REKLAMA

Gra o Arktykę. Zmiany klimatyczne są okazją

Data emisji:
2019-08-09 10:00
Audycja:
OFF Czarek
Prowadzący:
Czas trwania:
37:46 min.
Udostępnij:

Rozmowa z dr. hab. Michałem Łuszczukiem Rozwiń »

Więcej: https://blogs.scientificamerican.com/at-scientific-american/special-report-whats-next-for-the-arctic/ Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Cezary łasiczka program off czarek dzień dobry witam państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie łączymy się ze studiem Radia TOK FM w Lublinie tam jest dr hab. Michał u sztuk sekretarz naukowy komitetu badań polarnych przy prezydium Polskiej Akademii Nauk delegat Polski do 5 naszą akcję sam z komedii, a także zakaz stosunków międzynarodowych Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie dzień dobry witam serdecznie, gdzie nawet niedaleko będziemy państwa Rozwiń » do certyfikatu rękę 1 z ostatnich waszego ostatniego wydania został dołączony można także pewien dodatek specjalny czy w ogóle cała sekcja poświęcona Arktyce tutaj w naszej części globu właściwie interesujemy się raczej tą polityką najbliżej nas Polska sąsiedzi może stany Zjednoczone, a tymczasem mam wrażenie, że bardzo interesujące rzeczy dzieją się w Arktyce i powiedziałbym nawet, że gra o przyszłość świata tam się też będzie odbywała nie wiem czy pan okresie ze mną zgadza zgadzam się, że bardzo ciekawe rzeczy dzieją się w Arktyce nasze dzieło w różnych płaszczyznach różnych wymiarach takim geograficznym przyrodniczymi również politycznym nie zgodzę się do końca z tą tezą, której pan zaczął, że skoncentrować jesteśmy tylko na tym co się dzieje w pobliżu naszych granic, zwłaszcza że część naszych sąsiadów to co też państwa arktyczne tak na stany Zjednoczone których, bo pan łaskaw wspomnieć to też państwa arktyczne, więc mówiąc krótko skoro te tematy są ważne dla naszych sąsiadów to również powinny być ważne dla nas no właśnie, a jeżeli mamy myśleć mówić o Arktyce to, jakie są najważniejsze wyzwania, jakie są najważniejsze tematy, odnosząc się do tego raportu, w którym którą pan wspominał to bardzo dobry raport czy bardzo mnie cieszy, bo to jest takie zrównoważone podejście do tematu, który wskazuje na 1 stronę Wieloaspektowość od sytuacji w Arktyce, ale z drugiej strony pokazuje na torze jak wielu różnych dziedzinach naszego życia pewne rzeczy są ustawione one przebiegają wg określonych reguł i te reguły dotyczące taktyki również są gdzieś tam sieci przyjęto kilkunastu kilkudziesięciu lat, czyli kwestia wpływów politycznych zwierzchnictwa terytorialnego, a tutaj nie jest także wykaz ziemia niczyja każdy może sobie coś tam zrobić załatwić nie to, że zostały w prawie międzynarodowym już dawno stosunkowo dawno wyjaśnione pytanie jest teraz państwa będą chciały respektować zasady na ile skuszą się na to, żeby wyjść poza swoje granice i co poza granicami mogą znaleźć i pod tym względem ten raport był bardzo dobre, bo pokazał, że istnieją ramy, ale z drugiej strony nie też zagrożenia polityczne, które są związane bardziej z postrzeganiem zagrożeń z wyzwaniami bezpieczeństwa w różnych dziedzinach właściwe wydaje się, że tak jak pan powiedział to wszystko zostało pięknie podzielone w stosunku czy może, więc prawa Międzynarodowego tak ale, ale chyba nie jest tak pięknie byśmy chcieli, bo szczególnie Rosja chciałaby pewnie troszeczkę więcej tego tortu niż wynikałoby to ja bym polemizowała polemizował, dlatego że po pierwsze, Rosja jest już największym graczem w Arktyce myślę, że tak nie będę nie będę bardzo przesadą, jeżeli powie, że po Arktyki należy Doda oraz to wygląd wynika po prostu z rozmiaru tego państwa prawa zaczyna się już tutaj na powierzył półwyspu skandynawskiego kończy się na kończące, więc jeżeli popatrzymy na odległość tak na Globusie na wyznaczymy sobie taki sektora etyczne rosyjski to i tak jest największy w Poznaniu do innych do innych państw, więc czy muszą więcej no właśnie to jest pytanie co mogą znaleźć mogą znaleźć na obszarze, który nie należy do innego państwa to jest środek oceanu arktycznego, które w większości na pokryty jest cały czas pokrywą lodową taki modele sprzed kilku lat badacza amerykańskiej wskazują, że większość zasobów surowcowych znajduje się w wyłącznych strefach ekonomicznych państwa to co Rosja może dostać tę w tym tarcze i tak już ma na swoim tak orzekł, kiedy mówimy o zmianach klimatycznych o topniejące pokrywy lodowej to właściwie taka główna narracja jest negatywna to znaczy, że to jest zagrożenie, że to jest niebezpieczeństwo i t d . tak dalej to jest mam wrażenie, że jeśli chodzi o Arktykę to wiele państw, które są graczami w tej arktycznej grze patrzą także zmiany klimatyczne jako na różnego rodzaju możliwości zgadza się na raty tak zaczął, bo takiego bodajże chińskiego języka wywodzące się rozróżnienie czy też jakiś tam zapis, że każdy kryzys się szansą jest chyba niektórzy mają skłonność do dostrzegania więcej szans w tym kryzysie, który tam się dokonuje niż zagrożeń zgadzam się, że taka narracja dotycząca wykorzystania większego wykorzystania zasobów Arktyki, która wydaje się być bardziej dostępne w obliczu zmian klimatu od kilku miesięcy powróciła z głównie za sprawą administracji Donalda trampa do obiegu publicznego i skoncentrowanie się właśnie na aspekcie ekonomicznym nawet w aspekcie transportowym Arktyki, a ślad za tym również kwestia bezpieczeństwa tych interesów czy aspekt militarny to teraz od kilku miesięcy to może, że niestety ale, ale dominuje w takiej debacie międzynarodowej, a jakieś szanse niosą zmiany klimatyczne, że chodzi o Arktykę artysta mieszka 4  000 000 osób nie jest to dużo biorąc pod uwagę jak duży jest to obszar głównie wtorek morski tak na dobrą sprawę szanse, które pojawiają się w związku z tym, że po skrywa lodowa topnieje to jest kwestia, by powiedzmy potencjalnie lepszego dostępu do zasobów morskich tak to mogło być np. dostęp do do łowisk ryb tak czy jakieś inne organizmy które, które moglibyśmy wykorzystywać to jest lepszy dostęp do zasobów energetycznych również mogą być zasoby zasoby mineralne w części też położone pod pod wodą, jeżeli chodzi o to co się dzieje w Arktyce w tej części lądowej to tutaj jest większy problem, bo topnieje to co się nazywa wieczną zmarzlinę zaczynam się wydawało, że to wieczna zmarzlina na naszych oczach ona ona na to nie to już większy problem, bo jak infrastruktury transportowej w miastach, które są położone za północnym kręgiem polarnym związku jest narażony na na dewastację, która wynika z tego, że grunt staje się niestabilne w takich warunkach rozbudowanie biznesu może też nie jest najlepszą możliwością najlepszą okolicznością to jest taka trochę bym powiedział gra biznesowa praktycznie co nam się opłaca, a co się nie opłaca od tych zasobach energetycznych tak dobrą sprawę, iż w 2008 roku, kiedy ceny ropy gazu w bardzo wysokiej wydawało że, aby opłacalne później ceny się zmieniły m. in . za sprawą wydobycia gazu ze słupków szefowych w stanach Zjednoczonych postępu technologicznego w tym zakresie okazuje się, że te zasoby energetyczne w Arktyce już nie są tak opłacalne do tego chodzi dochodzi ryzyko ekologiczne prawda co by się stało gdyby, gdyby w momencie założenia takich platform wiertniczych doszło do skażenia środowiska wypadku jakiegoś błędu człowieka czy niesprzyjających warunków pogodowych też jeszcze 1 element pozwolę sobie zakończenie narzucić jest to, że zmiany klimatyczne morze przez nas nie są odczuwalne, ale one przekładają się na pewną nieprzewidywalna zwiększa nieprzewidywalnych zjawisk pogodowych i to co mamy od kilku lat w Polsce w Europie gorące lata bardzo zimne nie wymaże rok 2 lata temu na takie takie zakłócenia z naszego punktu widzenia perspektywy życia człowieka to wszystko związane z tymi zmianami klimatycznymi, które które, która generują właśnie m. in. w Arktyce Elona muska, lecz jak najbardziej globalną, więc obowiązku ten obraz nie jest taki nie jedno wymiarowi nie jest tak jednoznaczne w jaki sposób przypomnijmy może pan to w jaki sposób można udowodnić na podstawie jakich warunków można udowodnić swoje prawa do jakiś części Arktyki to bardzo ciekawe pytanie, kiedy z moich kolegów kiedyś użył takiego się jak geologia polityczna tak brzmi dosyć dziwnie ale, ale chodzi o to, że zgodnie z prawem międzynarodowym żeby, a państwo mogło skorzystać z zasobów dna Morskiego, które rozciąga się poza to jego wyłączną strefę ekonomiczną w morzu teraz strefa ekonomiczna to jest od linii brzegowej mniej więcej do 200 mil morskich i tam państwo ma to nie jest teren należący do państwa, ale państwo ma wyłączne kompetencje, żeby z tego korzystać jest to każde państwo posiada ile ma taką możliwość, by to wyznaczono na Bałtyku rozet wyznaczone strefy dwustopniowej Bałtyk jest za mało, ale na oceanie Arktycznym można wyznaczyć w 2 miliony strefy, więc tak to jest ten talerzy, które ja powiedziałem wcześniej każde państwo taki należy posiadać bez mocy prawa natomiast jest niemożliwe, żeby ten należy powiększyć wtedy faktycznie państwo może na tym należy mieć więcej tortu, żeby ten należy po powiększyć to trzeba przedstawić wyniki badań geologicznych budowy dna Morskiego właśnie na ocenie na oceanie Arktycznym wówczas taka komisja ds. granic szelfu Kony ten Kontynentalnego, która gdzieś tam są zatem powiedzieć jest powiązana, która mówi czy te ustalenia badaczy z danego państwa są prawdziwe czy nie są prawdziwe też było w tym artykule tym raporcie, który pan wspomniał na początku było bardzo ładnie powiedziane to także komisja nie decyduje co do kogo należy komisja, by omówić te dowody naukowe są prawidłowe, jeżeli są prawidłowe może się okazać n p . że biegun północny leży takim właśnie elemencie łączącym Szal Kontynentalny azjatycki i grenlandzki no i wtedy dania, które zwierzchnikiem Grenlandii i Rosja mogą powiedzieć, że biegun północny leży należy do mnie, ale dowody, jakby naukowym rozstrzygają faktycznie to jest z tej strony czy z tej strony, bo to jest element łączący nad morze wówczas państwa musiał się dogadać na drodze dyplomatycznej albo nie dyplomatycznych wydaje się, że dla większości państ w arktycznych teraz jednak droga rozmów właśnie negocjacji dyplomatycznych jest podstawowa raczej arktycznych gracze obawiają się graczy zewnętrznych, czyli spoza regionu takich jak np. Chiny o tym, wątku rozmawiamy po informacjach Radia TOK FM państwa moim gościem ze studia Radia TOK FM w Lublinie jest dr hab. Michał sztuk sekretarz naukowy komitetu badań polarnych przy prezydium Polskiej Akademii Nauk delegat Polski do i przynoszą AXA jest komedii i pracownik zakładu stosunków międzynarodowych Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie informacje po informacjach wracamy informację o godzinie dziesiątej 20 o czary ponownie łączymy się ze studiem Radia TOK FM w Lublinie tam jest dr hab. Michał Wołoszczuk z komitetu badań polarnych przy prezydium Polskiej Akademii Nauk specjalista ds. polityki regionów polarnych z Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie do miesięcznika Scientific American dołączona była część była bardzo interesująca sekcja specjalna dotycząca Arktyki klimatycznie politycznie ekonomicznie, jeżeli ktoś interesuje, bo jeżeli ktoś nie interesuje to serdecznie polecam lekturę wspomnieliśmy przed informacjami nie panie doktorze o właśnie o tym, iż jest to lepszy, którym jest kilka talerzy mówi się tych należy siedzi kilka nacji no ale zmiany klimatyczne, a także zapotrzebowanie na różnego rodzaju dobra zasoby mam wrażenie, że sprawi, że wkrótce do tego stołu zaczną stukać nowi gracze, pomimo że prawo międzynarodowe pewnie nie bezpośrednio czy w ogóle należy nie daje im żadnego miejsca przy tym stole no to jednakowoż być może pojawią się inne powody niż tylko prawo międzynarodowe, że jeżeli zmienia się ten nasz system 2 mocarstwowości już się zmieniła rolę Rosji zajęły czy wciąż zajmują Chiny niektórzy obawiają się, że nie będą państwem nr 1 na liście przyszłości, więc pewnie trudno będzie odmówić gracza nr 1 miejsce przy stole po może właściwie nie wynikałoby to sprawa Międzynarodowego zgadza się tu jestem faktycznie bardzo ciekawy aspekt rozwoju sytuacji dalsze otwieranie się Arktyki to jesteś globalizacja, czyli mówiąc krótko artykułu są zainteresowane nie tylko państwa, które mają swoje terytoria w tym regionie, ale również inni gracze również państwa, ale też nie tylko państwo np. koncerny międzynarodowe i tutaj ich zainteresowanie szybko dostępem do zasobów ono już niema takich przesłanek stricte politycznych albo też stara się jakoś tych przesłanek politycznych unikać nową biznes idzie tam, gdzie zyska, a nie niekoniecznie niekoniecznie interes polityczny oczywiście to jest jakiś tam granica, ale bardzo dobrze było widać współpracę pomiędzy różnymi przedsiębiorstwami korporacjami wywodzącymi się z różnych państw kilka lat temu, ale od momentu, kiedy faktycznie zachód nałożył sankcje na Rosję to ta współpraca została ograniczona i tutaj bardzo ciekawa czekałby taki zwrot nastąpił w akcji mówicie Rosja nawiązała bardzo daleko idący moim zdaniem współpracę z firmami chińskimi oczywiście pojawiło się głosy, że jak zwyczaj przysłowie chińskie podróbki nie zastąpią dobrej technologii zachodniej w Arktyce co roku będzie generowało kolejne zagrożenia tym niemniej jednak powstała próżnia i partnerzy chińscy ją myślę, że całkiem aktywnie ambitnie zajęli tutaj warto zwrócić na 2 aspekty 2 kwestie uwagę pierwszy to jest ogłaszanie pierwszej takiej arktycznej strategii, jeżeli można powiedzieć chińskiej Republiki ludowej 2 lata temu, który ma Chiny po raz kolejny, ale po raz pierwszy na piśmie stwierdził, że są tzw. blisko arktyczny państwem cokolwiek to oznacza, ale definiują siebie jako państwo blisko położone Arktyki czy artykuł zainteresowane, a z drugiej strony w tym drugim elementem natury warto zwrócić uwagę jest chińska taka strategia globalnego rozwoju, czyli pas inicjatywa 1 drogi 1 pasa i tam też jest komponent arktyczne, czyli mówiąc krótko Chińczycy rozważają możliwość rozwoju swojego transportu eksportu poprzez również szlak północno wschodnich, czyli te biegnące wzdłuż Wybrzeża Wybrzeża rosyjskich i dla mnie jako politologa z wykształcenia jest to ciekawe jak Rosja rywalizujący na wielu płaszczyznach z Chinami jest to jednocześnie kooperować, który partner tutaj ma więcej do wygrania do przegrania moja teza jest taka, że Rosja walczy faktycznie troszeczkę przetrwanie w wielu aspektach została zabroniona troszeczkę do narożnika poprzez sankcje no i nie miała wyjścia tylko faktycznie coś na współpracy z Chinami, które w długoterminowej perspektywy faktycznie będą raczej miały większą przewagę niż Rosja i tym momencie mogą zacząć dyktować warunki dotyczące tego jak korzystać ze np. szlaków żeglugowych, ale to będzie sądzi pan odbywał się za pośrednictwem raczej podmiotów gospodarczych no myślę, że to będzie pierwszy punkt wyjścia, bo tak Chińczycy postępują tak postępowali w Afryce tak postępowali w Ameryce Łacińskiej to wejście podmiotów gospodarczych zauważamy nie tylko w Rosji w jakimś tam zakresie wyrażano duże zainteresowanie wejściem w kopalni czy firm zajmujących się właśnie zasobami np. z osobami ziem rzadkich dokładnie nazywany, czyli takich najbardziej cennych pożądanych zasobów, które znaczną część jestem zlokalizowana na Grenlandii firmy chińskie do tego grali bardzo chętnie się tak chciały dostać w różnych miejscach im co się pojawiają, ale jednocześnie np. też mamy informacje dotyczące rozwoju ich Floty morskiej czy Floty sił siły się sił morskich, które ma na wojennej marynarki wojennej dziękuję, które również swoich planach rozwoju mają budowę budowa lodołamaczy i to takich dużych lodołamaczy, które faktycznie mogą być wykorzystywane na wodach polarnych nie gdzieś tam na rzekach powiedz to jest to ciekawy wątek, bo jeżeli chodzi o 1 z arktycznych wraz z graczy, czyli Kanady to w bo w ciągu najbliższych 10 lat nie widać, żeby jakikolwiek lodołamacz pojawił się kanadyjski nowy nowy tak tak, a te stare to raczej nie dopływają zimy, bo to jest powiedziałbym właśnie to co wcześniej wspomniałem tak na asymetria potencjałów, czyli Rosja oraz największym graczem w Arktyce faktycznie dysponuje najbardziej rozbudowaną cały czas modernizowano, ale stratą lodołamaczy, która jest wykorzystywana również w celach przede wszystkim celach ekonomicznych czyli, żeby do niedawna było tak, żeby jakikolwiek statek przypłyną szlakiem północnym północno-wschodnim potrzebowała system złamać rosyjskiego co oznaczało pewne opłaty, więc tutaj, jakby była taka dodatkowa kontrola nad tym co się na tym szlaku jednak powiedzmy teraz tak pokrywa lodowa topnieje statki są lepiej przygotowane, więc lodołamacze są nie są do końca potrzebny, ale mimo wszystko ta dysproporcja w wyposażeniu flot pod tym względem występuje to jest Rosja, a później długo długo nic to jest właśnie Kanada stany Zjednoczone pomniejsze państwa już zupełnie mi w małym małym zakresie, jeżeli wspominamy okazać, że to tutaj, bo kilka lat temu bardzo ciekawa sytuacja, kiedy właśnie do 1 z zasad kanadyjskiej dalekiej północy zawitał lodołamacz chiński no i Kanadyjczycy byli poniekąd zdziwieni pomniki wcześniej nie uprzedzał o takiej takiej wizycie tutaj jakby wycieczki ich w chińskiej Floty w stronę cieśniny Beringa one się już dokonują i myślę, że takie rozpoznanie właśnie pod kątem najbliższej może 10 dwudziestoletnich przyszłość bardziej, że ten wątek zapytania do Arktyki kanadyjskiej wizytą turystyczną czy innego rodzaju jest też interesujący, bo on jest oczywisty znaczy to są mówił o terytoriach, gdzie Oshee mamy za zawarte umowy podpisane umowy dotyczące administracji np. pomiędzy rządem federalnym, a różnymi grupami ludności rdzennej Kanady teraz pojawia się pytanie, kto powinien np. negocjować wszelkiego rodzaju dokumenty przepisy dotyczące np. podających się statków turystycznych to chyba 1 do tej pory był potem są terytoria sporne związanych z północno-zachodnim przejściem tak i no no i pytanie brzmi czy po nim być to rząd federalny czy powinny być to władze regionu i odpowiedź, a kreuje pewnego rodzaju wyzwania odpowiedź Beck kreuje innego rodzaju wyzwania zgadza się to akurat Kanada jest bardzo ciekawym przypadkiem, bo mamy 2 aspekty, które pan redaktor wskazało uwagę pierwszy ten status przejścia północno Zachodniego, czyli chodzi jak państwo płacić na mapę to na samej górze tak Kanady mamy tysiące wysepek małych dużych to jest, więc właśnie to co nazywa się archipelagiem Arktycznym, a tak kilku lat Kanadyjczycy oficjalnie nazywają to kanadyjskim archipelagu Arktycznym o to, żeby podkreślić, że mają na tym terytorium zwierzchnictwo to jest prawda ta część Kanady jest jak najbardziej częścią Kanady pytanie tylko jaki status tych dróg wodnych pomiędzy tymi wyspami stany Zjednoczone Unia Europejska i kilka innych właśnie podmiotów prawa Międzynarodowego polecamy uważają, że biorąc pod uwagę, że to można przez między oceanem Atlantyckim, a Pacyfikiem to sprawa, że to w zasadzie taka ciśnienia międzynarodowej każdy powinien mieć prawo z niej korzystać bez pytania zgody Kanadyjczyków możliwość przepływu oczywiście, ale czy uważają, że nie broń Boże to co historyczne, które należą do nich każdy, kto będzie chciał przepłynąć powinien to wcześniej zgłosić, licząc na pozytywną pozytywną reakcję Kanadyjczyków co jest ciekawe, ponieważ jest to spór pomiędzy Stanami Zjednoczonymi Kanadą przede wszystkim, bo inne państwa do tej pory tak kształtu tej drogi nie były zainteresowane, żeby korzystać te państwa to nadal są wyznaczone między 30 parę lat temu zgodziły się ze sobą zgadzać się, jakby uznały, że każdy ma swoje argumenty, ale nic tego więcej musi wynikać to co powiedział, że kilka miesięcy temu nastąpił pełen zwrot w debacie międzynarodowej to fakt, że my punkowe, czyli sekretarz stanu na spotkaniu państw rada rada arktyczna przypomniał, że właśnie tutaj Kanadyjczycy bez podstawnie ograniczają dostęp do tego szlaku czy można powiedzieć, żeby wykopał topór wojenny powrócił do tego sporu, który od kilkunastu kilkudziesięciu lat zamrożone no to jest pewien obowiązywać w tych relacjach tak, bo nam pani też ten zwrot znaczy ten spór każdy z amerykańskim może toczyć jeszcze przez 100 lat i one, gdyby nie zmienia stan status quo to znaczy Amerykanie zawsze mogą sobie tam z tego korzystać bez względu na psie oficjalne przepisy i także Katarczycy, dlatego że udaje się do 850 % handlu kaliskiego to są to jest handel ze Stanami Zjednoczonymi więc, gdyby ta relacja z najważniejszą relację dla stany Zjednoczone, więc gdyby nie widzę, żeby nadać jakikolwiek sposób bez względu na wyniki tego sporu chciał, że do korporacji jasne, ale to przekłada się myślę, że pan się zgodzić na ten drugi aspekt, którym warto wspomnieć, iż rząd federalny będzie chciał udostępnić jakiekolwiek prawa w zakresie właśnie zwierzchnictwa nad tymi wodami swoim terytorium, aby składowe, czyli tym autonomicznych jednostek, które bardzo często podlegają mówiąc krótko po są we władzach czy w rękach ludności rdzennej czy lodów arktycznych głównie ludów kanadyjskie Inuitów to już sprawa jest jakby właśnie polityczna ekonomiczna istota nie sądzę, żeby te kompetencje w jakimkolwiek momencie były przekazywane w dół, czyli mówiąc krótko, a tym podmiotom podmiotom na niższym najniższym poziomie oczywiście to jest wewnętrzny spór kanadyjski dotyczący właśnie traktowania ludów rdzennych Indian w coraz mniejszym przez kilkadziesiąt kilkaset być może lat tradycji kanadyjskie jednak ten lud nie miał odpowiedniego powiedzmy uznanie ani się odpowiednim traktowaniem ze strony oficjalnych władz, by ten sport wewnętrzną cały czas jakby powraca jest rozwijany jakieś nowe elementy się w nim pojawiają, ale myślę, że są granice, których władze w Ottawie nie zgodzą się naruszyć mówiąc krótko, jeżeli chodzi o bezpieczeństwo w wymiarze militarnym bezpieczeństwo ekonomiczne pod tym względem niezależnie, z której grupy etnicznej ktoś pochodzi w Kanadzie będzie musiał respektować ustalenia pochodząca z rządu mówiąc krótko wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM informacje o dziesiąty 40 za kilka minut dr hab. Michał Łuszczek z komitetu badań polarnych przy prezes Polskiej Akademii Nauk jest państwa i moim gościem wracamy po informacjach chciane ponownie łączymy się ze studiem Radia TOK FM w Lublinie tam jest dr hab. Michał Duszczyk z komitetu badań polarnych przy prezydium Polskiej Akademii Nauk specjalista d s . go geopolityki regionów polarnych Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie rozmawiamy o Arktyce w najnowszym miesięczniku Scientific American bardzo interesująca sekcja specjalna dodatek specjalny dotyczący właśnie Arktyki klimatycznie ekonomicznie politycznie wspomnieliśmy o tych zasobach niektórzy mówią, że 13 % zasobów ropy naftowej 30 % światowych zasobów gazu co jeszcze waszej, o co co, o co chodzi o coś się biją na razie ci siedzący przy stole co może być powodem zainteresowania innych graczy te dane, które pan wspomniał one wychodzą z takiego raportu agencji geologicznej Stanów zjednoczonych 2008 roku i tam zawsze warto jeszcze dołączyć to krótko, aby przejazd adnotację, że są to dane dotyczące nieodkrytych jeszcze zasobów na naszej planecie co oznacza, że ktoś zada sobie pytanie, ale jak to 13 % czegoś, czego nie odczuliśmy to dlatego może być ono na tym polega cały dowcip z tymi danymi, że to często dane wyliczone na podstawie pewnych modeli matematycznych nikt jeszcze dokładnie nie przebadał nie ma takiej możliwości technologiczne, żeby sobie tak przez szanować cała taktyka powiedział to będzie tu będzie tam będzie popatrzymy jak sobie też tych złóż na tej podstawie liczymy czy na krótko nie w tym, że to wróżenie z posłów, ale są to tam dane takie powiedziałbym nie do końca zostało potwierdzone jakichkolwiek innych badaniach analizach, ale umówmy się Okaj są tam duże zasoby do tego zakresu ropy gazu, które mogą być wykorzystywane co jeszcze mogą być tam ukryte są ukryte różne osoby mineralne np. ceniony przeze mnie tzw. minerały ziem rzadkich, czyli to także pierwiastki czy też to czy takie wnioski, które mogą być wykorzystywany przy produkcji różnego typu elementów elektronicznych, które współcześnie odgrywają bardzo bardzo dużą rolę nie ma takich zasobów lądowych przyrodniczych, które tutaj byłyby istotne raczej istotniejsze są te zasoby morskie, czyli mówiąc krótko Ławica Ławica ryb różnych organizmów, które gdzieś tam przygnieść znajdują one mają głównie charakter bym powiedział taki bardziej lokalny tutaj są też różne różne ciekawe takie spory dotyczące eksploatacji tych zasobów, jeżeli mogę to nie wspomniał o takim sporze, który dotyczy Svalbard od Arktyki, która jest najbliżej nas położone w jakimś zakresie Svalbard to 1800 dwudziestego roku należy do formalnie do Norwegii, ale każde państwo, które wtedy w latach dwudziestych albo trzydziestych podpisało umowę na mocy, której Norwegia trzyma Svalbard ma prawo korzystania z właśnie archipelagu i tu jest taka ciekawa Ano poziom prawnicza troszeczkę dysputa pomiędzy Norwegią, a innymi państwami mianowicie tym traktacie, który był w 1920 roku podpisano oczywiście nie ma żadnej mowy o wyłącznej strefie ekonomicznej Schalke Kontynentalnym i t d. to były rzeczy, które pojawiło się w dyskusji dużo dużo dużo później teraz jest pytanie czy te państwa, które podpisały traktat w latach dwudziestych trzydziestych tak jak Polska 1931 roku ma prawo do eksploatacji zasobów dna Morskiego położonego obok wokół archipelag to akurat Polska tutaj też sporo w tym bezpośrednio nie bierze, aby Unia Europejska uważa, że te państwa europejskie, które podpisały traktat mogłyby z tego korzystać Norwegia uważa, że jak my mamy tak tutaj o to, aby właśnie bardziej lokalny czy są regionalne spór dotyczący wykorzystania korzystanie eksploatacji zasobów naturalnych w Arktyce, ale myślę, że to nie tylko chodzi o te zasoby czy to będzie ropa gaz czy właśnie tego, kto to mówiłem Partyka ma znaczenie niż go strategiczne strategiczne, które zostało odkryte w czasie drugiej wojny światowej mianowicie rozwój lotnictwa rozwój rakiet balistycznych broni jądrowej to wszystko sprawia, że te państwa, które wówczas odgrywały dominującą rolę, czyli stany Zjednoczone związek radziecki raptem okazało się, że są bardzo blisko siebie położone w sąsiadują przez miedzę arktyczną no to oznaczało, że bardzo dużą uwagę zwrócono podzieli się zwraca na korzystanie właśnie z tej przestrzeni podwodnej i bardziej przestrzeni powietrznej taką dobrą sprawę, bo po lądzie ponoć to tak nie bardzo jak te środki, by było militarne przynosi, ale dobrze wiemy, że Flota amerykańska podwodne operuje w Arktyce od lat pięćdziesiątych ponieść jakieś takie różne wycieczki jednak druga strona uprawia odbywają się różnego typu ćwiczenia militarne NATO z 1 strony przykład Norwegii prowadzi takich badań z drugiej strony mamy to militaryzacja, który omówił znaczenie przy sobie militaryzacji baz odtworzenie baz rosyjskich na dalekiej północy, więc tutaj jest ten element bardziej taki geopolityczny go strategiczne, które na temat wzmacnia ten aspekt ekonomiczny mamy jeszcze tzw . Due like, czyli dystans roli w wolnym Klein, czyli systemy radarów właśnie, które miały stacji radarowych, które są w kanadyjskiej Arktyce, które dziś po zakończeniu zimnej wojny powoli zostały wyłączone niektóre pewnie tam zostały zaktualizowane, ale przy okazji potencjalnego zagrożenia ze strony Korei północnej Amerykanie wracają do myśli, żeby jednakowoż je z powrotem odpalić zaktualizować i wyposażyć oczywiście z racji tego, że skarżyskie taktyce Tolka Kanada musi i a i tak na pewno w tym uczestniczyć, żeby oficjalnie militarnie, ale także ekonomicznie no i teraz nowe jak wytłumaczyć społeczeństwu jak wytłumaczyć przez kanadyjskie może, ale musimy wydać kolejne miliony miliardy dolarów na uzbrojenie, jaki starych bazy wczesnego ostrzegania, pomimo że Kanadyjczycy czują się bardzo bezpiecznie dzisiaj czy powyższe wydaje się w kwestiach tak istotnych bezpieczeństwa militarnego to tutaj raczej żaden rząd specjalnie nie jest otwarty na negocjacje społecznej różnego typu konsultacje co m. in. wynika z tego co dzisiaj współcześnie określamy mianem wojny hybrydowej, czyli wpływów różnych takich powiedziałbym ukrytych informacyjnych i w tym momencie łatwo było manipulować społeczeństwa przeciwko takim działaniom występowało to mogłoby się na nie w interesie tego społeczeństwa tylko aktorów zewnętrzne, więc myślę, że tutaj żaden rząd amerykański czy kanadyjski takiej dyskusji na dobrą sprawę, by nie otwiera to są koszty, które zawsze są ponoszone powiedziałbym pewnym cieniu Czyżby czy w ukryciu taką dobrą sprawę debata otwarta na ten temat nie ma nie jest możliwa może to dużo bardziej społeczne państwo, iż Rosja to znacznie mniejszą gotówkę w charakterze debaty, by ta debata odbyła się zawsze w roku wyborczym to to, jeżeli chodzi o ostatnie kilkadziesiąt lat funkcjonowania Kanady tak też bywało, że np. udział armii kanadyjskiej operacjach w Afganistanie czy Iraku no podatnicy często te plany militarne zmieniali zmian rząd tymczasem, a tym samym zmienia priorytety aha no, chyba że na, jakiej płaszczyźnie właśnie że, że w cyklu wyborczym, kiedy chodzi rząd konserwatywny podchodzi bardziej liberalny i jakby tutaj ta zmiana linii politycznej następuje myślę, że w odniesieniu do obrony własnego własnego terytorium, a raczej w takich kategoriach bata ten system wczesnego ostrzegania jest tutaj zawsze był definiowany tak, że to jest taka linia wczesnego ostrzegania, która ma chronić nas przed nas ten amerykański społeczeństwa kanadyjska społeczeństwa przed zagrożeniem bezpośrednim na ich terytorium to również to jest troszeczkę inne inne innej wagi dyskusja niż np. misję misje zagraniczne, które też są oczywiście kontrowersyjne dla części dla części społeczeństwa, zwłaszcza po prostu zwrócić uwagę na to że, ponieważ bardzo często tej popularnej takiej narracji to, że Rosja coś tam robi Rosja najbardziej widoczna, bo też najbardziej na celowniku innych państw to nie jednakowoż nie tylko Rosja dba o rozwój swojego potencjału militarnego no bo dla każdego państwa, bo ochrona swoich granic morskich tak czy mamy tu takich lodowych nazwijmy je w cudzysłowie będzie odgrywała coraz większe znaczenie tak, ale jeszcze raz mówię podkreśla mówiła w Kanadzie czy państwo, które wciąż próbuje zbudować jakiś sensowny dla lodołamacz, który byłby w stanie dotrzeć zimą do tej najbardziej zagrożonej części Arktyki to się na pewno nie wydarzy w ciągu najbliższych 10 lat poza tym wciąż tych bardziej kaliskie zmaga się z brakami sprzętowymi aktualizacją tego sprzętu także taka poważna inwestycja od odmrożenie i aktualizacje systemu wczesnego ostrzegania jednakowoż może być trudno no dobrze a gdy wspomniał pan trochę o temacie Arktyka sprawa Polska leczy poza tą kwestią umowy dotyczącej 2 bal to Polska w jaki sposób jest czym może mieć udziały być jakimś małym graczem oczywiście nie przed dużym stole, ale przy jakikolwiek sposób Polska Arktyka powinna dla Polski interesująca myślę, że powinna być tutaj 34 argumenty, by wskazał pierwszy to, czego zaczęliśmy naszą dyskusję po godzinie dziesiątej, czyli że wśród naszych sąsiadów państwa arktyczne agencjach wiedzę na temat tego co się dzieje w Arktyce ma dla nas znaczenie również tych kontaktach właśnie dwustronnych i jeżeli mamy pewnego rodzaju możliwości ani wiezione są dzisiaj od razu otwarty dostęp, ale potencjalne związane z rozwojem współpracy ekonomicznej np. wejściem firm polskich do tych państw, które są państwami arktycznymi to również być może polskie firmy mogłyby oferować swoje produkty usługi, które mogłyby być wykorzystywane właśnie poza północnym kręgiem polarnym takie przypadki, które chodzą mi 2 do 3 do głowy pierwsze to jest np. przed kilku lat 1 ze stoczni polskich produkowała statki transportowe, które miały być zakupione przez irlandzkiego grenlandzki firma zajmująca się logistyką na wyspie to były statki najbardziej dobrą klasę lodową, która była wykorzystywana miał być wykorzystywany właśnie do rozwożenia towarów pomiędzy tymi dosyć odległy od siebie miejscowościami na zachodnim zachodnim Wybrzeżu Grenlandii tutaj może społeczne jak to Polska, która nie ma doświadczenia nie ma zasobów, a jednak tak potrafiliśmy wygrać konkurs zaprojektować dobre statki budować statki może sprawę nikt nie do końca się tam zakończyła tak pomyślnie jak to bywa w biznesie pewnie jakieś tam problemy z płatnościami natomiast no to jest 1 z takich przykładów, gdzie polskie firmy produkujące określone produkty mogą wejść na no właśnie rynki rynki na rynki arktyczne tak to nazwijmy, więc na tej płaszczyźnie ekonomicznej są takie potencjalne furtki czy nisze, w których możemy możemy funkcjonować na płaszczyźnie politycznej co Polska jest członkiem obserwatorem rady arktycznej czy takie głównego forum współpracy międzyrządowej w Arktyce tam dominującą rolę grają tu oczywiście państwa arktyczne odgrywają ludy Rdzanek, ale trzeci w ośrodku powiedziano na tej ławce trzecie miejsce zajmuje obserwatorzy, a być obserwatorem nie wiąże się z jakimiś specjalnymi obowiązkami ani szansami, żeby zabrać głos raczej zgodnie z nazwą lub się przypatruje, niemniej jednak poprzez świadomość udziału przy tym stoliku u mamy pewną wiedzę mamy możliwość wykorzystywania tego znowu pewnych relacjach bilateralnych czy można mówiąc krótko coś za coś przehandlować na jakimś innym polu powiem tylko, że Unia Europejska tak dobrą sprawę jest blokowana obserwator rady arktycznej formalnie przez Rosjan dobrych kilku laty, ale Polska jest europejskim można pomyśleć sobie taką sytuację, w której Polska może być takim graczem reprezentującym z innymi państwami unijnymi właśnie interes wspólny interes państ w unijnych myślę, że takie różnego typu powiązania biorą pod uwagę, że wśród obserwatorów mamy Japonię Chiny Indie Singapur Szwajcarię ciała cała masa różnych dziwnych państ w powiedział niekoniecznie właśnie arktycznych to jest to pewnego rodzaju taka karta, którą możemy trzymać witali minister spra w zagranicznych mają do dyspozycji w dobrym momencie, jeżeli chce potrafi dostrzega taką szansę to może współpracować właśnie w tym w tym obszarze biorąc pod uwagę, że Arktyka jest obecna dyskusja dotycząca zmian klimatu np. do polityk transportowych rybołówstwa tutaj mamy wiele różnych stolików bardzo panu dziękuję dr hab. Michał Wołoszczuk z komitetu badań polarnych przy prezydium Polskiej Akademii Nauk specjalista ds. geopolityki regionów polarnych Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie był państwa moim gościem polecam dodatek do najnowszego miesięcznika Scientific American informację o godzinie jedenastej po informacjach wracamy do programu off czarek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Letnie wyprzedaże w TOK FM - teraz nawet 40% zniżki na Dostęp Premium! Sprawdź promocję i słuchaj wygodniej z pakietem "Aplikacja i WWW" w super cenie!

Sprawdź teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!