REKLAMA

Pisarki do polityków - co zrobicie z kryzysem klimatycznym?

Data emisji:
2019-07-02 21:00
Audycja:
Wieczór - Tomasz Stawiszyński
Prowadzący:
Czas trwania:
46:38 min.
Udostępnij:

- Problem ekologii i problem zmian klimatycznych to są kwestie od zawsze spychane na margines debaty politycznej. Trzeba głośno powiedzieć i domagać się uznania ekologii za jedną z najważniejszych kwestii politycznych w tym momencie. Każdy, kto czuje odpowiedzialność za kształt naszego życia musi odnieść się do tego problemu - mówiła Julia Fiedorczuk, która razem z Grażyną Plebanek napisała list do polityków w sprawie ochrony klimatu. List można przeczytać m.in. na stronie www.wysokieobcasy.pl.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

chór Radia TOK FM dwudziesta pierwsza 8 wieczór Radia TOK FM Tomasz Stawiszyński przy mikrofonie Study Julia Fiedorczuk dobry wieczór dobry wieczór poetka pisarka także pracowniczka naukowa na wydziale anglistyki Uniwersytetu Warszawskiego współautorka razem z Grażyną Plebanek listu otwartego do polskich polityków w sprawie klimatu jakiś czas temu ten list opublikowały wysokie obcasy mają w ogóle krąży w internecie dużo ludzi podpisało pod tym listem ja też m. in . w tym Rozwiń » liście po pierwsze, konstatuje, że zmiany klimatyczne czy katastrofa klimatyczna jest za najbardziej istotny palący problem, którym trzeba się zająć i że ta zmiana wymaga politycznych środków i politycznych narzędzi no i apelujecie do polskich polityków, żeby no właśnie, żeby co do apelujemy przede wszystkim do wsi do Bordeaux do wszystkich polskich polityków to znaczy do polityków wszystkich opcji politycznych sformułowanie programu o sformułowaniu programu jakiegoś dotyczącego klimatu kryzysu klimatycznego i szerzej o ekologii, dlatego że dlatego, że kwestie jak jednak problem ekologii i problem zmian klimatycznych to są kwestie od zawsze spychane na margines debaty politycznej i wydaje się, że trzeba naprawdę głośno powiedzieć i bardzo domagać się uznania ekologii za 1 z najważniejszych kwestii politycznych w tym momencie tak ziemia jest polityczna klimat jest polityczne to jest po prostu temat polityczny i każdy, kto czuje jakąkolwiek odpowiedzialność za kształt naszego życia tak w Polsce w Europie czy na świecie to musi w jaki sposób odnieść do tego problemu dlatego myślę w tym liście poza taką konstatacją, że zmiany klimatyczne kryzys klimatyczny faktycznie ma miejsce, że zmiany klimatyczne mają miejsce to konstatuje Emmy zauważa podkreśla bardzo wciąż jeszcze mam wrażenie w Polskiej sferze publicznej nie jest jakoś w pełni aprobowana tego kraju Całek, tak więc więc tak wydaje się, że warto podkreślać, że warto podkreślić, że my to wiemy to nie jest opinia niczyja takie istnienie bakterii nie jest niczyją opinią wiemy to, dlatego że nauka po prostu tego do, jakby tego dowiodła istnieje konsensus naukowy jeśli chodzi o to, że zmiany klimatyczne rzeczywiście następują i że mają one charakter antropogeniczny, czyli spowodowane przez człowieka tak to są fakty naukowe, więc jeżeli w ogóle akceptujemy światopogląd naukowy jako ten światopogląd, które dostarcza nam rzetelnej wiedzy o rzeczywistości to tu nie ma pola do, jakby dyskutowania z tym tak tak samo nie ma pola do dyskutowania o tym czy istnieją bakterie wirusy tak czy nie istnieją też mówić ja widziałem nigdy bakterii tak wolno już kiedyś takie ciepłe lato to co są tego stosuje, by te argumenty na tym samym poziomie tak jest pierwsza rzecz to jest to co konsultujemy to nie podlega dyskusji natomiast poza tym właściwie nie jest także domagamy się jakieś konkretne rozwiązanie, bo ja też uważam, że tak myśmy sformułowała list jako taki głos środowisk twórczych czy mogę może, żebyśmy mieli też jasności jak brzmią sformułowania w tym waszym mieście przeczytać kilka pytań, które jak czujecie trochę tak polityk kłótnie polityczne, więc tak jako przedstawicielki przedstawiciele polskich środowisk twórczych zwracamy się z pytaniami obywatelskimi do polskich polityków wszystkich opcji, którzy aktualnie sprawują władzę lub będą ją sprawować w przyszłości i oto pytania w jaki sposób chcą rzetelnie informować obywateli Polski nadciągających zmianach klimatycznych i tego co może ich czekać w związku z możliwą katastrofą ekologiczną jak zamierzają przygotować Polskę na prognozowane przez klimatologów ekstremalne zjawiska pogodowe powodzie susze opady nawalne organy i trąby powietrzne, jaka będzie ich polityka w kwestii źródeł energii w przypadku przechodzenia na odnawialne źródła energii, jaki rodzaj pomocy przewidują dla ludzi dotkniętych tą transformacją górnicy i inne osoby zatrudnione w branży Węglowej w jaki sposób zamierzają zapobiegać pustynnienie Polski i dbać o kurczące się najszybciej w Europie zasoby wody w jaki sposób będą edukować nowe pokolenia polskich obywateli w kwestii odpowiedzialności ekologicznej ile lasów rzek bagien, które łagodzą skutki zmian klimatycznych zamierzają objąć ochroną i w jaki sposób bardzo konkretne pytania tak, tak więc to są konkretne pytania oczywiście nie są jedyne pytania, które można postawić politykom, ale pomyślałyśmy, że to jest przez jakiś początek to są pytania na początek i tak jak mówią my zadajemy pytania, ponieważ ja osób ja jestem ja zajmuje się ekologią w humanistyce od wielu wielu lat, ale nie jestem jednak ekolożka specjalistką od nie wiem wody albo specjalistką od energii odnawialnej, więc ja nie mogę np. argumentować na rzecz jakiegoś konkretnego rozwiązania, bo uważam, że już argumentowanie na na na rzecz konkretnego rozwiązania to zadanie dla specjalisty od tej dziedziny, tak więc należałoby tutaj po prostu rzeczywiście angażować ludzi, którzy dobrze na tym znają natomiast nasz postulat dotyczy tego po prostu miejcie program mieć jakiś program przedsta w jego wybory za szybko powiedzieć, że dla mnie, że to pierwsze tak tak ten pierwszy to pierwsze żądanie także pierwszy postulat pytanie w jaki sposób będziecie i informować ludzi rzetelnie o tym jak wygląda sytuacja, jakie są możliwości zapobieżenia katastrofie to daje to to, że kwestią absolutnie fundamentalną w ogóle dostęp do wiedzy jest też coś, o czym często piszesz brak zaufania do nauki taki kryzys z Niewiem możliwości porozumiewania się w pewnych fundamentalnych sprawach skłonność ludzi do wymyślania historii spiskowych no właśnie przeciwko nauce jest bardzo poważny ekologiczny problem znamy ta kwestia rzetelnej wiedzy poszanowania dla nauki przekazywania rzetelnej wiedzy prawa obywateli dostępu do rzetelnej wiedzy na temat ekologii także na temat tego co należałoby robić jeśli chcemy postępować ekologicznie powiedzmy wprowadzić taki styl życia, żebyśmy mieli dostęp do wiedzy na temat tego, jakie rozwiązania są najlepsze najskuteczniejsze z zgodnie z obowiązującym stanem wiedzy naukowej wydaje się, że od tego wszystko się zaczyna od tego wszystko zależy to jest to jest niesłychanie istotna rzecz to, o czym powiedziała i teraz pewien dramat tej sytuacji, której mówimy polega na tym, że z 1 strony mamy rzeczywiście bezsporne fakty to znaczy mamy w każdym razie jeśli chodzi już o ujęcie teoretyczne tego jak wyglądają w szczególności te w ten jak wygląda w szczególności wpływ czeka na klimat to są pewne rozbudowane hipotezy o wysokim stopniu prawdopodobieństwa, ale mamy absolutne bezsporne fakty polegające na tym, że temperatura rośnie oczywiście, że ten efekt występuje to nie wynika tylko z tego czy nie wynika właśnie z tego jak to często funkcjonuje w tych alternatywnych różnych interpretacjach, że nie mniejszy mierzy temperaturę w dużych ośrodkach miejskich żona skądinąd wzrasta no proszę nie mierzy tylko w tych ośrodkach po prostu no po prostu narośnie natomiast jak popatrzymy na rozkład przekonań dotyczących po pierwsze, istnienia tego efektu, a po drugie, wpływu człowieka no to zobaczymy i twarde badania też to pokazują, że to się rozkłada, ale politycznie to znaczy zwolennicy czy ludzie o poglądach liberalno-lewicowych uznają wpływ człowieka na klimat ludzie o poglądach prawicowych konserwatywnych nie uznają i pozostałych obszarach ci ludzie ci sami ludzie mogą mieć w pełni irracjonalne przekonania i mogą skądinąd dysponować całkiem niezłą wiedzą na temat środowiska naturalnego, a zarazem odrzucać to akurat w szczególności przekonanie, bo ono stało się elementem wyposażenia w wojnie kulturowej po prostu to jest chyba podstawowy problem skromnie do końca wiadomo jak poradzić takie mam wrażenia być może tak jak wcześniej Hani myślałam o tym, że te przekonania rozkładają się politycznie aż tak bardzo 11, ale być może ma szanse, że tak jest to jest dostał się element wojny kulturowej pomimo tego, że nie jest kwestia kultura do walki kwestia tylko jest to kwestia, by nauczyć wiedzy naukowej taki jest kwestia polityki jest presja polityczna, ale nie jest kwestia kulturowa niż presja opinii to jest kwestia z dniem w stylu zapatrywania się tak tylko to jest to kwestia rzeczywistości miałem nadzieję, że pośród ludzi o takich poglądach powiedzmy bardziej konserwatywnych czy nawet prawicowych pewnych pewnych względów jednak muszą, więc być też tacy, którzy te zmiany klimatyczne dostrzegają tak, którzy nie są zupełnie jakoś odporni na, a alarmujące głosy naukowców i być może jakąś szansą wyjścia z tego impasu, w którym ty mówisz jest właśnie stworzenie takiej siły politycznej, która będzie być może właśnie tutaj mogłoby wytworzyć siła polityczna, która przecina te po te podziały tak które, które sparaliżowały scenę polityczną w Polsce od długiego już czasu być może właśnie, że być może pomimo tego co mówić tutaj pojawiłaby się jakaś szansa na wygenerowanie właśnie takiej energii politycznej, która by niekoniecznie szła tym podziałem akurat przypominam sobie takie wystąpienie Donalda Tuska, który tam z tych 2 wystąpień, które on miał przed wyborami do europarlamentu, w którym porusza właśnie kwestie klimatu i to dość szeroko i przypominam sobie, że słuchałem później kilku problem programów publicystycznych, w których omawiano te wystąpienia Tuska i komentatorzy jak 1 mąż wszyscy mówili, ale tak naprawdę to nikogo w tym momencie nie interesuje to nie jest temat na kampanię wyborczą jak po co Tusk przed wyborami w ogóle zabiera się za takie tematy jeśli chciałby skutecznie spowodować wzrost poparcia dla koalicji Europejskiej to nie żadnym klimacie, bo to jakaś abstrakcja ludzi tutaj to kompletnie nie interesuje i zastawiam się czy to nie jest oprócz tego, że nie zgadzam z tym, że to jest temat drugorzędny to jest temat pierwszorzędnej w tym sensie zgadzam się całkowicie z wami czy to niestety nie jest także faktycznie w Polsce jeśli jakaś partia wystąpi z takim dyskursem jest ekologicznym, gdzie będzie w pierwszej kolejności zajmować tymi kwestiami to wszyscy pomyślą, a nie, a co nas obchodzi my tutaj mamy swoje problemy nas interesuje co jutro mamy zrobić jak wiesz, skąd wziąć pieniądze na to, żeby dzieci utrzymać do końca miesiąca i t d . i t d. cieszę się, że to nie niekoniecznie niekoniecznie tak, że potrzebna jest jakaś partia, która będzie, która będzie nie wiem zajmowała się tylko ekologią dają się raczej, że chodziłoby o taką zmianę języka polityki, którą 1 , 5 uniemożliwiła mówienie o czymkolwiek w ogóle czymkolwiek bądź bez uwzględnienia tego najbardziej fundamentalnego najwyżej podstawowego problemu tak to znaczy bo, bo te kwestie ekologiczne kwestia zmian klimatycznych ściśle łączy z problemami społecznymi takimi jak niem ubóstwo energetyczne takimi jak kwestia tego, kto ponosi koszt zanieczyszczenia środowiska przestanie najbogatszy ludzie ponoszą koszty zanieczyszczenia środowiska ciągle duży temat taka sprawiedliwość ekologiczna akcja temat dla Niewiem dla dla dla partii jakiś taki właśnie lewicowych, ale też taki troskliwy tak takich Party, które troszczą się o o nowo się obywateli, którzy są w jaki sposób mniej uprzywilejowani czy nie uprzywilejowani tak chcę sprawiedliwości ekologicznej, czyli tego, kto płaci, kto ponosi konsekwencje zanieczyszczenia środowiska tak tak bogaci zawsze mogą taki sposób uniknąć tych konserwach do pewnego momentu tak mogą uniknąć konsekwencji mogą mieszkań mogą wybrać mieszkanie w nie wiem w czystszym regionie tak mogą zaopatrzyć się nie wiem urządzenia oczyszczające powietrze i rentach z najbogatszych zajmują się głównie skupowaniem miejsc w takich różnych wieś przystosowanych specjalnie na tę okoliczność bazach wojskom, w których prywatne firmy budują schrony, który będzie można przetrwać w momencie, kiedy to wszystko się zawali już to w wyniku przewrotu społecznego już to w wyniku jakieś rzeczywiście poważnej katastrofy ekologicznej spowoduje, że niemożliwość funkcjonowania na powierzchni ziemi not bas zań pod spodem tam luksusowe, bo Kryza potężne pieniądze można kupić rzeczywiście pół Doliny Krzemowej podobno już kupił no tak nowocześnie, więc właśnie, więc tutaj niedawno uświadomienie ludziom, że są ofiarami po prostu no to nie to jest jakiś temat duże polityczne, które niekoniecznie musi właśnie trafić na na na zupełny brak zainteresowania nie ma poczucia, że w tej chwili, jakby zupełnie ludzie interesują się tymi problemami, bo coś w rodzaju jakiegoś takiego niewielkiego być może jeszcze przebudzenia, ale jednak jednak jednak ma miejsce także na upały dają zupełnie poważnie te upały, które już od pewnego czasu tutaj się pojawiają i nie odpuszczają poprzednie lata trwało do listopada tak potwornie upalne też w tej chwili też boleśnie doświadczyliśmy w ostatnim miesiącu wzrostu temperatury, że to jest rzeczywiście coś takiego co realnie może obudzić przynajmniej tak to się bardzo cieszyłam się pogoda w tym roku 8 lat uczy, że to jest rzeczywiście taki namacalny dowód i i był taki moment któregoś z tych najgorętszych dni, kiedy miał wrażenie, że wszyscy na ulicy mówią o tym, także wiele osób jednak mówi o tym, kontekście właśnie tego, że będzie gorzej może być gorzej no tak może tak, bo być może wcześniej ludzie taka perspektywa, że o 70 lat za 150 lat coś tam się stanie jest dla wielu osób perspektywa zupełnie abstrakcyjną, a jednak myślę o tym, że być może już test galopujące zmiany będą miały miejsce za naszego życia za życia naszych dzieci na to się z mniej abstrakcyjna myślę, że się coś co napawa lękiem ten lęk skądinąd też jest jakimś tam problemy prawda czasami bywa zupełnie paraliżujący wyjeżdża z mlekiem trzeba pracować i i myśleć o potencjalnych jak w takich przestrzeniach, gdzie możemy mieć jakąś sprawczość, gdzie możemy mieć jakąś nadzieję tym, że to bardzo ważne, ale z drugiej strony ten lęk jest potrzebny chyba do tego, żeby ludzie przebudzili się do działania właśnie chociażby takiego żądania do domagania się od polityków po prostu, żeby chronili nasze naszych interesów tak to nie jest jakiś jakaś jakaś fanaberia to nie jest nic nie wiem trywialne kontrakty to nasze fundamentalne życiowe interesy nasze i naszych dzieci już tak powiem, bo bo no bo ja sama mam dziecko, ale też wiem, że ludzie zawsze bardzo by to przemawia argument który, który jakoś tam wielu osób przemawia także to przecież dzieciom naszym ta ziemia jest zabierana tak i ja zgadzam się np. twoim sposobem myślenia nie należałoby mówić, że to my zabieramy tę ziemię naszym dzieciom tak ja osobiście nie czuje się komukolwiek ziemi zawierała tylko, że ta ziemia jest odbierana przez ten system przez to jaki jest porządek społeczny przez to jak jest zorganizowany świat to ziemia rzeczywiście jest odbierana jest krajem, jakby rabunkowo odbierana na właśnie naszym dzieciom wydaje się, że jeżeli ktoś na świecie liczby te ten ten problem taki sposób ludziom na to nie wyobrażam sobie w jaki sposób tego rodzaju kwestia polityczna mogłaby zostać przez wyborców zignorowana tak po prostu jesteśmy okradani i no to dzieje w tym momencie już zupełnie naszych oczach stają się, że dlatego wspomniana tych upałach, że jednak pewnego rodzaju namacalne doświadczenie tego, że coś takiego się dzieje, że faktycznie jesteśmy realnie zagrożeni na poziomie egzystencji biologicznej po prostu nie na poziomie tego, że zmieni się nie wiem organizacja naszego żyta w najlepszym przypadku to się poważnie zmieni rzeczywiście nie na poziomie tego, że nie wie będziemy musieli jakoś przemodelować to wszystko po prostu na poziomie czysto biologiczne Ano tak, że uda się wywinąć z upoważnienia albo tak tak tak albo no to to to o oczy była mowa w tym raporcie ONZ sprzed paru tygodni, które troszkę się przebił do ogólnej wiadomości, ale też nie bardzo tam była mowa o tym, że zobaczą już 5 zapamięta zapomina się liczby konkretne, ale że aneks kieruje prognozy prognozy, że powiedzmy przez 20 dni w roku tam wieki spory obszar ziemi może znaleźć się poza warunkami przeżywalności dla człowieka, tak więc to jest to nie i gdyby taki scenariusz miał się sprawdzić to oczywiście nie biegniemy natychmiast wszyscy naraz tak, ale jeżeli pewna część ziemi nagle stanie się nie zamieszkiwali, dlatego że nie będzie się dało tam przeżyć to ludzie, którzy mieszkają będą pro po prostu próbowali uciekać, tak więc jeśli teraz mamy problemy z migracjami no to ten problem może się tylko nasilać i w momencie, kiedy ludzie będą po prostu walczyć o wodę będą walczyć o przeżycie no to nie będą grzecznie czekać na granicy tak, bo po prostu ja nie czekała tak nudno no czy także także po prostu NATO to dla mnie to naprawdę to są sprawy absolutnie absolutnie najważniejsza i w jaki sposób przerażające, ale też motywujące do do do to wszelkich działań tutaj jeszcze wracając do tego naszego listu domy myśleliśmy z Grażyną Plebanek pisarką, że to będzie list, by ze strony środowisk twórczych taką został zatytułowany, chociaż wszystkich bardzo prosimy o wsparcie można podpisywać petycję w internecie i wszystko podpisy są bardzo mile widziane tak po całym tym listem, jeżeli chodzi o twórców na tych podpisało wielu bardzo pisarzy ludzi kina artystów plastyków tam jest lista nazwisk też można sobie zobaczyć, ale ja myślę że, toteż jego jest istotne, że akurat w przypadku tego listu tutaj autorkami są są pisarki nosimy go tak określam jako list środowisk twórczych, bo ja głęboko przekonana, że ten kryzys ekologiczne jest i często powtarzam jest m. in. kryzysem wyobraźni tak, bo technicznie rzecz biorąc to nasza cywilizacja w tej chwili ona miałaby techniczne możliwości rozwiązania tego kryzysu to nie jest tak, że nie mamy technologii nie ma takich możliwości wiadomo co trzeba złamać trzeba zrobić tak wiadomo co trzeba zrobić więcej jakiś taki masywna zapaść jeśli chodzi o jeśli chodzi o 1 percepcję po prostu rzeczywistości tak się niesamowicie zupełnie dla, że jest on percepcji, ale z drugiej strony jednak mamy do czynienia z podmiotami gospodarczymi, które stoją za emisją podstawową jest raport, który pokazuje, że właśnie za 70 % emisji gazów cieplarnianych odpowiada 100 firm tak są wyszczególnione tam na przestrzeni ostatnich 30 lat jest przebadane no i to wszystkich firm działają w pewnej rzeczywistości prawnej one wedle przepisów funkcjonują ich działalność jest legalna mają swoich noblistów, którzy działają w różnych ustawodawczych organach po to, właśnie, żeby uchwalano prawo, które będzie korzystna czy maksymalnie korzystne również dla tych podmiotów i to jest chyba problem to znaczy potęga kapitału obcego kapitału, a słabość państwa potęga kapitału słabość państwa, ale w tym wszystkim jest też potrzebna wyobraźnia do tego, żeby spróbować w ogóle uwierzyć w możliwość już innego świata tak też moim zdaniem to jest jakiś fundamentalny krok, dlaczego łatwiej jest i być może stała potrzeba rusza utopi absolutnie uważa, że potrzeba myślenia utopijnego bezwzględnie i sztuka literatura to dla mnie też taka przestrzeń takie laboratorium trochę, gdzie właśnie nawet za pomocą oto utopi wykuwa się jednak jakieś alternatywne możliwości tak tym, że daje wydaje się, że jest Super ważne w tej chwili no bo inaczej pozostaje nam tylko czekać na katastrofę wiesz jak by rozkoszować się takim w tym też pewien rodzaj takiego jak i przyjemności rozkoszować się właśnie katastrofizm czy nadchodzącą, bo tak tak jak odchodzącą apokalipsą to jest pewien rodzaj też takiej rozkoszy prawda dekadencji dekadę drzwi dekadencki, ale jest być może powiedział to w pewnym sensie Slavoj, a że nie jestem pewna, że paradoks trochę sytuacji polega na tym, że łatwiej jest nam wyobrazić katastrofę niż koniec kapitalizmu drożej, ale złożone działanie tych że, że łatwo jest obraz apokalipsy niż koniec kapitalizmu nie to ciekawe i ta myśl jakoś jakoś też przyświeca trzeba próbować wyobrazić koniec kapitalizmu w różnych przestrzeniach, jakby uważam że, że tutaj właśnie ta twórczość twórcze podejście to sprawę jest bardzo ważna jest ważne dla nas jakoś emocjonalnie psychologicznie duchowo, ale też być może może się przełożyć na na szukanie właśnie rozwiązań politycznych społecznych i t d . i t d . czy to w celu nie wiem no i zapobieżenia katastrofie czy to w trakcie, kiedy ona będzie już wyrażała po prostu organizowania się w jaki sposób czy czy szukania sposobu na przetrwanie, ale też w takim sensie, że nawet nie mielibyśmy nie przetrwać sprawdzano to dopóki jesteśmy też żyjemy w jakiś sposób prawda to wszystko co w tym czasie stworzymy też też jest jak nie bez znaczenia co stworzymy w sensie społecznym czy w sensie nie wiem choćby choćby nawet artystycznym jest 1 rzecz teraz coś jeszcze jakoś myślę, o której chciałam powiedzieć, a propos twórczości wyobraźni którymi się to co się wydaje co wydaje ważne w tej w tej całej sytuacji, ale zgubiła się przerażenie jak podchwytuje myślę o pierwszorzędnej roli wyobraźni też się wydaje, że dyspozycja do takiego wolnego wyobrażanie sobie różnych możliwości które, która przed nosem na mnie leżą to jest coś takiego co w ogóle jest warunkiem niezbędnym do jakiekolwiek zmiany, zwłaszcza zmiany społecznej, bo wszystkie zmiany społeczne zaczynały się od z marzenia wyobrażenia o jakieś fantazje o tym, że mogłoby być inaczej mimo tego, że zazwyczaj słyszymy, że tak jak jest to już musi być nie ma innych możliwości, bo z, bo właśnie ten system produkuje pod kontrolą narracji osobie samym chcę się utrwalać tak dalej nic to to rzeczywiście nieprzypadkowo rozmaite totalitaryzm bardzo ten piły literaturę sztukę poezję właśnie jako przestrzeń tworzenia pewnych alternatywnych możliwości czy uruchamiania alternatywnych wyobraźni czy wyobrażeń tak tutaj też mam wrażenie, że na rzeczy jest coś takiego jak wolność prawda i to nawet na jak, bo to co powinniśmy wcześniej o tym, że z tą koncernów właściwie odpowiada za niszczenie klimatu program to jest odebranie nam, jaki takiej fundamentalnej wolności dożycia po prostu tak, ale teraz kapitalizm też coś takiego, że odbiera nam wolność wyobraźni przez to, że narzuca siebie jako coś jest nieuchronne i coś o coś takiego od czego nie ma alternatywy tak czy ten neoliberalny taki model, który w tej chwili narzuca sobie jako coś wobec czego nie ma alternatywy, więc dla mnie poza tym, że no ja zrobię na pewno wszystko co w mojej mocy i użyje na pewno wszystkich dostępnych narzędzi do tego, żeby walczyć z tym kryzysem ekologicznym w tej chwili z nadzieją, że moje dziecko będzie miało świat, na którym będzie moja córka mogła mieszkać i spełniać jako istota ludzka, ale poza tym my, jakby ta walka dla mnie ma teraz jeszcze inną stawkę to jest walka, bo taką osobistą wolność, która jest Warta podjęcia, a nawet jeśli mamy przegrać nie może mi chodzi o 13 również jasno, że to, jakby nie chodzi tylko o to, bo często jak coś nie pisze na temat ekologii czy rzuca jakieś hasło nawet na nich czas na Facebooku albo tak samo tutaj z tym listem, który napisaliśmy z Grażyną Plebanek to często także sporo takich pierwszych reakcji to one brzmią to nic nie da to i tak nic nie zmieni tak to nic nie da i musiałem też przemyśleć, ale jestem coraz bardziej coraz bardziej irytuje mnie ten ten rodzaj reakcji to nic nie da już to tam się wtedy brzmiało jak bardzo jałowe tak jak i albo nic nie na jak to nic nie da to nic nie to niczego nie zmieni tak moim zdaniem właśnie moim gościem moim zdaniem nawet jeśli nie uratujemy ziemię tak ten list mówi Grażyna nie uratuje ziemi tak umówmy się ale, analizując wiersze, ale jednak list skierowany do ludzi, którzy mają bezpośredni mocą decyzji zaznacza jeśli do kogokolwiek należałoby takie listy kierować to właśnie do nich im się wydaje, że to jest w tym sensie bardzo ważny gest, który też działa na rzecz jakiegoś budzenia świadomości społecznej po prostu, że ten problem istnieje, że są ludzie, których my deleguje do tego, żeby się zajmowali sposobem w jaki ukształtowana jest rzeczywistość, w której funkcjonujemy, żeby właśnie ukształtowali dla naszego wspólnego dobra no, więc słuszna powinni wziąć odpowiedzialność za te wszystkie sprawy i zająć czymś co wydaje się być faktycznie tak jak piszecie pierwszorzędne nie ma w tej chwili pilniejsze sprawy to jest cytat z waszego listu, bo nic innego nie będzie się liczyło jeśli ludzkość przestanie istnieć wszystkie problemy staną się w tym sensie drugorzędne albo trzeciorzędne mówi się o nadchodzącym kryzysie praw człowieka, a także projekt wprowadza człowieka będą po prostu, jakby część elitarnym, dlatego że w warunkach skrajnie trudne przeżycie przeżywalność po prostu nie będą możliwe do przestrzegania najzwyczajniej w świecie nowo po prostu będziemy do rywali stanie jakimś takim stanie wyjątkowym zupełnie, więc jeśli chodzi o wyobraźnię to cały bogaty działu fantastyki posła po post apokaliptycznej i literatury filmu naprawdę rozwija niesłychanie ustala właśnie tego jak ten świat będzie wyglądał tak tak to apokalipsy łatwiej wyobrazić niż tę drugą możliwość zauważ, że jako, że tych tych wizji apokaliptycznych jest sporo w literaturze Woźniacka co jest większym wizji wyjścia prawie nie ma zmierzają do jest też bardzo ważne, żeby próbować wyobrazić jakiś taki moment chyba w historii ASF, czyli science-fiction właśnie tam w latach pięćdziesiątych, gdzie trochę takie utopijne wizje pojawiały 4050 lat jakoś tak bezpośrednio po drugiej wojnie chyba na zasadzie odbicia od tego koszmaru który, który przetoczył przez świat i zarazem w kontekście rozwijającej się technologii jakoś to uruchomiło wyobraźnię utopijną mnóstwo wtedy było takich powieści, które rosną wały jakieś takie wizje ciekawe i pozytywne, a później rzeczywiście już chyba tylko coraz gorzej no aż do naprawdę mrocznych rocznych od razu do starosty i współczesnej tak tak mi się wydaje, że tutaj też jeśli tak, by to co mówisz budzenie świadomości społecznej to jest taki obywatelski takiego takiej, jakby uświadamianie ludziom konieczności obywatelskiego tutaj zaangażowania się w ten w ten problem dla własnego dobra dla dobra ich dzieci dla dobra też innych istot być może to nie dla wszystkich jest ważne, ale głęboko wierzę w to, że dla wielu kół naszych słuchaczy tutaj dzisiaj, ale też po prostu dla wielu ludzi niezależnie od tego jakie mają przekonania polityczne fakt, że już oficjalnie żyjemy w momencie szóstego wielkiego wymierania i że szósty wielkie wymieranie, czyli wielka katastrofa dla życia dla żywych istot na ziemi jest dziełem tej naszej cywilizacji to nie jest sprawa obojętna ja głęboko wierzę w to, że jest mnóstwo ludzi, dla których to także nie jest kwestią obojętną, że nie tylko ludzie cierpią cierpią też inne istoty życia cierpią potężna jest cierpienie w oceanach tak wiemy o tym w jaki sposób giną zwierzęta zwierzęta morskie wiemy o tym w jakim tempie w tej chwili wymierają kolejne wymierają kolejne gatunki po prostu nie mogę uwierzyć w to, że pośród ludzi o poglądach właśnie choćby nawet bardzo konserwatywnych czy tradycjonalistycznych nie ma takich, którzy się, w którym serce kraje po prostu namyśl o tym, że nie będzie żyraf niedługo tak jak mówię tutaj nie jak nie wierzy w to, że rzecz, że że to kwestia tylko wyłącznie jak naszej orientacji politycznej, że mają bardziej lewicowe poglądy mamy tym samym więcej empatii tak czy więcej jak i takie możliwości wyobrażenia sobie cierpienia innych istot wydaje się, że niekoniecznie musi tak być głęboko wierzę w to, że nie musi tak być, że może w ogóle wie nikt sobie tego tak do końca czy może nie nikt, ale znaczna część ludzi także tych, którzy się utożsamiają z tymi poglądami, które tutaj mówimy czy wiedzą naukową po prostu na ten temat, którzy uznają też potrzeba jakiegoś działania niekoniecznie realnie uzmysławia sobie taką możliwość to znaczy niekoniecznie wyobraża sobie jako faktycznie nadchodzący scenariusz tak myślę, że to, że nie musi wcale tak być to znaczy jeśli prawdą jest, że faktycznie my te poglądy bierzemy w pakiecie tożsamościowym to znaczy one służą nam m. in. do manifestacji tego jesteśmy też jakiegoś określenia się już w grupie no to może tak na zasadzie takiej samej jak nie wiem palimy papierosy wiedząc co one z nami zrobią, a tak palimy też ma nam się wydaje, że w sumie jakieś rozmawiam z takim namiętnym palaczem mi rozmawialiśmy właśnie o szkodliwości palenia papierosów, kiedy mu powiedziałam o tym, że jednak mimo wszystko jest szkodliwe NATO mówi proszę bardzo zapaliłem sobie o świetnie się czuje no to nie szkodzi, bo właśnie dobrze niczym co tak no tak dorodne rzeczywiście na taką argumentacją no to trudno jest i jak to jest trochę taki chyba sposób wiesz, jaki funkcjonuje nasz umysł mech odległe zagrożenie, które się kumuluje, który jest nie czymś co nadchodzi atakuje nas znienacka czym jest efektem kumulacji pewnych drobnych ruchów, które w momencie, kiedy wykonujemy nie są zagrażające żaden sposób postrzegamy jako jednak coś abstrakcyjnego i drewno jest kwestia wyobraźni jeśli znów to prawo pracodawcy oraz kwestia tego ludzie wyobrażają sobie siebie jako byty całkowicie oddzielone od reszty biosfery kaliscy ule nieśmiertelne także nieśmiertelne oddzielone od reszty materii niematerialne niezwiązane przepraszam rzeczowej słodko, bo to jest symptomatyczne takie badania, z których wynikało, że jakiś między 40 % to było Polkomtel to polskie społeczeństwo było badane jakiś ba 4030 % może jakaś znaczna to była liczba osób o swojej śmierci sądzi jako pewnej możliwości, która być może się zdarza, ale niekoniecznie o swojej własnej śmierci nawet jeśli coś co wydaje się być bardzo pewnym faktem, który niewątpliwie nadejdzie spotka nas wszystkich uważamy, że mała, że no może się zdarzyć może się z hasłem to co dopiero takim procesie tak rzeczywiście tak rzeczywiście to tutaj trochę ręce opadają ręce, kiedy kiedy, kiedy mówisz coś takiego natomiast nawet opadają ręce to i tak nie ma innego wyjścia jasno nie ma innego wyjścia albo inaczej, bo tak już niema innego wyjścia niż próbować budzić świadomość opowiadać ludziom z mojego doświadczenia już ja po prostu poza wszystkim jestem z rodziny nieuleczalnych pedagogów i Wiesławem gen po prostu taki bardzo silny nauczycielskich sobie więc wie, bo większy mego życia akademickiego większość zajęć w ostatnich latach to są zajęcia poświęcone krytyce i bez ustanku po prostu rozmawiam o tym, próbuje wypracowywać rozmaite sposoby właśnie mówienia docierania do ludzi i przełamywania oporu i to mam wrażenie, że przynajmniej na tempo oczywiście ja pracuję ze studentami, tak więc pracuje z ludźmi, którzy przy przynajmniej teoretycznie powinni mieć jakąś tam bardziej otwarte głowy no ale widzę widzę widzę, że rzeczywiście skutkuje także to, że to, że to odwoływanie się do ludzkiej wyobraźni, że odwoływanie się do empatii trzeba oczywiście ma swoje ograniczenia takie sama też nieraz o tym, pisałam mimo to jestem potrzebna i odwoływanie się takiej sympatycznej wyobraźni, że to jednak jakoś skutkuje, że ludzie nawet zaczynają mówić trochę innym językiem wieś to niesamowite dla mnie czasami jak jak wieża studenci przejmują manieryzmu językowe wykładowcy tak się zdarza czasami jak dodaje, że potem dostaje pracę zaliczenia ową ktoś zamiast niej człowiek leży istota np. zgodził świadomie no to jest to jest zawsze bardzo szczęśliwy moment dla, kiedy udało się wreszcie kogoś takim myśleniem właśnie bardziej powiedzmy holistyczne w cudzysłowie o o biosferze takiej o i właśnie o to, że jesteśmy tam elementem tego w ogóle cud życia wieś też kwestia n p . dla mnie bardzo ciężka do zrozumienia co jest jak można w ogóle już chodzić po tym, świecie i Niemiec jakiegoś takiego głębokiego poczucia zachwytu dlatego jak wszystko dziwne i stwarzały wiele dziwne, ale ja jako jednak ani mana ulegną styka jednostek z usposobienia broniłby jednak pewnego pesymizmu również doświadczaniu tej rzeczywistości, a tak nie nie chodzi o optymizm jeszcze tu nie chodzi, o ile takiego zaświadczenia skarży się też jest kurczy kiepskie pod wieloma względami co oczywiście nie znaczy, że należą może być, więc cieszyć się, że go niepełną, ale przecież wiesz nie chcę, jakby nie musi być nie chodzi o to, że przez cały czas jest radosny i szybko się wspaniale układali dzień niewoli, ponieważ jego piękno polega absolutnie nie zwolnienie na nie leży łatwo czynami wygodnie i dalej tak dalej zwolnienie tylko chodzi mi po prostu o etyki i nie fundamentalny zachwyt nad dla świata bardziej nawet niż dla swojej własnej sytuacji wzrost, o którym mówią naukowcy często tacy jak raczył Carson np. 1 z pionierek ekologii w stanach Zjednoczonych oceanu Leszka Attack, która mówi o tym, że bez tego fundamentalnego zachwytu po prostu nie ma nauki n p . tak więc tym się też ważne, jeżeli chodzi, bo to przekłada się na taki rodzaj bardzo naturalnej troski np. nawet takiej istoty, które nam nic nie dają pragmatycznie czy ekonomicznie, z których nic nie mamy jasna w sensie interesu takiego fragmenty tematyczne go tak po mieście, bo to jest jak powiedzieliśmy list, który niedawno ukazał, ale już chwila 18 czerwca został opublikowany, więc jakieś 2 tygodnie już funkcjonuje w Info w sferze polskiej on się odbiło szerokim echem mam wrażenie przynajmniej w tym kręgu banki informacyjnej, której w, której funkcjonuje, w których w funkcjonujemy razem, ale sporo o tym, było w różnych mediach mnóstwo ludzi ten list podpisało, ale to był list, który miał konkretnych adresatów właśnie polskich polityków zwróciły się z pytaniami do polskich polityków te pytania przytoczył na początku i teraz powiedz czy jacyś politycy w ogóle odezwali się do Łask ta stałość w jaki odpowiedzi dostaliśmy odpowiedzi z 82 odpowiedzi dostałyśmy odpowiedź od nowoczesnej ten list jest do przeczytania również na stronie wysokich obcasów która, jakby not organizują akcję w tej chwili i dostałyśmy drugi list o zielonych i SLD to jest 1 wspólny list ten jest szczegółowy zawiera odpowiedzi na wszystkie z tych pytań, którzy mają już mieli dobrze przemyślał wszystko aż taką nieco mniej przemyślane na wszystkie pytania z tego naszego listu i to teoria to też można przeczytać na na stronie wysokich obcasów także to są tylko te 2 odpowiedzi otrzymałyśmy w finale po niewiele niewiele tak nie ma odpowiedzi od wiosny np. nie ma naczep, bo jeżeli chodzi o partię rządzącą to pośrednio odpowiedział premier Morawiecki, blokując europejskie porozumienie w sprawie klimatu, bo został sam go następnego dnia co się stało, więc szybko zareagował wasz zawalenia się w rozumiem, że to jest inicjatywa jednorazowa czy czyn nie do końca czy planujecie jeszcze jakieś rodzaju działania w różnym charakterze, ale z tego w porządku budzenia świadomości społecznej ochrony nie planujemy dalsze działania ja bardzo bardzo bym chciała, że by namówić też nie wiem dziennikarzy tak do tego żeby, żeby chcieli rozmawiać z politykami zadawać im właśnie te pytania czy podobne pytania wydaje się, że to byłoby coś bardzo ważnego teraz, żeby też dla słuchaczy dla wyborców jako jako o taka kwestia, nad którą warto zastanowić się przed wyborami w ogóle sformułować właśnie te pytania czy problemy, z którymi, z którymi mamy do czynienia, więc to jest to jest 1 rzecz, którą będzie można zrobić zatem, jeżeli chodzi o ten jest to będziemy go po prostu spróbujemy na jesieni wysłać go po prostu jako zapytania obywatelskiego tą drogą służbową do polityków tak czy, bo jest taka możliwość tak jak obywatelki mamy prawo po prostu zadać obywatel takie pytanie obywatelskie i czy politycy wtedy mają obowiązek odpowiedzieć na te pytania myślę, że tak swój obowiązek wiedzieć co stanę się na ile to jest jeszcze wracając na moment to do tego do tego Tuska do tych komentarzy po po bo po co w jego przemówieniu na ile w ogóle ta Polska polityka, która jest są jeszcze cały czas zanurzona w tym takim strasznie radykalnym sparzy o tym na temat mówiliśmy na początku na ile to jest w ogóle sfera, która jest gotowa do przyjęcia tego rodzaju wezwano w jakiś bardzo to nie chce powiedzieć, że nie warto tego robić, bo jak najbardziej warto tego rodzaju presja oddolna na polityków to jest w ogóle jednak oba narzędzia żeby, żeby cokolwiek w tej materii zrobić natomiast stanę się właśnie wieś istnieją takie obszary bezwładu w tej rzeczywistości po transformacyjnej, których bezwład jest krzykliwy i właściwie w dojmujący, a zarazem on trwa Ano klasycznym tutaj przykładem jest edukacja i służba zdrowia są takie sfery, które leżą odłogiem od lat, gdzie właśnie nie sposób przeprowadzić żadnej reformy, bo się wszystkie albo nie udają albo gdzieś spalają na panewce albo nie ma żadnej woli politycznej do tego, żeby cokolwiek zrobić ten smutny strajk nauczycieli smutne ze względu na to jak się skończył był tak nieefektywne kompletnie dlatego mówię, że smutne bardzo wyraźnie to pokazałam pokazał pewnego rodzaju arogancji klasy politycznej takie przekonanie, że oni nic z tym nie zrobią, bo nie muszą po prostu podobnie ze służbą zdrowia to znaczy mają grupę takich osób, które będą, które są postrzegane w społeczeństwie jako nie są pewnego rodzaju misję, więc każdy bunt z ich strony jest interpretowany społecznie jako postawa roszczeniowa i nie mają poparcia społecznego i sympatii ani strajkujący nauczyciele, którzy torpedują matury ani lekarze, a czy pielęgniarki, którzy mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia życia pacjentów w związku z tym nic się z tym nie robi, bo nie trzeba to nie zostają rzeczy czy tutaj właśnie nie ma analogicznej sytuacji, że nikt o tym nie mówi, bo po prostu nie trzeba, więc lepiej zostawić to jest bardzo bardzo charaktery, ale Stowarzyszenie im wielką też nadzieję, że ta presja jednak jakoś rośnie rośnie nowo po jest młodzieżowy strajk klimatyczny jest ex większość modeli robili większych rebelią tak jest coraz, jakby coraz więcej osób rzeczy artykułuje swój niepokój jeśli chodzi o o klimat i o przyszłość i co dalej ludzie artykułują też różnego rodzaju niepokoje w różnych częściach Polski jeśli chodzi o sytuację ekologiczną swojego swojego obszaru, więc ja mam wrażenie, że ta presja będzie bardzo wierzę w to, że presja będzie narastać naprawdę wierzy w to, że tak będzie jednak kropla drąży skałę, ale od pewnego momentu coś się odrywa tak i ten proces przyspiesza i no tak mi się wydaje też oczywiście żyje w jakiej bańce, ale strach wychodzić poza tę bańkę i mam wrażenie, że przynajmniej te pytania nie są to ja pamiętam już pamiętam, kiedy zaczynałam zajmować ekologią i jako krytyką tam 1015 lat temu to naprawdę wzbudzało wyłącznie wesołość taki rodzaj taki rodzaj jakiś pobłażliwości targi dziwactw takie dziwactwo to teraz już nie jest dziwactwo tak, że ktoś może zemścić kłócić, że przecież były już takie gorące lata tak, ale przejmie, jakby ten temat już nie jest czymś takim co można już tak mieć łatwo pod dywan zmienia się stosunek bardzo na szkodę wódkę wegetarianizmu bardzo tak to też było takie dziwactwo, że że, że naprawdę czasem było ciężko w ogóle się nie wiem przyznać do tego tak teraz już nikt już nie może tego zadania głównego państwo knajp, ale to jest w dużych miastach zostałem jak gdzie indziej, bo oczywiście w dużych ośrodkach miejskich no to mamy pełno takich knajp jak jest gdzie indziej to niewielu chyba nie ma takiego zaś aż takiego nie, ale z drugiej strony właśnie to nie budził takiego istnieje zdziwienia jakieś rzeczy czy ćwiczyć niezrozumiałe mam wrażenie w jednak jednak w pierś w wielu miejscach, bo to jest bardziej prowincjonalnych tak powiem też tak, że także myślę, że jednak powoli, ale od pewnego czasu coś zmieniamy pozostaje mieć nadzieję, że ta presja wydaje mi się, że jakby tak to co ja bym żyła w tej chwili to w jak w próbę wzbudzenia właśnie tej presji generowania tej presji czy jakoś zachęcania ludzi do tego, żeby wywierali presję, żeby ta fala w jaki sposób rzeczywiście nabierała siły także, że po prostu na drugą co możemy bardzo dobra puenta w bardzo dziękuję dziękuję Julia Fiedorczuk pisarka poetka także pracowniczka naukowa w działach logistyki Uniwersytetu Warszawskiego była państwa gościem i przypomnę, że rozmawialiśmy o liście liście Julii Fiedorczuk Grażyny Plebanek do polityków polskich w sprawie zmian klimatycznych czy w sprawie kryzysu klimatycznego ten list m. in . na łamach wysokich obcasów można w całości przeczytać na też można się pod nim podpisywać, dlaczego zachęcamy oczywiście tu jest dużo konkretnych pytań do polskich polityków Wicia wyegzekwować odpowiedzi na te pytania bardzo dziękuję raz Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - TOMASZ STAWISZYŃSKI

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast! Wybierz pakiet Aplikacja i WWW - słuchaj gdzie chcesz i kiedy chcesz!

Kup teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA