REKLAMA

W Polsce rośnie skrajna bieda. Co nie działa?

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2019-07-31 21:00
Prowadzący:
Czas trwania:
21:01 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wieczór Radia TOK FM wieczór Radia TOK FM słucha Radia TOK FM dobry wieczór mówi Paweł Sulik ma olbrzymią przyjemność zaprosić państwa na rozmowę z naszym gościem, który pani prof. Stanisława Golinowska profesor nauk ekonomicznych Instytutu pracy spra w socjalnych pracuje w Instytucie zdrowia publicznego collegium medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego dobry czy pani profesor wieczór bardzo się cieszę, że przyłapani na zaproszenie, ponieważ mam wrażenie od momentu, Rozwiń » kiedy przeczytałem, kiedy opinia publiczna w Polsce dowiedziała się o tym, że oto ubóstwa w Polsce w pewnych oczywiście granicach, który zaraz powiem wzrosło Otóż miałem wrażenie, że dochodzi do takiej jawnej sprzeczności pomiędzy faktem, że pierwszy raz mamy od lat w Polsce do czynienia z programem redystrybucyjnych program 500 plus oficjalnie miał 2 cele 1 to było zwiększenie dzietności, a drugi natomiast pomocnej biedniejszym, o których socjologowie w tym również na antenie Radia TOK FM mówili, że bardzo często są rodziny wielodzietne z 1 strony mamy 500 plus program no, a z drugiej strony GUS mówi oto jest także wzrósł zasięg ubóstwa ubóstwa skrajnego 4 % 5 % 2 od 20132018 roku na te myślę, że w imieniu słuchaczy słuchaczek muszę panią profesor zapytać co się stało tak zacznijmy od takich rzeczy podstawowej mianowicie o tym, że my mówimy o ubóstwie Doha dochodowym, czyli o wielkości dochodów, które rodziny zużywają na konsumpcję dlatego, że to ubóstwo dochodowe mierzone jest poprzez wydatki gospodarst w domowych i ten wzrost ubóstwa, który obsadzi serwowano 2000 osiemnastym roku to są dane za 2000 osiemnasty rok on dotyczy porównania rok do roku prawda, czyli 20182017 natomiast wiemy, że w 2018 się 17 ta poprawa była ogromna i w tej chwili nie tylko, że nie mamy już w dalszej poprawy, ale mamy prawda to cofnięcie się 1 punkt procentowy i musimy się zastanowić z czego ona ono wynika, ale pamiętamy, że to dotyczy, że to dotyczy wyłącznie dochodów, a w zasadzie tej części dochodów, którą rodziny przeznaczają na różne wydatki na konsumpcji ja bym to w ogóle nazwała ubóstwa konsumpcji, ale a, gdzie aktor, kto jak ustala, które wydatki chodzi do po po pierwsze o wydatkach decydują gospodarstwa domowe natomiast będzie straty z tych z nim w sensie statystycznym istnieją tzw. linie ubóstwa, na podstawie których Mendes definiujemy, kiedy to ubóstwo się zaczyna przy jakim poziomie dochodów mówimy ad de facto wydatków mówimy, że mamy do czynienia z ubóstwem i statystycy posługujemy się takimi może warto tylko 2 liniach ubóstwa powiedzieć pan zaczął od tego ubóstwa skrajnego to jest takie minimum egzystencji ustalono koszyk wydatków tych tych potrzeb konsumpcyjnych, który jest niezbędny, żeby ludzie przeżyli wręcz przeżyli no prawda przy niema tutaj wydatków rozwojowych jest przede wszystkim żywność opłaty mieszkaniowe podstawowe leki i takie koszyki zostały ustalone m. in . w Instytucie pracy i zdefiniowany one są korygowane co jakiś czas i w momencie, kiedy ceny tego koszyka się zmieniają rosną np. ceny żywności to wówczas oczywiście ta linia ubóstwa nam rośnie wartość tej linii no i zakres ubogi jest większy druga linia bardzo ważna to jest relatywna, czyli sporo stosujemy porównanie do dochodów przeciętnych w badaniach budżetów gospodarst w domowych przyjmuje się, że to na relatywną linię ubóstwa jest 50 % dochodów przeciętnych prawda na osobę w rodzinie w związku z tym, jeżeli nam te przeciętne dochody uciekają, ponieważ rosną płace prawda to wówczas, a z kolei ci ubodzy no nie uczestniczą w rynku pracy np. prawda mają mają 500 plus się cieszą z tego 500 plus za długo to wówczas również wzrasta to ubóstwo relatywne i dobrze rozumie pani prezes tego co pani dotychczas powiedział wynika, że jeśli ja słyszę o tym, że liczba osób, które cierpią na ubóstwo skrajne wzrosła 1 % 1 pół procent 1 punkt procentowy to nie powinienem się za bardzo maty, bo to może oznaczać, że np. dziś w przypadku ubóstwa tego skrajnego to to oznacza, że wzrosły ceny w przypadku, że relatywnego to oznacza, że uciekła przeciętna, bo siedzi relaks, czyli dochody się w społeczeństwie poprawił, ale to nadal nie jest to odpowiedź na pytanie skoro w tym ubóstwie skrajnym chodzi o koszyk tak temu inwentarza tak zapewniających przeżyć miano biologiczna tak to dalej jak to się dzieje, że na rynku pojawiło się tyle osób pobierających 500 plus adresatami byli no największej pomoc jednak ci, którzy mają wielodzietne rodziny, bo nie więcej tego jest, ale to jest tak, ale to przecież świadczenie uniwersalne prawa uzysk uzyskiwali poza tym my pierwszym dzieckiem gdzie, gdzie zastosowano ten próg dochodowy to był uniwersalny uniwersalne świadczenie i on on został rozproszony teraz będzie, tym bardziej rozproszone natomiast jak pan widzi te dane statystyczne to w przypadku tych rodzin rzeczywiście najbiedniejszych, które żyją jednak ze świadczeń społecznych prawda to mamy do czynienia z największym zakresem ubóstwa to znaczy, że tam te rodziny pozostają na poziomie świadczeń nie uczestniczą w rynku pracy, a poziom tych świadczeń realnie jest niższy, ponieważ rosną ceny tych dóbr, które w tym koszyku są najważniejsze, ale jak rozumiem czy państwo Instytucie pracy spra w socjalnych biorąc pod uwagę ceny na rynku cały czas kortem koszyki skorygowany wzrost cen, ale jak ale kiedy zaczyna skoro GUS dostarczył nam dane za 2018 rok tak to oznacza, że także, że dane, że ten cenny jak tutaj zarząd przyniosła nasz miesięcznik, gdzie pan ekspert pan Piotr Kurowski takie rzeczy liczy, które są podane wszystkie zmiany dotyczące tego koszyka to jest prawda aktywna pewna umowa ten koszyk stanowi taką takie odniesienie czy są napięcia pomiędzy Instytutem pracy spra w socjalnych np. rządem, który my tu przecież Instytut pracy spraw socjalnych jest trochę taką agendą podlegającą rządowi, gdybym był w rządzie to mówił, że ustalać ech, te poziomy tak jak jak najniżej, żebyśmy musieli wiele płacić za na świadczenia, a z drugiej, gdy był reprezentantem, chociaż będą no nie wiem innego ministerstwa o samorządzie mówiłbym proszę bardzo Instytucie pracy spraw socjalnych jak najwyżej ustawiać te granice tego i minimalne minimalnego skrajnego i Maria myślę, że tutaj doznanej będą statystyka to jest rzecz czy przynajmniej dla dla badaczy dla urzędników neutralna tutaj nim tutaj ta wielka polityka przynajmniej mam nadzieje nie nie odgrywa takiej roli po czas zrozumieć ten po prostu tę sytuację ta sytuacja wielkiego efektu i choć ubóstwo miała miejsce prawda 2000 siedemnastym roku i po, gdybyśmy chcieli dorównywać zmianą realnym to, aby było to 500 plus indeksowanie powinna ogłosić tego mówić, bo po generalnie nie lubię rozdawnictwa pieniędzy jestem za usługami, które prawda tworzą wyrówna warunki życia dla wszystkich rodzin dla dzieci szczególnie ale, ale po prostu to jest to jest sytuacja zderzenie prawda pewnej decyzji dystrybucyjnej z życiem rosną ceny efekt widzimy szczególnie szczególnie żywności, a w biednych koszykach zawsze ta żywność odgrywała ogromną rolę i momencie, kiedy wartość wtedy tej linii prawda rośnie no to tych zmian to jest ważny czynnik pani prezes, czyli osoby najuboższe lat procentowo najwięcej co miesiąc można zapłacić za żywność taki jest mentalność dla Góra to co dalej takie prawo, które prawda tra, a prawo Engla, które mówi o tym, że się prawda wszędzie na świecie to jest uniwersalna zostaje uniwersalna zasada uniwersalna, że w sytuacji prawda niskich dochodów nowy nie jest już niema to jest dochód podstawowy prawda, który trzeba zaspokoić te nie starcza na innej pozycji, a pani profesor w swojej karierze badawczej zajmował się również rzeczami, które są niezbędne teraz wydaje mi się, żeby spróbować odpowiedź na pytanie co mamy w głowie lub też przed oczyma, kiedy mówimy o osobach ubogich kiedyś sytuacja była o tyle prostsza, że jak rozumiem jeśli n p . no podam przykład to któryś przed wejściem na antenę podawania możemy od swoich rodziców, ale bardziej dziadków usłyszeć, że dzieci po prostu chodziły do szkoły bez butów po rodzin rodziny nie stać na zakup butów teraz nie widzimy dzieci bez butów, ale wtedy czynami ten obraz był mówić to biedne rodziny, bo dzieci nie mają butów, a teraz poza liczbami statystykami, które pani profesor mówiła mamy chyba problem z uchwyceniem tego czym jest osoba uboga w wywiadach np. czy reportażach pojawia się mieszkanie wielodzietnej rodziny, gdzie nasz telewizor plazmowy i ludzie mówią jak to ubodzy ludzie skoro one telewizor rozmowy rzeczywiście ta to zjawisko nazywamy to modernizacja ubóstwa istnieje to zjawisko polega na tym, że pewne potrzeby szczególnie chodzi o dobra przemysłowe są zaspokojone powszechnie prawda dzisiaj telefon komórkowy czy właśnie ten telewizor spotykamy w biednych rodzinach nie tylko w Polsce, ale w Afryce i w innych znacznie biedniejszych krajach i problem modernizacji ubóstwa polega na tym, że pewne takie materialne potrzeby żywność materialne potrzeby także odzież są zaspokojone natomiast brakuje środków i programów na rozwój na rozwój ludzi narody na inwestycje w dzieci na ich potencjał na rozwój potencjału intelektualnego uczestnictwa w sferze szerszej sferze edukacyjnej na zajęcia pozaszkolne na kształcenie wyższe to są dobra, które dla coraz są bardziej coraz bardziej ograniczone dla rodzin biedniejszych niech pan zauważy, że 500 plus też tak działa prawda w rodzinach zamożniejszych czasu świadczenie uniwersalne w tej chwili wszystkie dzieci będą utrzymywały to 500 plus i w rodzinach zamożniejszych to 500 plus będzie wspomagały w aspiracjach edukacyjnych dla dzieci w tych rodzinach uczestnictwo w kulturze z sport atrakcyjny czy chodzi o rozwój fizyczny zdrowy zdrowa zdrowa żywność i inne interesujące dla rozwoju usługi natomiast PIT za 500 plus nawet nie będzie można zapewnić dobrej wizyty u dentysty jak będzie potrzebne jak będzie potrzebna temu dziecku, więc chodzi o to, że jeżeli my nie zmienimy podejścia do zwalczania ubóstwa na podejście takie długookresowej związany z tworzeniem warunków w równych szans rozwoju dzieci taki filozof jednocześnie ekonomista wybitny pochodzenia hinduskiego Marta sen stworzył taką koty kategorii możliwości, że czas tworzyć wyrównany możliwości po to, żeby dać szansę rozwoju i to ta ta szansa rozwoju ten wybór prawda, który istnieje daje daje potem to wyrównanie, którym dach nam chodzi prawda zmniejsza nierówności w społeczeństwie no tak tylko, że ktoś ktoś musiałby z boku, słuchając spowiedzi sobie cha, więc chodzi o to, że rozwój skoro rozdajemy pieniądze wszystkim wspomagamy wszystkich aktów ma więcej niż dostaje więcej to wcale nie oznacza, że ci najmniej zarabiający rzeczywiście poprawią swój byt bo, bo dla nich to nadal będzie za mało dla nich to nie po tonie w kategoriach za mało to jest w kategoriach tego na co te pieniądze na tę na co te pieniądze mogą być wydane albo winny być wydany, ale tej rodzinie, jeżeli pan ma no nie wiem troje dzieci prawda czy razy 500 plus to co pan może zaoferować tym dzieciom, jaki rozwój sytuacji, kiedy ma pan coraz bardziej skomercjalizowany szkołę prawda coraz bardziej skomercjalizowane usługi zdrowotne nie ma pan różnych funkcji wychowawczych i takich wspomagających szkoły bezpłatnie posłanie na jakikolwiek jakiekolwiek zajęcia na jakiekolwiek zajęcia musi pan zapłacić do lepszej szkoły musi pan dojechać też musi pan zapłacić to co pan może za 500 plus swemu dziecku zaoferować może pan zaoferować oczywiście teren ten powstał też podstawy w ramach tej podstawy zdarza się prawda, jeżeli jeszcze nie stosuje się preferencji dla dzieci nie ma nie ma tam takiego takiego priorytetu, bo różnie to jest przecież rodzina to te dzieci nawet nawet nic z tego nie mają, kiedy pani patrzy z perspektywy w swej działalności badawczej to ta zasadnicza podstawa różnica pomiędzy poprzednim systemem która, których większe większa część z nas mogła poznać, czyli terenem tamten pomysł na państwo i próbę do swego rodzaju państwa opiekuńczego, a tym pomysłem na państwo i próbę budowy państwa może i opiekuńczego nawet, w jakich wersji jednak w konstytucji mamy napisane, że nie jesteśmy tylko kapitalistycznym kraju także innych społeczeństw, bo gospodarka rynkowa no ale stołecznym trzyletnich społecznej ważne jest, że monstrancji to ta zasadnicza różnica w kwestiach należy polega na tym, że mieliśmy do czynienia ze skrajną postacią też nie nie na wysokim poziomie, ale skrajną postacią takiego podejścia wyrównanego dla wszystkich myślę tutaj o o dzieciach, aczkolwiek z ograniczeniami, bo przecież mieliśmy prawda pewne preferencje dla typu kształcenia zawodowego i tak dali i t d . ale mniej te dzieci miały dostęp do do dentysty bite dzieci miały miały prawda tę stołówkę, ale możemy narzekać nikt moje dzieci będą narzekać na na budy nie czytam szpinak w tej stołówce, ale dzisiaj te te dzieci mają złe jedzenie, a nie niezdrowe jedzenie prawda słynny katering, który jest stosowany także w szkołach jest jest dramatem i te kioski z batonikami czy czystymi napojami to jest dramat prawda nie ma nie ma koncepcji tego zdrowego żywienia tam może żywienie, bo niesmaczne, ale normy były przestrzegane albo sport, ale to była instytucjonalizacji, ale jak rozumiem pani prosto z rozpaczy z perspektywy rodziny ubogi, która nie była w stanie mając nawet pieniądze zapewnić na wolnym rynku pewnego rodzaju usług w ogóle nie jest w stanie no no tak tak tak teraz jeśli państwo nie stworzy odpowiedni rozwój instytucji tak instytucji po prostu pewnej struktury, gdzie ze względu na zasobność portfela może lekarzu nazywamy usługami prawda tymi społecznymi czy tam publicznymi dla dzieci od żywienia poprzez wszelkie zajęcia poprzez usługi zdrowotne jak na posiedzeniach, ale dentysty, które z pracami profesor mówi tak dobrze, ale z rodzin zostały 500 prosto, jaki problem, żeby rodzice po prostu na wolnym rynku właśnie dentysty właśnie lepsze jedzenie przecież jak rodzina dostaje z trójką dzieci 1000 g złota panowie zauważmy, że tak tak jak ma pan trójkę dzieci za 1500 zł to co pan może zaoferować jak dziecko ma problem to to to jako usługę medyczną pan może temu dziecku zaoferować, jeżeli pan ma za wizytę np. dziecko ma problemy psychiczne i pani ile kosztuje wizyta bardzo trudno się dostać do psychiatry dziecięcego Pieta ile kosztuje wizyta jeśli oczywiście trzecią mówi to też jest do NATO, ale wie bankom komercyjnym niema żadnego pojęcia to zapewnione duże pieniądze no właśnie 200 zł proszę wyobrazić, że to dziecko potem potrzebuje terapii mają swoją użyteczność klacie do tego już sam koniec panie prezesie to jest także jak pani patrzy na na ich wyniki, ale rynku, gdyby pan, gdyby pan jesieni pozwolił dokończyć mieliśmy ten system zinstytucjonalizowany nie lubiliśmy 1 prawda nie było tam wybory teraz mamy wybór prawda, ale rodzina musi za to zapłacić prawda rodzina musi za to zapłacić dlatego użyte te funkcje publiczne są ograniczone szkoły są publiczne są bardzo ograniczony właściwie pan 500 plus powszechne, by w rodzinach np. klasy średniej będzie rozwijał szkoły niepubliczne jak jak można jak w ślad za 500 plus zapewnić odpowiednią opiekę zdrowotną dzieciom pre profilaktyczne, jakie zajęcia można tym dzieciom zapewnić, więc my musimy zobaczyć, że poszliśmy był skrajny przykład, a my idziemy drugi skrajny przykład student salony po ten no szybciej szybciej i dajemy też te pieniądze na na zbyt zwiększanie nierówności w przyszłości, bo jeżeli ci zamożni prawda de facto będą korzystać z prywatnego sektora to tym bardziej ten publiczny będzie biedniej i dostęp do tego prywatnego dla dzieci ubogich będzie ograniczony kończymy, czyli to jest kończymy teraz pani proszę bardzo zależy cieszymy się sportem zainteresował się ten jeszcze raz mam jeszcze kilka pytań myślę, że słuchacze również z nami była pani prezes Stanisława Golinowska profesor nauk ekonomicznych Instytut pracy spra w socjalnych Instytut zdrowia publicznego collegium medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego bardzo dziękuję za dzisiejsze rozmowy dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - PAWEŁ SULIK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA