REKLAMA

Kryzys klimatyczny - zmiana języka wpływa na to jak o nim myślimy

Popołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
2019-07-26 12:00
Prowadzący:
W studio:
Czas trwania:
12:22 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
6 minut temu na terenie całego kraju minęło południe jest popołudnie Radia TOK FM Roch Kowalski mówię państwu dzień dobry od wielu lat mówi się ostatni już nawet na skórę nie doświadczamy zmian klimatu tego w jaki sposób globalne ocieplenie wpływa na każdego z nas wpływa na środowisko naturalne nie ma najmniejszych wątpliwości, że to człowiek nasza działalność i nasze zanieczyszczanie środowiska bezpośrednio wpływa na to co dzieje się z naszym klimatem na te Rozwiń » negatywne skutki, jakie przynosi działalność człowieka, ponieważ ten problem jest coraz głośniej, ponieważ coraz częściej o nim rozmawiamy i ponieważ wrażliwość społeczna staje się w tym w tym aspekcie coraz większa jako radio TOK FM proponujemy zmianę języka i zmianę narracji, jaką mówimy o zmianach klimatu tak, żeby pokazać w jaki sposób to człowiek przyczynia się do tych fatalnych dla naszego środowiska skutków i żeby inaczej akcentować zmiany klimatyczne i to co nas otacza przez telefon łączymy się z dr. hab. Rafałem zimnym Instytut Instytut filologii polskiej kulturoznawstwa Uniwersytetu króla Kazimierza wielkiego w Bydgoszczy i pan doktor jest też członkiem rady języka polskiego przy prezydium Polskiej Akademii Nauk dzień dobry panie doktorze dzień dobry czy rzeczywiście jest także słowo zmienia świat oczywiście są na to niezliczone historyczne historyczne dowody zresztą można powiedzieć, że sam sam fakt nazywania jest już jakimś sensie tak patrząc od strony kulturowej antropologicznej psychologicznej objęciem przedmiotów posiadanie przez człowieka, tak więc słowa mają olbrzymie znaczenie i to jak nazywamy świat w jaki sposób modeluje jego dobra jak właśnie słowo jak określenia wpływają na naszą percepcję na naszą świadomość społeczna jednak polega ten Hawaje tu trzeba by odwołać zapewne do rozmaitych badań psychologicznych losuje wykonawczego punktu widzenia można powiedzieć, że nazywanie rzeczywistości jest podstawową potrzebą człowieka, a więc tutaj takie podręcznikowe przykłady jedno wizyty jeśli nazwiemy kogoś wojownikiem postulujemy inne jego obraz wtedy, gdy nazwiemy go terrorystą n p . tak więc zwłaszcza w kontekście komunikacji medialnej publicznej sposoby nazywania świata wpływają na to jak ludzie potem myślą o określonych w zjawiskach przedmiotach sprawa, skąd w ogóle bierzemy pomysły na nowe określenia w jaki sposób kształtuje się to jak nazywamy procesy, które dopiero zaczynają istnieć albo rzeczy, z których wcześniej nie zdawaliśmy sobie sprawy to zawsze muszą być kalki bezpośrednie zapożyczenia z języków obcych czasem tak jest, bo czasem brakuje po prostu w stanie rodzimego języka adekwatnych określeń, ale taki najbardziej produktywnym mechanizmem ogólnoludzkich istniejącym jak sądzę, odkąd człowiek nauczył się mówić metafora to znaczy o sprawach trudnych sprawach niematerialnych o sprawach, które są skomplikowane mamy tendencję do do mówienia za pomocą za pomocą metafor i nie inaczej jest w tym wypadku kiedy, kiedy chcemy wprowadzić jakiś nowe języki bardziej może radykalne bardziej może zgodnej z obecnym stanem wiedzy naukowej także często naukowcy czy popularyzator użyte w tej wiedzy o klimacie odwołują się do takich metaforyczny schematów obrazowania rzeczywistości jak spojrzymy na słowa na określenia którymi posługujemy się mówiąc o klimatach to są właściwie bezpośrednie zapożyczenia słowo słowo z języka angielskiego zmiany klimatyczne zmiany środowiskowe globalne czerpią ocieplenie jest to wszystko co przyszło do nas z Zachodu co przyszło do nas z języka angielskiego czy te określenia w pełni oddają to, o czym mówimy no to przede wszystkim należałoby tutaj konsultować się z klimatu logami i pytać czy takie określenia w sposób trafne adekwatne nazywają to procesy zjawiska po pierwsze po drugie wydaje mi się, że tutaj i to, że są to określenia za policzone, choć pewnie nie wszystkie jest sprawą wtórną wobec znaczenia tych określeń wobec znaczenia tej narracji, która dotyczy ostatecznie planety, na której mieszkamy wszyscy niezależnie od pochodzenia poglądów tak dalej, tak więc to nie jest trochę tak panie doktorze, że odrobina unikamy wartościowania niektórych zjawisk jeśli mówimy o zmianach klimatycznych to sformułowanie zmiany klimatyczne jest dużo bardziej łagodne neutralne niż np. kryzys klimatyczny no tak oczywiście, że tak natomiast no trzeba wziąć pod uwagę, że ta świadomość zagrożenia klimatu jest stosunkowo nowym zjawiskiem coraz więcej o tym, o tym wiemy, o ile mogę się na ten temat wypowiedzieć, tak więc wcześniej rzeczywiście być może po to, aby nie przerazić być może po to, aby nie formułować zbyt daleko idących prognoz używano takiego rzeczywiście nie niecały mistycznego określenia zmiany klimatyczne jak globalne ocieplenie i trzeba powiedzieć, że to przecież realny wpływ jej realny oddziałuje realnie na to w jakim klimacie żyjemy naturalnie, że tak natomiast to patrząc na kwestie językowe powiem w ten sposób, że to, gdy już bardzo silna jest dziedzictwo tego dotychczasowego języka takiego łagodniejszego, gdy mówiono o zmianach klimatycznych ociepleniu klimatu efekcie cieplarnianym czy globalnym ociepleniu one są właściwie już mocno utrwalone w takie wręcz frazeologii Lane, czyli takimi zabytkami słownymi odtwarzany z pamięci i teraz trzeba sporego wysiłku aby, aby zmienić te określenia, aby obiekt weszły nowe te dotychczasowe określenia są również określenia podręczników szkolnych cały czas, o ile mogę sądzić taki sposób opisuje się te procesy, a więc na to co państwo proponują powiedz pełni zaostrzenie w cudzysłowie języka czy tej narracji dotyczącej klimatu dla powinno dotyczyć nie tylko mediów, które o tym, będą mówić, ale również edukacji szkoły i wszystkich innych form komunikowania się specjalistów ekspertów dla społeczeństwa w jakim procesie kształtuje się to w jaki sposób mówimy jeśli np. spojrzymy nas sceptyk klimatycznego na określenie, które jak radio TOK FM proponujemy, czyli n p . na populistę klimat ręcznego negacja jest taki medyczny albo dania listy klimatycznego to to już chcą, by określenia, które odpowiednio dyktują pewną narrację w jaki sposób w takim razie przekonać społeczeństwo czy da się w ogóle przekonać społeczeństwo do tego, żeby używało innych form niż te, które do tej pory, do których do tej pory zwykliśmy używać oczywiście, że się da natomiast jest to proces długotrwały i prawdopodobnie powolny, albowiem po pierwsze ludzie przemykają do pewnych określeń po drugie, są to określenia jednak bardzo mocno wartościujące słusznej sprawie wartościujące, niemniej jednak umysł ludzki już ma taką tendencję, że blokuje często na poziomie poznawczym mentalnym recepcyjny świat informację, które wyrządzają mu przykrość także także odrobinę unikamy nazywania rzeczy po imieniu tak oczywiście to wynika z takich zupełnie pierwotnych g przedstawi stycznych ludzkich oba w strachu lęku przed tym co nieznane no i jeszcze trzeci aspektu tu mógłbym wskazać niektóre z tych określeń mogą być, zwłaszcza w dzisiejszym w takim kontekście ogólnoświatowym powiedział nawet nie tylko, ograniczając do do do naszego polskiego społeczeństwa jako wyrażenia szerzące pewien przekaz ideologiczny, a może nawet polityczne my tutaj 3 określenia, o których pan wspomniał populista negacją lista dania list z tych 3 i to byłby byłaby czwarta uwaga no mojej ocenie przynajmniej do zaakceptowania byłby przede wszystkim ten negacja lista klimatycznych, chociaż tu też mamy barierę w postaci tego, że słowo zdania lista przepraszam negacją lista w Polskim dyskursie publicznym funkcjonuje od jakiegoś czasu głównie w kontekście negowania Holokaustu to jest tzw. kłamstwo oświęcimskie z kolei populista klimatyczny to określenie może kojarzyć się może być odbierane odczuwane jako taka etykietka jako taki powiedz, jaką jako chęć stygmatyzuje dania osoby, która po prostu ma prawo mieć takie poglądy niezależnie od tego są one mądra czy głupie oczywiście są tylko lejce zależy nam na tym, żeby Real akcie debaty społecznej wybrać ten najbardziej odpowiedni model, które nie jest z 1 strony nikogo nie obrażał, ale z drugiej odpowiadał rzeczywistości jak mówiłem wcześniej nazywał rzeczy po imieniu panie doktorze udało się wcześniej przeprowadzić taki proces zna pan przykład, kiedy zmieniliśmy język mówienia o pewnej dziedzinie albo pewnych zjawiskach oczywiście, że tak no to ja się za nim zajmuje autorom m. in. językiem polityki, więc tutaj najbliżej było do tej dziedziny ale, ale wszelkie zjawiska, które możemy kojarzyć z propagandą polityczną nowomowa PRL -u czy język trzeciej rzeszy są na ten temat poważne opracowania i narzucenie pewnego języka powodowało po prostu zmiany w ocenianiu zjawisk świata zmianę obrazu świata nawet okazywało się że, gdy upadł już nazizm, gdy społeczeństwo powojenne niemieckie powietrzne wróciło już do do pokojowej koegzystencji to te ślady języka nazistowskiego nawet u ludzi którzy, którzy nie zgadzali się z tą ideologią były obecne w ich wypowiedziach także czy taka 1 zmiana może może pozostać z nami na trwałe i przechodzić z pokolenia na pokolenie panie doktorze została dosłownie chwila chciałem panu jeszcze zapytać czy w radzie języka polskiego to trzecie państwo jakąś dyskusję na temat tego czy n p . nie rekomendować pewnych zmian w tym jak mówimy o zmianach klimatu kryzysie klimatycznym to bardzo ważny postulat na razie o nie pojawił się taki temat natomiast rada języka polskiego wyrażam taką nadzieję przynajmniej chętnie zajmie się tym zagadnieniem jeśli państwo o to po prostu poproszą także także serdecznie do tego jestem przekonany, że już teraz w imieniu całej redakcji zwracam się z prośbą o to, żeby rada języka polskiego pochyliła się nad tymi naszymi postulatami tutaj niestety panie doktorze musimy postawić kropkę bardzo serdecznie, która panu za rozmowę, a po informacjach Radia TOK FM rozmawiamy z Wojciechem Szawarskim z prezesem fundacji Instytutu na rzecz Ekorozwoju będziemy rozmawiać o tym w jaki sposób nasza świadomość społeczna w sprawie kryzysu klimatycznego z roku na rok się Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA
REKLAMA