REKLAMA

Powstańcy szli do zrywu zbrojnego z myślą, że będzie to zwycięstwo

Popołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
2019-08-01 12:00
Prowadzący:
Czas trwania:
12:42 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
6 minut temu na terenie całego kraju minęło południe jest popołudnie Radia TOK FM Roch Kowalski mówię państwu dzień dobre jest dziś 1 sierpnia dokładnie mniej niż właściwie już 5 godzin dzieli nas od tego od godziny 2, czyli tego momentu, w którym 75 lat temu tysiące warszawian i warszawiaków stanęły do walki o swoją stolicę do bohaterskiego zrywu, który rzadko jest spotykany rzadko był spotykany w historii Polski, ale też historii Europy do walki, która od Rozwiń » pewnego momentu można powiedzieć, że była skazana na porażkę i do walki w imię, której imię wolności stołeczności polskości śmierć poniosło około 200  000 osób z nami w studiu dr Andrzej Zawistowski kierownik działu historycznego muzeum powstania Warszawskiego dzień dobry panie doktorze inne państwa czy po 75 latach dowiadujemy się cały czas czegoś nowego o powstaniu tak zdecydowanie tak zaczyna od najważniejszego ciągle poznajemy nazwiska tak co zginęli to co zginęli boją tych, którzy zostali zamordowani, którzy zginęli pod gruzami to jest to co jest wg niej w tej chwili najważniejsze poznajemy, dlatego że my ciągle mówią o powstaniu warszawskim mówimy o liczbach mu, dodając około chcemy poznać każda osoba z imienia nazwiska stąd i budowa bazy ofiar cywilnych spisywanie dom po domu mieszkanie po mieszkaniu tych, którzy zginęli oni czasami nie mają nawet grobów gdzieś pod gruzami mówimy o kopcu powstania Warszawskiego to jest 1 wielki masowy grób warszawiaków, bo się te gruzy były z całej z tego miasta zwożone różne miejsca nawet jak przejdziemy się na cmentarzu powstańców warszawskich na woli to więcej tablic ma tam wymienione liczby pomordowanych Hartmana Lisa Czyż to były tony prochów, które tam zwieziono właśnie właśnie do na cmentarz powstańców Warszawy, więc to pierwsza rzecz nazwiska nazwiska powstańców muzeum powstania Warszawskiego mamy mur pamięci, na których ciągle pojawiają się w tym roku znowu pojawiło się nowe płyty na nowych na nowych miejscach pojawią się nowe nazwiska osób, których o, których nie wiedzieliśmy, że zginęły w powstaniu tam są tylko ci, którzy w powstaniu zginęli, więc chcę to bardzo mocno podkreślić ciągle poznajemy konkretne nowe nazwiska udokumentowane oczywiście są takie obszary jeśli chodzi o samo powstanie sam przebieg tego zrywu, które są dla nas jeszcze takimi ciemnymi plamami historii to będę mówił tak jak większość historyków czasów najnowszych ciekawe co jest w archiwach sowieckich postsowieckich archiwach rosyjskich na ten temat, bo tu ciągle nie mamy wszystkiego co prawda ukazywały różne zbiory dokumentów polskich i sowieckich z tego czasu to bardzo często były dokumenty dotyczące jednak spraw niemieckich tłumaczone na rosyjski natomiast ta w ogóle obecność wojsk rosyjskich na prawym brzegu Wisły i właściwie i brak reakcji na powstanie warszawskie kluczowe jeśli my rozmawiamy o pierwszym sierp taki dla mnie jeszcze bardziej interesujące jest nie tylko to, o czym pan widział to tak oczywiście nie bez bez 2 zdań natomiast też bardzo jest interesująca to co się działo w takim trójkącie Moskwa Londyn Waszyngton w tym czasie po proszę pamiętać jesteśmy już po Teheranie jesteśmy przed auto w Teheranie ustalono w Jałcie ogłoszono jak to wygląda ta tapeta podział Europy już rysował powoda w tym palce już za ten po pomoc pan po pomysł na podział Europy był już postanowione tak było wiadomo jak to jak to będzie tak nie było to ogłoszone, chociaż już dyplomację wiedział jak co co to będzie, więc dla mnie byłoby interesujące, żeby poznać ten trójkąt obieg informacji co tam siedział jestem przekonany, że nie wszystko jeszcze o tym o tym wiemy zresztą to co się działo na naszym naszych oczach na oczach ówczesnych, ale dzisiaj widzimy jako Eko badacze tej tego okresu jak np. zabieganie o to by samoloty amerykańskie mogły tak jak przy innych przypadkach lądować na terytorium związku sowieckiego, bo one lądowały wcześniej takie były nad Europą prowadzony przez Amerykanów wcześniej zawsze była zgoda, żeby lądować, a stanie się nie zgadza, żeby oddać w tym wypadku z rzutów dla Warszawy wreszcie w drugiej połowie września też z 107 latających fortec nagle się nad Warszawą pojawiło inaczej było wyglądało, gdyby to było miesiąc wcześniej, kiedy w rękach powstańców było mniej więcej 75 % poprzez Warsza 2 września byliśmy już ponad 30 dniach powstania Warszawskiego, ale chciałbym, żebyśmy wrócili do 1 sierpnia i mniej więcej do tych okolic południa, jakie emocje wtedy unosiły się nad Warszawą w powstaniu wisiały w powietrzu, bo powiedział pan, zaczynając naszą rozmowę z 17, ale przecież pierwsze pojedyncze walki, ale na Żoliborzu już wcześniej nawet nawet chwilę przed czternastą żołnierze tak naprawdę dowiadywali się o tym, że dzisiaj jest Voo godzina Voo mniej więcej od piątej rano piątej rano skończyła się godzina policyjna nasze zaczynała 3001 . do dwudziestej, więc monter podpisywał już te rozkazy do oddziałów około dziewiętnastej, więc tam nie było czasu, żeby je przenieść łączniczki ruszyły miasto tak naprawdę następnego dnia piąta szósta rano te rozkazy docierały przed południem był bardzo mało czasu potrzeba było dotrzeć po pierwsze na miejscu ukrycia broni to broń wydobyć rozdysponować było niewiele albo rozdysponować tym, którzy potrafili się z nią obchodzić to też było ważne ten może podać każdemu tej broni później w tym tłumie warszawiaków wracających z pracy postanowiła godzina siedemnasta, żeby wszyscy zdążyli wrócić tam nie, żeby na ulicach był ruch łatwiej byłoby przemieszczać się i proszę także Niemcy czekali na powstanie warszawskie Niemcy mieli swoje wiadomości od swoich ludzi od agentów, którzy mówili, że coś szykuje Niemcy wiedzieli, ale garnizonu niemieckiego w Warszawie został ogłoszony przed siedemnastą, więc to Niemcy też na to czekali dostał informację co się dzieje Ney to wszystko wisiało w powietrzu, a poza tym oczywiście nasłuchiwać co na Wschodzie, z jaką myślą powstańcy szli do tego strefa jest myślę, że będzie to zwycięstwo wierzyli, że jeżeli rzeczywiście odzyskają wolno tak tak bez 2 zdań nie było tak, że to było powstanie tak jak powstanie w getcie warszawskim kiedy, kiedy powstańcy w getcie warszawskim na myśli zmyślą o godnej śmierci, żeby się nie dać po prostu poprowadzić na rzeź tylko, żeby stanąć do walki i wybrać dogodną godną śmierć to jest w ogóle jednak bardziej dramatycznych, ale też godnych podziwu postawa, która zaistniała przy powstaniu w getcie w ramach tak, ale dlatego my proporcje prowadzimy taką akcję po Warszawa 2 powstanie, pokazując powstanie w getcie, pokazując powstanie warszawskie to chce mocno podkreślić wówczas oczekiwano na zwycięstwo je przypominam zawsze taką takie podobieństwo tego co się działo w czterdziestym czwartym roku w tym co się działo w roku 1500 osiemnasty roku 1918 Niemcy przegrywały wojnę, ale nie wpuścił żadnego żołnierza na swoje terytorium poddali się Niemcy, zanim weszli alianci na ich terytorium i kto miał rację miał rację Piłsudski, który był w Warszawie ani Roman Dmowski, który był w Paryżu jak to się przekłada na powstanie warszawskie bardzo często z patrzono na to jak Polska odzyskała niepodległość roku osiemnastym właśnie przez pryzmat się roku osiemnastym przez pryzmat roku czterdziestego czwartego, że może znowu będzie dana szansa, że władza w Warszawie będzie w rękach Polaków ani namiestnika sowieckiego też decyzję o powstaniu podejmowało to pokolenie, które żywo pamiętało było uczestnikiem wydarzeń osiemnastego no tak to bytowe wody podejmowało pokolenie, które walczyło w czasie pierwszej wojny światowej i było elitą wojskową polityczną drugiej Rzeczypospolitej natomiast jeszcze raz podkreślę możemy dyskutować o momencie pod podjęcia decyzji o powstaniach proszę zauważyć, że ci ludzie byli w olbrzymim napięciu spotykali się od wielu dni radzili w już czy jeszcze nie Youth czy jeszcze nie czy nadszedł ten moment podjęli taką decyzję jako, jaką podjęli, ale podjęli w dobrej wierze, kiedy staje się już przesądzone, że powstanie upadnie to jest to pytanie, bo słowo przesądzone to wtedy byśmy uznali, że oni wówczas ci, którzy musieli podjąć decyzję to uważają te negocjacje z Niemcami toczą się do dosyć długo są przerywane gen. Tadeusz Bór Komorowski Bór je przerywa to jest pewne, że powstanie zakończy się klęską myślę tu będę stawiał na połowę września to znaczy, kiedy wiadomo, że armia czerwona zatrzyma dochodzi do wysłać na nie zatrzymuje panie doktorze mija 6 mijają 63 dni tego powstania dla niektórych to powstanie trwało krócej niektórzy Warszawa opuścili przed początkiem października trafią do podwarszawskich miejscowości trafią też mało po do Małopolski jak są przyjmowani przez ludność cywilna PS olbrzymi bardzo mało, bo wiem bardzo mało znana historia mianowicie Niemcy zaczynają najpier w mordować mordować warszawiaków, bo taki rozkaz Hitlera ludność wymordować całkowicie miasto całkowicie zniszczyć to się trochę zmienia łagodnieje w pierwszych dniach sierpnia 0512 . co takie etapy, kiedy to łagodnie, ale wtedy decyzję o wysiedleniu całej Warszawy, która ostatecznie w tym akcie o zaprzestanie działań wojennych Warszawie czyni wykończeniu pod powstania jest podkreślona ludność cywilna Warszawy jest wywożona przez najczęściej przez obóz w Pruszkowie bólach 121 największe, ale były też mniejsze takie takie ośrodki, przez które warszawiacy byli wywożeni ją trafiają różne miejsca 60  000 do obozu koncentracyjnego wiele tysięcy kilkadziesiąt tysięcy na roboty przymusowe różne miejsca doba głównie ludność cywilna Warsza to jest ludność cywilna nie proszę pamiętać, że to coś niesamowitego, że powstańcy warszawscy zaczynają 1 sierpnia walka są przez Niemców nazywani bandytami złapani rozstrzeliwań 5 sierpnia, kiedy wychodzą główne siły powstańcze i to żołnierze, którzy trafiają do obozów jenieckich, który Niemcy płacą rząd niemiecki test zupełnie coś innego oni trafiają do obozów jenieckich natomiast ludność cywilna ludność cywilna jest wywożona na roboty wywożone do obozów koncentracyjnych, a ci, którzy są nie zakwalifikowani do tego muszą sobie znaleźć miejsce ludność okolic Warszawy właśnie rejon Pruszkowa Milanówka Grodziska bardzo ofiarnie niesie pomoc bardzo mocno kościół zadziałał, który wezwał do pomocy ludzie przywożą ze wsi ziemniaki warzywa mięso towar deficytowy, żeby tylko tym ludziom, którzy są w Pruszkowie kilkaset tysięcy ich jakoś wesprzeć ani też musimy kończyć, ale chciałem zapytać na koniec, dlaczego warszawiacy zdecydują się wrócić do swojej stolicy pod koniec 1404 . na początku czterdziestego piątego roku, bo nie po jeśli mówimy o takim sentymencie za Warszawą to jest jedno, ale był też powód bardzo przyziemne często ci warszawiacy na tych nowych terenach nie byli przyjmowani zbyt przyjaźnie to oczywiście sytuacje były różne konspiracja bardzo naciskała, żeby przyjmować warszawiaków kościół kardynał Sapieha w Krakowie bardzo mocny list wystosował właśnie do krakowian, żeby warszawiaków przy przyjmować wyniszczona wojną ludność Krakowa musiała przyjąć na swoje barki ludność Warszawy tak proszę pamiętać, że to około 350  000 ludzi, których nagle generalne Gubernatorstwo, które liczyło wówczas 8 może 10  000 000 musiałoby się to tak jakby nagle w Polsce dzisiaj dzisiaj znalazło się wciągu kilkunastu kilkudziesięciu dni 1 000 000 uchodźców też to są te proporcje, dlaczego warszawiacy wracali kończąc już to odpowiedź zawsze wraca się do domu na początku czterdziestego piątego roku pierwsi warszawiacy z kluczami co ważne nawet wiedzieli, że ich domów niemal z kluczami pojawiali się, żeby sprawdzić, gdzie jest miejsce ich, a ich miejsce częściej było tutaj, chociaż nie wszyscy wrócili warszawiacy zostali na całym świecie w całej Polsce potem powstanie i tutaj stawiamy kropkę państwa moim gościem był dr Andrzej Zawistowski kierownik działu historycznego muzeum powstania Warszawskiego teraz informacje TOK FM po nich zapraszam państwa także na okolicznościową rozmowę z byłą prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA