REKLAMA

Ponad tysiąc szakali do odstrzału. Tyle, że ich w Polsce nie ma. Ale są wilki - pod ochroną - z którymi łatwo je pomylić

Data emisji:
2019-08-10 11:00
Audycja:
Magazyn Radia TOK FM
Prowadzący:
Czas trwania:
25:52 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

jest sobota dziesiąty dzień sierpnia punktualnie 117 Przemysław Iwańczyk kłania się państwo na ogół słyszymy się w niedzielę też jutro na pewno się usłyszymy mam nadzieję dziś wyjątkowo kłaniam się państwu w imieniu Małgorzaty Wołczyński, której wydawcą tego programu Jan cechę, która wydaje realizuje ten program dziś tematyka będzie dotyczyła głównie ochrony środowiska tak już przywilej wydawczyni, którą bardzo palące tematy i chce za wszelką cenę Rozwiń » byśmy środowisko dbali, toteż trudno się sprzeciwiać temu mam nadzieję, że trafimy państwa gusta tuż za chwilkę będziemy także rozmawiać o promocji o zwiastunie filmu polityka Patryka Vegi też na podstawie tego zwiastuna będziemy zastanawiać się, jaka to może być pozycja czy na pewno wpłynie jak zapowiadają niektórzy na wynik zbliżających się wyborów parlamentarnych w budownictwie to po godzinie dwunastej 20 będziemy także mówić o pułapkach, jakie czyhają na tych, którzy decydują się wybrać zorganizować sobie wakacje za pomocą platform takich jak choćby Booking com po godzinie czternastej trzynaste będzie mówić o marszu równości, który dziś o godzinie czternastej odbędzie się w Płocku będzie także o polityce to po godzinie trzynastej 15 do teraz już zaczynamy chciałbym przedstawić pierwszych moich gości są nimi Robert Jurszo oko Press w naszym warszawskim studiu dzień dobry dzień dobry ponoć państwo przy telefonie z kolei jest dr hab. Rafał Kowalczyk szef Instytutu biologii ssaków Polskiej Akademii Nauk w Białowieży dzień dobry panie profesorze, którego państwo powiedziałem jeszcze, że dziś będzie nasz program przebiegał pod znakiem ekologii też zajmiemy się tym tematem w pierwszej części naszego magazynu 1270 lokali w Polsce do strzału od 1 sierpnia można na niego polować to jest coś co niepokoi ekologów także z tego powodu, że tak bardzo przypomina Wilka panie profesorze, skąd w ogóle decyzja o tym, żeby Szakala od odstrzelić bać, skąd w ogóle szakale wzięły się na naszym terytorium bomby szakale wzięły się na naszym terytorium południa to gatunek raczej ich, występując na południu Europy, który w wyniku ochrony stopniowo rozprzestrzenia się one też sprzyja temu ocieplenie klimatu pierwsza, ale zanotowaliśmy w Polsce 2015 roku od tamtej pory mamy 10 potwierdzonych obserwacji tego gatunku po równych częściach Polski często są oczywiście osobniki martwi za to na na drodze, więc jest to gatunek, który no w tym momencie w fazie migracji nie możemy mówić, że on jakoś zwiększyli liczbę występuje na terenie Polski wiemy, że jedynie na terenie nadleśnictwa Kwidzyn, a więc z pobliżu Wisły te obserwacje tego gatunku się powtarzają poza tym to są jednostkowe pojedyncze obserwacje no i w związku z tym, że gatunek się pojawił pan minister Szyszko, który mają również myśliwy uznał, że dobrze byłoby wciągnąć ten gatunek na listę gatunków łownych objął ten gatunek dwuletnie moratorium no i od tego roku możemy doczekali strzelać problem tylko w tym, że tych lokali w Polsce praktycznie nie ma nie mamy informacji, żeby tu nawet kilkadziesiąt, a co dopiero w 1200 tak przewiduje plan łowiecki to przepraszam, skąd się wobec tego wzięła ta liczba na podstawie jakich szacunków można stwierdzić, że tych wysoka jest 1270 i to pytanie zadane naszemu gościowi studia natomiast panie profesorze chciałbym zapytać w jaki sposób jest zagrożeniem, że trzeba go ostrzeliwać w tej chwili proszę proszę panie profesorze w tej chwili nie można mówić są zagrożeniem jest gatunek, który pod względem ekologii zbliżony jest ulica jego podstawą jego diety są gryzonie gryzonie terenów otwartych zresztą preferuje takie bardziej otwarte tereny podmokłe Doliny rzeczne, więc nowymi oczywiście nie jest to zagrożenie jest przesadzone oczywiście może polować na większe gatunki Zabrze czarny czy być może nawet zwierzęta domowe, ale jest to pewien margines jego dzieci w tej chwili możemy wiedza na temat tego gatunku pochodzi głównie z badań z południa Europy na razie nie mamy tutaj danych naszego obszaru no Ros te wyobrażenia o zagrożeniu ze strony Sokala są oczywiście przesadzone no tutaj być może chodziło też o to, że Szakal jest podobny do Wilka jest duże dużo rządzą ze strony myśliwych, żeby do Wilka strzelać, ale być może pan minister robił układ w Lechu ukłon w tym kierunku i chciał się za pomocą Szakala tak uważają niektórzy nawet naukowcy chcą w ten sposób załatwić sprawę Wilka, który rozprzestrzenia na terenie Polski, którego liczebność przybywa, który jest ściśle chroniony nie może podlegać pozyskaniu łowieckie siaka człowiekowi wilkiem bądź też Wilk człowiekowi lokalem zwracam się do pana Rafała już Robert Roberta już przepraszam to to stąd wzięła się liczba 1270, by tak naprawdę uderzyć w wielki czy to to jest przypuszczenie, które wyraził w swoim artykule proroka armat oko artykuł opublikowany najnowszy może braci łowisk mówi się jako dziennikarz, który zajmie się ochroną środowiska czy tam również prasę łowiecką są tak artykuł się pojawią to jest takie przypuszczenia, że w gruncie chodzi o to, żeby uderzyć Wilka były już wcześnie jest mi Adam Wajrak 22 lata temu 2017 roku na kiedy mnie kiedyś lokal został wpisany przez ministra byłego już ministra Janoszka na listę gatunków łownych pokazał takie zdjęcie, które taką zagadką czy u siebie na Facebooku czy to jest czy jest taka może to jest Wilk no i okazało się, że tak naprawdę są to poproszono banki bardzo trudno do odróżniania potrzeb dla kogoś to nie jest dla kogoś to nie jest fachowcem, a dla potwierdzenia jest też robicie testy genetyczne wracają do Pańskiego pierwszego pytania dotyczącego liczebności ja się dowiadywałem tego w ogóle, skąd wzięła ta liczba robót, jakby w Soczi mamy taką mam 10 na 10 wiarygodnych takich naukowo potwierdzonych obserwacji to jest to jest około około 15 osobników od roku 2015 natomiast mamy tu liczbę taką powiedzmy z wiosny 20191008 osobników tak z możliwością możliwość odstrzału 1270 osobników na okres na sezon łowiecki 201920 moja pytałem stację badawczą PZŁ w Czempiniu jakby, skąd się to, skąd się to wzięło no to są tzw . jest metoda tzw. obserwacji całorocznych to znaczy myśliwi, którzy chodzą na polowania obserwują co tam widać w terenie no i w pewnym momencie, jakim się coś wydawało, że to jest mecz może podobne do Szakala to wtedy informowali o tym, sprawozdawca o tym, że jest to Szakal podkreślić należy należy to, że tzw. obserwacji całoroczne nie są żadną naukową metodą badani liczą na szczeblu tutaj istnieje ryzyko będą dwukrotna po pierwsze, takie, że PZŁ nie przeszkolił myśliwych w zakresie rozpoznawania gatunkowo 2, że jest to w ogóle gatunek nawet trudny do rozpoznawania dla fachowców, którzy zajmują się ssakami Sowa tymi wreszcie 3 jest to metoda po prostu socjologiczna tak to znaczy te 10081008 sza Kali, a później jeszcze rozmrożone jakoś na papierze skoro w 1270 osobników przeznaczona do ostrzału na sezon łowiecki 201920 nie tylko mamy nadzieję że myśliwy nie będzie nie będą pociągali za spust wtedy, kiedy nasz głos, żeby w tym wypadku nie będą pociągali zespół, chociaż przypuszczam, że jakieś ciśnienie również na OC Szakala jest w śliską myśliwych silne, bo nawet, kiedy proponowano ostrzał z ściągnięcie moratorium złość, czyli zakazu trzeba złożyć w głosie obecnie na Mor objętym moratorium chciałem to byli tacy myśliwi są takich słyszałam też mówili, że jak tylko zejdzie do moratorium to zaraz zaczną strzelać do łosie przypuszczam, że jest sporo takich myśliwi, którzy również są napaleni na na Szakala, a być może również nazwiska, bo to jednak jest okazja ku temu, żeby przez pomyłkę takiego Wilka zastrzelił zespołu w tym słowie oczywiście co kilka wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM, na które państwa zapraszam będziemy kontynuować ten temat to jest nasz sobotni magazyn zostańcie państwo z nami sobotni magazyn Radia TOK FM 1121 Przemysław Iwańczyk kłaniam się państwo Robert Jurszo oko Press w naszym studiu dzień dobry dzień rosyjski dr hab. Rafał Kowalczyk szef Instytutu biologii ssaków Polskiej Akademii Nauk w Białowieży przy telefonie dzień dobry panie profesorze raz jeszcze dobry rozmawiamy o przypadku właściwie o tym, że 1 sierpnia można ostrzeliwać, że zależy, żeby dotrzeć skorygować, ponieważ Robert Jurszo Robert już tak odstrzału Szakala na niektórych obszarach jest możliwe cało rocznie, więc teoretycznie pierwsze polowanie myśli, jakiego zapisy w niej zapisu, który mówi, że tam, gdzie występują bodajże kuropatwy, gdzie drogową rynki introdukcji one są bażanty zające tam była mowa też głuszca tam można polować na czekała przez przez cały rok przez cały rok łowiecki natomiast nie mamy jeszcze żadnych danych o o ostrzał, które mogą być na każdym innym obszarze można polować na Szakala od 1 sierpnia do końca lutego pani profesorze wobec tego biorąc pod uwagę warunek, który mówił Robert Jurszo czy to nie jest niepokojące, że skoro liczba lokali do odstrzału określa się na podstawie obserwacji w tej nasi słuchacze też dostał informację apelują o to by dokładnie wyjaśni na czym to obserwacje polegają to podobny sposób to obserwacje mogą doprowadzić do zniesienia tego warunku zniesienia tego moratorium w każdym momencie, bo tak ma się sytuacja trochę absurdalna na co ja próbuję to wyjaśnić w ten sposób pojawił się nowy gatunek łowny myśliwi chcą do niego strzelać, żeby strzelać musiał mieć plan odstrzału, więc zaplanowali, jaką liczbę osobników i teraz do tego planu do pasa plan musi opierać takich oszczędności, więc dopasowali się proszę bardzo panie profesorze wejdę słowa, ale z tego planu myśliwi będą rozliczani, czyli tak budżet jest zaplanowane to trzeba go zrealizować tutaj ironicznie oczywiście pytano mnie niekoniecznie znaczy w przypadku niektórych gatunków być może tak to może dotyczyć składnika, ale generalnie niekoniecznie te łączą 100 % wykonać, ale takie rozumowanie jest absurdalne bo, bo to jest kreatywne planowanie kreatywna księgowość powiedzmy, bo tych lokali w Polsce to praktycznie nie ma, więc nie tylko nie można odstrzelić kilkudziesięciu na pewno nie 1000 lokali, ale problem jest jeszcze 1 z wysoka jest gatunkiem, który jest w załączniku piątym dyrektywy siedliskowej chroni prawo unijne znaczy to prawo mówi duet sza kał może być użytkowany łowiecką, ale pod warunkiem, że to użytkowanie nie grozi właściwemu stanu stanowi zachowania populacji w tej chwili w Polsce nie możemy mówić praktycznie o o populacji Szakala, bo nie mamy takich opłat nie ma takich obserwacji jest każdy odstrzał będzie naruszał prawo unijne tutaj Polska realizujące co będzie narażało na sankcje komisji Europejskiej to jest to jest tutaj najważniejsze, ale o planowaniu łowieckie no w tym momencie to cały ten proces pokazuje jak to jest absolutnie absurdalne i na tyle Paleczny obserwacji Szakala są ciągle sensacją żonę prędzej czy później pojawiają się w przestrzeni medialnej czy my dostajemy taki informacji tych informacji rocznie jest 23 tak rzadkim gatunkiem jest ciągle ciągle Szakal, więc nie wiem, skąd prosili nagle, jeżeli tutaj na ponad 1000 osobników jeśli plan zakłada 1200 do strzału tom ich musiało być, aby tyle co najmniej tyle samo na terenie Polski mocą osób absurdu, bo takich informacji nie mamy nie mamy informacji nawet to 60 % tej tej tej liczby, więc no to jest postawione na głowie obserwacji całoroczna tylko spełnią, bo to są pogłosu obserwacje dokonywane przez myśliwych, które są notowane na tej podstawie szacunkowych o subiektywnie określa się liczba zwierząt, która jest w terenie danego gatunku i ich plan oczywiście w przypadku tych gatunków częstych w licznych szeroko rozprzestrzeniony jak Sarna Jeleń, czyli no nawet zawyżony o odstrzał w niektórych rejonach nie skutkuje jak załamaniem się ich populacji, bo boi się dużo w tych rejonach, gdzie odstrzelono za dużo te rejony napływają osobniki gatunku z rejonów sąsiednich natomiast może być katastrofalne w przypadku tych rzadkich gatunków nielicznych co obserwowaliśmy właśnie Spodku łosia w latach dziewięćdziesiątych, kiedy nowy strzelano populację dzieci temu czy przez to został osiągnięty moratorium, ale może to dobrobyt przy takich gatunków jak Zając Kuropatwa, które są w tej chwili w Polsce mało liczne ich liczebność spada mimo to ciągle się na nie poluje bo, opierając się właśnie na tych całorocznych obserwacjach na tej podstawie ustalając, ustalając plan co oczywiście prowadzić do stopniowego znikania tych gatunków z obszaru obszaru Polski w przypadku Szakala no to jeszcze bardziej absurdalne, bo tutaj nie mamy żadnych informacji na temat ja nie wierzę, że myśliwi zaoferowali nawet 10 % tych lokali, które raportują swoich ankieta oni po prostu życzeniowe, bo dopasowali do klanu jakieś liczebności rzeczywiście wzięte z sufitu w obserwację bardzo trudno poddać weryfikacji tak takie, że odwieczne prawo natury natomiast, jaka konkluzja wynika wyłania się z tej rozmowy w ogóle tego problemu myśliwi ci, którzy decydują się na odstrzał ci, którzy próbują w planach łowieckich realizować swoją misję idą w sukurs rolnikom i mam wrażenie, że rolnicy z kolei to bardzo ważna grupa społeczna dla polityków politycy to z kolei ci, którzy zarządzają resortami mam wrażenie, że tutaj nie ma symbiozy raczej jest konfrontacja między rolnikami tymi, którzy zajmują się mówieniem, a ekologami czy to troszeczkę nie jest nastawiony właśnie na taki jak na taki bój na środku w środku Kakadu, jakby nie bardzo już, ale potraktujmy regularną z wielu spra w, które stawiają właśnie tylko sygnał stój kilka banków, które się tak naprawdę pojawiają, które są ważne pierwsze trudności wspomnieć zaraz ktoś tego co pan mówił to jest to, że kazus Sokala pokazuje, jakby bardzo istotne absurd nocna, która spoczęła tzw. gospodarką łowiecką myśliwi, kiedy pojawiają się w mediach bardzo często mogę powiedzieć, że ten ostatni problem takie racjonalne na podstawie wyliczeń nagle np. wysoka, ale pokazuje, że to nie jest żadne racjonalne wyliczenia tych jest absurdalna socjologia na podstawie fikcyjnych danych potem tego sza Kala się rozmarzona papieża na końcu na samym końcu tego wpisuje się w rubrykę jakąś tam powiedzmy bez wiedzy do ostrzału, bo przyp przypomniał, że obserwacje całoroczny nie tylko szakali, ale też innych gatunków innych gatunków łownych więc, jakby znika tutaj racjonalność gospodarki łowieckiej, ale już na, nawiązując do Pańskiego nawiązuje do Pańskiego pytania no tak jakby jest tak zawsze tak będzie, że dzikie zwierzęta i człowiek będą wzajemnie wchodzili w jakiś konflikt tak to znaczy to taką prostuje no zajmujemy jedno z ziemi 1 kraj i na tej ziemi żyją ludzie i gatunki dzikich zwierząt, które mogą powodować jakieś tam szkody powiedzmy rolnicze czy rolniczy gospodarcze natomiast to nie jest tak to nie jest tak, że nie można wypracować pewnych strategii kompromisowych weźmy sobie tego Wilka co, do którego się sugeruje, że on może być rzeczywiście właściwym celem tego strzałki Misiaka, a właśnie licznym będzie z tym będzie mylone no to my np. już wiemy o tym, iż to sami z kilku badań to, że np. odstrzał Wilków po to, żeby zminimalizować straty gospodarcze zwierząt hodowanych przez krowa jest bez sensu, bo część badań pokazuje to, że to pogłębia tylko właśnie problem tak ponieważ, jakby o grupa Wilków jest rodzina tak jest to jest para wilczyca, którzy mają swoje potomstwo czasami jeszcze takiej grupy funkcjonują osobnik inne osobniki spokrewnione znajduje takiego jak w rodzinie jest i wilki, aby się wyżywić potrzebują większych ofiar dlatego polują na ile nie o VAT na jelenie sarny, ponieważ są wystarczająco dużo, żeby pojawiło się nimi cała grupa momencie do sytuacji takiej kiedy, gdzie doszło takiego żeśmy ataku na zwierzę gospodarskie zabija się taką zabijać takiego 1 czy 2 wielkie takiej grupy to ta grupa zostaje osłabiona, ale ona nadal musi polować na większe zwierzęta, więc już wielki momencie kalkulują ta kontrola trybu, realizując no nie dogonimy już wiele nie pokonam na polowaniu prawda już nam się nie uda, bo jest za mało nie osaczyły go podczas Pogoni, ale tam niedaleko na łące pasą krowy, które nie uciekają, więc te radykalne rozwiązanie polegające na cele bardzo często bardzo często prowokują kolejne konflikty tutaj trzeba wspomnieć, że akurat jeśli chodzi o kilka to bardzo wiele zrobiło to właśnie w Tunezji, które wydało nawet taką publikację dla dla rolników co robić, aby ustrzec się przed stratami względna Wilków to jest możliwe to robi panie profesorze jak ponowię pytanie właściwie kwestii zwrócę się także do pana, bo na tej osi sporu między rolnikami, a ministerstwem też, a ekologami do tych punktów jest naprawdę wiele nie wiem choćby żądania ekologów rolnicy płacili za zużytą wodę do podlewania niema w kwestii pszczół też raczej rolnicy ekolodzy się różnią ze sobą rolnicy podkreślają wielokrotnie, że domorośli ekolodzy zagrożenie w ogóle dla całej gospodarki nie ma pan wrażenia, że to troszeczkę sztucznie wykreowany konflikt to, że przedstawia się oko ekologów jako antyglobalistów wreszcie podsyca całą sprawę na pewno na pewno tak jest problem w tym, że generalnie zwierzęta stały się takim odwód kozłem ofiarnym i jakby ich odstrzał ma rozwiązywać problem dotyczy to zarówno Szakala Wilka dzika żubra, a więc bardzo różnych gatunków i nowi to nocą ma być narzędziem, które te problemy rozwiązuje szybko ową właścicieli my możemy wykazać, że zaczęliśmy 300  000 dzików, więc działamy pod zapobiega my tutaj np. afrykańskiego poborowi problem z tym, że ten strzał zwiększony dzika nie rozwiązuje problemu, bo ten efekt się rozprzestrzenia na teren natury Polski, więc no, bo wydaje się, iż rolnikom, bo Ministerstwo Środowiska niestety, że oczywiście będą 3 gatunków dzikich stwarzających problemy załatwi problemu, ale niestety te problemy nie są rozwiązywane przez ten konflikt czy te problemy, o których pan widzi jeszcze bardziej zaostrzają, bo pewno, z którym skoro nie problem został rozwiązany to za mało tych zwierząt odcięliśmy może trzeba ich więcej może inne gatunki i i t d. tak dalej, więc trochę jesteśmy takim, by błędnym kolei, bo rządzący trochę mnie nie wiedzą co co zrobić nie posługują się wiedzą ekspertom ekspercką nie pytają ekspertów jak sobie z tymi problemami Rooney robi radzić tylko poszukują najprostszej drogi często to najprostszą drogą właśnie odstrzał zwierząt czy czy inne inne metody, które niosą sprzeczne ze współczesnymi standardami dotyczącymi zarządzania zasobami przyrody i to już po problemy w Polsce jeszcze ciągle mamy jakieś takie dziwne podejście do ochrony przyrody ona bardzo niski priorytet no coś co jest typowe dla takich państ w młodych demokracji i bez rzeczywiście rzetelnej dyskusji bez wykorzystania Bania wiedzy eksperckiej tych ekspertów w Polsce od zarządzania zasobami przyrody mamy to jest tylko to jest jedyna droga, żeby rzeczywiście te problemy rozwiązywać podobnie z tym lokalem można było tutaj z ekspertami to skonsultować jak uczy czy potrzebny jest status gatunku głównego dla Szakala, a jeśli tak to może podnieśmy go objąć całoroczną ochroną aż do momentu, kiedy rzeczywiście ta populacja będzie na tyle duża, że będzie ją można użytkować bez naruszania przepisów unijnych i t d . tak dalej to zresztą nie dotyczy Szakala, ale innych gatunków, o których wspomniałem tutaj, by ten status często gatunków łownych dochód chroniony niema niema znaczenia, bo mówi się odstrzelić jakąś liczbę tych gatunków na pewno rozwiążemy problem szkód inne inne problemy, ale niestety jak pokazuje praktyka nie tędy droga i i tutaj problem dzika w Polsce no na pewno to dobrze obrazuje jak będzie czekałem nie wiemy mam nadzieję, że się bardzo szybko ministerstwo z tego wycofali rzeczywiście obie te obejmie tego Szakala całoroczną ochroną całorocznym okresem ochronnym nie może może pozostać dalej gatunkiem, bo mamy tak jak n p . w przypadku łosia nie musimy do niego do niego na razie strzela właśnie będziemy naruszyli prawo unijne już abstrahując od tego, że jest on nocą oparte były 2 kompletnym absurdzie mamy 2 minuty Robert Jurszo to jest trochę także z politycznego punktu widzenie dziki i szakale wilki zwierząt 1 podstawową zaletę, a przynajmniej 2 nie mówią nie głosują bardzo łatwo zrzucać na nie Wine IT w modelowym przykładem jest no właśnie wspomniane w tak to znaczy, kiedy wszystkie opracowania eksperckie bardzo jasno stawia spożyć mamy zatrzymać w Polsce afrykańskie pomógł świętą po to, priorytet powinien być postawiony na bioasekurację zabezpieczeń hodowli trzody chlewnej przedostawanie się wirusa z zewnątrz ale jakby i to nawet minister Szyszko mówił, że dziś nie chodzi do chlewni tak to znaczy ktoś wpuszcza tam wirusa no i tym kto jakim się hodowca jest tam szukał myśliwy, który jednocześnie hodowcą i tutaj to to dobrze obrazuje, jakby ten absurd takiego myślenia, który bardzo często niestety rządzi w Polsce myśleniem o ochronie przyrody, gdzie to jest rzeczywiście wiedzy eksperckiej ciągle deficyty brakuje części patrzy się na to, jakie oczekiwania ma konkretna grupa społeczna na np. tacy rolnicy czy też hodowcy są dosyć dużym elektoratem prawda i oni będą chętniej akceptowali narrację, która mówi, że należy strzelać do dzika aniżeli narracji, która mówi im źle zabezpiecza się własne własne hodowle dziękuję panu bardzo za rozmowę Robert Jurszo oko Press w naszym studiu dziękuję panu dziękuję państwu przy telefonie dr hab. Rafał Kowalczyk szef Instytutu biologii ssaków Polskiej Akademii Nauk w Białowieży dziękuję panie profesorze dziękuję do widzenia państwa zapraszam teraz na informację Radia TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MAGAZYN RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

30% zniżki na hasło: WYBORY2019 - wpisz kod na stronie tokfm.pl/aktywuj aby skorzystać z rabatu!

Aktywuj teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA