REKLAMA

Kim był Niccolo Machiavelli?

Data emisji:
2019-07-15 20:00
Audycja:
Wieczór - Karolina Lewicka
Prowadzący:
Czas trwania:
40:02 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

wieczór Radia TOK FM jest już z nami dr hab. Rafał Wonicki Uniwersytet warszawski także tygodnik internetowy kultura liberalna dobry wieczór panie profesorze dobry wieczór pani dobry wieczór państwu będziemy we Florencji okres renesansu podobno kardynał wyższy jest zawsze miał na biurku 2 książki to był brak Jaś i to był książę książę oczywiście napisane na wygnaniu wygnania potrafią być bardzo twórcze jak się okazuje banicję tak zapłodnienia umysł to dzieło Anny Rozwiń » dyplomaty no dyplomaty na rozmaite dworu najbardziej znamienite w tamtym czasie Ludwika dwunastego Maksymiliana pierwszego papieża Juliusza drugiego polityka no i czwórce, czego nowoczesnej nauki o polityce doktryny politycznej niektórzy tak twierdzą jest to powiedzmy taka dwudziesto wieczna interpretacja głównie ze strony realistów politycznych czy pozytywistów nowej nauki o polityce, a natomiast w interpretacji tego, czego dokonał Machiavelli jest przynajmniej kilka, a i tak czy inaczej i krytycy zwolennicy mówią, że to jest coś takiego tego myślę była w jaki sposób przełomowa tylko gdzie indziej widzą co takiego było tam przełomowego inaczej oceniają konsekwencje tego tego przełomu na jej, jakbyśmy się tak to zastanawiali co było takim Novum to pierwszą myślą, która mi przychodzi do głowy to jest powrót do tego co było na te czasami kasz niespodziewane, bo jesteśmy, w jakich realiach w mamy jakiś dominujący światopogląd w kulturze czy w danej epoce, a i zazwyczaj nowość jakiegoś autora polega na tym, że se przypomina, że o tam Helen w przeszłości, które już nikt nie pamięta albo ją odrzucił było coś ciekawego o Machiavelli dokonuje takiego, a ponownego odkrycia ponownego odkrycia Rzymu i ponownego odkrycia Greków, a i to jest zachęcony starożytnością bardzo jest zachwycone zresztą okres renesansu i kulturze wsi nawiązuje dania nawiązuje do idei właśnie takiego znaku realizowanego człowieka człowieka, które musi sam zmaga się losem człowieka takiego empirycznego z jego wszystkimi słabościami ułomnościami biologii ułomnościami psychiki, ale jednocześnie ze sprawstwem panów od noszy, które się pojawia w pismach Machiavellego to tak cnota jest definiowana jako umiejętność wzięcia losu we własne ręce nie ma żadnego determinizmu nie ma czegoś jak czytaliśmy ów Kubusiu Fanta liście zapisanego na wielki rulon tak tylko człowiek musi to lewica życia chwycić w dłoni zgadza się, żebym tylko dokończył jeszcze te elementy nowatorstwa to na pewno, o czym pani mówi tam nowe starożytne tak starożytność i nowo stary sposób myślenia o cnocie do tego zaraz zaraz wrócę, ale tutaj autorzy interpretatorzy Machiavellego bardzo często też uznają, że tym co jest nowatorskie też podejście do polityki w ogóle z 1 strony do patrzenia na człowieka i tak już właśnie będzie się jakoś nam pojawiało w tej nowej interpretacji tego czym jest cnota, zwłaszcza cnota polityka, ale też wmyśleniu o interakcji między ludźmi również w sferze politycznej i polityce jako takiej tutaj tym Novum znowu jest przypomnienie, a że sfera polityki może niekoniecznie podlegać sferze etyki tak jak w chrześcijaństwie moralny zarezerwowana dla sfery prywatnej jak moralność jest zarezerwowana dla sfery prywatnej sfery działań społecznych również dla pewnych działań politycznych, ale tylko w pewnym zakresie i jak Machiavelli księciu szczególnie w drugiej części i więcej od rozdziału trzynastego dwudziestego ósmy piątego tam w rozdziale 2006. będzie snuł takie wizje przyszłego zjednoczenia Włoch, ale w tej umownej drugiej części księcia, a przypomina pewne cechy, które są bardzo pożądane z punktu widzenia etyki chrześcijańskiej no ale też tych tych wcześniejszych np. dotrzymywanie słowa bardzo ważna cecha dla władz Panta pacta sunt servanda tak umów trzeba dotrzymywać oraz z Rotterdamu w tym samym czasie mniej więcej pisze swoje książki o pochwale głupoty czy trzecia powiedzmy o nauczaniu wychowaniu młodzieży głównie chodzi o wychowaniu młodych chłopców oczywiście jak to było w tamtym okresie, mówi że ten władca, a powinien być właśnie uczynne powinien być hojne powinien dotrzymywać słowa nie może być sprawiedliwy nie może być wiarołomnych Machiavelli, a i tak właśnie jego kolejne nową stawia znak zapytania i pyta czy są takie przypadki, gdzie można jednak być wiarołomnych i czy to jest dopuszczalne i kiedy ta jest dopuszczalne oczywiście należy być sprawiedliwym, ale może tylko w niektórych sytuacjach rzeczywiście należy być cnotliwe, ale może tylko kasa skuteczności wymaga innego zachowania tak to jest powrót do myślenia taki no oczywiście takim szerokim planie do do do polityki w stylu greckim do polityki jako pewnego żywiołu, w którym wszyscy wspólnie uczestniczymy właśnie tak jak pani tutaj słusznie mówiła, w którym taka cnota odwagi nota wystawiania swojego życia w imię obrony wartości i praktyk wspólnotowych jest bardzo ważna, o czym chrześcijaństwo zdaniem Machiavellego zapomniało, ponieważ ten wachlarz cnót chrześcijańskich Dekalogu raczej powoduje, że ludzie powinni być ulegli posłuszni, a właśnie tacy nie powinni walczyć, a makiawelizm prze zastanawia czy, jeżeli wychowujemy takiego obywatela takiego władcę to czy takie społeczeństwo będzie mogło odeprzeć jakieś wrogie ataki będzie mogła powstrzymać tyran będzie mogło wziąć właśnie los w swoje ręce i tu przechodzimy do tej drugiej części, którą pani sygnalizowała, czyli do cnoty, bo to jest nowa koncepcja cnoty Machiavelli używa właśnie na już włoskiego pojęcia wirtualnie nie nie łacińskiego i kształtuje cnotę jako taką główną cechę, którą powinien posiadać dobry polityk tak każdy dobry polityk jego zdaniem, obserwując to co się wokół niego dzieje powinien posiadać taką cnota jest dość złożona możemy się rozpisać na kilka elementów, ale głównie chodzi czy głównie można ją przez taką metaforą wirtuozerii na tę właśnie ktoś, kto jest wirtualnym świecie gry politycznej, kto poznaje, kto jest wrogiem, kto potrafi przewidzieć kilka ruchów do przodu szachista szachista taki tak taki ruch przeciwnika, kto potrafi się zjednać ludzi, którzy wydawałoby się, że mogą być jego wrogami, kto potrafi rozegrać różne interesy jemu no i w jaki sposób, zagrażając przede wszystkim jest aktywny to jest tak to jest aktywny politycznie i kto właśnie bierze swoje ręce, chociaż tutaj nota relacja między cnotą tą nową cnotą, którą odkrywa przed nami Machiavelli, którą jest właśnie ta wirtuozeria polityczna, a losem czy tak jak mówi fortuną jest trochę bardziej skomplikowane, bo to jest także nie jesteśmy w stanie przewidzieć przyszłości nie wiemy do końca co nasz czeka życie polityczne jak po okazuje w swoich książkach jest nieustającą zmianą jest ciągłe właśnie ruchem jest teraz pytanie co ma zrobić polityk daje pole i Machiavelli odpowiada z grubsza tak polityk powinien być elastyczny, a jeżeli zobaczy okazja to powinienem wykorzystać teraz dobry polityk to jest taki, który trochę jak surfer potrafi utrzymać się długo na fali wie, gdzie ta fala się pojawi tam się pojawia taka metafora księciu powodzi na powódź to taki żywioł natury żywioł nie do okiełznania i jest właśnie determinizm etyczny w tym sensie, że właśnie następuje, a nie wiemy do końca, kiedy przynajmniej współczesny makrelę nie wiedzieli jak występuje NATO, a jest tak jak jakiś rodzaj Nawiedzenia żywiołu, który na nas spada i teraz pytanie co my mamy zrobić na no, jeżeli nie jesteśmy przygotowani na to nas pochłonie, ale możemy się przygotować do niego przynajmniej częściowo możemy spróbować trafić w KRS w tym dobry moment prawda i teraz co to oznacza ono m. in . nie tylko przygotowanie, że wiem, że w tym rejonie będzie powódź albo wiem, że w polityce mniej więcej trzeba jakiś sposób się zachowywać, żeby wygrać, żeby osiągnąć swoje cele to oznacza też pewien rodzaj takiego nastawienia psychologicznego do tego, że nawet, jeżeli zdarzy się coś nieoczekiwanego, a to ja dzięki swojemu charakterowi zdolności mocy kontaktu bardzo wielu różnym rzeczom będę potrafił przezwyciężyć trudności i wygrać z tą sytuacją wygrać z losem wygrać wygrać z przeciwnikami z osobami, które chcą mnie zniszczyć pokonać tak dalej tak dalej i po tym poznaje się prawdziwego polityka takiego polityka, który ma polityka z dna należą się nie poddaje po tym, że obywatele myślą naprawdę z takiej sytuacji wyszedł cało prawne nie możemy się jakieś postacie historyczne tutaj podłożyć Napoleon mówiąc też makiawelizm wraca uwagę w uwagę to jest dobro rzadkie trudno się doczekać się trudno, żeby Republika doczekała takiego polityka jest też pewnego rodzaju napięcia czy ten, kto nieuczciwie weźmie władzę będzie potem dobrym mężem stanu albo ten, który uczciwie wziął władzę czy będzie potrafił też zachować się czasem nieprzyzwoicie dla racji stanu, ale coś innego chciałbym teraz pana profesora zapytać czy można postrzegać to, o czym pisze Machiavelli, a co bardzo często jest wulgaryzm zwane tylko do tego pesymizmu antropologicznego, że człowiek jest zły, więc trzeba go trzymać pod butem tak i Bad w ręku i że tak naprawdę chodzi o to, żeby za wprowadzić dranie, żeby był taki cynizm polityczny we wszystkich działaniach czy można patrzeć na Machiavellego przez pryzmat 2 postaci, o które spotkał w swoim życiu, których kariery polityczne obserwował z 1 strony to jest mnich Savona rola, który w pewnym momencie, bo Ferenca, że rządzili Medyceusza w momencie został odsunięty od władz nastąpiła Republika to Medyceusz wrócili zresztą wtedy pakowali został wygnany Savona rolę, który no, który potępiał bogactwo żądał pomoc dla biednych słowa Chrystusa traktował poważnie generalnie ich ciał stworzyć państwo Chrystusowe na ziemię, żeby wszyscy byli dla siebie dobrze tak, żeby za zapanowała powszechna uczciwość sprawiedliwość pokój i t d . jak skończył Savona rolę z pewnością nam pan powie, a druga postać to jest książę zresztą pierwowzór owego tytułowego księcia, czyli Cezar Borcz ja syn późniejszego papieża Aleksandra szóstego no, który był takim właśnie cięciem go pan przed winą opisał tym, który miał politykę w swoim dna, a przez długi czas potrafił się utrzymać na fali, chociaż on potem spadł z tej fali w skardze po śmierci ojca tak wysoko postawiony jako zgadza się trzeba też mieć przyjaciół i trzeba dzięki temu budowy szczęścia wykorzystać go z i zaczynając od Cezarego bardziej to jest faktycznie postać, która zafascynowała Machiavellego daje temu wyraz w listach do przyjaciół księciu go chwali, chociaż jego misja dyplomatyczna znaczy misja dyplomatyczna Machiavellego, który właśnie w imieniu senior, czyli właśnie tej rady Republikańskiej Republiki Florencji pojechał po to, żeby w zasadzie po pierwsze z tego co pamiętam zawrzeć taki Sojusz z ciężarem bardzo księciem Valencii właśnie z 7 papieża Aleksandra szóstego o przestrzeganie czy wzajemną ochronę szlaków handlowych, ale po drugie, też po to, że książę Valencii był bardzo sprawnym no w tym sensie politykiem władzom, że podbił bardzo wiele okolicznych księstw i mają ambicje na więcej miała ambicje na więcej chciał też podbić Florencję no, więc trzeba było z nim negocjować, żeby tego nie robił, a tutaj w zasadzie interwencja króla Francji pomogła, który stwierdził, że za bardzo się wybija na niezależność już z za dużo z najdłużej niosłem było dużo tak jednoczenia się Włoch i trzeba trochę mu pogrozić palcem, żeby jednak się powstrzymał natomiast to co fascynowało Machiavellego w tym właśnie władcy to była jego niesamowita sprawność w wygrywaniu i realizacji określonych celów sprawność związana też bardzo wielką brutalnością pamiętajmy o tamtych czasach tam generalnie dochodziło do bardzo wielu przewrotów buntów pałacowych wzajemnych najazdów zrywania umów były to bardzo niestabilne brutalne czasy śmierć była tam śmierć władców, zwłaszcza była tam na porządku dziennym natomiast to co robił aborcja to jednak patrzył na to jak reaguje lud na jego rządy 1 z takich słynnych historii jest historia tego w jaki sposób udobruchać Romanie, którą najpier w podbił w ten sposób, że wysłał tam 1 znaj swoje znaj najbrutalniejszych no żołnierzy i w jego imieniu nie pamiętam nazwiska tego człowieka on po prostu Romanie bardzo ziemi Rudd George, a premiera org właśnie i ją podbił tom tom Romanie natomiast ludzie się tak bali, że czas Aretha pewnego razu przyjechał ze swoją świtą w nocy przeczą premiera na pół i po Sopot na widok publiczny wystawił go na na rynku dla ludzi, a potem ustanowił teatr ustanowił sfinansował jarmark dzień zabawy i wszystko zrobił, żeby ludzie zobaczyli, że on nie miał z tym nic wspólnego i ta gra do ruchu tak udobruchać w ten sposób tych nowych swoich poddanych i teraz dla Macieja wolnego ważne było, żeby czy ujrzał on w polityce pewien rodzaj gry, którą prowadzi Polit właśnie tej tej gry, którą możemy nazwać pewnym teatrum on musi zdobyć sympatię obywateli bardziej niż możnych z możnymi też oczywiście musi prowadzić interesy gracz zapobiegać temu, żeby ich ambicję zbytnio nie wzrastały, bo to może zagrażać, ale poprowadzi pewne pewną politykę wizerunkową, jeżeli prowadzi ją skutecznie to może w pewnym zakresie dokonywać w imię właśnie racji stanu w imię swojej władzy bardzo brutalnych czynów na dzisiaj byśmy te czyny raczej uznali za nie tylko niemoralna, ale prawnie zabronione dzisiaj mamy troszeczkę innym dynastycznych czasach właśnie związanych z mam inne kryteria to są kryteria tylko częściowo związane z Sawą na rolę w tym drugim ideały prawda znowu drugim państwo tak symbolicznie Skra taką symboliczną skrajną figurą tego jak można uprawiać politykę i do czego ona prowadzi słynny nieuzbrojony pro tak usłyszenia uzbrojony prorok, który miał bardzo duże poparcie ludu, a to był prorok, którego kazania cieszyły się niesamowitą estymą to dlatego został z frekwencją zdaniem dyrektora hasło, że wśród to jest w ogóle niesamowite, w jakich czasach przecież jesteśmy to jest koniec piętnastego wieku w środę Popielcową 1400 dziewięćdziesiątego siódmego roku doliczono silnego Kazaniu 15  000 słuchaczy zgadza się to to są głównie tacy zwykli ludzie do niej przychodzą tam masowo ta informacja się Roszko rozchodzi się byśmy powiedzieli pocztą szeptano czy pantoflową charyzmaty jest niesamowicie charyzmatyczną postacią tak przedstawiany w literaturze tak został zapamiętany, ale jednocześnie tak jak pani mówiła bardzo ideowy, a człowiekiem no i Aleksander szóste uznaje, że to będzie świetny kandydat, żeby trochę w Florencji opanować właśnie seniora, która chce być taka niezależna i to od Francji to od papiestwa, a i zleca taką misję Savona roli, bo tam pojechał właśnie i sprawę takie na rząd ma taki rząd dusz tak i kontrolował to wszystko no i to jest kolejne doświadczenie dla Machiavellego on, że wtedy takim młodzieńcem się zdaje sprawę z wielu rzeczy jest świadom tej polityki, a on widzi, że coraz bardziej narasta niechęć i to z różnych środowisk w stosunku do Savony roli nie tylko środowiska tych arystokratycznych związanych z linią Orion różnych frakcji, która i różnych rodów, które tam ze sobą walczyły o przywództwo Florencji, ale również i młodzieży ludu prawda nawet tego ludu ze względu na tak wielkie ambicje Savona roli do tego, żeby zaprowadzić właśnie taki pokój absolutnie Boże na ziemi, żeby każdy był dobrym prawdziwym chrześcijaninem to powoduje, że bardzo wielu ludzi zaczyna się zastanawiać nad tym czy mogą podołać na tym temu wyzwaniu temu wyzwaniu moralnemu tę poprzeczkę zagrana rola ciągle po 2 bardzo wysoko, a jednocześnie to znaczy to to jeszcze pewnie nie spowodowało takiego końca, jakiego spotkał się oczywiście spalenia na stosie rzuca też wyzwanie samemu papieżowi tak dalej jest, a nie daruję państwu zatrudniony zostaje oskarżony nie nie wycofuje swoich słów został ekskomunikowany no jest historia natychmiast tego korzysta, żeby powrócić do władzy zamyka go więzieniu, a potem na jedenastki nie papieża natychmiast go zabija pali przy czym proszę zwrócić uwagę carowi potem papież, żeby pokazać, że jest ludem, bo to był bardzo zawodna, ale był cały czas bardzo szanowanym kaznodzieją daję mu wieczne odkupienie prawda inna jego część wznosi modły, czyli pokazuje, że to nie on go zabił on był zły dla tylko gdzieś znowu lot Florencji, że źle wybrał, czyli damy radę z tego, że polityczną tak na ziemi włożyli także, że wybory, ale też to co jest ważne to jest to, że te 2 figury ta historyczna figury obie źle kończą dało się za BOR ja też przestaje mieć protektora jak papież umiera kolejny papież Leon dziesiątego, jeżeli dobrze pamiętam po prostu odbieram wszystkie tytuły zamyka go w rządach usiłował wskoczyć na tę falę najpier w kolejny następca jego ojca był wybrany jego wstawiennictwem niestety żył raptem 2 miesiące po wyborze stolicę Piotrową już kolejny następca, którego także wzmacniał sam Cezar aborcja korzystał z jego wsparcia, po czym jak objął tron natychmiast się od niego odwrócił stał się jego najbardziej zaciekłym wrogiem zgadza się no, więc tutaj, więc możliwy był tak ja nie no do niej jest to, że taki oczywiście to nie jest tak, że mamy jakiś matematyczny przepis to co pokazuje Machiavelli, wyciągając różne historie ze swojego życia ze swojej kariery publicznej różnych misji dyplomatycznych z historii Rzymu, by analizuje też przypadki dochodzenia do władzy wielu cesarzy szczególnie tej wczesnej ówczesnego Rzymu, że republikańskiego to są dla niego takie przypadki, w których można wyciągnąć pewne ogólne zalecenia pewną ogólną charakterystykę tej trudnej materii, jaką jest działanie polityczne, jaką jest sztuka rządzenia, a to nie jest coś takiego, że mamy 1 przepis właśnie taki bardzo wycelowane jak teraz będziemy czytać Machiavellego to jak nie będziemy mieli tej cnoty nie będziemy mieli tej od tych różnych cech, które są potrzebne to będziemy dobrymi politykami nawet jeśli będziemy mieli to też bardzo wiele zależy od przypadku właśnie daje tego makijażu, ale nie jest w stanie zmienić to jest właśnie coś co pozwala też się zmieniać republiką dostosować zmieniać systemu politycznym dostosowywać się do nas to nowych czasów i pozwala też myśleć o tym, że nawet jak już jest jakiś tera nawet jak są jakieś złe rządy czy to złe, ponieważ władza jest niemoralna czy to złe, ponieważ właśnie nie władza nie potrafi być niemoralna to zawsze może przyjść ktoś taki taki mąż stanu byśmy dzisiaj powiedzieli jakiś lider, który w sytuacji trudnej zrobić coś takiego, że wszyscy mu zaufają i Andrzeja zmianach i on dokona ważnej zmiany to jest niesamowicie istotna kwestia, ponieważ wiemy, że jak jest jakiś system utrwalony w samym jakieś instytucje, które działają jest jakiś etos, do którego się obywatele przyzwyczaili to potem bardzo trudno się go poprawia to trochę tak jak dokonywanie operacji liftingu raz się uda drugi raz się może nie udać i niestety w tej strukturze no nic się nie daje zrobić raczej teraz jest pytanie o to czy może ma rok trwa od początku czasami trzeba wszystko stworzyć od początku jest ogólnie są trudne prawda czasem łatwiej zburzyć jakiś budynek postawić od nowa niż remontować do sztuki używać łatać wasze sklepy, ale tak właśnie jesteśmy bardzo przyzwyczajeni do niektórych form działania aktywności bardzo trudno nam jest mam dokonywać takich właśnie kosmetycznych częściowych zmian, żeby one w tej całości pracowały sam oczywiście możliwe poprawki to jest robione, ale czasami po prostu, a wraz z działalności trwać zgotowali, żeby nie wymagało poprawy to jest najlepsza to to zawsze będą te poprawki, ale czasami po prostu nie daje się już przy poprawkach zrobić tak, żeby to działał, ale też te wszystkie momenty przejścia politycznego u nas osiemdziesiąty dziewiąty rok na zupełnie nowa sytuacja to są te wyjątkowe momenty, że jeżeli ktoś się trafi, kto ma jakiś taki kod na jakąś taką wizję przyszłości i potrafi do niej przekonać ludzi to oni mu ze względu na to rozwiązanie Żenia będzie trwał, jeżeli przekona wszystkich, że mogą wybaczyć albo wziąć pod uwagę tego, że po drodze skłamał nie wiem zrobi jakieś inne co do zasady niemoralne rzeczy i tu pojawia się jeszcze 1 ciekawy element też taki nowatorski w tym co Machiavelli odkrywa z tej relacji między etyką polityką, a który moglibyśmy nazwać takim elementem tego co polityka też zakrywa, czyli jest pewien rodzaj jawności polityki tego teatru politycznego i tego co jest za sceną metafora maski szefuje ta metafora maski nieważne dawania karani grania udawania oczywiście ta inscenizacja to wszystko ważne w świecie polityki gra pozorów symulatora jest tam też bardzo ważnym instrumentem tego, żeby np. niepotrzebnie niepokoić obywateli albo nie dać przeciwnikom wiedzy o tym co się naprawdę chce zrobić albo pokazać, że się dobrym miłym, chociaż rozgrywa się te interesy właśnie za sceną bardzo czasami brutalny sposób to widzimy w świecie polityki nie zawsze jest widoczne czasami musimy się domyślać dlatego, że to się dzieje za sceną nie mamy wszystkich informacji dla razem właśnie na opada czasami opada czasami mamy jakieś informacje i na początku myśleliśmy, że no właśnie ktoś był bardzo miłym sympatycznym politykiem okazało się, że zwierzęciem politycznym świetnie zagrał wygrał dzięki temu zmieni za tym nie wiedzieliśmy daje tak właśnie ten kurs kurs polityki to wyczucie to poruszanie się między tym co tajne i tym co w tym co jawne też 1 element do tego dorzuciła chciał był pan profesor coś o tym, powiedział, bo macie wyliczyli też z przywódcy męża stanu takiego wielkiego legislatora to jest ten, który nadaje ten ustrój jest takim wielkim prawodawcą oczywiście tam nie pojawia się żadne wątki demokratyczne, czyli że inny sposób tego ustroju jesteśmy w stanie wypracować jeszcze nie czas tak czy jestem 1 człowiek, który komponuje cały ustrój i wszelkie prawo na nowo osobiście tak to jest w zasadzie bardzo ciekawa kwestia polityki, która i polityka, który jest zasadzie jak prorok albo nawet to potem będzie, choć trochę bardziej się w tego typu metafory rękę jak Bóg Bóg stwarza świat władcy Rosji Francji oraz tak władca stwarza świat polityki państwo państwo prawa etykę prawda to jest Wola Wola polityczna tego władcy tego polityka to jest właśnie coś co jest bardzo pociągające pewnie dla wielu osób w polityce oni mogą faktycznie coś stworzyć niczego, czyli powiedzieć jak ma być to będzie, a i to jest coś co Machiavelli też zauważa, a i to potem pracuje i ucho obsadził Spinozy i późniejszych autorów tamtego okresu takie myślenie o władzy suwerennej, która jest niezależna, która właśnie poza prawem, ale sama stwarza dla obywateli to przestrzeń, w której ani wiedzą co jest dobre co jest złe wiedzą jak mają postępować wiedzą, że jeżeli będą postępowali winny sposób to czeka ich kara, czyli stwarza im przestrzeń to jest to bardzo charakterystyczna w tym sformułowaniu włoskim, które się pojawią materialnego los Stato to też słychać powiedzmy der sztab niemieckiej wersji czy dostaje w amerykańskiej, czyli państwo jako stan to jest też zasługa Makar Machiavellego żon miesza stary porządek znaczeń z nowym i w zasadzie sprowadza nas nowożytne myślenie o pan o polityce właśnie, czyli m. in. nie tylko tajnej politycy, ale w polityce związanej z państwem jako stan i to powinniśmy moim zdaniem interpretować podwójnie to znaczy ten stan to jest stan, który narzuca władca ta Wola, której pani mówi ten kreacją oni właśnie, że ja tutaj tworzy dla was te warunki na to, jeżeli stwarza go dobrze to będziecie mi wdzięczni prawda ja nie będę musiał bać się spisków i t d. będę mógł cieszyć się tam pełnią władzy, a z drugiej strony stwarzam przestrzeń regulacji wyjmuje z chaosu tych obywateli zaznać tych właśnie ludzi PPP ten rodzaj terytorium, na którym narzuca swoje prawa swoje instytucje swój etos, który czyni z tych ludzi obywateli pewne pewne społeczeństwo polityczne, a i to jest niezwykle ważne dla Machiavellego, kiedy myślimy czy on czy woli i nockę Qumaka realizmu czy może czy książek czy władca czy polityk może wszystko nawet jak się czyta magia wolnego widać, że on ustanawia pewne granice granice właśnie tego zaufania obywateli tam bardzo często mówimy że, żeby czegoś dokonać w polityce to polityk musi się zastanowić czy działa w imię racji stanu czy nie dopiero jak jest pewna racja stanu, a więc w zasadzie nowożytne było to bardzo mocno interpretowane czy rozumiano jako egzystencjalne istnienie państwa prawa, jeżeli państwo jest zagrożone to polityk ma pełne prawo nie, informując obywateli dokonać tego co konieczne, żeby tą całą przestrzeń ich bezpieczeństwo i uratuje też ich życie uratować na dzisiaj racja stanu ma troszeczkę inny kontekst jest nadużywana proszę bardzo trzęsą się czy mierzenia z państwami czy państwo mnie gra tutaj zawarcie takiego czy innego się już jest racją stanu albo się zdradę racji stanu czy to jest bardziej takie rozmyte, ale kiedyś rozumiano to bardzo egzystencjalnie Machiavelli Toma na myśli patrząc na te wszystkie właśnie zmiany sojuszy między Francją Hiszpanią Florencji, że mamy tak dalej tak dalej on on mówi coś takiego polityk czasami staje przed taką no właśnie decyzją życia lub śmierci, bo polityka tym jest Machiavellego tak jak dla Greków czy ziemię bronię tak jak dziś jak polityk przegrywa to idzie na emeryturę jest odsunięty nie roszada w ławach zasiada w ławach opozycji nic takiego tam się nie wydarzy tam naprawdę Pol ktoś walka na woli żyć tak walczy również swoje życie dlatego ta racja stanu utrzymanie tego porządku tego przynajmniej zerwanie części ludzi z tego stanu natury moglibyśmy powiedzieć ciągłe takiej walki po włosku i wprowadzenie tam pewnego porządku jest taką rację nadrzędną to jeszcze na koniec muszę zapytać o ten pesymizm antropologiczny, bo Machiavelli nie ma żadnych złudzeń nie co do ludzi takie symptomatyczne zdanie jest księciu prędzej człowiek przeboleć stratę ojca niż ojcowiznę standard mówił Machiavelli pozwolił nam postać człowieka od tej najbardziej mrocznej strony oczywiście zderzenie tych 2 tradycji realistycznej idealistycznej idealistyczna mówi o tym, że człowiek jest szlachetny dobry trzeba tylko stworzyć odpowiednie warunki te wszystkie dobre cechy wydostaną się na wieś ludzie będą żyli w wiecznym spokoju szczęśliwości wszystkie utopie polityczne były na tym założeniu zbudowane mamy tradycję realistyczną osobiście jest mi ona dużo bliższa, dlaczego polityka musi być moralna pyta Kewell odpowiada, bo ludzie są moralnie po prostu tak jestem pesymistą tropu logiczne on jest taką próbą pokazania właśnie człowieka jakim, jakim jest zarówno zaletami jak i wadami przy czym Machiavelli, mówi że jest świadomy, że teza bardzo często przez przeważają jesteśmy zazdrośni zawistni boimy się chcemy zdobyć władzę chcemy żądamy dla materialne dokładnie chcemy też jesteśmy uczciwi zważać zazdrośni, bo chcemy ukrócić jakąś władzę czy wyższą pozycję innych teraz co z tym zrobić tam to nie jest także to jest tylko taki pesymizm, a potem jest rozłożenie rąk na nic nie możemy zrobić tutaj Machiavelli myśli sobie takiej długiej perspektywie tak jak jako rozumiem o tym, że jednak można kształtować do pewnych granic nigdy nie jesteśmy tylko ja belce i nigdy nie jesteśmy też pełnia Niels raczej do pewnych granic można kształtować nasze zachowanie potrzebna jest kilka elementów przede wszystkim strach nas strach, ale takie, które nie powoduje nas nienawiści niechęci do do władzy, bo widzimy też możliwości takie nasze własne egoistyczne rozwoju założenia rodziny nie wiem możliwości osiągnięcia jakich sukcesów na rynku i t d. tak naprawdę, jeżeli obywatele widzą te elementy to będą realizowali siebie właśnie w tej płaszczyźnie prywatnej czy społecznej, a to, że władza będzie taka na nie powiem okrutna, ale będzie konsekwentna będzie brutalnie egzekwowała prawo i przez to będą obywatele się bali trochę to prawo naruszać to bardzo dobrze po makaron, bo to właśnie ten Peru je charaktery ludzi powoduje, że oni będą przez ten strach trochę tak pochodzę z Łasku przezwycięża swoje różne negatywne cechy charakteru co dzięki czemu będziemy mieli mniej występków mniej przestępstw natomiast nie znaczy, że możemy całkowicie zmienić naturę lud no oczywiście nie może, dlaczego macie wg przetrwał do naszej naszych czasów takich właśnie z wulgaryzmami i formie, jakiej mówiłam na początku tylko jako taki cynik polityczne ktoś, kto zrobi wszystko na zasadzie cel uświęca środki czy, jeżeli chodzi o samego Machiavellego to oczywiście bardzo szybko kościół postarał się go od czci wiary od sądzić po 1550 dziewiąty rok jego pisma znalazły się na kościelnym indeksie ksiąg zakazała absolutnie tam rodzina walczyła na początku chyba kilka lat po śmierci Machiavellego książę zostaje wydane zresztą nie wiadomo czy tak co jest trochę także książę spisane prawda do mety całość, kiedy pakowali zostaje odsunięta od władzy posądzany o spisek próbuje wrócić reagują Łask i właśnie tak pisze ta książka w przeciągu mniej więcej roku jest trochę tak jak aplikacja prace, kiedy droga do pracodawcy ja wiem na czym polega ten interes ja ci pomogę sprzedałbym tak przydałby się jestem świetny proszę wszystko to rozumie nie wiadomo czy Wawrzyniec tak w ogóle czytał książkę, bo nowy w każdym razie ta aplikacja prace się nie udała, bo podobno kraj do końca życia nie zostało z powrotem przyjęta pod koniec wraca z końca, ale trochę innej postaci są służyć Florencji natomiast, ponieważ dla kościoła była to bardzo rewolucyjna książka, bo zamaskowany sposób, ale jednak widoczne dla interpretatorów ludzi wykształconych po prostu mówi się także władza kościoła jest 1 z różnych form władzy, która ma kontrolować ludzi, a cechy, które promuje kościół wcale są nie są najskuteczniejsze w budowaniu silnego centralnego Narodowego państwa to bardzo ważny wątek od razu dodajmy zachwycają się starożytnością makreli podkreśla, że także dawano boskość ludziom, którzy dokonali wielkich czynów przywódcy zdobywcę i Aleksander macedoński tym podobni tak natomiast religie chrześcijańską postrzega jako tą, która premiuje słabość męczeństwo czerpie lotnictwa to niema nic z tym sprawcę, którym mieliśmy za wspólne jak nie ma nic wspólnego z cechami, które powinny mieć polityk, ale powinni mieć też obywatele w Republice oni powinni angażować sprawy Republiki powinni bronić powinni być aktywni Obywatelską w przestrzeni publicznej jest oczywiście to widzi tak to rząd Grecji Rzymie tak, a kości próbę powiedzieć, że wszyscy łącznie z władcą powinni się poddać pod panowanie instytucji Cork kościelnej i wtedy to rozwiąże nasze problemy przy czym mamy tego typu narrację, a z drugiej strony rzeczywistość jest taka, że ciągle trwają walki między Księstwa ami królestwami Dominiak mi tak dalej raczyli nawet kościół, pokazując jak powinno być nie jest w stanie przekonać no Res Chris oraz Christian, czyli czy Res publika Christiana, czyli właśnie tam republikach chrześcijan, żeby oni sami wg tych reguł, które niby publicznie głoszą postępowali rano, więc Machiavelli mówi zrywam tom zasłony jest etyka i polityka one są w jakiejś relacji ze sobą, ale na pewno chrześcijaństwo tutaj dla niego czy cnoty, które chrześcijaństwo promuje nie mogą być spełnione w na 100 %, a więc lepiej, żeby obywatele je je mieli w jakimś stopniu, ale na pewno politycy nie muszą ich mieć mogą udawać, że mają dobrze, jakie mają dobrze jak żyjemy w pokoju tylko pytanie jest właśnie element ogranicza n p . to wojny no, więc to powoduje, że Machiavelli zostaje od od sądzono, czyli wiary i trochę to pokutuje na późniejsze jego interpretacji i dopiero w dwudziestym no 19 dwudziesty wie jak mamy taką interpretację przywracające powiedzmy do życia publicznego czy taki interes publiczny to co nakazali chciał naprawdę powiedzieć czy właśnie wracając do jego całościowego ujęcia to pokazuje, że makiawelizm jest pewnym stawiali zaufaniem tego co nakazali mówi o polityce bardzo dziękuję panie prof. prof. Rafał Wonicki Uniwersytet warszawski tygodnik internetowy kultura liberalna nasi goście przed dwudziestą pierwszą w bardzo dziękuję państwu zapraszamy informacje wieczór Radia TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast! Wybierz pakiet Aplikacja i WWW - słuchaj gdzie chcesz i kiedy chcesz!

Kup teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA