REKLAMA

Służące powinny unikać hipnotyzerów i lampartów

OFF Czarek
Data emisji:
2019-07-01 10:00
Audycja:
OFF Czarek
Prowadzący:
Czas trwania:
38:23 min.
Udostępnij:

O książce "Instrukcja nadużycia. Historia kobiet służących w dziewiętnastowiecznych domach" z jej autorką dr Alicją Urbanik-Kopeć Rozwiń »

Więcej: https://postfactum.com.pl/alicja-urbanik-kopec-instrukcja-naduzycia-historia-kobiet-sluzacych-w-dziewietnastowiecznych-domach/ Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program Owczarek dzień dobry wita państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie dr Alicja Urbanik Kopeć z Instytutu historii nauki polskiej Akademii nauki z państwa mamy gości dzień dobry pani doktor dzień dobry powracamy do książki, która w pełnym sensie książką historyczną, a w innym sensie jest właściwie można powiedzieć reportaż na temat współczesności instrukcja nadużycia historia kobiet służących w dziewiętnastowiecznych domach Rozwiń » książka wydana przez wydawnictwo post factum trochę przy okazji naszego poprzedniego spotkania rozmawialiśmy o trudnym życiu służących, ale wciąż mamy co ma różnych aspektów mówi o tym, że trochę jest historyczna trochę nie, dlatego że o zmianę społeczną ekonomiczną polityczno globalizacyjne na świecie pewnie powoli na skraju w takim kierunku, kiedy taka szeroko rozumiana pomoc domowa jest częścią codzienności tak wydaje się, że służące tak jak sobie o nich myślimy, a oglądając nie wiem Danutę abi czy tego typu seriale historyczne to się z pieśnią przeszłości natomiast wygląda na to moim zdaniem pomoc domowa nigdy nie przestała być potrzebna i zmieniają się tylko trochę kostiumy może teraz już nikt nie nosi w fartuszku ów i cieków ale, ale sam, ale sam fakt coś zupełnie trzyma się dobrze interesująca jest myśl taka droga jak można powiedzieć jak zostać jako służącą, ale po prostu jest także opowieść o ruchach ludności wiejskiej do miast i czasem też powrotu, chociaż pewnie rzadziej, bo miasto w oferuje całą masę rzeczy rocznie odbywa się bezkosztowo jak jak wyglądała taka dobrze ująć modelowa droga ścieżka kariery kariery, a tak no trochę trochę się śmiejemy, ale tak naprawdę to była ścieżka kariery to znaczy oczywiście w dziewiętnastym wieku wiemy rozwijały się miasta industrializacja ośrodkach miejskich coraz więcej potrzebowano pracowników z 1 strony do fabryk i rozbudowy n p . miast tak dalej też pracowników wyspecjalizowanych inżynierów i i innych tego typu pracowników, ale również potrzebowano coraz więcej pracowników najemnych i pracowników wykonujących usługi i służących rozwój miast zbiegał się z ciężką sytuacją na wsi i ludzie z ze wsi znajdujących się w okolicy dużych ośrodków miejskich Warszawa Łódź Kraków Poznań przybywali do miast albo sezonową to znaczy w momencie kiedy, kiedy na sezon zimowy, kiedy na wsi było najciężej jest, więc nie było pracy też zjedzeniem było średnio i wracali na lato z powrotem na wieś, ale tą nogą byli mężczyźni, którzy tam na wsi mieli jeszcze jakieś obowiązki, jakie nadzieje na pracę albo przyjeżdżali po prostu migrowali do miast w poszukiwaniu pracy wśród ogromnej rzeszy imigrantów było bardzo dużo kobiet i te kobiety w przeważającej większości zostawały właśnie służącymi inna służąca czy te kobiety, które do miast się w wybierały czyhały różnego rodzaju niebezpieczeństwa zarówno te w Imagine rwane i powielane na kartach różnego rodzaju periodyków jak te rzeczywiste tak no cały czas mówimy o ścieżce kariery natomiast musimy się troszeczkę zastanowić nad tym jak wyglądało życie takich dziewczyn jeszcze na wsi tam, skąd pochodziły i jak bardzo różne były warunki życia w mieście 1 stronę co to była naprawdę kariera to znaczy dziewczęta, które przyjeżdżały do miast one wyrywały się na ogół ogromnej biedy, ale też przede wszystkim z takiego poczucia jakieś zupełne nieprzydatności do tego, że to były tzw. niepotrzebne córki to znaczy trzecia czwarta piąta córka danej rodzinie to znaczy dziewczyna, która z 1 strony nie ma już żadnych szans na posag na zamążpójście jakiekolwiek, a z drugiej strony też dzieci, które po prostu na dodatkową osobą do wyżywienia na wózku siedzi marnuje zasoby na tej wsi nie można jej wydać za mąż, ale też nie przynosi żadnych korzyści rodzinie takie dziewczęta właśnie wjeżdżały na wieś, zrywając ze złych warunków, ponieważ na wsi oczywiście również pracowały tylko, że pracowały za darmo, bo to nie była praca to była po prostu pomoc w pomocy rodzinie biedy i takiego poczucia tego, że wykorzystują swojej rodzinnej i nic zamieni, przynosząc przyjeżdżał do miast tam zdarzało się z jakim jest rzeczywistością, która była absolutnie drastycznie odmienna od tej, w której się znajdował na wsi i czasem sobie myślimy o tym, że oczywiście praca co to jest praca w domu taka przed sprzątanie zamiatanie pranie gotowanie to są takie rzeczy, które wygląda na to, że wszyscy wiedzą jak wykonywać, a już szczególnie kobiety szczególnie kobiety, które przecież to samo robiły w swoich rodzinnych domach na wsi Otóż nie praca w mieście i po w domu takim mieszkaniu to jest przed warszawskim stawia przed takimi dziewczynami mnóstwo różnych wyzwań, których ona nigdy nie spotkały w swoich rodzinnych wsiach np. obsługa Samowar jak zrobi herbatę 1 z pani pisała taki list do gazety, w którym donosiła z przerażeniem, że służąca, która właśnie przyjechała ze wsi zapytana czy umie zrobić herbatę dziewczyna, chociaż tak oczywiście potrafi zrobić herbatę doprowadziła do eksplozji Samowar, ponieważ nie wiedziała, że najpierw się nalewa wodę, a potem się podgrzewa urządzenie i ono wybuchło jak nadal się psuje samochód, a szczerze mówiąc jestem zupełnie pewna, ale na pewno nie tak jak zostać opisane znaczy, że pani i abyśmy nie piszmy minister się z OC to moglibyśmy stworzyć na złe noty moglibyśmy dostać zatrudnienia, ale to się moment, w którym taka dziewczyna właściwie była w mieście, a jeszcze trasa ze wsi do miasta była oddzielna sprawa, bo tam czyhały na dziewczęta różne próby różne niebezpieczeństwa lamparty i krwi rzeczy Żydzi tak lamparty oczyszczenie nie chodzi o zwierzynę tylko chodzi raczej o osoby, które raportowały tak to znaczy paczka syn pani Dulskiej tak DC jest dokładnie to 19 już określenia na mężczyzn uwodzicieli są w ogóle naprawdę ujmujące, bo to są z 1 strony lamparty z drugiej sensowność malarze nie wiedzieć czemu czy podejrzewam, że trochę wiedzieć czemu prawdopodobnie po prostu malarze mieli z lubili coś tam malować podobnie w każdym razie na córki wasze czyhają lamparty to jest tytuł artykułu z niewiasty Polski takiego czasopisma skierowanego dla kobiet mieszkających na wsi albo pracujących w miastach i a on odnosi się do tego, że dziewczęta, które jadą ze wsi do miast w poszukiwaniu pracy jako służące no muszą mieć na baczności, ponieważ podróż dziewczęta na ogół najpierw piechotą szły do stacji kolejowej czytam zapomnijmy, by jakąś, jakim wozem się tam łapały na podwózkę następnie część podróży nie uchroni odbywała się koleją kolej oprócz tego, że była wielkim krokiem wprzód, jeżeli chodzi o postęp cywilizacyjny to jeszcze do tego, by niebezpieczna dla kobiet kobiety mogły jeździć koleją tak samo mężczyźni nigdy nie wiadomo, kto znajdował się z nami w wagonie wg poradników Towarzystwo ochrony kobiet to było takie Towarzystwo, które było założone po to, żeby właśnie chronić te dziewczęta w drodze do miast oni one, bo to były panie z Towarzystwa oczywiście patrolowały stacje kolejowe czekając na właśnie przybywające nowe Panny to oni on towarzyst w ochrony kobiet dało taki taką książeczkę rok tak nominowanych to wydał już w oczywisty wrażenie, że chyba niewiele wspólnego równa się też upatrujemy w poszukiwaniu paniom dworce w w każdym razie oni wydali taką książeczkę, w której pisano jak należy się zachowywać w pociągu i tam jest bardzo dużo takich rad, które są właściwie można, by odnieść do dzisiejszej sytuacji nie wiem, że nie należy wdawać się dyskusje z obcymi i że nie należy przyjmować, że należy pilnować swego bagażu lepienie jeździć nocą lepiej nie zostawiać bez opieki swoich rzeczy nie przyjmować jedzenia właśnie o to i fizycznej takie, że nie należy przyjmować poczęstunku nie należy przyjmować cukierków mogą być jakieś zatrute nie należy wdawać się dyskusje nie należy się godzić na pójście na kawę na herbatę albo na obiad w nie należy mówić, gdzie się jedzie należy się wystrzegać hipnotyzer ów tak pod potwierdza w pociągach bo, choć w ogóle życiu życiu i ostatnie po oprócz i że należy po przyjeździe zgłosić od razu do Towarzystwa ochrony kobiet kremem wynajdzie przyzwoite domy przyzwoitą pracę, ale też ostatnie kilka tych racji takie, że przed wyjazdem należy pojednać się z Bogiem oraz pożegnać z rodzicami dla pewności dla pewności, że ja miałam warto jak od zera dokładnie tak jest no i te wszystkie rady one były naprawdę opisane w dobrej wierze, dlatego że oczywiście to była w dużej części obsesja bardzo obficie podlewana antysemityzmem, która mówiła o tym, że na takie naiwne gąski ze wsi czyhają handlarze białych niewolnic jak to wówczas nazywano, czyli po prostu zorganizowane szajki przestępcze, które porywały pod pretekstem załatwienia pracy w jakimś tam zamożnym domu jako służącej porwały dziewczęta do Europy zachodniej oraz Ameryki Południowej Brazylii Argentyny, żeby tam pracowały w domach publicznych wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM informacja o dziesiątej 20 już za kilka minut instrukcja nadużycia historia kobiet służących w dziewiętnastowiecznych domach wydana przez wydawnictwo post factum to książka to dzisiaj rozmawiam z autorką dr Alicją Urbanik Kopeć z Instytutu historii nauki polskiej kryminał informacje już za 3 , 5 minuty dziesiąty 20 po informacjach wracamy do programu off czarek czarek studio dr Alicja Urbanik Kopeć z Instytutu historii nauki Polskiej Akademii Nauk najnowsza książka pani doktor to instrukcja nadużycia historia kobiet służących dziewiętnastowiecznych domach wydana przez wydawnictwo post factum na razie najnowszy oczywiście, bo już kolejna w przygotowaniu tak już już myślę i pisze, że wracamy do tych służących religia wątek, czyli pojawia się w tej przestrzeni no jak w właściwie każdym innym obszarze dziewiętnastowiecznego życia właściwie nie tylko dziewiętnastowiecznego służące, których jak pisze były wszystkie katolikami ściankami chciał powiedzieć, bo też istniało ewangelickie Stowarzyszenie tego typu protestanckie odłamy natomiast nowy urząd, który przed katolikami w przeważającej większości i budziło to pewne tarcia, o które wykorzystywały bardzo intensywnie czasopisma dla służących i publicyści i stowarzyszenia katolickie dla służących oczywiście mówiliśmy przed przerwą o tym, że na dziewczęta podróżujące pociągami czyhają lamparty te Lampart z łaźni hipoteza, że celem partii Chile partii właściwie i hipnotyzer, że to rozumiało samo przez się, żeby to Żydzi, a ponieważ 1 z takich tematów ówczesnych takich bardzo popularnych plotkarskich informacji no było to, że Żydzi, że zorganizowane żydowskie szajki przestępcze porywają uwodzą porywają młode dziewczęta podróżujące Sammy koleją nie tylko koleją i pod pretekstem załatwienia im pracy, jakim zamożnym domu na służbie właśnie wywożą do domów publicznych do Europy zachodniej albo do Ameryki Południowej Argentyny Brazylii a jakby w rzeczywistości właśnie to jest problematyczne troszeczkę, ponieważ ta panika moralna, która jeszcze żyła i te wszystkie informacje plotkarskie o prostu ogromnych rzesza tych dziewcząt wywożonych one miały pewne ufundowanie rzeczywistości to znaczy faktycznie istniał taki taka zorganizowana grupa przestępcza gang Cwi Migdal, a które, którego założyciele faktycznie operowali najpier w w Warszawie i to było i to faktycznie była był żydowski gang, który wywoził dziewczęta do Ameryki Południowej natomiast natomiast nie były co się nigdy trawienia bywało tak jak przedtem przestrzegano te służące, który miał przyjechać do miasta to znaczy to byli ludzie, którzy na ogół wywodzili dziewczęta również Żydówki tylko Żydów tak naprawdę i to dziewczyny, które były z takich najmniejszych najbiedniejszych szczebli w mniejszych miastach, które były w bardzo ortodoksyjnych środowisk i jednocześnie bardzo bardzo biednych, więc one były zupełnie nieświadomy jak wygląda życie poza ich strukturą domową religijną niepiśmienna i bardzo łatwo można było je w ten sposób manipulować katolicy jak chrześcijan czek poległ, bo naprawdę bardzo niewiele, a wśród tych ofiar właśnie organizacji, ale rozumiem, że jako, że ta historia świetnie nadawało jako taka, a te niemiecka opowieść ostrzegające tak to to była 1 z wielu opowieści to taki koronny argument za tym, że właśnie na Żydów należy uważać w ogóle antysemityzm odgrywał ogromną rolę w w takim ukształtowaniu światopoglądowym służącej tego jak się pracy służącej mówiła nowo niecelne mieliśmy lampartów i podstępnych Żydów, którzy wywodzili nie służące do Argentyny z drugiej strony mieliśmy podstępne Rajfur czwórki, bo tak nazywano osoby, które znajdowały zatrudnienie czy znajdziemy wyszukiwał domy, które poszukiwały służących podstępne raju furtki i była taka postać podstępnej raju furtki ruchy oczywiście Żydówki, która właśnie te dziewczęta sprzedawała do domów niekoniecznie do domów publicznych, bo to już nie była aż tak skomplikowana operacja podobno tylko wynajmowałem zatrudnienie u mężczyzn samotnych mężczyzn, którzy szukali trochę służącej, a trochę prostytutki to jest coś w tym rodzaju, więc to była taka druga w drodze postaci, która była właśnie uważana za taki dowód na to, że życie są źli i należy wystrzegać w trzeciej strony oprócz tego czasopisma dla służących co rusz publikowały takie doniesienia wiadomości bieżące z życia służących tam bardzo często właśnie występowała taka historia, w której Żydzi państwo żydowscy służące oszukiwali na pieniądze oczywiście, ale jednocześnie nie pozwalali wchodzić do kościoła w niedzielę, bo boi, bo nie uważali tego za istotny atut, bo to była 1 z najważniejszych rzeczy na jakie w ciągu tygodnia miała służąca czekać, czyli ten czas, by do kościoła, a po trzecie strzeżona taką opinię, że żydowscy pracodawcy są niezwykle agresywni i oni swoje służący biją z byle powodu do tego stopnia, że właśnie gazety dla służących publikowały prawie w każdym numerze taką informację, że służąca taka Itaka wyskoczyła z okna, ratując się przed pięściami tam właśnie swego żydowskiego pracodawcy albo jakaś tam dziewczyna wylądowała w szpitalu z rozbitą głową, bo jej żydowska pani rzuciła się na nią szale tak no to oczywiście historie miały na celu przekonać dziewczęta, żeby pod żadnym pozorem nie zatrudnia się Żydów z Unią o tych wątkach religijnych nie tylko ze względu na wyznanie służących, ale jako na pewien światopogląd czy też system moralny, który pomagał albo próbował tłumaczyć trudne trudną sytuację jak co, jeżeli ktoś wybiera taką ścieżkę kariery, że faktycznie ze wsi przyjeżdżał do miasta no nie była to z pewnością droga usłana różami i teraz taka osoba pewnie większość tych historii to był raczej Story smutna historia wyzysku historię trudu nadmiernej pracy słabo wynagradzanej no, więc teraz to cierpienie ból i tak i t d. można było jakoś tłumaczy także czy taki obraz świata albo Bóg tak chciał albo, że cierpienie ma sens tak to jest 1 z takich cech ligi katolickiej, która była wówczas ogromnie wykorzystywana to znaczy to, że cierpienie uszlachetnia tak jak praca uszlachetnia tak samo cierpienie uszlachetnia, więc służąca, która ciągle pracuje cierpi jest szlachetnie na podwójnie wręcz oczywiście w ten sposób tłumaczono wszelkie niedogodności, które dzieją się w życiu takiej dziewczyny to znaczy, bo tak z 1 strony przeniesienie do miasta to był pewien awans społeczny to była sytuacja, która po raz pierwszy w życiu taka dziewczyna ze wsi miała szansę za swoją pracę równie ciężką jak na wsi otrzymywać wynagrodzenie, które mu, które mogą dysponować tak jak chciała część pieniędzy wysłała 1000 domu rodziny, ale no część duża część była dla nich mogły z nimi robić chciałem, ale jednocześnie to była praca bardzo ciężka i też przede wszystkim ze względu na relacje z ludźmi bowiem 1 rzeczą było mycie podłogi noszenie wiader z drewnem noszenie wiader z wodą noszenie wiader z węglem ciężka fizyczna praca drugą rzeczą były niełatwe relacje z pracodawcami i ich rodzinami i bardzo częste przypadki przemocy, ale też no, czego są dzisiaj nazwalibyśmy mobbingiem tak znaczy przemocy fizycznej przemocy psychicznej i coś takiego po prostu traktowania jak jak przedmiot, więc dziewczęta zwracały się ku religii, bo to było jedyne sposób na spędzanie wolnego czasu przez wolny czas rozumiem nie pracowania aktywnego w danym momencie, który był akceptowany przez pracodawców, a właściwie nie tyle akceptowane co no było im głupio, ale czy właściwie konwenanse społeczne nie pozwalały im np. odmówić dziewczynie pójścia do kościoła albo na spotkanie grupy religijnej kółka różańcowego stowarzyszenia służące katolickich no i a więc religia była tym jedynym nie pracowniczy elementami życia, a 4 ligi bardzo łatwo i bardzo przekonująco wyjaśniała, że właśnie wszelkie niedogodności wszelkie cierpienia wszelkie przykrości, których doznają ze strony pracodawców w ogóle ze strony no życia pracownicy fizycznej w dziewiętnastowiecznym miejsce, że to są po prostu takie rzeczy, które należy właściwie cieszyć, bo one sprawią, że taka dziewczyna tym szybciej i tym prędzej trafi do nieba po swojej śmierci, ale tym wieku szybko pewnie w takich warunkach płacowych zostawia się jak hipnotyzer działali to była pani Maria Kobylińska ona była członkini Towarzystwa ochrony kobiet on chyba miała jakiś nie mam doświadczenia hipnotyzera w swoim życiu, ponieważ ona napisała tekst artykuł na ten temat hipotezę, że w 1914 roku o tym, że hipoteza, że czekają na podróż nitki no i podobno miał wyglądać w ten sposób, że się, że taka dziewczyna młoda siedziała wjechała do miasta siedziała w wagonie i nagle przyda się do nich hipnotyzer, który zaczyna z nią rozmowy o pogodzie albo jakimś innym równie trywialnym temacie, a między czasie niepostrzeżenie wykonywał miarowe ruch dłonią, w której trzyma coś błyszczącego np. zegarek albo kawałek szkła albo jakąś błyskotkę i dziewczyna prowadziła z nim te taką grzeczną kurtuazyjną rozmowę, a on jednocześnie zaczyna ją hipnotyzował tym tym tym ruchem dłoni miarowym i zanim taka nieświadoma niczego Kasia Marysia obejrzała już traciła pamięć i w tym transie hipnotycznym robiła co chciał to, czego chciało się wtedy zaczęli no wychodziła z nim z tego pociągu oni następnie, gdyż sprzedawał zamykał oddawał tylko z wykorzystywaniem też tylko chciał, więc należy ostrzec trzeci hipnotyzera i za wszelką cenę oderwać wzrok od wymiarowego ruchu ręki takiego właśnie człowieka i zabrał służące pyta nas słuchać ile zarabia służące to jest bardzo to jest bardzo ciężkie do ustalenia tak naprawdę, ponieważ płaca służących nie do końca była ustalona odgórnie, a jednocześnie no n p . czy służąca mogła zrobić na 3 , 5 albo 4 ruble miesięcznie albo 6 rubli miesięcznie albo 10 rubli miesięcznie w zależności od tego ile właśnie pytanie brzmi papież wyraża się tego jak ona dobrze czy ile i jak dobrze umiała pracować jak bardzo była wykwalifikowana więcej zarobią na środku Hanki niż pomysł paczki to oczywiste natomiast ile to było 6 rubli ile to było 3 , 5 rubla albo 10 rubli co można było za to kupić albo czy można było się utrzymać mieszkają w, a centrum ważna Łodzi zawsze lubił nie, ale służąca utrzymywała się utrzymać np. kupienie indyka na Targu cały Indyk na Targu kosztował 2 , 5 rubla serią, którzy są pracował za 2 indyki miesięcznie tak, ale taka dziewczyna nie musiała wykupować indyka ani nawet nie musiała sobie wynajmować pokoju, ponieważ do tych 34 czy 570 rubli no to wliczone było również to, że ona miała, gdzie spać i co jeść, bo ona nie musiał sobie płacić za mieszkania i jadła no pracodawcy musieli jej zapewnić wyżywienie rodzaj tego wyżywienia jakoś tego wyżywienia coś bardzo zależało od dobrej woli albo braku, ale teoretycznie to nie było potrzebne służące powinna zarabiać tyle, żeby móc sobie raz na kwartał kupić coś do ubrania to znaczy chodziło o to, że jedno zużywały się ubrania ze względu na pracę nowe fartuch buty raz na jakiś czas, żeby mogła płacić 10 kopiejek miesięcznie za czasopismo za prenumeratę czasopisma dla służących i rubla za wpływ wpisowego do stowarzyszenia służących katolickich, żeby starczało jej na to, żeby raz w miesiącu pójść na zabawę do parku, gdzie też wpisowe było prawie 50 kopiejek wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM dr Alicja Urbanik Kopeć z Instytutu historii nauki Polskiej Akademii Nauk jest państwa mają goście informację o dziesiąty 40 informacja wracamy z czadem dr Alicja Urbaniak Kopeć z Instytutu historii nauki polskiej Akademii nauki z państwa moim gościem rozmawiamy o książce zatytułowanej instrukcja nadużycia historia kobiet służących dziewiętnastowiecznych domach książka wydana przez wydawnictwo post faktu świat, który czyhał albo czeka też jednocześnie na dziewczyny przybywające ze wsi do miast to ten świat postrzegany na podstawie powieści, ale też na podstawie różnego rodzaju tekstów, które ukazywały się oczywiście te teksty były albo konsumowane przez osoby, które potrafiły czytać albo były przekazywane nie karzmy, że media czy prasa ówczesna miała jakiś wpły w na kształtowanie tego wyobrażenia o świecie, ale ciekawe jak wyglądał jak wyglądały te dziewczyny, jakby przedstawione w prasie zarówno pasze dla służących, czyli takie myślenie o sobie za pośrednictwem prasy dla służących jak postrzegane przez społeczeństwa, lecz mieszkańców dużych miast ze szczególnym uwzględnieniem, których pytanie jak umie proszę pomyśleć ze szczególnym uwzględnieniem osób zatrudniających taka stereotypowa służąca we własnych oczach i Wojciech pracodawca to jest zostałem po prostu jak najlepiej odpowiedzieć na to egzaminacyjne pytanie no z 1 strony prasa miała ogromną władzę takiego kształtowania wyobrażeń o świecie to trochę trochę już jej władze obecnie 0 zależała ale, ale no to było takie źródło właśnie informacji, więc wiemy bardzo dużo na temat tego jak służące były przedstawiane, a w oczach pracodawców przede wszystkim karykatur, które w, których pojawiał się służąca był taki rysownik Franciszek Kostrzewski on robił takie one takim bardzo popularnym rysownikiem karykatur dla tygodnika Ilustrowanego no i on m. in. 1 z jego takich ulubionych tematów właśnie WSW służące i te karykatury pokazują jak stereotypowy obraz dziewczyny, która jest leniwa przy głupia nieuczciwa kłamliwa w irytująca i taka bardzo pusta i które szuka tylko rozrywki i myśli tylko o tym jak to się nie napracować zarobić jeszcze przy okazji pójść na zabawę taneczną, gdzie będzie mogła po prostu puszczać oko do strażaków, więc takie były służący też strażacy znaleźli strażacy strażacy trochę jak lamparty, ale lepiej, bo Wola Lampart lew Lampart ze strażaka można, bo potencjalnie wy Zamość Lamparta no to nie nie bardzo dla pana żywy jest tak tak strażak musi ewentualnie ożenić nie no tak no, więc takie były służące w karykaturach mam i nocą karykatury, w których jednak można mówić o drogach to moja córka to tylko taka leniwa przy głupie ani robić nie chce tylko cały dzień leżała i spała, a ta druga tłumaczkę wiata idealnie na służącą warszawską no więc, więc tak dodaje Wysmyk humorystyczna jest strona humorystyczna, o ile prawda humorystyczna może być, a no, ale też wiemy o tym jak panie mówiły służących, ponieważ to były zawsze taki temat tak jak się czasem rozmawia kurtuazyjnie pogodzie to wówczas panie rozmawiały kurtuazyjnie o tym jak bardzo beznadziejne są ich służąca chce moja jak działa coś tam ta moja Marysia to też no i one również wysłał listy do prasy, które pisały o tym, że ich służące i okradają i oszukują bardzo takim popularnym sposobem na okradanie, który o, które oskarżały panie służące było to, że nowe służąca chodziła na Targ robić zakupy na obiad one robią nasze gogle jedzenie związku z brakiem lodowe te zakupy były codzienne w i dziewczyny szły na Targ, gdzie kupowały rzeczy, a potem wracały do domu i technik wtedy jeszcze niema kasy fiskalnej oraz paragonów, więc one wracały do domu i AM no mówiły ile wydały i oczywiście zawsze oskarżonej odłożoną kwotę zawyżają, że pobierają tzw. koszykowe, czyli jej jak miały tam zapłacić nie wiem 5 rubli NATO mówił, że zapłacił 552  000 wychował oskarżano też o to, że pobierają prowizję od poszczególnych właścicieli straganów za to, że kupują jedzenie unikanie innych, czyli takiej powiedzmy w ramach całego klina PKP taka prowizja należą one ten rabat ukrywały przed państwem mówiącym, że zapłacił tyle ile normalnie wynosi cena z oskarżano o to, że oczywiście jak robią sprzątają po łebkach to była 1 z ulubionych rozrywek pani, żeby sprawdzać testy białe rękawiczki czy wszystko czyste czy w odkurza one parapety czy zdjęte pajęczynę skandal bruk, a no i zielenią, że śpią w ciągu dnia że, że robią wszystko tak tylko na pokaz, żeby uniknąć Bury, ale tak naprawdę tak naprawdę wolą po prostu spędzać czas na patrzenie przez okno patrzę przez okno, która w gdy, a służące osobie sobie to jest bardzo ciekawy temat, dlatego że istniały czasopisma dla służących pracownica katolicka nazwał 1 z nich drugi nazywał przyjaciel sług no to czasopisma, w którym takim okropnie nieznośnie pretensjonalnym językiem księża i panie z Towarzystwa skupione właśnie jako przewodniczki tego stowarzyszenia sług katolickich pisał artykuły do naszych drogich przyjaciółek, czyli właśnie służący, który wykładał takie lekcje życiowo o tym, że należy być posłuszna i cierpieć tak dalej tak dalej obcięto im okropnie dziwnym językiem, który miał chyba udawać trochę taką gwary wiejską, ale to taka gwara miejska udawana przez kogoś, kto nigdy w życiu nie był na wsi no tak, ale to był tego artykułu natomiast pracownicy katolicka publikował również listy listy służących należących do stowarzyszenia sług katolickich, bo tam dzieci umiały czytać pisać, bo tam uczono je czytać pisać na jej np. możemy dowiedzieć co służące myślał o sobie przy okazji dyskusji na temat tego, że służący mają myć ręce i zęby nowo to było jedno z 1 z tematów, które się bardzo, ale w tym samym czasie w ogóle, ale oczywiście panie pisał artykuły do swoich gazet o tym, że służące tymi brudnymi łapami dotykają naszych aniołków nie chodziło o dzieci, więc one muszą się mieć dziękuję za doprecyzowania, a wszyscy to nie jest nasze oczy ze zgromadzenia Lampart strażaków i aniołki tak wiadomo, że ich 10, a no służące mu PIT, a z gazety dla służących pisały, ale jak służących mają mieć skoro państwo nie wpuszczają do łazienek swoich, bo nie będą te brudasy w naszych planach się mecz, a służące z kolei pisały listy, że życie jest już pełne cierpienia one bardzo przejmowały ten taki sposób ekspresji życie jest już pełne cierpienia i oprócz tego jeszcze mu jeszcze nam zarzucają żeśmy brudasy albo służąca pytany o to ile razy się kąpie odpowiadała to było w ankiecie na temat życia służących po prostu wspaniała kobieta ja chcę poznać te tek ten tak tylko te kobiety ona o tyle ile razy w roku się kąpie, a on odpowiedział nigdy, chyba że we łzach własnych w prawdę wspaniały on pisał listy tych gazet, że jest jeszcze nam tak dorzucają takie takie obelgi na nas rzucają inne dziewczyny odpowiadały w innych listach pisał droga Mariano ksiądz nas uczy, żeby dostrzega dziś Belg w oku naszym ani źdźbło w oku na naszej pani no i takie dyskusje o tym, należy myć zęby czy służące trochę jak saperzy on miał godność Mariola mieliśmy tylko raz w one miały bardzo wysoko rozwinięte poczucie godności, ale takiej specyficznej godności, bo one zniesione godziły się na to, że były przez panie pomiar Tane i też ten taki cierpień zniczy ciepłownicza narracja z elementami związanymi właśnie z wiarą jest religią ona była mocno internalizacji na drugi służący miał takie poczucie własnej godności dumy, które np. zabraniało im krytykować inne służące one same siebie bardzo alergicznie reagowała na krytykę wy w swojej grupie zawodowej i z niechęcią przyznawało, że są służące, które są mało się pozycjonować jako ten jako te, które znoszą cierpienia, ale na takie życie wygląda one są uczciwe i krystaliczne, a te historie służących mają jakieś 6 zakończenia to znaczy czy sporo jest takie historie, że ktoś sobie w czasie Niewiem kilkunastoletniej czy kilkudziesięcioletni służby odłożył na 1000 indyków w domach albo wyszedł, a może strażaka też tylko strażak to się zdarzało tak to znaczy służących należał do stowarzyszenia sług katolickich one odkładał pieniądze na książeczki oszczędnościowe i teoria była taka, że po po okresie służby, kiedy już nie chcą dalej pracować albo nie mogą ze względu na problemy ze zdrowiem od te pieniądze zostaną im wypłacone i one będą mogły za to wynająć sobie mieszkanie albo np. zainwestować w stragan z żywnością albo np. otworzyć Gar kuchnie to też był taki taki dość popularny sposób późniejszego życia, czyli sprzedawać tanie obiady albo ewentualnie mieć taki mieć mieszkanie, gdzie wynajmowano pokoje na godziny n p . ale w celach podoba tak chce w celach przyzwoitych tak uważano Boże, ale dno, jakie były drogi można oczywiście większe służących ponad 50 % służących miała mniej niż 25 lat prawie wszystkie służący służące były młodsze niż 40 one gdzieś znikały nie wszystkie umierały z przepracowania, więc służące no główną drogą wyjścia ze służby było jednak małżeństwo i służące wychodził samo za kogo nowe tego strażaka za czeladnika ów ślusarskich stolarskich szef szef uczeń uczniów na szewca, czyli takich drobnych drobnych rzemieślników za kierowcę tramwaju konnego za mężczyznę, który nie wie miał stragan właśnie jakiś z jedzeniem czy handlarzem czegoś tam pracowników portowych rzecznych czy widziano ludzi z podobnego podobno w klasy społecznej bardzo rzadko za innych służących, czyli lokalów np. to się rzadko zdarzało w katalogu pytań było nobilitujące, czyli po nowelizujący, ale też i w momencie, w którym służąca wyszła za mąż ona musiała odejść ze służby, bo nie można było raczej pracować mając męża, ale tak samo służący, który miał żonę też tracił pracę nie traci pracę na odchodził z tej pracy, ponieważ nie mógł wówczas mieszkać ze swoim państwem co było wymagane wówczas tylko muszą mieszkać z żoną, więc nieopłacalne, bo obie osoby w momencie może stracić pracę to sensu, więc taką wychodziły za mąż miał dzieci część wprowadza się z powrotem na wieść, ale już jako panie od kupowały od braci czy od rodziny kawałek gospodarki i tam mieszkałem większy zostawała w mieście i zaczynały same zatrudniać jakoś tam polewaczki dziewczyny do pomocy bardzo pani dziękuję dr Alicja Urbanik Kopeć z Instytutu historii nauki Polskiej Akademii Nauk była państwa moim gościem rozmawialiśmy o książce pani doktor zatytułowanej instrukcja nadużycia historie kobiet służących dziewiętnastowiecznych domach książka wydana przez wydawnictwo post factum dziękuję bardzo informację, że kilka minut dzisiaj ani dziesiątej jedenastej, a po informacjach wracamy do programu off czarek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!