni okrutni nie czułymi zostali do tego, żeby być bestiami wagonem podyktować dalszy los jasno widział Piotr Piotr widział jasno był niezwykle utalentowany już mówiłyśmy o tym, że grał na fortepianie oprócz tego pięknie malował i przejawiał niezwykłe zdolności również do nauk ścisłych stąd właśnie fizykę na Uniwersytecie warszawskim zresztą wydarzenia na Uniwersytecie warszawskim rok sześćdziesiąty ósmy to pyły wydarzenie, które Piotra nie ominęły wcześniej tak jak mówiłyśmy doszło jeszcze to do innego dramatu do państwa dramatu rodzinnego, kiedy właśnie podczas służbowego wyjazdu do Budapesztu zmarł Karol Kuryluk Piotr w pewnym momencie musiał trafić do zakładu dla psychicznie chorych i to co tam przeżył pani porównuje to najgorszych przeżyć, jakie można mieć tak dlatego dziś już wiem o tym, że zagłada się zaczęła od eksterminacji ludzi psychicznie chorych najpier w psychicznie chorych dzieci w Niemczech podbijaniu kolejnych krajów eksterminacja rano chorych psychicznie we wszystkich krajach europejskich co do dziś jest tak tajemnicą poliszynela wszyscy o tym, wiedzą i koszty nie chce wiedzieć tak umarła n p . pod Paryżem czterdziestym bodaj drugim roku siostra pisarza Claudel znanego pisarza katolickiego, kto rodzina zamknęła, bo chciałem po prostu mieć spokój i ona tam po dekadach w szpitalu umarła z głodu, bo to nie musiała być eksterminacja koniecznie gazem czy zastrzykiem można też było ich zagłodzić można, bo po prostu gdzieś tam zamknąć wypędzić były są różne sposoby czujek jest istotą delikatną można to zrobić na różne sposoby najpier w kompletnie ludzi sponiewierać przestaną być już prawie ludźmi, a potem po prostu tak czy inaczej oni już sami wykończą Toy wiemy przecież pod okupacją trzeciej rzeszy była niemal cała Europa za wyjątkiem prawda wyspę angielskich zgodnie nieliczne wysepki tutaj ominęły też wszędzie we wszystkich szpitalach co się działo lekarze, którzy się temu sprzeciwiali zostali zwykle zgładzeni tak samo jak chorzy personel, który w tym uczestniczył albo był świadkiem tego często pozostał po wojnie i dalej tam praca już pozostawiam tutaj bez komentarza ten fakt, że trochę już, kto był świadkiem zagłady jest teraz opiekunem cha no właśnie czwarty to wszystko jakby już mówi o o szpitalu psychiatrycznym w Europie po wojnie, bo to nim to nie tylko czy tylko Polski to dotyczy to dotyczy wielu szpitali, tym bardziej że ja mając halo mamy Michała jego brata rozważam też ich wywiezienie z zagranicy i byłam różnych innych szpitalach i zobaczyłem ten sam okrutny bezwzględny stosunek do psychicznie chorych oczywiście zawsze były jakieś wyjątki dzięki temu wyjątkami oni istnieli, ale w zasadzie warunki były tak okropne szpitale były niedofinansowane nie było do dziś zresztą nie ma nic nie rozumiemy dokładnie na czym polega schizofrenia to są wszystko leczenie objawowe, które na jednych 1 usuwa objawy, a od drugich wywołuje objawy jest taki zamknięty straszny świat, bo każdy zamknięty świat jest spraw teraz trzeba się jasno powiedzieć, bo tam nie ma kontroli im straszniejsze są warunki, tym bardziej one odpychają całe otoczenie od 2 rodziny przestają odwiedzać przyjaciele przestają odwiedzać najlepiej o tym wszystkim nic nie wiedzieć, kiedy ja prosiłam, żeby ktoś odwiedził Piotra nawet wśród naszych przyjaciół nie mówili w unii to jest nim niemoc nie możemy tam pojechać nie możemy tego czy warto jeszcze wtedy, kiedy był w Branicach, bo pani opisała ten straszliwy pobyt właśnie w szpitalu w Branicach tam w workach komisarz dla w Branicach, dlatego że styk napisałam książkę tam 2000 stron i potem z tej książki zrobiłam pigułkę zdając sobie sprawę, że ten koszmar i powtarzany właściwie będzie słabszy to znaczy im więcej będą mnożyć tych przykładów tym będzie efekt mniejszy będzie zmęczenie z czytelnika, więc w Piotr przeszedł przez nieomal wszystkie szpitale większe szpitale w tym w tym kraju, bo jego stan był ciężki każdy się z kart tylko pozbywał, kiedy mógł, więc tu szpitale były wszędzie straszne stosunek był wszędzie dochodzą straszne ja opisałam Branice, bo to był taki szpital, gdy jakaś kontynuacja to był szpital niemiecki przed wojną tak kontynuacja przez szpital stary stworzony pod koniec dziewiętnastego wieku prawda w takim pruskim stylu Prusko klerykalne stylu, bo przez przez kler wsparty przez cesarza akty owym czasie szczególnie okrutnego, który tzw . WB ad, czyli ścięcie Bujaka, czyli za wszystko kara śmierci, więc to był taki odpowiedni szpital, który musiał być niezłym obozem, którym coś już słyszała mama będąca ze Śląska, więc jak Adam jako przykład tej kontynuacji co nie znaczy, że inne szpitale rolę w grze mamy wszystkie szpitale jeśli tam w ogóle można było przetrwać to, dlatego że tam spotykały się dobrego człowieka czułego lekarza pielęgniarkę salową kogoś, kto nie był bestią albo nie był zupełnie bezduszny sady wszystkie losy opisała Ewa Kuryluk w książce Chyloni ja mam takie pytania, a propos pamięci, a propos wspomnień, bo wspomnienia, do których pani wraca w książce mieszają się są wspomnienia z czasów, kiedy miała pani kilka lat i wspomnienia nakładają się na to co jeszcze zdążył również opowiedzieć pani mama w jaki sposób co się dzieje, że człowiekowi udaje się od grzebać te najwcześniejsze myśli impresje, bo pani bardzo literalnie opisuje to jest tak jak opowiadała pani sny tak to jest dobra dobra uwaga to jest dobre pytanie rzecz w tym że, że pamięć jest bardzo nie wie przecież to co jest w środku to co nazywamy pamięcią jest ruchomy materiałem wybuchają były realny tkanka aż u obumiera odradza się wszystko co dzieje się z ciałem dzieje się również z pamięcią pamięci bardzo niewierne odbiera go tak dobre lokacje dobiega co się chce teraz myślę, że warunkiem pisania jest po pierwsze, dobra pamięć posiada dobrą pamięć i do słów i obrazów JATO wykorzystuje i malarstwie i wpisaniu nie mam dobrej pamięci do chronologii do akcji Jan nie widzę akcji widzę poszczególne obraz bardzo dużo zawdzięczam mamie która, których stan dzięki dobremu lekarzowi po poprawił się w ostatnich latach może też trochę na skutek tego, że Piotruś wrócił do domu co było jej marzeniem może dlatego życie wyciszyła Chada oba przed śmiercią po im większy ból ciała tym może dusza po wtedy marże i tego przecież nie wiemy w każdym razie mama zaczęła opowiadać napada świetnie bo, naśladując głosy nieomal mimo etycznie głosy ceny do tak wszystko to się we mnie zmieszała i oczywiście mogę to tylko odtworzyć no i siłą w 2 -li że, skupiając się na tym to wymaga czasu ta książka zabrała mi strasznie wiele czasu Gajdy powstał chyba 2 lata fiaska już powstawał pewnie ponad 5, a w celu Unii niewiele większa książka to już były to już było 9 Bala ta praca polega głównie na eliminacji materiał najpier w się wszystko przypomniała mi to było o wiele za dużo nie da się powiedzieć życia 11, bo życie jest życiem, a sztuka jest już tylko jakąś esencją jakimś obrazem na tyle sugestywnym, że przywoła reż takim wyborem tak edytowanie tego tekstu zabrał mi tyle czasu pocięcie go na jakieś kawałki te będą strawne, które ktoś zechce przeczytać na to już taka jest taki zabieg z myślą Czytelników chce przeczytać z pewnością celu Unii Ewa Kuryluk książka, którą wydało wydawnictwo literackie zachęcam, żeby znalazła się na państwo spółkach bardzo dziękuję za to spotkanie Ewa Kuryluk była gościem kultury osobistej dziękuję za spotkanie jest książka Travicy dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KULTURA OSOBISTA

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

30% zniżki na hasło: WYBORY2019 - wpisz kod na stronie tokfm.pl/aktywuj aby skorzystać z rabatu!

Aktywuj teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA