REKLAMA

Etos w kinie

Klasyki dla grzeszników
Data emisji:
2013-11-17 11:20
Prowadzący:
Czas trwania:
44:57 min.
Udostępnij:

Dr Marcin Darmas opowiada o filmowych rycerzach

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
jest dokładnie dziesiąta 5 Karolina Głowacka dzień dobry ponownie witam studia pana dr. Marcina dar masa dzień dobry dzień dobry panie kłaniam się Instytut socjologii oraz ośrodek kultury francuskiej i studiów frankofońskich miałem przyjemność przeczytać przedpremierowo pana tekst dotyczący etosu rycerskiego to jest tekst, który ukaże się w książce rozdział w zasadzie gabinet luster pod redakcją pani prof. Anny Gizy Poleszczuk książka już na dniach zaraz się okazuje Rozwiń » generalnie jest samoświadomość Polaków natomiast etos rycerski jest pana potraktowane bardzo szeroko, bo to od starożytnej Grecji przez Kolumba tą współczesną kinematografię, ale na początek znalazłam takie zdanie, którego bardzo pana poproszę, żeby pan wytłumaczył Otóż postaram pisze pan będę dowodził, że etos rycerski wciąż istnieje, a Polska stała się jego ostatnim bastionem bardzo miło to brzmi, ale ktoś ma do takiego hasła, które często pojawia przy okazji komentowania polityki, czyli o wymachiwanie szabelką jest bardzo bardzo ciekawe pytanie w panice zaczęli i ja muszę się w ogóle wytłumaczyć z tej mojej fascynacji związaną z etosem rycerskim tak jak każde dziecko byłem zafascynowany malutkimi żołnierzykami ołowianymi z mojego pokolenia system po latach osiemdziesiątych urodzony, więc to były raczej dzisiaj losy więc, że młodsi słuchacze pamiętają takie małe ludziki każdy z nas się bawił takimi wynikami w ogóle żołnierzami fascynował oczywiście później z tym, by były lektury różne oczywiście epoka napoleońska większość młodych nadal centów buntujących się przeciwko rzeczywistości byłem zafascynowany epoką napoleońską i była 1 rzecz, która umie inny straszliwy zafascynowała jak czytałem jak czytałem o bitwie pod rodziną tam albo Manfreda Radzieckiego historyka albo Łysiaka w tym momencie tego nie pamiętam, ale jest bitwa pod Borodino i żołnierzy sobie nawzajem pomagają zaczął bić się biją się takimi dłuższymi sekwencjami dwu 3 godzinnym czterogodzinnym mi, po czym biwaku ją z 1 z drugiej strony sobie nawzajem pomagają dostarczają pożywienia rosyjscy żołnierze idą do francuskich żołnierzy dają im pożywienie nikt ich karmią się nawzajem opatrują sobie rany i co było coś w ogóle trzęsienie nie mieściło w głowie, bo mamy przecież zwykle takie pojęcie o wojnie jako czymś niezwykle niezwykle okrutnym i wyzuty z jakichkolwiek zasad tutaj okazuje się, że w biciu się czy zwalczaniu ze sobą mogą istnieć jakieś jakieś zasady to było listek figowy listek figowy pani sądzi nie ja w ogóle, gdyż pracowałem nad nad etosem przez przez przez 4 lata, pisząc doktorat, pisząc m. in . ten tekst, który który, który pani redaktor zechciała tutaj przytoczyć i okazało się że, że walka może być modyfikowana i co więcej musi być skodyfikowane inaczej staje się bestialstwem tutaj takim przełomem będzie w przyszłym roku obchodzić obchody rozpoczęcia pierwszej wojny światowej 1418 to była rzeczywiście taka ogromna zmiana antropologiczne czy człowiek się zmienił, odkąd używa się gazu łzawiącego, odkąd pojawiłem się karabiny maszynowe z zmieniła się zmieniło się w ogóle zmieni się człowiek tak on już nie jest on już Niejestem dni nie jest ten sam, a jak dowodzą, że w polskich dziejach wraca do pani do pani pytania dalej używa się tej powiedzmy bardziej ludzkiej może źle powiedziane, ale powiedzmy bardziej skodyfikowane nacisków dyskwalifikował tego sposobu zwalczania i tutaj przywołuje m. in. dożywa Konrada tak zresztą polskiego polskiego pisarza piszącego w języku angielskim i dzięki któremu przypomnę przypominamy sobie, że coś takiego jak powiedzmy z dyscypliną zdyscyplinowana walka czy skodyfikowane walka honorowa walka właśnie jeszcze jeszcze i istnieje, ale wydaje się, że ten etos rycerski takich zrozumiałam pana tekst jest trochę ponad 2 kończenie rzecz nie dotyczy tylko walki i trochę w tym kontekście pytam o to gdzie ten etos rycerski ma być jeszcze w Polsce ma pan napisał, że nie Polska jest jego ostatnim bastionem jest bardzo mocna deklaracja, gdzie jest last, gdzie są rycerza rycerze ratusz o współczesnej Polsce trudno się jeszcze zdarza, by porozmawiać ja natomiast badałem Polski film i byłem zaskoczony, że ten ten co dalej tam dalej tam trwa ja badałem kinematografii Wajdy badałem na temat kinematografii Munka i bazowałem kinematografie Skolimowskiego to są zupełnie diametralnie reżyserzy, o ile Wajda jest traktowane jako ten Mickiewicz tak reżyser reżyser będący kontynuatorem polskiego romantyzmu Janion, mówi że w dziewięćdziesiątym czwartym paradygmat romantyczny się skończył patrząc n p . na Katyń widać ten paradygmat nadal trwa tak cenne tamte mesjanistyczne rola polskiej po Polska dalej dalej istnieje i nawet takiego reżysera jak mu, który jest traktowany jak tylko taka przeci w waga do romantyzmu Wajdy to dalej ten czyn ten etos istnieje co, czyli jak istnieć nawet jeśli on go neguje to dalej jest prawda nawet, ciesząc się z niego wyśmiewa patrząc na dzidziusia chodzącego po polskich po warszawskich barykadach podczas powstania to nawet się naśmiewa z tego powstania nawet jeszcze chodzi pijany po tych barykada rzuca w stronę ciągów butelki koktajle Mołotowa, ale butelki wódki albo butelki wina to to dalej ten dzień już trwa w tym w tym etosie rycerskim czy w tym paradygmacie romantycznym nawet się go neguje nawet dziś jest pokazywany w taki burdel skokowy taki humorystyczny sposób co dalej je dalej dalej jest etos no i 0303 . reżyser Skolimowski Skolimowski, który traktowany jako takim polskiej reprezentacji nowej fali tak na dobrą sprawę też odwołuje do do etosu do etosu rycerskiego chociażby walkowerze, kiedy główny główny bohater Lisiniec zadają przez przez kobiety mówi, ale będziesz znowu bić na na ringu jak to robić musi bić tylko mówi się walczyć np. o tutaj mamy to tworzywo teściem etosu etosu rycerskiego albo w senny barierze np. filmie też zresztą bardzo nowoczesnym, a jednak ten bohater cały czas przypominam pani chodzi z szablą możemy się z tego śmiać oczywiście on to szablą wymachuje rzeczywiście tak jak pani cytowała tak jak pani mówiła w swoim pytaniu że, że jest to z 1 strony takie humorystyczne z drugiej strony i uważam, że jest w tym coś bardzo pięknego, bo jest coś w rodzaju jakiegoś takiego trwaniu trwania przy zasadzie przybyli też inną scenę z tego filmu, kiedy on ten Tety szable nie chce oddać zawsze za jakąkolwiek cenę scenę znaczy on idzie do do do jakiś taki bardzo tajemniczy dziwnej komnaty, gdzie kobieta próbuje kupić od niego to, aby ją oddaje tej szabli za za żadną cenę i oto mamy tutaj definicję moim znaczy moją powiedzmy konceptualizm zwaną definicję etosu rycerskiego, że pewnych rzeczy nie można kupić i też rzecz co chcą coś co chyba dalej funkcjonuje w naszej takiej polskiej rzeczywistości, że są rzeczy niepoliczalne i tutaj dochodzimy właśnie do tej do tego jak ja pojmuje to rycerski, bo oczywiście jest wymachiwanie szabelką jest też bardzo humorystyczne go nie są bardzo śmiesznego w tym w tym w tym etosie rycerskim, ale coś moim zdaniem bardzo cennego i Joseph Conrad to co zrozumiał Zbigniew kot Zbigniew Herbert to też zrozumiał to są 2 kategorie te pierwsze rzecz to rycerski z takim orężem przeciwko funkcjonariusz funkcję hali może nie wszystko jest funkcjonalny nie wszystko jest policzalne nie wszystko można przełożyć na materię jest coś ponad jest wartość, którą którą, którą warto trzymać i u Herberta jest ten drugi element który, który pozostaje to jest kategoria werdykt wierności rzeczywiście jest coś takiego w Polsce pozostajemy z wiernymi pewnych pewnych rzeczy no ten tak generalnie duże tak, ale po chwili też pojawia się dużo ale bo to, o czym pan mówi jest takim etosem rycerskim w tym najlepszym wydaniu tymczasem etos rycerski może być przykrywką do pewnych najzwyczajniej w świecie głupich poglądów i uporu to znaczy właśnie głupi upór taki, jakby powiedzieć no właśnie stawianie na sztandarach tego honoru, który jest honorem tylko jest Bóg to wydaje się, że to jest problem, który może w Polsce być przyczyną być bardzo obecny stąd moja wątpliwość, kiedy pan pisze o tym, radośnie, że Polska stała się tym ostatnim bastionem etosu rycerskiego i trudno mi tutaj odejść od tych obrazków z 11 listopada niestety wciąż jesteśmy pod tym pod tym wrażeniem przy czym to zupełnie nie było rycerskie, a wydaje mi, że niektórzy nie wiem nie mam badań mogą patrzeć na to, że to właśnie były tamte elementy, że honor, że Rosjanie nie będą czegokolwiek narzucać tego typu sprawy tutaj pan widzi takiego niebezpieczeństwa też życie ciężko Czeszka mi się odnosić Holender nie niepotrzebnie przedstawiłem się jako socjolog, które przed przed nami szczyt przed audycją ja powiem pani, że dużo rozmawiałem z znajomi ze znajomymi na temat co się stało 11 listopada i mam parę parę przemyśleń na ten temat oczywiście ma pani rację znaczy jest dużo takich groteskowych zachowań tak łatwo niecnie wykorzystać tę wartość to surowcowych wierzy w ślad mówi o oczy oczywiście, że się, że tak, ale czy mamy rezygnować np. wierności, bo po, bo dlatego, że ktoś się w sposób niecne wykorzystuje tę wierność nie sądzę czy mamy zrezygnować z niektórych wartości, które wydają nam się dosyć istotne jak np. demokracja czy możność zamanifestowania swoich orientacji politycznych orientacji seksualnych nie są znaczy demokracja pozostaje dla mnie wartością, jakby to powiedzieli filozofowie autorce liczne też jasne, ale stawianie Polski w tym kontekście jako tego ostatniego bastionu przy prezesie etosu rycerskiego jako tego romantycznego zaraz też wywołują skojarzenia polskich Chrystusa narodów i t d. tak dalej tymczasem mamy 2001 . wiek jesteśmy w unii Europejskiej byśmy się do roboty przestają myśleć romantycznie pochodzi podchodzi pani bardzo pozytywistyczne do rejestru z tych szkiełko i jakość zależy nam dziś wydaje, że można było zrobić coś rodzaj jakiegoś połączenia 1 drugi mecz dla mnie one one one się nie wykluczają, a dalej wydaje mi, że takie wartości rycerskie w Alice tak jak jak jak jak wierność jak godność pewnych rzeczy nie należy przekraczać n p . w tych pewnych granic nie należy przekraczać wydają się wydają się bardzo słuszne, ale wracając do 11 listopada, bo zdaje się, że pani redaktor bardzo chce nawiązywać do teraźniejszości, ale słusznie teraz chwilę zajmiemy się teorią historii tak, ale jeśli chodzi o 11 listopada już nad tym zastanawiałem i oczywiście nie będą bagatelizować zagrożenia faszystowskiego, bo ono ono rzeczywiście istnieje w Polsce to jest to jest bardzo przykra przykra rzecz, zwłaszcza jeśli bierze pod uwagę nasze nasze doświadczenia historyczne to co się wydarzyło w w Polsce 3945, bo tragedia nie tylko żydowską, ale także tragedią polską tak tak mi się wydaje, ale właśnie nie chcę zbagatelizować tego znaczeniach jeśli np. we Francji kraj, który jako tako znam reprezentuje ośrodek kultury francuskiej studio Frankowski na Uniwersytecie, kiedy dzieją się podobne rzeczy we Francji Francja płonie przez parę miesięcy czy płoną samochody we Francji płoną tysiące samochodów we Francji we Francji nie mieli rewolucję, więc mają jeszcze dają mają inne rady zrobić panie mają tradycję racjonalną, z której wywodzi się, z której wywodzi się nacjonalizm i też nie jest najlepiej taki tak mi się przynajmniej wydaje faszyści są w parlamencie greckim coś co w Polsce, by przepraszam panią najmocniej nie ma miejsca różne egzotyczne rzeczy się dziejów w Polskim parlamencie dziś jest pani tutaj jest tutaj zgadzam przede wszystkim problem z poziomem demokracji i tutaj zgadzam się z panią i powinniśmy przede wszystkim poziomem polskiej demokracji pracować nie stawiam tez ja tylko rzucał wątpliwość skrót informacji Radia TOK FM po nich wrócimy i przyjrzymy się bardziej historii etosu rycerskiego gościem jest pan dr Marcin Darmas Instytut socjologii ośrodek kultury francuskiej studiów frankofońskich rozmawiamy o etosie rycerskim już zostawmy może etos rycerski u Polaków, a przyjrzyjmy się jego źródło pan zaczyna swój tekst, który mówiliśmy na początku tekst, który ukaże się w książce pod redakcją pani prof. Anny Gizy Poleszczuk generalnie samoświadomości Polaków jest to książka klasyczną Kolumba ja muszę przyznać, że pan uświadomił to jak wielką odwagą było to, czego kolor dokonał, bo oczywiście tam taki momencie wydawało się, że cała wyprawa bez sensu i pomyślał sobie, że w 2001 . wieku, by zawrócił po pierwsze, miałby kontakt ze wszystkimi, więc Góra bym powiedziała wraca najważniejsze z życia ludzi wtedy nie mielibyśmy do Ameryki, więc właśnie tu też to też mnie to też mnie zaciekawiło jeśli chodzi o etos rycerski tutaj Kolumb zademonstrował w czystej postaci czym moim zdaniem jest jest etos etos rycerski wyobraźmy sobie sytuację na 3 Karawela ach, płyn płyną nie wiedzą dok do końca do końca, gdzie Kolumb jest przekonany o tym, że jeśli będzie płynął na zachód to trafi do Indii jeśli jeśli ziemia ziemia jest okrągła i tutaj mamy taką sytuację typową dla zakładu Pascala takt znaczy jeśli mam rację to powinniśmy przeżyć jeśli nie mam racji to nie przeżyjemy sytuacja na statku była bardzo skomplikowana wiemy to ze źródeł ze źródeł historycznych pojawiły się bunty to przecież była dosyć potężna cała załoga na 3 największych Karawela wtedy, które były do dyspozycji Kolumba, gdy dane przez 2 Dwór hiszpański i tutaj Kolumb ma takie czasowe zachowanie pod tym względem, że jeśli on rzeczywiście wróci do Hiszpanii to on zostanie okryty hańbą w tamtych czasach bycie okryty hańbą i nie ma nic gorszego dla dla człowieka jest często gorsze niż śmierć po prostu to jest niezbędni ja też po prostu no dzisiaj byśmy powiedzieli na śmierć śmierć społeczna dlatego podejmuje ryzyko podejmuje ryzyko cen zakład Oscara tutejsze się opłaca tak, ale mógł się też nie nie opłacać tak, ale nie ryzykuje tylko swoim życiem i nie ryzykuje no tak no Mercy taka sytuacja jak na na polu na jak na polu bitewnym tak na rozprawę i ma pani rację w dzisiejszych czasach TK rowery byłyby prawdopodobnie naszpikowany nowinkami technologicznymi nie byłyby one z drewna tylko były też cykl kadłuby byłyby aluminium, więc statki byłyby 536 krotnie szybsze agresywne wyszło powstała komisja sejmowa to zdrowsze owszem byłby na pewno dziś jest na na na pokładzie, który by kierował tymi tymi Karawela ami i jeep jest wtedy i a także stacji czy von łączność ze stacjami meteorologicznymi, które by powiedziały Kolumbowie, że powinien bardziej na południowy wschód pływać, bo wtedy płynąć, bo wtedy, by znalazł lepsze wiatry, które by go zaprowadziły do do do Indii i ja jestem pod wielkim wrażeniem takiej książki niestety nieprzetłumaczonej na język Polski mam nadzieję, że może ktoś dzisiaj nas słyszy podejmie się trudu przetłumaczenia tej książki 1 z większych żyjących dzisiaj żeglarzy ucznia Erika tabeli Oliwie tak jak sezon 2, jakie są one są książkę o sens są z, czyli pieśni o OC oceanu można można, by było powiedzieć i on dokładnie o tym pisze o czym, o czym teraz, o czym my teraz mówimy to znaczy wraz z zlikwidowanie niebezpieczeństwa na morzu zmienia się również człowiek za czy on pamięta jeszcze lata 60, kiedy on bił rekordy świata razem z Erikiem Berlin, kiedy człowiek był głodny przygody, kiedy ten człowiek, kiedy mówił, że on coś zrobi to on to robił jest też to rycerski tak oczywiście ja daję swoje słowo to cokolwiek by się nie działo ja mogę użyć ja mogę stracić zdrowie, ale ja, ale ja to zrobi to do końca czasu, mówi że dzisiejszy żeglarze co wyzbyć tutaj cytat taki morskiej erudycji coś nie są różnie jest ten sam typ człowieka kiedyś, kiedy PUP płynęli żeglarzy dookoła świata, żeby bić rekordy było wiadomo, że ktoś zginie to tu nie ulega dla nich żadnych wątpliwości, bo takie są takie są reguły gry takie są straszne reguły gry na morzu natomiast dzisiaj to jest absolutnie niemożliwe znaczyć cokolwiek się dzieje na na na na pokładzie to w ciągu paru godzin przylatuje helikopter spuszcza liny zabiera i czy się tego ja tego nie oceniam tak, ale to jest też 1 z komponentów etosu rycerskiego, który być może z naszej perspektywy trochę trochę trochę dziwny trochę egzotyczny, że nie za wszelką cenę warto żyć proszę spojrzeć jak w tym kontekście wyglądały reakcje po tragedii na Broad BIK, czyli no w górach giną ludzie nie od dziś i będą ginąć, bo na tym polega na nie na tym polega to jest elementem tej tych wyczynów i ci, którzy robią zdają sobie z tego sprawę wielokrotnie podkreślają, że nie idą tam po śmierci niektórzy ich oskarżają czy też sugerują natomiast wiedzą, że coś takiego może się wydarzyć, a ta tragedia, która była niemalże transmitowana na żywo przez cały dzień oczywiście później powodowała wielokrotne oceny i t d. i tam nie było przemijanie zauważyłam powszechnej zgody na na przyjęcie tego, że można zginąć, czyli na ten element etosu rycerskiego, które wydają się, że w przypadku himalaistów jest bardzo istotne, czyli czy być może wcale nie ma tego bastionu u nas, ale proszę zwrócić uwagę pamiętam wypowiedź wtedy Janusza Onyszkiewicza, który mówił że, że takie są reguły gry w Himalajach tak lub mniejszość ludzie, którzy tutaj już tak noweli tak jak socjolog powinienem mówić o o może nie woli, ale powiedzmy jakichś tendencjach ogólnych, ale Allen, ale nie będę nie, dlaczego miałbym zeszły weekend może pan rywalizację w panice, ale jest jeszcze ja rozumiem tutaj bardziej Onyszkiewicza powiem powiem pani szczerze znaczy w w tych kwestiach nie powinni nie powinno się tak mi się wydaje wypowiadać większość tak mi się wydaje co 3 dni moje ciężko nigdy nie, iż nigdy nie były nie byłaś nie były w górach jeśli nigdy nie podchodziła się nie podchodziły do ośmiotysięcznika to niema zielonego pojęcia, o czym, o czym ty mówisz to prawda, ale ja tutaj wyraźnie podkreśla, że wielki szacunek mam do osób, które robią, bo to jest siła, która moim zdaniem napędza ludzkość jest dokładnie to samo co spowodowało, że kiedyś ktoś odważny wyszedł jaskini rozpalił nogi Ania nie uciekł oczywiście z tych wielki szacunek natomiast tutaj decydują o każdy decyduje o sobie, czyli każdy zdecydował się na to, żeby tam pójść natomiast wracając do tego Kolumba, bo my tak lekko ironicznie mówiliśmy o tym, że Kolumb wrócił nie mielibyśmy tej Ameryki natomiast on teraz wróciły, dlatego że jak sądzę osiągnięciem tej cywilizacji, w której żyjemy jest to, że stawiamy życie na pierwszym miejscu to nie jest osiągnięcie z punktu widzenia to rycerskiego nie z ryzykownego zaś z punktu widzenia etosu rycerskiego nie dlatego gdzieś tam jest jest stosujący życie w hańbie np. już nie jest życiem już nie nie z życiem wartościowym powiedzieliby piewcy etosu etosu rycerskiego poza tym proszę zwrócić uwagę, że etos rycerski, który powstawał w antycznej Grecji może Grecy mniej, ale później w średniowieczu zakładali istnieje jakiegoś innego świata przekraczającego nas i ludzie żyli nadzieją przyszłego życia, które będzie o wiele ciekawsze o wiele radośniejsze niższym ten padół łez, w którym w, którym jesteśmy często zostawiało się taką dychotomii prosta nie tylko zresztą w w religii chrześcijańskiej, ale również religii islamskiej zresztą w islamie to rycerski też też też istniał, że tutaj te sprawy na ziemi nie są takie ważne ważne jest jak będziemy świadczyć o tym jak jak ważne było nasze jak 2 ważne było nasze życie prawda ateista nie będzie dobrym rycerzom ateistę mógłby być dobrym dobrym żołnierze, jeśli więc to jest honor, jeśli więc to jest zgodność jeśli uznaje, że to ma, że to ma jakąś wartość dla jego istnienia oczywiście, że mógłby być mógłby być dobrym dobrym rycerzem pan Paweł napisał do nas maila na niedzielę potok kropkę FM w dzisiejszych czasach te Karawela nazywają się sądami podróżują w nieznane nam przestrzenie bez ludzi, żeby nie narażać wrzucamy łazika na Marsa i on robi pracę za WNT w ramach uwagi świetne uwagę zajmiemy się Grecją pan dużo pisze o Grecji i jakby pan też w lot tam to co się mieści w tym etosie rycerskim, bo tak posługujemy się tym pojęcie ma bardzo niegrzecznie nie zdefiniowaliśmy jest etos rycerski w największym skrócie nie to jest zespół typowych zachowań moralnych takich jak hodowanie wartością poza racjonalnym nie mówię tutaj specjalnie irracjonalnych, bo to jest coś innego mówi poza racjonalnych jak we wierność godność honor i w starożytnej Grecji ten etos dotyczył tylko 1 konkretnej grupy społecznej w przywilej to był to było oczywiście to było oczywiście przywilej to były kasty kasty elitarne zaś etosu etos rycerski zaczął się demokratyzować dopiero w dwudziestym wieku pragnę pani państwo przy sobie przypomnieć, że np. etos rycerski nie obejmował kobiet dwudziestego wieku ostatni kodeks honorowy bodaj bo, choć dziewicza ustalił, że kobieta też równie również może zachód za Miedź Miedź zachowania kobiet do niedawna nie miał duszy no do lat sześćdziesiątych we Francji nie ma praw wyborczych np. jest także wiele ZARY 70 takich też wydajemy tak tak tak nie więcej dlatego tak wyglądała ta definicja tak jak mówię etos rycerski obowiązywał tylko 1 konkretną klasę klasy rycerską, dlatego że etos rycerski swój intensywny rozkwit przeżywał w średniowieczu i tak jak mówię etos rycerski zaczął się stopniowo stopniowo demokratyzować dzięki pisarstwu Josepha Conrada, który przypomniał w ogóle światu czym jest czym jest wierność czym czym jest dane słowo tak, bo o tym, właściwie jest jest od dziś tak, że dałem słowo i muszę być wierny temu temu temu co temu co powiedziałem, ale wracając do do Grecji 1 z bardzo zaskoczony, kiedy czytałem książkę Hansona o sposobach walki w starożytnej Grecji, że Grecy mieli w pogardzie np. łuczników chcę to nie zaskoczyły przez najłatwiej być przecież łucznikiem stać za falą mogą strzelać dalej z dalekiej odległości właśnie dlatego mieli w pogardzie dlatego mieli w pogardzie, dlatego że oni oni walczyli tak dobrą sprawę i zabijali anonimowo natomiast dla dla Greków ważne była walka w sej stów jest tak czy walka frontalny nieużywanie łuku chodziło chodziło o to, żeby bardzo szybko rozstrzygnąć walkę crack nie nie uznawał czegoś takiego jak niekończące się walka oczywiście my znamy dziś dziesięcioletnie PiS trojański, ale bitwy ze świadczeń pani w starożytnej Grecji trwały bardzo krótko one musiały trwać bardzo krótko jest jeszcze 1 punkt, który mnie zafascynował czy hoplitów grecki miał bardzo ciężkie oprzyrządowanie za 3 Zdroje z Zbroja Zbroja Greka ważyła o wiele więcej niż Zbroja persa to jest ten obyczaj bitewny, który moim zdaniem rozpoczął w ogóle tą całą zabawę z etosem rycerskim czy ja sam sobie utrudnia walkę z fascynujące dla mnie walka nie może być łatwa walka nie może być anonimowa jeśli ma być właśnie etosowi jeśli ma być honorowa, która musi być trudne nie ma czegoś takiego wracamy tutaj do Kolumba, ale ta podróż nie może być łatwo jeśli ona ma się udać to musi być bardzo bardzo trudna właśnie taka właśnie to słowa patrona pana dość sceptycznie państwa jest współczesny pragmatycznej perspektywy dla tak, ale tak jak pisała Ossowska przyszła napisała swoją książkę o etosie rycerskim jego odmianach dwudziestym wieku etos rycerski właśnie takim orężem przeciwko funkcjonariuszom nie wszystko ma się opłacać pojedynki honorowe w drugiej RP podobno wielka plaga no tak na 3 pojedynków drugiej Rzeczpospolitej wg szacunków Rawicza było około 500 rocznie, czyli możemy liczyć około 2 × dziennie ktoś ktoś do pierwszej krwi jak to się jak to się wówczas mówiło walczył, czyli to tylko powiedzmy, kto odziedziczył ten etos rycerski to była grupa inteligencji to była raczej grupa inteligencji to pokazywało, że te spory, które były wcześniej jeszcze podczas zaborów trwały dalej tak co znaczy jak pani mnie ciągnie dalej w stronę tego polskiego piekiełka, ale rzeczywiście to polskie piekiełko, a może dobrze by było dzisiaj, gdybyśmy gdybyśmy, gdy się do pierwszej krwi ze sobą walczyli niemal z Tychami jak wyglądało w telewizji transmisję letnich wydarzeń byłby być może szansa, że reklama komentatorzy tak w ten może być coś rozstrzygali nie cały czas opowiadali dyrdymały, ale ma pani rację co znaczy wracając wracając do tej drugiej Rzeczpospolitej, że nie zgodziłbym się, że tylko te klasy elitarny dziennikarze, którzy byli traktowani są dzisiaj byśmy przepraszam pani najmocniej szczelin to oczywiście co tego nie będą kwestionować najlepsi grają najlepsi są oczywiście, że są najlepsi od razu po drogach są elitą nie wydaje się, że dziennikarze jako całość, bo bardzo zróżnicowane grup, więc dziennikarze się pojedynkował Ali pojedynkował się politycy co często też politycy między między dziennikarzami co znaczy jak jakiś dziennikarz telewizji między redaktorami naczelnymi tabloidów współczesną przy np. to było też w sądzie co byłoby to byłoby możliwe na pewno wstępnego punktu widzenia tego rodzaju konsultacje Przylesia wiele osób generacji takich statystyk na ten temat nie mam czy dochód chodziło o to, żeby walczyć tzw . pierwszej krwi nie chodziło o to, żeby nie chodzi o to, żeby zabić nie chodziło o to, żeby mieć satysfakcję tak, żeby ktoś, żeby nasz przeciwnik przyznał się do do do do winy czy przyznał się do tego że, że nie miał racji jakiś tam niezwykle ważnej dla Polski wówczas demokracji sprawy mam jeszcze jedno pytanie z tym związane musi je zadać po skrócie informacji Radia TOK FM zapraszam państwa na ten skrót i zaraz wracam pan dr Marcin Darmas opowiadał o etosie rycerskim pod takie, że carskie nazwisko Kalwas absolutnie to prawdopodobnie bym jesteśmy rodziną chłopską prawdopodobnie, ale jak naprawdę to widzę legendy rycerz Oder masie nie raczej byłaby legendą Walterze z Tyńca albo Wisławy z Wiślicy to chyba bardziej było, by było rycerskie nie to prawdopodobnie było masz za darmo Germaz nasz masz masz za darmo to było raczej coś coś takiego przepraszam pensję ma znane są legalne są podejrzenia, że to jest, że to jest węgierskie, ale nie wiem nie wiem do końca raczej jestem za tą pierwszą opinię dobrze też w takim razie nie czuje się przez pana przekonał się pojedyncze honorowe z drugiej RP w jakiej sytuacji była ta osoba, która przegrała w to akurat nie było żadnego problemu czy byłby problem, gdyby nigdy, gdyby nie stanęła wtedy byłaby okryta hańbą i wtedy to jest banicja towarzyska wtedy już nie byłaby zapraszana na bankiety nie był nie mogłaby przechodzić do ziemiańskiej i pić kawę z Fisherem czy z Wieniawy Długoszowskiego też wtedy absolutny koniec chyba 3 × się pojedynkował w ogóle Zbigniew Herbert wydaje mi, że 1 z tych 1 z tych pojedynków przegrał, ale akurat nic nic takiego czy niepodejmowanie walki w etosie rycerskim z problemem jak ktoś walczy nie ma nie ma problemu pan się doszukuje doszukuje się też go znalazł etosu rycerskiego n p . w człowieku z marmuru z bardzo ciekawe, w którym miejscu co się dzieje, bo pan w pewnym sensie tego rycerza zamienia na robotnika czy też robotników więzi tancerza czy nie wiem, czego oczekują czegoś chce zamknąć w tej kratce ale, ale rzeczywiście moim zdaniem montaż jest on ten rycerz jest tutaj podwójnie w człowieku człowieku z marmuru możemy dostrzegać wiele elementów rycerskich w zachowaniu Agnieszki przypominam w cieku z marmuru Agnieszka jest młodą dziennikarką, która fascynuje się biurku tym biurku, czyli sól takiego takiego takiego do takiego takiego robotnika, który potrafił w ciągu jakiegoś tam bardzo krótkiego okresu położyć 10  000 też 10  000 cegieł czy położyć 10  000 cegieł coś jak pani sądzi, ale coś jest w z takiego turnieju rycerskiego moim zdaniem nie wiem czy to jest ciągany za włosy ale, ale jest coś takiego znaczy zmierzyć się fizycznie z pewnym mu pewną pewnym takim szaleńcem czy w samym nie jest bieganie maratonów dla oczywiście, że tak oczywiście, że tak zmierzenie się zmierzenie się własnymi słabościami tak i utrudnienie sobie właśnie tego tego tego tego tego biegania tak to jest test jest bardzo jest bardzo rycerstwo jest wyobraziłem sobie kogoś biegnącego zbroi się, o ile jest to byłoby coś lub w to byłoby coś, ale jest w Agnieszce taki upór rycerski proszę zwrócić uwagę jest coś tak jest taka niezłą niezłomność w tej w tej dziewczynie w dążeniu doprawdy przecież jeśli to nie opłaca tak na dobrą sprawę ona chodzi po po tych korytarzach telewizji polskiej wtedy ten redaktor naczelny mówi, ale po co ty robisz co interesuje jakiś Wilków z lat pięćdziesiątych i jedź do jakieś inne Huty Stali i dowiedz się jak tam wygląda produkcja ma ładne obrazki nakręca będziesz miał bardzo fajne obrazki damy ci helikopter damy ci wszystkie w ogóle możliwości techniczne jakie, jakiej potrzebujesz będziesz miał świetny materiał, który się przyda w dzisiejszej rzeczywistości co ci interesuje jakiś zbir Good, więc ona z on jest taka niezłomna ona jest taka rycerską właśnie taką żeńską wersją rycerza ta ta ta data ta Agnieszka takie przynajmniej ja ja odczytuje na biurku oczywiście jest legalne podejrzani są bardzo inni, bo Agnieszka jest tak to odczytuję świadomie w pewnym sensie rycerska biurku jest po prostu taki jest on sobie nie wyobraża, że można inaczej można nie być uczciwym i LOT-u to co prawda pani rację czy kilku czy jest taka ślepa wiara momentami przypomina takiego Świętego idioty prawda z z Dostojewskiego znaczy on samowolnie działa dobrze jest jest w nim coś takiego, ale taka ślepa wiara taki taki troszeczkę infantylizm, ale przecież rodzi się w nim godność w pewnym momencie jak widzi, że ewidentnie jego kolega Vittorio jest niesłusznie oskarżany przecież obudzi się w nim godności w ogóle tutaj moim zdaniem etos rycerski wracamy do pani pierwszego pytania odradza się w polskich dziejach w momencie, kiedy może też na naszą godność zabiera już na tym moim zdaniem polegała ten czyn ten geniusz Solidarności moim zdaniem ludzie zrozumieli pewne, że są pewne granice, których nie należy przekraczać tą granicą to była granice godności moim zdaniem i wtedy uruchomi się w kolejna Polska cecha typowa republikanizm republikanizmu plus idea sukces subsydiarności, która jest związana z ideą republikanizmu znaczy ja tobie pomagam tym nie będziesz również pomagać jeśli będę w złej sytuacji tak jest typowa typowa Polska Polska cecha, która narodziła się w szesnastym wieku w za pomocą pierwszej pierwszej Rzeczypospolitej tak to idei republikanizmu i ona jest takim na takim podłożu powiedzmy godnościowej znowu to nie jest teza jedynie rzucona wątpliwości, a propos tej Solidarności pan, mówi że została naruszona godność, a inni powiedzą, że po prostu miasto zaczęło być drogie i nie było już niczego w sklepach gospodarkę, bo w katastrofalnym stanie i po prostu no tak chodzi o to, że czasami ten etos rycerski może być dobudowany do tego co, kiedy po prostu mamy problemy z zwykłymi potrzebami społecznymi w państwa, a pamięta pani w człowieku z żelaza jest montowany taki to taki taka wypowiedź prostej babeczki, ale jest absolutnie genialny to jest odpowiedź na moją odpowiedź na pani pytanie i ona mówi dokładnie to samo co pani oni myślą, że rzecz, że my będziemy płacić za wszystko o nim myślę, że jesteśmy totalnym debilami jak oni znowu będą podnosić ceny to myślę tu na to zgodzimy, a przecież my mamy swoją godność była przecież swój honor ona ona ona mówi zupełnie zaskakujące, że najprościej bodźce niż jest ukrytego tego rodzaju myślenie w, czyli w takim razie cechy tego etosu rycerskiego są ogólne ludzkie są takie tylko wyłącznie kulturowe użytkownicy już nad tym jeszcze na tym dużo zastanawiałem jak długo pracowałem nad nad tym etosem i wydaje mi się, że to zaczął się po prostu demokratyzować w pewnym momencie on wyszedł z z tej z tej wybranej kasty wyszedł z tej góry tej tej piramidy oczywiście wcześniej on był zadedykowany tylko i wyłącznie dla Noble jest tak szlachcic chcą rycerzom, a i t d . natomiast w dwudziestym dwudziestym wieku oprócz tego nieszczęsnego funkcjonalizmu materializmu indywidualizmu i dużo innych i zmów, które które, które które, które się pojawiły pojawiła się też tej idei demokratyzacji etosu rycerskiego tak tak mi się przynajmniej wydaje tak tak przynajmniej wychodzi z tych filmów, które które, która analizowałem przywołuje w swoich badaniach pasażerkę np. Munka jest taka fantastyczna scena kiedy, kiedy główna bohaterka idzie takim pochodem, a na piedestale jest kobieta która, która jest ukarana ma spuszczoną głowę włosy obcięte obcięte do zera i ta ta bohaterka patrzy na nią i pokazuje i mniej głowy pod podniesioną tak musisz mieć głowę podniesioną oni oni nie mogą się zredukować do do tego do tego Robaka przecież to tam chodzi w tym w tym scenariuszu, a propos Robaka przyszedł mail od pana Leszka powiedział pan elementy poza racjonalne godność honor et Cetera te rzeczy są racjonalne pisze pan Leszek, ponieważ ich przestrzeganie lub nieprzestrzeganie pożyczył realne skutki takie rzeczy występują również w przyrodzie poza ludźmi np. walki chrząszczy, które starają się wynieść przeciwnika poza pole walki nie robią sobie fizycznej krzywdy wynik takiej walki jest respektowane przez przeciwników co ciekawe nigdy nie słyszał etos rycerski jest elementem naturalnym jest nie tylko ludzki pan Leszek idzie dalej niż ja chciałem zapytać, bo tworzymy wokół no generalnie kultury Europejskiej, ale przecież takie same czy też jeszcze nie mocniejsze dużo mocniejsze zachowania są n p . w Japonii notach oczywiście wystarczy oglądać filmy Kurosawy, żeby zobaczyć czy w ogóle ten etos rycerski zaczął funkcjonować w różnych w różnych kulturach tutaj bym się z panem Leszkiem nie do końca zgodził i dobrze pani przywoła Japonię nie sądzę, żeby w ogóle zwierząt coś takiego samobójstwo honorowe mogło istnieć nie sądzeni trochę trochę czytałem o cytologii trochę czytałem różne rzeczy i nie znalazł rzeczywiście są papierowe to już nie obroni pan tego jest pani sądzi lex możemy na płaszczyźnie intelektualnej w taki taki zakład właśnie Pascale 6 na siebie czy z nie są już był czy to co nas odróżnia od od zwierząt to jest właśnie tego rodzaju tego rodzaju zachowania czy idę w ogień robię robię to dobrowolnie zwierzęta potrafią ratować ludzi, poświęcając swoje życie tejże naprawdę to jest takich cudów jeszcze nie widziałem panu powiem może kiedyś dalsze dni pan powie pan czuje, że rycerze nie czuje się rycerzem wręcz czuje się raczej socjologiem też państwowych dziękuję bardzo to pani dziękuję dr Marcin Darmas Instytut socjologii ośrodek kultury niech pan jeszcze tak nie zbiera słychać strasznie pan notatki, ale pan z głowy bardziej mówił wydałam trochę Norah różnicy mówi dr Marcin werwę Instytut socjologii ośrodek kultury francuskiej studiów frankofońskich korzystaliśmy mocno z tekstu pana doktora o etosie rycerskim, który to tekst ukaże się na dniach w książce prof. Anny pod redakcją prof. Anny Gizy Poleszczuk to jest samoświadomość Polaków, a tytuł jest tytuł jest o samoświadomości po prostu są samoświadomość Polaków 6054 prawie 11 będą informacji Radia TOK FM, a po jedenastej wydaje mi się, że państwa zaskoczenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KLASYKI DLA GRZESZNIKÓW

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA