REKLAMA

Czy zakłady karne staną się miejscem opresji?

Data emisji:
2019-07-19 17:20
Audycja:
Popołudnie Radia TOK FM
Prowadzący:
Czas trwania:
26:20 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

dzień dobry państwu raz jeszcze Karolina Lewicka i nasz pierwszy po południu goście dr Hanna ma chińska zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich dzień dobry pani doktor dzień dobry państ w porozmawiamy o rządowym projekcie, który zmienia przepisy dotyczące praw skazanych tymczasowo aresztowanych w kodeksie karnym karnym wykonawczym, gdyby miała pani tę propozycję ocenić całościowo, gdy miała ocenić całościowo powiedziałabym, że następuje daleko idący regres w Rozwiń » regulacjach pokazujemy, że zakłady karne mają być miejscem opresji, a chyba nie o to nam, choć pokazujemy, że nadmierna restrykcyjność restrykcje nałożone na osoby skazane bądź tymczasowo aresztowane będą powodowały bardzo poważne konsekwencje, bo te nadmierne restrykcje już zresztą były przedmiotem oceny Europejskiego Trybunału praw człowieka, który wyraźnie mówił o, że np. kontrole osobiste, które naruszają godność osoby pozostające w detencji kontrole osobiste są po prostu naruszeniem Europejskiej konwencji praw człowieka, ale nie tylko o konwencji mowy, bo również w innych przepisach 1 słowem jest w biurze Rzecznika Praw Obywatelskich oceniamy te regulacje bardzo krytycznie, dlatego że prowadzą nas niestety nie ku takim progresywnym rozwiązaniom, które stworzył poczucie bezpieczeństwa wśród obywateli, że wyjdą ludzi z tych zakładów, którzy będą powiedzą, że to nie był czas zmarnowany, że coś osiągnęli wręcz przeciwnie to będzie dla nich miejscu presji naruszenia godności nie o to, choć te uwagi państwo skierowali na piśmie 12 lipca do przewodniczącego komisji sprawiedliwości i praw człowieka, bo jeżeli chodzi o proces legislacyjny to było pierwsze czytanie były potem prace w komisjach i było sprawozdanie komisji miał być drugie czytanie, ale się nie odbyło na razie to teraz kwestie szczegółowe, jeżeli chodzi o te kontrole osobiste, a to te i ta nowela może doprowadzić do takiej sytuacji, kiedy kontrolę manualną podczas kontroli osobistej będzie wykonywać osoba o innej płci niż osoba, która będzie kontrolowana i do tej pory jako zasadę zasadą jest to, że kontroli osobistej dokonuje osoba tej samej płci, czyli kobieta kontroluje kobieta mężczyzna warczy to jest standard, jednakże w projektowanych przepisach powiada się, że istnieje możliwość dokonywania kontroli osobistej w pewnych szczególnych sytuacjach przez osoby innej Łódź bardzo ważny jest zwrócenie uwagi właśnie na tę szczególnej sytuacji powiada się, że chodzi o takiej sytuacji m. in. w szczególności takiej sytuacji jak zagrożenie życia zdrowia ludzkiego lub mienia, czyli mamy do czynienia z katalogiem otwartym i na to zwracamy bardzo dużą uwagę, dlatego że jest to taka też trzeba już one również pretensji oczywiście w procesie stosowania tego przepisu obawiamy się, że tu będziemy mieli bardzo dużą naruszeń to są kwestie naprawdę bardzo bardzo poważne poza tym, jeżeli n p . bo, a może to będzie brzmiało drastycznie myślę, że musimy to zobrazować powiedzmy, że zatrzymywane są kobiety, które protestują przeciwko marszowi faszystów zostaną zabrane na komisariat tam ktoś podejmie decyzję, że konieczne jest kontrola osobista inni musi być to kobieta policjant nie musi to być lekarz jeśli te przepisy wejdą w życie, czyli powiedzmy np. owym protestującym palec do pochwy będzie składał mężczyzna funkcjonariusz policji tak może się zdarzyć tak, że to będzie bardzo inwazyjna kontrola może się zdarzyć tak, że w zakładzie kat, gdzie mamy do czynienia z osobami skazanymi, ale również tymczasowo aresztowanymi będzie daleko idąca opresyjność tego typu metod, która będzie miała na celu skłanianie osoby do powiedzmy określonych działań to są bardzo niebezpieczny zresztą od była mowa jeszcze raz podkreślę orzeczenia Europejskiego Trybunału praw człowieka, gdzie Trybunał powiedział, że tego typu to są działania, które narusza naruszają godność i dokazuje to będzie dotyczyć tylko o już skazanych i tymczasowo aresztował tymczasowo zatrzymywali i tymczasowa osoby zatrzymywane no osoby tymczasowo czy osoby zatrzymywane przez policję te osoby będą oczywiście będą również podlegały reżimowi przeszukania kontroli osobistej i tutaj Rzecznik Praw Obywatelskich stoi naprawdę kontrolujemy takiej sytuacji mówimy, że absolutnie nie można odejść od standardu dokonania takiej kontroli przez osoby odmiennej płci dobrze ale kto reguluje prawo, by rozumiem, że te przepisy, o których teraz mówimy one są ograniczone do skazanych tymczasowo aresztowanych, a mówi pani pani doktor o tym, że kontroli osobistej mogą podlegać oczywiście także osoby zatrzymane przeszukanie oczywiście na ma wg jednych przepisów, które będzie oczywiście to są przepisy, które regulują przeszukania, które regulują w ogóle funkcjonowanie policji i tutaj nie ulega wątpliwości, że te przepisy pozwalają na dokonanie przeszukań takiej osoby to widzieliśmy wielu takich sytuacjach natomiast my dzisiaj mówimy o kodeksie karnym wykonawczym o takiej sytuacji, w których ta kontrola osobista dokonywana jest właśnie to jest bardzo niebezpieczny dokonywana jest już na etapie i to jest pewien standard osoby tymczasowo aresztowanej mieliśmy takie przykłady, kiedy osoby tymczasowo aresztowane były podlegały tej kontroli wielokrotnie to było tak niezwykle inwazyjne działanie, które powodowało, że te osoby skarżyły się miskę składali skargi do nas składali skargi do Europejskiego Trybunału praw człowieka to było naruszenie absolutne naruszenie godności i tu uważamy, że standard tym, od którego nie wolno nam odejść to jest standard taki, w którym nie może być kontrole osobiste dokonywana np. miejscu postronnym, a w tych nowych przepisach mówi się o tym, że istnieje możliwość dokonania takiej kontroli w miejscu postronnym nie możemy zgodzić na to, że kontrola osobista będzie dokonywana z udziałem innej osoby aniżeli ta, która kontroluje no to są w ogóle dys rozszerzenie takie i też tak niebezpieczne może być praktyka stosowania tego przepisu i nie wiem czemu to ma służyć to jest jeszcze raz powiadam bardziej inwazyjna metoda, która oczywiście z 1 strony nie unikniemy kontroli osobistych to jest normalna praktyka, którą stosuje się w zakładach karnych aresztach śledczych, niemniej jednak są ramy muszą być określone ograniczenia stosowania kontroli osobistej i dlatego my zwracamy uwagę szczególnie na NATO, żeby taka osoba miała też poczucie bezpieczeństwa, żeby taka osoba ja wiedziała, że ta kontrola osobista jest wykonywana zgodnie z regulaminem tutaj mówi się zgodnie z przepisami z przepisem prawa w jak z przepisami unijnymi, ponieważ Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie widzi żadnej niezgodności z prawem unijnym tak jest faktycznie ja chciałabym odnieść się do opinii, która została przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych przekazana w związku z tym projektem ustawy i ta opinia ta opinia budzi jest to jednozdaniowe opinia, która mówi, że niema sprzeczności z prawem unijnym mamy wiele pytań co to znaczy nie ma sprzeczności z prawem unijnym od razu powiem, że jeżeli prawo unijne traktowany jest bardzo wąsko jako regulacje, które dotyczą tylko ściśle dyrektyw unijnych to jest nieprawidłowe rozumienie, ponieważ musimy wziąć pod uwagę również Europejski Europejską konwencję praw czeka orzecznictwo Europejskiego Trybunału praw czy klient nade wszystko musimy też oceniać regulacji z punktu widzenia europejskich reguł więziennych te europejskie reguły więzienny to jest zalecenie komitetu ministrów rady Europy, które ustalają pewien standard, jeżeli chodzi o właśnie przeszukania osób to ten standard jest oczywisty najmniej inwazyjne takie, które nie narusza godności taki, który np. mówi się konkretnych sytuacji, że nie można dotykać części intymnych, a tego typu kontrola, jeżeli jest dokonywana musi być dokonywana przez lekarza nie może być dokonywana przez funkcjonariusza jest wiele wiele zaleceń, który chroniącym osoby przed agresją taką właściwie bardzo opresyjny nią metodą, w której ta osoba się znajduje tych proponowanych przepisach jest szereg innych zmian m. in. tych dotyczących kontaktów telefonicznych to znowu, jeżeli mówimy o kontaktach telefonicznych to dotykamy bardzo ważnej kwestii również kwestie związane jest regulacjami europejskimi w ogóle o kontakt przecież rozumiem, że w tej opinii zbadano dyrektywę parlamentu Europejskiego i renty z 2 tysięcznego trzynastego roku w sprawie prawa dostępu do adwokata w postępowaniu karnym w postępowaniu dotyczącym Europejskiego nakazu gry wyjaśnia pani doktor aresztowany miałby wg nowych przepisów prawo do rozmowy telefonicznej z obrońcą co najmniej raz w tygodniu, a część jedynie szczególnych przypadkach za zgodą dyrektora aresztu, a więc tutaj trzeba powiedzieć, że odchodzimy od pewnego standardu już wejście takiego standardu, który był powszechnie stosowane nie było wątpliwości mianowicie rozmowy telefoniczne służyły zapewnieniu prawa prawidłowej ochrony obrony jednostki, która znajduje się tymczasowo aresztowana albo skazana te rozmowy telefoniczne to być co najmniej raz raz dziennie w przypadku oczywiście osób tymczasowo aresztowanych było ta to te sytuacje regulowana też odbywały się rozmowy za zgodą organu dysponującego i nie ulega wątpliwości, że swobodne porozumiewanie się z obrońcą jest kluczowym prawem, o którym mówi orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i to w ustawie pani na chwilkę kropkę właściwie przecinek 2 rzucił do tego wątku tuż po informacjach nadal jest z nami dr Hanna chińska zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich teraz jeszcze dzień dobry pani dr Henryk rozmawiamy z o zmianach, które zaproponował rząd w kodeksie karnym karnym wykonawczym są przepisy dotyczące praw skazanych tymczasowo aresztowanych mówiliśmy o kontrolach osobistych mówiliśmy o telefonach, ale jeszcze tego wątku nie dokończyliśmy, ponieważ te nowe przepisy zmniejszają liczbę telefonów, do których ma prawo albo skazana tymczasowo aresztowane tak rzeczywiście to jest jednak to co powiedziałem drastyczna zmiana zmiana, która uniemożliwia kontakty bezpośrednie telefoniczne kontakty z osobą jest wybranym czy obrońcą pełnomocnikiem tutaj jest 1 ważna kwestia mianowicie dodatkowym ograniczeniem to nie jest tylko liczbę tych telefonów, które mogą co najmniej raz w tygodniu być wykonywany, ale również tą, że ten telefon będzie, jakby fizycznie realizowane, czyli pod funkcjonariusz będzie dzwonił pod numer, który znajduje się na stronie internetowej samorządu np. radcowskiego czy adwokackiego no czemu ma służyć to ograniczenie zupełnie tego nie rozumiemy, bo w każdej sytuacji można zweryfikować do tej pory weryfikowano numer, który osoba tymczasowo aresztowana czym wskazana zwolniła to jest kolejny uniemożliwienie kontaktu z obrońcą i myślę, że tego typu, jeżeli dobrze rozumie pani doktor nie będzie mógł zadzwonić telefon komórkowy, chyba że ten telefon komórkowy będzie podany na tej stronie oficjalnej etatach także Kancelaria stronie i ale może być sytuacja taka, że wskazany jest inny numer, że to nie jest to oni nie może być numer z kancelarii, ale mają wiele oczywiście nie da oczywiście, więc dlatego uważamy, że zdawałoby się, że techniczna zmiana ta techniczna zmiana mówi de facto o utrudnieniu bardzo poważnym utrudnieniem w kontakcie z adwokatami w ogóle mówimy o kontaktach z adwokatami to być radcowie prawni, ale czy też nie zapominajmy, że może być osoba i tu ważny jest kontekst taką samą, która została wybrana jako pełnomocnik w procedurze przed europejskim Trybunałem praw człowieka zatwierdzone przez Europejski Trybunał praw człowieka ta sprawa też wymaga wobec tego, kto nie musi być adwokat nie musi być radca prawny, więc tego typu ważny kwestie akurat w tym przypadku nie zostały nie zostały uregulowane w ogóle mam wrażenie, że jeżeli twórcy tych projekt tego projektu przeczytali, by choćby art. 3 wspomnianej dyrektywy 2013 przez 48 to zrozumieliby, że chodzi o zapewnienie rzeczywistego i skutecznego, gdyby prawa czy realizacji prawa do obrony i to nie jest w ten sposób tego celu absolutnie nie osiągniemy już mówiące o tym, że prawo dostępu do adwokata ma być zapewniony bez zbędnej zwłoki, a więc chciałabym też powiedzieć, że 1 ze zmian, które nas naprawdę bardzo zaskoczyła to są to jest sytuacja taka, w której można udostępnić np. osobie tymczasowej tymczasowo aresztowany i dodatkowy kontakt, jeżeli jest to pilne i podyktowany jest czynnościami procesowymi no trudno te kontakty właśnie taki sposób realizować uważamy, że to jest niewłaściwa niewłaściwe regulacje no, więc wrócę jeszcze panie doktorze pani pozwoli do tych kontroli osobistych innych, bo oto wszystkim co jest w projekcie to o tym, pisała w czwartek Gazeta wyborcza ten sam dzień, czyli wczoraj zostało wydane oświadczenie Ministerstwa Sprawiedliwości, w którym tak komentowano, że potwierdzano te informacje, które Gazeta zaprezentowała, bo czytam w oświadczeniu, że nieprawdą jest, że kontrole osobiste mają być dokonywane przez osoby innej płci kobiety są będą kontrolowane przez funkcjonariuszy służby więziennej mężczyźni przez mężczyzn odstąpienie od tej zasady jest pozostanie możliwe wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach związanych z zagrożeniem życia zdrowia albo wymagających niezwłocznego działania n p . w związku z podejrzeniem zamachu terrorystycznego daje ministerstwo przekonuje, że analogiczne rozwiązania funkcjonują w przepisach innych służb n p . w Niemczech i u nas w tych służbach, jeżeli chodzi o Straż Graniczną ABW, ale także za granicą n p . w Niemczech we Francji i tłumaczy takie rygorystyczne kontrole koniecznością radzenia sobie z przerzucaniem narkotyków przedmiotów niebezpiecznych, bo stale rośnie liczba prób przemycania takich rzeczy np. heroiny amfetaminy i tylko takie rygorystyczne kontrole mogą temu sprzeciwić, a więc może po co wobec tego istnieją standardy wspomniany już tutaj europejskie reguły więzienne może warto przytoczyć wprost po pierwsze, że proces przeszukania nie może prowadzić do poniżania osoby przeszukiwane osoby przeszukiwane mogą być, jakby mogą być przesłuchiwane tylko wyłącznie przez osoby tej samej płci to jest standard, który został przyjęty również przez Polskę w 2000 szóstym roku personel więzienny nie przeprowadza przeszukań wewnątrz ciała więźniów badanie intymne mogą być przeprowadzone tylko wyłącznie przez lekarza no to jest powiedziałabym taki podstawowy ramy, w których nasz ustawodawca powinien się poruszać tymczasem nasz ustawodawca ignoruje tego typu reguły również mam wrażenie, że ustawodawca no może na dalszym etapie postępowania zastanowi się nad sposobem implementacji dyrektywy 2013 przez 8 to jest mamy bardzo wiele problemów w tym zakresie i idziemy niejako pod prąd, czyli wprowadzamy regulacje, z którymi naprawdę przyjdzie nam jakimś momencie się wytłumaczyć n p . przed europejskim Trybunałem praktyki to teraz kwestia kolejna, czyli na wprowadzanie limitów wyjść wskazanych w zakładach karnych półotwartych i otwartych w zakładzie karnym typu półotwartego maksymalnie 28 wyjść w ciągu roku, czyli średnio raz na 2 tygodnie natomiast w zakładzie karnym typu otwartego maksymalnie 56 wyjść w ciągu roku, czyli średnio raz w tygodniu państwo w tej swojej opinii, którą państwo przesłali do komisji sprawiedliwości przekonują, że no to dyrektor udziela zezwolenia czy ktoś może być znaki zajęcia poza zakład nie to jest dodatku no to podstawowe ograniczenie, więc jeżeli dyrektor takiej zgody nie wyrazi ten ktoś wyjdzie, ale czasem są tacy więźniowie, którzy dobrze rokują dobrze się sprawują powinni mieć prawo do tych wyjść np. mają powinni mieć prawo z tytułu zachowania nie wychodzą, bo Szelińska ja nie spełni nie rozumiem tego rozwiązania wprowadzanie takich progów ilościowych jest kompletnie nieuzasadnione, bo może powiedziała naszym ostatnim doświadczeniu, a mianowicie spotkaliśmy się z okazji Międzynarodowego dnia więźnia z osobami skargę wskazany mi pierze Rzecznika Praw Obywatelskich, którzy odbywają długoletnie kary pozbawienia wolności i naszych rozmowach co sił ukazało właśnie tego typu działania, kiedy wspieramy działania edukacyjne oczywiście chciałbym powiedzieć czy te wyjście nie dotyczą edukacji, czyli uczestniczenia np. w zajęciach na Uniwersytecie czy szkole i niemniej jednak wszyscy podkreślają, że wielką wartością ku normalności ku normalnemu życiu w otwartym społeczeństwie to są właśnie wyjście organizowany przez zakład karny są zakłady karne, które są bardzo aktywny i które stwarzają wiele możliwości osobom osadzonym czemu to służyć kompletnie Niejestem wstanie zrozumieć co, więc rozmawialiśmy też z niektórymi funkcjonariuszami i też nie rozumieją i też tego nie rozumieją naprawdę to jest tylko utrudnienie to jest ograniczenie niepotrzebne ograniczenie także mam nadzieję, że na dalszym etapie pracy z tego z tych przepisów sił wycofany generalnie ministerstwo jest przekonane, że to nowelizacja dostosowuje nasze prawo do wymogów Unii Europejskiej jednocześnie zapewnia kontrolowany większą ochronę prawną także cytat z tego świadczenia, a wracając do kontroli osobistych ma kontrolowany przysługiwać prawo składania zażaleń do sądu tak dokładnie mówiąc do sędziego penitencjarnego tak ja chciałem powiedzieć, że jest wiele elementów, których musimy rzeczywiście zapewnić podstawowe prawa, które chronią i funkcjonariuszy i osoby osobno może powiedzmy o 1 kwestii, które także nie było także funkcjonariusz, który wykonuje swoje obowiązki śni nagle był oskarżany o oczywiście bez podsta w, by np. odejść od podanego przez panią przykładu, ale powiem, o co kolejna sytuacja, która nas niezwykle zadziwia, a mianowicie sprawa kontroli paczek z punktu widzenia tego czy są tam przedmioty niedozwolone jest o tyle jego jako przykład to oczywiście, jeżeli nie ma przedmiotów niedozwolonych to nie sporządza się protokołu, ale jeżeli powiedzmy jest jakiś przedmiot niedozwolony to w protokole na treści, że ten w protokole nie podpisuje się osoba, która jest, do której ta paczka jest skierowana to też jest nieprawidłowe, dlatego że powinna składać podpis turystek, jeżeli nie ma protokołu to jest to też niemożliwość oceny jak, jaka jest częstotliwość kontroli, jaką są stosowane uważa pani, że powinny być protokoły z każdej paczki powinny być protokoły sporządzone oczywiście z każdej paczki, ale powinny być to znaczy protokoły powinny być pod kątem istnienia czy tego czy są przedmioty niedozwolone również, jeżeli chodzi o kontrolę osadzonych powinny być powinniśmy świecić jak często to osoby są kontrolowane i brak takich materiałów nazwijmy to danych statystycznych powoduje, że bardzo trudno będzie nam ocenić czy mamy do czynienia z sytuacji właśnie opresyjną czy sytuacja jest w pełni uzasadniona, więc ja uważam, że musimy wprowadzić pewne zasady i to jest, choć te zasady chronią i osoby, które są funkcjonariuszami osoby, które są osadzone poza tym, jeżeli kontroli dokonuje się bez udziału adresat danej paczki, toteż jest nieprawidłowe to osoba powinna być uczestnikiem tego postępowania powinna wiedzieć w jaki sposób jest to kontrolowane co jest kontrolowany to zabezpiecza funkcjonariusza to zdecydowanie zabezpiecza funkcjonariusze, więc przemyślmy raz jeszcze te w zmiany ze stanu w myśl, jaka jest idea zmian i zastanówmy się, jakie konsekwencje te zmiany mogą wywołać chciałabym powiedzieć, że te konsekwencje jednak można już ocenić na gruncie dotychczasowego orzecznictwa one naprawdę będą no i zdecydowanie konsekwencjami, które spowodują, który są oczywiste jeśli chodzi o naruszenia standardów oenzetowskich standardów europejskich tu muszę postawić kropkę bardzo rzadko dr Hanna chińska zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich ono zostać przeprowadzania kontroli osobistych w aresztach i więzieniach ten projekt zmian jest w procedowaniu bardzo dziękuję pani doktor Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast! Wybierz pakiet Aplikacja i WWW - słuchaj gdzie chcesz i kiedy chcesz!

Kup teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA