REKLAMA

Musimy zabagnić tereny, które kiedyś osuszyliśmy. Wystarczy zakopać rowy, które wykopaliśmy

Data emisji:
2019-07-30 22:00
Audycja:
Wieczór - Tomasz Stawiszyński
Prowadzący:
Czas trwania:
52:31 min.
Udostępnij:

O problemach z brakiem wody w Polsce , sposobach jak to odwrócić i o gigantycznych pożarach lasów i torfowisk w Rosji mówi Wiktor Kotowski, z wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

, a w studiu prof. Wiktor Kotowski dobry wieczór dobrze wiecie państwo dobrze jest tam wydział biologii Uniwersytetu Warszawskiego tak czasem idąc za przykładem Guardiana zdecydowało się na zmianę istotną sposobie w jaki będziemy na tej antenie mówić o kryzysie klimatycznym właśnie kryzysie klimatycznym, a nie tych w tym ententy, a nie tych enigmatyczny zmianach klimatycznych, których wcześniejsze mówiło kryzys katastrofa załamanie to są takie pojęcia, które będą Rozwiń » się na antenie pojawiały w odniesieniu do tego co nas już wkrótce czekać co właściwie już teraz się z klimatem Jaya jak powiadam wcześniej coś takiego zaproponował Garda Jan czy uważa, że to jest dobry ruch, żeby ten język zmieniać, żeby właśnie wprowadzać takie pojęcia, które dość jednoznaczne skojarzenia emocje uruchamiają zdecydowanie nasze przede wszystkim jako ważne medium informacyjne musi mówić obiektywnie obiektywnie mamy do czynienia z kryzysem na niespotykaną skalę i tak trzeba nazywać co może nie znaczy, że nie trzeba mówić o zmianie klimatu ich eliminować bogactwo językach kryzys jest też z pewnością Alenia Ano tak, ale ta zmiana oznacza kryzys oznacza kryzys ekologiczny kryzys różnorodności biologicznej kryzys gospodarczy rolniczy społeczny polityczny, więc ja się bardzo cieszy ze świata zrobiliście wkrótce pogłębianie w my mówiliśmy w takich kręgach osób, które się jako zajmują naukowców naszych spotkaniach, które zajmują zmianami klimatu, że trzeba pomyśleć nad zmianą języka room właśnie używanego przez nas w publikacjach prasowych czy właśnie w takich wobec występach jak mój teraz, bo terminy, które dla nas są takie oczywiste już niemal śladowe globalne ocieplenie mogą się kojarzyć pozytywnie tak dla nas wiadomo robi się coraz cieplej to źle każdy ma w głowie ten setki różnych konsekwencji sprzężenia zwrotne i t d . natomiast w języku potocznym ocieplenie jest słowem ciepłym należącym się poza najbardziej, więc język kształtuje świadomość gratuluję wam tej decyzji w wierze, że ten pomysł gardę Jana, który stoi u podsta w tej tej decyzji naszej również to jest pomysł, który wynika z takiego zjawiska, którym tutaj też wielokrotnie już rozmawialiśmy, o którego o rozbiórce próba interpretacji znowu chciałbym dzisiaj też poprosić, które polega na tym, że z 1 strony mamy teoretycznie do czynienia z no z 1 strony konsensusem naukowym no właśnie z drugiej strony powiedziałbym widomym oznakami tego co się dzieje, które odczuwamy już na własnej skórze, ale nie tylko takimi, które w każdym razie empirycznie możemy stwierdzić nawet jeśli akurat mieszkamy zupełnie, gdzie indziej, a zarazem brakuje nie wiem elementarnej powiedziałbym mobilizacji na poziomie tych instytucji życia społecznego ekonomicznego, które właśnie za katastrofalną sytuację m. in . odpowiadają brakuje jakiegoś gestu, który miałby w konsekwencji doprowadzić do zatrzymania tego procesu przynajmniej nie na masową skalę przynajmniej nie na na na taką skalę, jaka byłaby potrzebna to zjawisko jest zastanawiające ona może oczywiście z różnych rzeczy wynikać, ale powiedz może jak na to patrzy no bo zmiana języka jest próbą tak naprawdę wprowadzenia do obiegu takich pojęć, które może mobilizują osoby, które podejmują realne decyzja, ale ta zmiana języka jest też elementem tej zmiany, które mówi żona się nie dzieje ona się właśnie dzieje i to widać chociażby taka chemia, ale po innych mediach znaczy może najpier w jest jesteśmy w takim świecie z świecie informacji zdominowanym przez przekaz, że ta zmiana musi się zacząć od zmiany sposobu informowania, że to będzie telewizja no przecież ta rewolucja właściwie społeczna, która wywołują młodzi ludzie młodzieżowy strajk tematycznych w Polsce coś zaczęło Grecy von Berg ona się nie zadziała, gdyby nie tempo rozprzestrzeniania się informacji w dzisiejszym świecie oni nadają ton tej informacji tak to Grecja zaczęła mówić o katastrofie zaczęła mówić o tym, żebyśmy nie nie mówili o obawach tylko panice i media powoli przyjęły tę informację, więc to nie jest także wyższą daliście przekonać paru naukowcom, które mówią, a może byśmy zmienili język, bo chyba jesteśmy w Chile rozumiani tylko poszliście za zmianą języka, którego używa społeczeństwo może jakieś grupy, ale grupy istotne, które nadają bieg tej zmianie to jest bardzo szybka zmiana w dziś wydaje wolna c w rad z kawałkiem minął od kiedy Grecja zaczęła 1,5 roku tak strajk klimatyczny w zeszłym roku mieliśmy masowe strajki na ulice wszystkich miast inicjowane przez młodych ludzi ogromne, do których przyłączali się kolejni agencja myślę że, ale zmiana musimy aha no i Extensive rebelią London Londyn i deklaracja ekologicznego i medycznego stanu wyjątkowego Wielkiej Brytanii nie wiemy co zatem co z tymi deklaracjami pójdziemy to są te gesty w sferze powiedzmy rośnie tylko symboliczne, ale i politycznej tak jest to deklaracja teraz szereg pilnować, żeby za nią szły jakieś czyny nie tylko gesty decyzję w książce ostatnie Stevena Pink era takiego kanadyjskiego psychologa bardzo znanego intelektualisty publicznego w książce nowe oświecenie są badania przytoczone badania socjologiczne psychologiczne właściwie, które dotyczą właśnie stosunku ludzi do zmian klimatycznych tfu tfu do katastrofy klimatycznej one były robione parę lat temu to wtedy jeszcze była zmiana klimatyczna, ale one pokazują coś niezwykle ciekawego badania będą powtórzone parokrotnie i niepokojącego zarazem mianowicie okazuje się, że przekonanie o wpływie człowieka na klimat i w ogóle przekonanie o tym, że ten klimat się ociepla i że może doprowadzić do czegoś bardzo niedobrego rozkłada się dokładnie Wedla zapatrywań politycznych to znaczy osoby, która mają przekonania nazwijmy to Libera liberalno-lewicowe uznają tego rodzaju zjawiska, a osoby, które mają przekonania konserwatywne prawicowe ich nie uznają to znaczy sądzę, że tu jest jakaś przesada, że to jest widzę, że się już ze środy, ale dokończyć robotę bardzo ciekawe czytałem to ten twój tekst o tym, zasady właśnie pojawił dlatego zaraz tak to dlatego zaraz dojdziemy, ale wczoraj gościem tak, ale na razie na razie chciałem zrelacjonować badania te badania Pintera Otóż znaczy to nie są badania Wintera Nisko posługuje, żeby coś pokazać, ale jeszcze 1 rzecz jest tam interesująca Otóż okazuje się, że często te osoby, która identyfikują się tą narracją o katastrofie klimatycznej mające właśnie te lewicowo-liberalne przekonania realnie nie rozumieją na czym to wszystko polega to znaczy identyfikacja tutaj idzie na zasadzie tożsamościowej, ponieważ członkowie naszej grupy zasadniczo przyznaje się takich przekonań no to my też ale, ale na dobrą sprawę do końca nie wiemy nie wiemy, o co chodzi teraz to jest z 1 strony interesujące zjawisko, które coś mówi o współczesnym świecie, gdzie w ogóle tożsamościowy kwestie są niezwykle ważne, ale z drugiej strony w kontekście tego, o czym rozmawiamy to jest dramat trochę to znaczy jeśli to jest tego rodzaju rozjazd, a konflikt kulturowy pomiędzy konserwatywną nazwijmy to częścią ludzkości, a to taką bardziej lewicowo liberalną nabiera siły no to właściwie trudno tutaj myśleć myśleć o jakimś takim wieś zbiorowym ruszeniu w interesie przetrwania nas wszystkich skoro skoro na tym poziomie ten konflikt jest tak zaawansowana chodzi 0 zlotym można o nim teoretycznie myśleć jako tradycyjnej walce lewicy z prawicą głosować na tych, którzy myślą tak jak my jak my się boimy katastrofy klimatycznej głosujmy na tych, którzy też uważają, że jest to poważny problem, ale może ja zadam inne znaczenia czy zatem pytanie w takim razie może masz pomysł, dlaczego jest ten podział między lewicą prawicą na wiezienie zmiany klimatyczne czy katastrofę klimatyczną i nie więzienie czy on wynika z samej istoty światopoglądu tych ludzi czy wynika z tego, że liderzy prawicowi versus lewicowi mające skrajnie odmienne poglądy może to wszystko polega na tym, że ludzie potrzebują liderów i myślą tak jak myślimy tak jak nasi idole wieś tam jest próba jakiegoś rozumienia tego zjawiska przedstawiona w tej książce Pinka którymi się wydaje dosyć ciekawa człowiek, który te badania robił miał taką hipotezę, że być może chodzi tutaj o kwestie to sięga jakichś głębokich źródeł naszych zapatrywań politycznych skądinąd, których Donatan Chalid też taki psycholog głośne pisał w swojej książce prawy umysł, ale że być może chodzi o bardzo takie bazowe fundamentalne wartości, które są bliskie albo osobą o usposobieniu konserwatywnym raczej albo osobą usposobieniu liberalnym w przypadku tych liberalnych to taka kooperacja wspólnotowość pojmowana jako właśnie rodzaj takiego działania na rzecz dobra wspólnego to są wartości dosyć istotne Solidarności tak dalej w przypadku osób zapatrywania konserwatywnych bardziej mamy myślenie indywidualistyczny związana z konkurencją ta Ano nie chciałem od razu tak tego definiować radykalizują język może, w jakich być może z tego to po części z tego to po części wynika, ale ja się, że też trochę inna, że trochę inne inne podłoże tego to znaczy po prostu kryzys pojęcia prawdy kryzys wiedzy w ogóle i kryzys pruskim zaufania do instytucji do elit do tych osób, które wychodzą i mówią z katedry uniwersyteckiej prawda ekranu telewizyjnego et Cetera co się przekłada w ogóle na ten cały kryzys demokracji, ale bardzo populizmu i t d. rozumiem ludzie to nie wierzą, że tę grupę nie ufających w nauce i ekspertom przejęła dzisiejsza prawica tak i NATO mają okazję do rozgrywek rzuca się teraz rzeczywiście ten światopogląd konserwatywny tradycyjny dla niej jeszcze numerowania zagrożenie, że też 1 przedstawiały pojęcia trochę w, więc i ja nie wiem czy potrafi ciągnąć ten temat kategorii takich podziałów politycznych natomiast wydaje mi się, że kluczowe powodzenie jakichś działań związanych z przeciwdziałaniem tej katastrofy klimatycznej z niej ze zmniejszeniem właściwe przeciwdziałać co nie możemy, ale możemy może być bardzo źle albo albo trochę mniej źle w przyszłość, że kluczowe jest przekonanie liderów obu stron od politykowania tej narracji przekonanie również polityków z prawej strony, bo w końcu im też powinno chodzić o wiarę dobrą przyszłość, zwłaszcza że ochrona środowiska była w przeszłości bardzo prawicowym nurtem takim konserwatywnym i to się pozmieniało ostatnio co nie jest logiczne jakiś taki podział między lewicę prawicę, którzy mają chronić planetę, którzy nie na kiedy rozmawialiśmy tutaj być może coś na rzeczy ma podejście do religii tak ale, ale też nie jestem pewny przekonywano mnie, że właśnie ludzie głęboko religijni powinni się przejmować ochroną tego świata takiego, jaki on jest stworzonego przez Boga niepoważnego niż w nie nie myśli może dlatego Emperia trzynastego tego upoważnienia do czynienia sobie ziemi poddaną jako atak to jest tak zresztą jest oczywiście absurd, aczkolwiek tutaj też można to poddano 6 ziemi różnie rozumieć rozumieć dobry król poddanych nie powinien się mierzyć tylko nimi MON ma rządzić do Francji źle radio, które w encyklice też rozmawialiśmy tutaj mogą państwo wszystkie nasze rozmowy zidentyfikować znaleźć w archiwum Radia TOK FM starczy pisarz Wiktor Kotowski to wszystko wyskoczy ale, ale Franciszek w laudatosi z kolei z tego potrafi wyprowadzić całkiem sensowną ekologiczną ma rację właśnie częste Formuły ogólną mitologiczne mają do siebie są bardzo pojemne i da się z nich wyprowadzić prawie wszystko w zależności od tego co się chce, ale jak się jednak gwoździem na jeszcze jeszcze w tej to zaraz wrócimy do swojego pomysłu w tej w tym kontekście religijnym takim niepokojącym wątkiem jest wizja apokalipsy, która w tym Judei chrześcijańskim kręgu jest niejako wyczekiwana i chociaż oczekiwana, że będzie powiedzieli wycieki wada, więc może sobą sam stosunek do i dlatego końca świata do tego się w końcu coś zmieni jest jakoś tak zakorzenione w naszej kulturze, że ta przez stronę się tego końca mniej boi może to odchodzić może też już przywykliśmy bardzo w tej apokaliptycznej narracji przynajmniej część z nas przywykła do tej apokalipsy narracji o nasze uruchamia co jakiś czas tej kulturze mieliśmy choćby w drugiej połowie dwudziestego wieku kilka momentów apokaliptycznych poczynając od lat pięćdziesiątych prawda kryzysu kubańskiego i t d. w zimnej wojny, kiedy nieustannie ta fantazja unicestwienia wzajemnego nam towarzyszyła później narracji o kończeniu się zasobów to też jest dość mocny akcent, który przez bardziej się chyba do takiej do głównego nurtu kultury popularnej nie przedostał, a może nie używać bardzo, ale jesteśmy tutaj Lecha Jankowskiego przypuszczam, że zaprosili, który napisał świetną książkę w postapokaliptycznym wyobrażeniach zachodniej kulturze to na pewno będzie tam znalazło trochę takich takich Wowa, ale to jednak też było coś takiego czymś, o czym dużo, o czym należy je słyszeliśmy wszyscy przepowiednia państ w świata ma już nie mają i t d. RODO przecież one lądować pierwszych stronach gazet następnego dnia się okazywało, że nagle jednak jeszcze nie tym razem właśnie następuje habitu nacja wież to znaczy w momencie, kiedy nieustannie żyjesz w takim wzmożeniu apokaliptycznym to ostatecznie przestajesz to wszystko wierzyć pamiętam taką książkę, która kiedyś na mnie duże wrażenie zrobiła to dobra książka bardzo autor nie zaskoczy Jozef Ratzinger wprowadzenie chrześcijaństwo to się nazywa to książka tego etapu rozwoju teologiczna filozoficznego Ratzingera, kiedy on był awangardą w ogóle postępu jest organem re Hermanem komponowały z Hansem Kingiem jeszcze był takim progresywne modem młodym teologiem to poboczna uwaga ta jest taki taki obraz na samym początku tej książki czyta Kierkegaarda zresztą taka przypowieść o człowieku, który alarmował o pożarze no i tam dosyć intensywnie zaalarmował zaalarmował swoją społeczność ja, kiedy zagrożenie było nie tak bardzo poważne i w momencie, kiedy doszło do pożaru, który realnie im zagrażał no to wszyscy go przestali słuchać, bo byli tak przyzwyczajeni żony ostrzega, że rzesze tym nie zmieni nie Niemiec nie przejmowali to casus Kasandry pod pewnym względem również no w każdym razie może tu jest jakiś rodzaj takiego wieś przyzwyczajenia możliwe może zajrzeć tylko różnica tego w ten koniec świata różni się tym od tych wszystkich wizji apokaliptycznych czy to zesłanych przez zesłanego przez Boga potopu czy wojny nuklearnej spowodowanej przez jedno naciśnięcie guzika wszyscy z tej ostatniej strony żelaznej kurtyny, że my wciąż jako społeczeństwo teoretycznie każdy z nas bardziej lub mniej możemy temu na ważnym może nie przeciwdziała nie zarazić w pełni, ale możemy to zmniejszy zmniejszy skalę tego tej katastrofy jak właśnie jak w casus Grecji pokazuje, że 1 osoba może bardzo dużo tak wywołać przynajmniej drastyczną ogromną zmianę świadomości napisałem taki felieton ostatnio tutaj skądinąd wygłosiła go na właściwe przeczytałem też był dostępny tak jak wszystkie te felietony od pewnego czasu na stronie internetowej zagranica Gazeta o tym, że wybory konsumenckie mają niewielkie znaczenie i ja się zgadza z tym nie zgadzam no bo oczywiście jest masa krytyczna, gdyby wybory konsumenckie były na wielką skalę, gdybyśmy zaczęli głosować poprzez to co kupujemy to jak podróżujemy i t d . no to musi wpłynąć jakiś sposób na podaż tych usług czy czy dobro, które kupujemy mówi autor pracy oraz tak jedzenie wegańskie czy wegetariańskie wersje kupowanie mięsa podróż samolotem czy podróż pociągiem Frąc z ekologicznych, a ze źródeł odnawialnych czy prąd zwęgla tam, gdzie jest taka możliwość i bardzo wiele osób te wybory robi, aczkolwiek wciąż mamy tę frustrację, że to nie zmienia system, więc ja jestem przekonany, że wybory konsumenckie są ważne tylko musimy zwiększyć masę krytyczną po drugie, są ważne dla zachowania jakiejś własnej czystego sumienia, jeżeli wzywamy do zmiany systemu musimy sami byli wobec siebie wiarygodni, więc co nie znaczy, że czasem nie robimy wyjątków nie popełniamy błędów albo albo nie nagina my sobie trochę tych standardów wcale ja ja nie jestem człowiekiem bardzo sztywnych zasad zdarza mi się od czasu do czasu łamać, ale Gdański to każdy moment, kiedy mi się udane konferencje pojechać pociągiem, a nie polecieć albo zrobić telekonferencję w ramach projektu zamiast lecieć odczytuje sobie na plus, ale zamiast musimy się domagać oczywiście zmiany systemu totalnej, która nie może się wykonanie dokonać w ciągu przy szybkim tempie tak, bo też podejrzewam, że nie może, że jest bardzo trudne zmienić system HP kapitalistyczny oparty na ciągłym wzroście produkcji, a co za tym idzie wzroście konsumpcji energii wzroście emisji zanieczyszczeń wzroście emisji gazów cieplarnianych czy ten system da się zmienić w ciągu najbliższych kilku kilkunastu lat podejrzewam, że nie kilkudziesięciu kilkudziesięciu prawdopodobnie taki system łatwiej znaczy może się zmienić sam wynik totalnego kolapsu katastrofy nie tylko ekologiczne, ale ekonomicznej społecznej na wszystko już po prostu da się go zreformować tego nie wiem pełnionej zaprosić tutaj pewnie innych ekspertów, ale zmiany systemu opartego na ciągłym wzroście ekonomicznym nie uratujemy się wiesz ja odwołam się jeszcze do tego co dzieje się to moim tekście bo w jakim stopniu powiedziałbym widzę tą narrację taką decydująca o odpowiedzialność na jednostkę nie mówię teraz oczywiście o tym co w pkt 2 spośród tych punktów, które wyliczył też było zawarte, czyli o tym, aspekcie właśnie tożsamościowym to znaczy pewne wybory określony styl życia jest jakąś manifestację właśnie tego kim jestem co myślę i t d. też moim zdaniem bardzo ważna też w porządku natomiast wice trochę taką oczywiście wyjazd krajanom wyostrza ono indywidualistyczny opowieść o tym, że my indywidualnych wyborów dokonują właśnie jakoś na los planety wpływamy to jakoś od nas zależy, że ja, wybierając pociąg ani samolot coś robię dla planety, a nie tylko dla siebie poniekąd jako część tego problemu już już mówię, dlaczego tego tego problemu właśnie, że rzecz, że zmiany nie ma i że i, że w, jakim sensie trochę nie wierzymy w to wszystko, dlatego że z 1 strony mam poczucie, że to jest taki rodzaj cedowania jak podział odpowiedzialności na jednostkę co powoduje, że w zasadzie, dokonując już tych wszystkich czynności kupując takie ani inne ubranie albo takie ani inne pożywienie, wybierając taki ani inny środek transportu innymi słowy no właśnie robią różne rzeczy w poczuciu, że coś dobrego dla planety robimy i że to jest właśnie nasz wkład w pomoc dla ekosystemu możemy czuć się jako zwolnienie z odpowiedzialności za podejmowanie przez politycznych wyborów no bo płacono po drogach miasto Warta bardzo to właśnie dostali się tego się obawiam tego się od miasta można nawet zacząć szkodzić przez tego pseudo ekologiczne są więcej dokładnie co więcej po mieście coś bardziej obrazoburcze, bo też dostałem dużo takich reakcji osób, które się jakoś poczuł może nie urażone osobiście, ale jakoś się oburzyły w ogóle można takie rzeczy można takie rzeczy pisać Alpen coś co może jeszcze bardziej niektóre osoby oburzy tyle, że to mówię świadomie wyostrzają pewną tezę, zwracając uwagę na pewne zjawisko na ten układ ideologiczny, w którym funkcjonujemy w jakimś sensie powiedziałbym w interesie wielkich korporacji, które odpowiadają za tam 80 % emisji gazów cieplarnianych do atmosfery leży to, żebyśmy my właśnie czuli się indywidualnie odpowiedzialni za to co robimy, dlatego że właśnie w momencie, kiedy będziemy całą energię swoją kumulować w tych wyborach indywidualnych i się tam zastanawiać jeszcze przyglądać się starannie czy sąsiad jak wieś wrzuca do dobrego pojemnika butelki czy do złego i traktować jako zbrodnie przeciwko przeciwko ludzkości nie ma kiedy kiedy wróci do złego no to właśnie przestajemy tak naprawdę czy możemy tracić z pola widzenia to co realnie istotne te firmy te podmioty te strukturę prawną ten układ społeczny polityczny, który po prostu niszczy środowisko będziemy zajmować się sobą innymi słowy i tylko o to chodziło to znaczy o to o zmianę trochę proporcji w naszym myśleniu o przeniesienie naszego zainteresowania i uwagi na te podmioty, które po pierwsze, mają realną siłę sprawczą, a po drugie, realnie odpowiadają za to co się dzieje, a na zaprzestanie, by takiego zajmowania się trochę sobą w tym wszystkim no i świadomie trochę zaostrzyła tak, że to było trochę wkręciłem prowokacyjny, a prawa tylko myślę, że mnie damy rady nigdy wymóc tej zmiany społeczno-polityczne jeśli nie będziemy 100 % wiarygodni to jest bardzo dobry argument jeżeli, jeżeli taktyczny Rebellion ma pomysł na te 3 ,5 % populacji, że tyle potrzeba, żeby wywołać zmianę o charakterze rewolucyjnym i to mają być aktywiści działacze ci, którzy wychodzą na ulicę ci, którzy głosują nie tylko wyborami konsumenckimi, ale piszą o tym, mówią domagają się krzyczą ewentualnie stosują metodę nieposłuszeństwa obywatelskiego, które są dopuszczalnym i niekiedy jedynym efektywnym narzędziem demokracji i ci ludzie muszą być wiarygodne i nie będziemy wiarygodni, jeżeli powiemy Okaj dopóki ta firma nie zmieni samolotu na początku co ja będę latać tymi samolotami są tak, bo są tańsze prawda znaczy myślę, że to jest kwestia wiarygodności nie tylko własnej tożsamości, ale też działania przykładem własnym, ale czy to nie pozycjonuje z kolei osób, które zajmują się tego rodzaju działalnością to nie powoduje, że wiesz w jakim sensie biorąc pod uwagę to jak funkcjonuje ten świat jak funkcjonuje infrastruktura komunikacyjna w tym świecie jak realnie jesteś sprawdź czy mając do dyspozycji ta infrastruktura czy w jakim sensie sam sobie nie wytrąca w ten sposób z rąk jakieś możliwości bardziej skutecznego działania to znaczy bardzo fajnie, że Greta teraz będzie płynęła chciałem cały się nad nią kierować właśnie statkiem, ale to jest też trochę taki medialny performance i bardzo dobrze, bo to zwraca uwagę na na wiele rzeczy no ale zajmie to bardzo dużo czasu mogła być bardzo bardzo 2 tygodnie albo mniej, więc to nie jest bardzo wielu różnych norm czasu i ona tak dalej na nie potrzebuje być chyba tak wielu miejscach myślę, że na sam odpocznie będzie się dobrze bawić, ale na pewno skądinąd, jakby miała do napisania książki to też, by to 1 000 000 zlote mogła napisać, więc nasze Pogoni ilość podróży lotniczych, które wykonuje wcale bardzo badanych nie mówię to tylko o wakacjach, ale mówił o spotkaniach biznesowych, które spokojnie można wykonać na Skypie albo przez telefon o podróżach na najróżniejsze ankiety tak dalej tego jest przecież most w ludziach latających, którzy mają miejsce pracy kilkaset czy parę tysięcy km od domu latają 2 × albo parę razy w tygodniu samolotem to naprawdę można z nich stanie znowu to niekoniecznie musi chodzić o to, żeby całkowicie nie było komunikacji lotniczej Tamki wtedy ryzyko tylko tam jest uiszczana to tak może działać, bo to jest kolejna rzecz którą, której więcej paliwa paliwo lotnicze też można wytwarzać w przyszłości bez wykorzystania pali w kopalnych i coś robić to się rano jak na bardzo dorabiał na lotniskowcach paliwo lotnicze zwykle wytwarzany dzięki energii jądrowej, która jest bardzo potężnym źródłem energii na bazie wody moc nie, bo bardzo mnie przekonuje to co powiedziałem o tym, żeby dawać przykład to znaczy, żeby zachować pewną integralność jeśli się wzywa do politycznej zmiany czy społecznej zmiany to należy mieć legitymację w postaci tego, że się samemu stosuje zasady, do których stosowania wzywa się innych absolutnie się z tym zgadzam to jest to jest świetna i na tym trochę polega też problem to znaczy mam wrażenie, że w bardzo wielu przypadkach mamy do czynienia z znowu wracamy do tego co mówiliśmy o tym, populizm miał braku zaufania do elity i t d . ale się, że w wielu przypadkach jest także, że tutaj jest bardzo silna taka narracja no właśnie znowu nakładająca odpowiedzialność na jednostkę to znaczy ludzie mogą mieć poczucie że politycy naukowcy elit dużym skrócie każą im latać mniej, a oni chcą na wakacje lecieć samolotem, bo zarobili, bo są zmęczeni, bo zasuwali przez cały rok budują taką opowieść, że kto tym samolotem lata ten właściwie są bardzo złego robi, a sami latają nieustannie i nie wprowadzają nie wprowadzają nas na konferencje klimatyczne na konferencje klimatyczne latają to proszę zrobić takie regulacje prawne, żeby te samoloty latały mniej do widzenia, ale te regulacje prawne mogą polegać tylko na tym, że bilety będą 4 × droższe nie no to ograniczenie lotnej na przejazd Maciej Gdula coś takiego zaproponował w wywiadzie jeszcze długo długo przed wyborami właśnie na poziomie, jakiej takiej regulacji no to się podniósł taki straszny po prostu raban, że to socjalizm jak tak można w ogóle i t d . bo propozycja rzeczywiście systemowego rozwiązania to znaczy tak ograniczeń nagle metalowej każdego, by to dotyczyło oczywiście, że powinno na czym musimy to zrobić tak samo jak musimy odejść od spalania paliw kopalnych i tutaj tylko nałożony międzynarodowe poprzez przynajmniej największe państwa inne wtedy pójdą za tym podatek od podatek węglowy podatek od spalania paliw kopalnych jest rozwiązaniem wysoki podatek węglowy wtedy lokal to wszystko się nie opłaca bardziej się opłaca zrobić szybkie koleje niż samolot tak albo sprzedawać co widać także pełny był wypełniony było tych lotów znacznie mniejsze, że opłaca się robić telekonferencję zamiast latać w kółko i t d. i że opłaca się przejście na o rzeczy na energetykę jądrową znacznie szybciej niż teraz robi nie tylko Polska, ale nawet Niemcy, którzy importują gaz w Rosji, który też jest przecież paliwem kopalnym albo wciąż budują nową nowe nową kopalnię węgla brunatnego powiększa zamknijmy ten temat jak zamknąć tę część tylko naszej rozmowy mienie nie w ogóle, ale ten to te kwestie, które od dłuższego czasu rozmawiamy mam tutaj przed sobą depeszy PAP -u zaraz na ten temat coś powiemy, bo to się łączy bezpośrednio z tym, o czym mówiliśmy, ale tylko chciałem powiedzieć dla osób, które się być może nad tym zastanawiają, że Wiktor Kotowski jest absolutnie integralną osobą jeśli chodzi o podążanie w życiu za zasadami, które głosi wiem to byłby też nie znamy poza studiem radiowym i jesteśmy najbardziej pod tym względem konsekwentną osobą, jaką znam w ogóle ta może zdechnąć Glonek, który nada siebie dociera szefa będzie się też zdarza latać samolotem, a nie ja nawet nie mówiono tak będzie wybaczone na pewno ideologiczna tylko nadzieję, że relacje, które wykonałem w celu ochrony torfowisk n p . takich spotkań mogą się skompensować dzięki dzięki ochronie jestem przekonany, że w krainie krainie wiecznych bagiennym, do których na pewno, do której na pewno trafi po śmierci tam wszystko to zostanie jakoś żadnej roli wiecznego najbardziej wietrzne naszych ekosystemów mówi się o tym, że zalesienie takiego takiego areału jak stany Zjednoczone mniej więcej to by było coś co istotnie mogłoby pomóc klimatowi pojawiło się takie modele w ostatnim czasie sporo na ten temat był artykuł z science Staszek paru miesięcy dokładnie tymczasem w Rosji płoną lasy jakaś niesamowita niesamowita, że miliony hektarów, ale ten zwierz to ja przeczytam może powierzchni leśnych pożarów lasów w Rosji wynosi obecnie no tak prawie 3  000 000 ha poinformowało we wtorek rosyjskie ministerstwo ds. zasobów naturalnych i ekologii w kilku Reja w regionach wprowadzono stan nadzwyczajny w 10 w szczególności płoną regionach lasy w Jakucji Buriacji w kraju krasnodarskim Chabowski perskim i zabajkalskim oraz obwodach irkuckim Szumański jamalską niemieckim okręgu autonomicznego no cóż gubernator kraju krasnojarskiego Aleksandra ust powiedział w poniedziałek podczas spotkania ze studentami coś co, czego o skomentowanie poproszę, bo to bardzo ciekawe, że w niektórych przypadkach gaszenie pożarów nie ma sensu i teraz jest cytat to normalne zjawisko przyrodnicze walka, z którym nie ma sensu w niektórych przypadkach może być nawet szkodliwa oświadczył Aleksander ZUS, a na koniec życzył na koniec spotkania rzeczy gubernator zebranym dobrego wiatru i dobrego nastroju wiatru chyba, żeby roznosił jeszcze bardziej to pożary no właśnie to jest bardzo właśnie to pytanie filozoficzne czy taki pożar to zjawisko naturalne takie nie znaczy po pierwsze w strefie Hornik realne, że da czy to się do podawano Chuck da się strefy lasów borealnych tajgi w dla tundry pożary się zdarzają dosyć regularnie co roku wybuchają tylko nie taką częstotliwością nie obejmują takie powierzchnie jak to się dzieje w tym roku w zeszłym roku w zeszłym roku zaczęły się ogromne pożary mamy drugi rok bardzo ciepłych bardzo ciepłego lata jest w Arktyce i w obszarze realnymi to nie jest tylko Syberia to jest też Skandynawia teraz jesteś Grenlandia Alaska to są długie tygodnie temperaturami powyżej 20 °C i to spowodowało, że te pożary, które tam są czymś naturalnym tego typu lasy, które są zdominowane przez drzewa iglaste one od czasu do czasu płoną tylko teraz płyną na ogromnych powierzchniach i co gorsza zaczynają płonąć pokłady torfu pod nimi zlokalizowane wiele z tych obszarów to są bagna bagna częściowo położony na wiecznej zmarzlinie na bagna zwykle naturalnie tak naniesiono w są wysycone wodą woda i ogień się nie lubią, ale tak przesuszone wskutek długiej suszy bardzo wysokich temperatur tracą wodę zaczynają się licz i to są pożary, które się łatwo ugasić nie da to są takie, ale paląca jak papieros to nie jest takich spektakularnych pożar z płomieniami tylko z mnóstwem dymu, więc tandem, który się rozchodzi po Azji w tej chwili jest częściowo z lasów w dużej części z tych płonących torfowisk to jest o tyle zła wiadomość, że torfowisk tor jest bardzo skondensowany magazyny węgla te, o ile te drzewa znaczy pożar przez las przychodzi zwykle szybko nawet całe drzewa nie spłonął płonie ściółka płyną młodsze drzewa i zwykle emisja nie są takie ogromne i ten las się po kilkudziesięciu latach regeneruje co więcej w stresie, bo realne jest naturalne cykle wymiany drzewostanu jako osiągają pewien pewien wiek to się paliwa natomiast, jeżeli ten ogień dochodzi do torów to płoną pokłady czy zasoby węgla, które się magazynowany przez tysiące lat tak czy coś co odkładały się martwe szczątki roślin, które się odkładały tej glebie przez ostatnie parę tysięcy lat nagle w ciągu 1 roku idą w powietrze postaci naszej ten węgiel zgromadzone w nich idzie w powietrze postać co 2, kiedy w dziewięćdziesiątym siódmym roku na wielu przez wiele tygodni płonęły torfowiska Borneo Klimenta nów i Indonezji odwodnione na potrzeby najpierw uprawy ryżu co się nie udało później plantacji palmy olejowej to efekt tego pożaru był ewidentnie widoczne w postaci wyższego piku koncentracji c 2 w atmosferze w pomiarach na drugi po coli na ma ona była na Hawajach, gdzie jest 100 pięćdziesiątego ósmego roku pomiar koncentracji co 2 to jest ewidentny Chick emisji co 2 związanych z pożarami tra w jestem przekonany, że w przyszłym roku jak ten podsumujemy koncentrację z tego roku będzie widoczny również ten plik z pożaru takie syberyjskich w tej chwili to jest to, że ten tor płoną to jest też efekt tego, że coraz więcej wiecznej zmarzliny, które po trzecie, która podcięła torfy topnieje póki one były podzielone wieczną zmarzlinę to na nich stała woda, jeżeli wiecznej zmarzliny nie ma woda wsiąka i spływa i łatwiej te torfowiska przesłuchają chociażby przy takim upalnym lecie, więc to jakby, wyjaśniając sytuację ona jest to ty to jest bardzo niepokojące dla sił by pożar torfowiska się ugasić w zasadzie nie da się bardzo trudno jest zrobić to co można robić znaczy w przypadku lasów jest jest nieco łatwiejsze, bo to jest inny pożaru ale, ale też podejrzewam, że w tej skali, jakie tam się dzieje jest to trudne jest to co można robić to ograniczanie rozprzestrzeniania się tych pożarów to nawet w zeszłym roku jak były te słynne pożary lasów w Szwecji, kiedy kilkadziesiąt polskich obligacji jeśli nie kilkaset nie pamiętam straży pożarnej pojechało do Szwecji zostali bohaterami w sieci ani pojechali, żeby gasić pożary to ich główną rolą było ograniczanie rozprzestrzeniania się tak nie gaszenie tak dziać się pali się do pali, ale ograniczmy, czyli dookoła przez robić takie, jakie warunki zalać wodą wykopać rowy z helikopterów z tych z tych, ale też cały obszar, którym mówimy, żeby nie rozprzestrzenił 3  000 0003  000 000 ha to są torfowiska nie to część tego obszaru torfowiska i nie mam takich informacji podejrzewam, że nie ma takich informacji, żeby teraz określić, jaka powierzchnia tych pożarów są torfowiska tylko, że emisja węgla tych obszary, które są torowiska będą co najmniej rząd wielkości większe jeśli nie o wiele rzędów 2 rzędy wielkości 100 × więcej z hektara niż z pożaru lasów na 3  000 000 ha to jest powierzchnia nie to jest 1 powierzchni Polski, ale proces 30  000 km ² no, więc robi kawałek jest wrażenie, ale podobne pożary są teraz właśnie na Alasce na Grenlandii czytałem ostatnio, więc w wszędzie w Arktyce były bardzo wysokie temperatury, które spowodowały przeniesienie ekosystemów no i co należy zrobić to znaczy no bo tutaj Aleksander Rus sugeruje, że nic w tym sensie, że no właśnie jest to zjawisko naturalne dla nich, ale także to się pan zwyczaje co robi jakieś pożary tajdze wybuchały i Sammy w wygasa tak natomiast skala tego jest może żona jest bardziej widoczne z zewnątrz tak dla sąd ją dopiero widać jak się ogląda zdjęcia satelitarne tego rozprzestrzeniający się dymu to co należy robić to spowodować, żeby te pożary przestały się rozprzestrzeniać potrzebna jest ogromna akcja być może międzynarodowa podejrzewam, że w Rosji jest tyle helikopterów, żeby zmniejszyć rozprzestrzenianie się tego pożaru helikopterów gaśniczych ja słyszałem takiej zasadzie znaczy przeczytałem też wczoraj, że wraz z kart nie da się pożarów przynajmniej tam na Syberii wtedy, kiedy koszty tego gaszenia byłyby wyższe niż ewentualne straty ekonomiczne wynikające z nich zagrożenia mienia czy straty ekosystemów leśnych tylko tutaj trzeba pomyśleć o stratach trwa dla stabilności całej planety Ano właśnie, jakie to mogą być straty to znaczy mówiła o tym, że ta emisja węgla w przypadku w przypadku torfowisk jest o wiele większa, ale jak powinniśmy patrzeć na tę sytuację właśnie z perspektywy tego, o czym rozmawialiśmy co znaczy kryzysu klimatycznego tego, że tak ani inaczej sprawdzi się mają z klimatem czy tego rodzaju pożar na takim obszarze przy założeniu rząd będzie nam się jeszcze rozprzestrzeniał to jest coś mało znaczącego summa summarum czy to jednak jest coś co może przechylić szalę jakąś stronę oczywiście jak na to w ogóle patrzeć pod takim konta na przedni to jest bardzo niepokojące ta skala tego to jest element dodatnich sprzężeń zwrotnych klimatycznych, które powodują, że zmiana klimatu zaczyna się w katastrofa klimatyczna przegrzanie ziemi tak jak rekomendowali, żeby mówić nie ocieplenie klimatu, że to się zacznie samo napędzać tak wysoka temperatura przesuszenie wywołuje pożary, które emitują więcej gazów cieplarnianych, które podwyższają nam jeszcze bardziej temperaturę, więc w co to jest ten sam rodzaj sprzężenia zwrotnego co topnienie lodowców powodujące zmianę albedo ziemi pochłania więcej ciepła i dalszy wzrost ocieplenia klimatu albo torze pat w wyższej temperaturze w atmosferze jest więcej pary Wodnej, która też jest podobnie jak dwutlenek węgla silnym gazem jeszcze silniejszą gazem cieplarnianym to są wszystko dodatnie sprzężenia zwrotne, których jest niestety w przyrodzie więcej klimatyczne sprzężenia zwrotne niż tych ujemnych, czyli tym, że im cieplej tym w tym mniejsze, gdyby także, że te zmiany się same wyhamowują takim tym ujemne sprzężenie zwrotne jest chociażby to, że jeżeli jest więcej co 2 w atmosferze to zwiększa się produkcja roślinna w niektórych rejonach tam, gdzie jest limitowana te rośliny, które są ograniczane swoim wzroście przez dostępność dwutlenku węgla zaczynają rosnąć wolniej ściągają więcej tego dwutlenku węgla co też trochę działa np. wszystkie ekosystemy zdominowane przez Czechy zaczynają coraz wolniej rosnąć takimi są torfowiska, zwłaszcza moralne torfowiska, więc to jest nadzieja, że w długiej perspektywie czasu ujemne sprzężenie zwrotne nas uratują, ale w krótkiej perspektywie te co dodatnie one działają znacznie szybciej miasto to jest strach, który na względach oczy, ale my, ograniczając nasze emisje, które wciąż są nieporównywalnie większe niż inni niż dziś też chociażby pożarów możemy z spowolnić te zmiany albo albo zmniejszyć prawdopodobieństwo, że musimy robić no gasić znacz nie musimy gasić, ale przede wszystkim musimy przestać emitować musimy przestać emitować musimy naprawić jako systemy tak, żeby się tak łatwo nie pali, bo u nas np. u nas też płoną torfowiska przez przejrzałem nasz Polski internet w tym roku było kilkadziesiąt pożarów torfowisk wożą tylko te, które człowiek słyszy tak po prostu musimy zacząć naprawiać świat, który powstaliśmy, żeby on, żeby się adaptować zmiany klimatu, żeby ograniczać ją musimy sadzić lasy to, o czym wypowiedział się artykuł z sali jest tylko sadzić lasy gospodarcze powodować trwałe zawieszenie powinno być zapisane w księgach katastralnych, że te lasy, które sadzimy jako receptę na katastrofę klimatyczną są trwale zalesione nie do ruszenia po wsze czasy to samo z bagnami tak trwale zabawnie tereny, które kiedyś słyszeliśmy, ale już nie będą one ślad wiedzie za badania terenu chce bardzo proste nie w sensie metaforycznym zakończą się raz zbiorowych, które wykopaliśmy zniszczyliśmy w Polsce zniszczyliśmy 80 kilka procent bagien stancję sieciami rowów odwadniających, przeznaczając na rolnictwo, które wcale tam dobrze nie działa po kilkudziesięciu latach gospodarki Niemcy zlikwidowali sobie 98 % taka jest rozmawiali też i t d. ale w wezwaniu i z nich leci w powietrze ekwiwalent w przypadku Polski 8 % naszych emisji ze spalania pali w kopalnych, lecz w powietrze z suszonych bagien to jest bardzo łatwo powstrzymać, więc wszystkie takie dziury w tym systemie klimatycznym ziemi, które do których, który my spowodowaliśmy tak musimy poza czekać natychmiast właściwie po i potrzebuje, by przekonać do tego polityków właśnie to jest ta drobna okoliczność, która by się przydała można powiedzieć znam, chyba że do tego potrzebujemy wanie, które zmarnował też już jakieś pospolite ruszenie szykuje ono byłoby do aż politycy do polityków dociera to, że mamy problem tak, aby nieść oraz o kandydowaniu nigdy jak będzie kierował jadą głosowanie nie myślałem idzie nie wyśle serce nie jest chyba lepiej odnajduje winnych za moją misją w innych kręgach nie powiedział zupełnie poważnie, że że, ale i kandydatura potrzeba by politycy właśnie ministra środowiska w Polsce jest krótko, zwłaszcza dobrze to dobrzy ministrowie środowiska byli 1 właściwie był tak bardzo dobre pełni był wprawdzie dwukrotnie, ale krótko, w których prof. Maciej Nowicki i oczywiście generalnie jest kariera polityczna to ludzie się pojawiają znikają jak socjalnie nie sądzę, że mogą dużo zmienić swoje, ale Polska polityka ma to do siebie, że te są takie właśnie figury, które niezwykle trwale w nich funkcjonują są niezatapialny absolutnie 100 tylko to wymaga specyficznych kompetencji jak dowiedział się dostać się taką firmę chce brnąć w ślepą uliczkę dyskusji czy będę kandydował do polityka na pewno nie będę natomiast do polityków różne rzeczy docierają tylko oni to źle interpretują czy n p . Polski rząd ogłosił program retencji wody w odpowiedzi na gigantyczną sumę, którą mamy program retencji wody bardzo dobrze zauważają nawet, że trzeba stwarzać bagna, ale jednocześnie mówią o wytwarzaniu zbiorników zaporowych na wielką skalę co jest kompletnym błędem, ale już sam fakt że, ogłaszając program retencji jest dobry teraz tylko zmienić metody, więc potrzebujemy mediów i tych zlewa i tych sprawach i tych z centrum, żeby zmienił język tak jak i o tym, mówiły nie tylko w poprzez straszenie, ale poprzez mówienie co z tymi jak naprawić ten świat, a o tym, właśnie prof. Wiktor Kotowski mówił bardzo dziękuje bardzo dziękuje oby się zdrowia wszystkich oby się w razie jednak mimo wszystko i grupę młodych ludzi z mocy z młodzieżowego strajku klimatycznego, którzy mnie w domu aukcyjnym opada woda słuchają pozdrawia wzywa kraje NATO zrobią swoje zastrzeżenia komisji atak i miejmy nadzieję, że to też jest Kuźnia dla przyszłych elit politycznych sprawnością bez tego to nie pociągniemy daleko trzeba, iż polityka nie znaczyć ja mam nadzieję, że ci ludzie będą elitą polityczną w ciągu najbliższych kilku lat ci, którzy wywołali ogromne to ogromne ogromne ruszenie na ulicach przyłączam się do tej rzadziej raz jeszcze dziękuję Wiktor Kotowski dziękuję bardzo tej kończymy tę część na żywo wieczoru, a za moment będzie powtórka mojej rozmowy z Justyną Malinowską teolog szkołą filozofką psycholożką publicystką także katolicką otwarcie radykalnie katolicką tak, by chyba ją opisał ortodoksyjne katolicką może tak będzie lepiej ciekawe to było spotkanie już jakiś czas temu się odbyło, ale może będzie dla państwa interesujące posłuchać jak się spieramy, bo my się głównie wspierali, ale nie tylko w każdym razie za tę część wieczoru bardzo dziękuje Szczepan Maziarz Arek wydawał ten program Lidia Prądzyńska go realizowała je nazwał Tomasz Stawiszyński dobranoc czy do usłyszenia no bo jeszcze nie do końca dobrano sobota godzina po wtorkowa przed nami, ale do usłyszenia o taksie pożegna Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - TOMASZ STAWISZYŃSKI

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Teraz 30% zniżki na Dostęp Premium! Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW", aby słuchać podcastów TOK FM na komputerze i w aplikacji mobilnej już dziś.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!