REKLAMA

Historia Brygady Świętokrzyskiej: "W Polsce istniał ruch oporu, który obejmował wszystkich walczących z okupantem, ale czym innym było Państwo Podziemne"

Data emisji:
2019-08-11 19:00
Audycja:
Historie Polski
Prowadzący:
Czas trwania:
43:46 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Maciej Zakrocki dzień dobry dzisiejsza audycja historię Polski jej premierowe wydanie jest dokładnie w dniu, w którym to obchodzona jest później audycji pewnie będzie też przez kogo siedemdziesiąta piąta rocznica powstania brygady Świętokrzyskiej po właśnie ona powstała 11 sierpnia czterdziestego czwartego roku mnóstwo dyskusji kontrowersji pora na audycję historyczną, w której postaramy się ja postaram się oczywiście głównie dzięki naszemu gościowi, aby państwo Rozwiń » historię tej brygady poznali jak najlepiej jak najbardziej bezstronnie studiu pan prezes Andrzej Paczkowski Instytut nauk politycznych Polskiej Akademii Nauk dzień dobry dzień dobry to zanim może przejdziemy do samej kontrowersji samej brygady i do tego czy kolaborował z Niemcami czy nie co bardzo mocno było podkreślane na przez te wszystkie środowiska, które uważały, że powinno się uroczysty sposób obchodzić rocznicę powstania brygady notować może zacznijmy tak dydaktycznej po kolei, czyli może wrócimy do klęski wrześniowej i do tego co się dzieje z różnymi środowiskami politycznymi, które wiedzą, że jest koniec wojny no ale że walka się nie skończyła no właśnie od samego początku powstają różnego rodzaju środowiska i polityczne przede wszystkim polityczne, które chcą mieć też swoje ramię zbrojne doprowadzenia tej walki, jakie to są środowiska i jakie to są powiedziałbym środowiska związane z jakimi środkami politycznymi no przez pierwsze przez pierwszy rok 1,5 to był po prostu może być chaos to znaczy było mnóstwo różnych inicjaty w lokalnych oddolnych n p . straż pożarna też organizowała swoją konspirację, więc to było to było rzeczywiście bardzo zróżnicowany, ale te główne nurty polityczne, które funkcjonowały w drugiej Rzeczypospolitej w w ostatnich latach istnienia drugiej Rzeczypospolitej były z uwagi na sam mu sam charakter konspiracyjny one automatycznie, jakby się dzieliły konspiracja pozwala na dywersyfikacji pojawianie się czasami nawet nowych liderów nowych inicjaty w w obrębie istniejącego jakiegoś ruchu politycznego lewica, czyli n p . Polska partia socjalistyczna też się podzieliła ruch Narodowy, który już przed wojną był dosyć zróżnicowany zdywersyfikowany przeprawy ponownie podzielił te istniejące poprzednio podziały Stronnictwo narodowe ONR, który był podzielony na 2 frakcję ONR Falanga ONR ABC, które ze sobą nowe kłóciły, a nawet, a nawet biły od czasu do czasu to to wszystko musiało potrwać trochę, zanim zaczęło przybierać, jakie już bardziej tak jest zorganizowane zorganizowane z zaczęło się jednak ku masowej i skoro brygada Świętokrzyska należała do ruchu Narodowego trzeba najpier w świeżo nowa ruchu Narodowym nie będzie mówili o komunistach czy socjalista ludowca HDK jego wszyscy coś robili Otóż ruch Narodowy, który przed wojną miało to podstawowy podstawowa część, bo Stronnictwo narodowe miało też młodzieżowy czy organizowany przez młodzież dla młodzieży formacje, które były często w niezgodzie ze Stronnictwem Narodowym jak np. obóz Narodowo-Radykalny ONR w 3009 . roku ONR podzielony już przedtem na 2 formacje zaczął się organizować osobno 121 pod przywództwem Bolesława Piaseckiego i ten ONR, a od od Piaseckiego był, jakby można powiedzieć rządowy czy lojalny wobec istniejących instytucji państwa polskiego Piasecki zorganizował własną informacje własne siły zbrojne, które uznawały związek walki zbrojnej i armię krajową, która zdała przecież jakoś scalenie ze 2 ZU z innymi organizacjami wojskowymi uznawał delegaturę rządu delegata rządu i oczywiście przede wszystkim uznawał władzy Rzeczypospolitej na na na uchodźstwie inna i druga część ONR -U przedwojennego była znacznie bardziej radykalna miała no daleko idący program polityczny, który był sformułowanie takiej deklaracji o katolickim państwie narodu polskiego programu się, żeby czysto totalitarny wykluczający już nie tylko mniej i inne grupy etniczne, ale także wyznaniowe, bo to katolickie państwo nie chrześcijańskiego katolicki jest i ewangelicy też do niego nie powinien należeć Otóż ta, a ta część dawnego obozu Narodowego na wielu tworzyła związek Jaszczurczy i ona tworzyła, jakby odrębny odrębne struktury wojskowy, a także miała ambicje, żeby tworzyć struktury polityczne administracyjne niezależny od delegatury rządu, a wojskowe niezależną od armii krajowej w ten sposób powstały narodowe siły zbrojne NSZ z połączenia różnych grupy, które ta formacja tworzyła w pierwszych pierwszym okresie okupacji i narodowe siły zbrojne, które miały swoją poczucie tożsamości odrębności ideowej politycznej od sanacji od ludowców od chadeków, a nawet od Stronnictwa Narodowego w momencie, kiedy armia krajowa przystępowała do konsolidacji wszystkich i organizacji wojskowych zbrojnych NSZ nastąpił rozłam część uznała, że należy sadzić z armią krajową, zachowując swoją tożsamość nie mieszając się jak wojskowo z innymi jednostkami wojskowymi więc, zachowując to, że to jest okręg obwód czy oddział partyzancki NFZ -u, ale podporządkowany armii krajowej w tym sensie, że powinien generalny dyspozycje wydawane przez komendanta głównego armii krajowej wykonywać i druga część, która nie uznała tego ustalenia postanowiła działać niezależnie, a więc nie podporządkowywać rozkazem komendy głównej armii krajowej i uznawać delegata rządu i całej administracji podziemnej cywilnej jako o instytucje wobec, których trzeba być lojalnym także nie uznawała w związku z tym nie de facto nie uznawała także władz Rzeczypospolitej na emigracji to może tylko dodam takie 2 słowa, bo czasami mówi się, że jak nie wiadomo dlaczego co się wydarzyło na torze, że problemy mogły być pieniądze rzeczywiście gdzieś tam pojawia się taki wątek związany z tymi rozmowami, o których pan mówi na temat scalenia wszystkich organizacji podziemnych i podporządkowania ich 1 dowódcy dowództwu IT te rozmowy trwały w czterdziestym trzecim roku i tam właśnie NFZ domagał się współpracy na równych warunkach dostępu do pieniędzy rządu w Londynie i właśnie w marcu 400 trzeciego roku w biuletynie informacyjnym armii krajowej ukazał się artykuł Jana piekarz dziewicza, a więc delegata rządu na kraj zatytułowany warcholstwo właśnie określił działanie NFZ jako robotę szkodliwą zasługującą na potępienie no i czy można uznać, że może właśnie ta sprawa zdecydowała o tym, że właśnie no i część uznała że, że nie będzie w takim razie się podporządkowywać ani rządowi ani delegatom wino po prostu będzie działać na własną rękę no oczywiście kwestie finansowe kwestie bytowe po prostu całego ruchu odgrywał jakąś rolę, ale wg mnie podstawowym powodem, dla którego nie doszło do ustalenia całego NFZ -u z armią krajową były głębokie różnice ideowe i polityczne oraz wizja przyszłej Polski, jaka ma być Polska, jaki ma być system czy to ma być demokracja parlamentarna NFZ mówił nie to rzeczywiście jest silny wątek Narodowego, którym pan już trochę wspomniał, bo w tym samym marcu czterdziestego trzeciego roku taka gazetka NFZ -u barykada pisała tutaj krótki cytat możemy potępiać Niemców za bestialskie metody, ale nie możemy zapominać o tym, że żydostwo było będzie zawsze elementem destrukcyjnym w naszym organizmie państwowym likwidacja Żydów na ziemiach Polski ma wielkie znaczenie dla przyszłego naszego rozwoju, gdyż uwalnia nas od wielomilionowego pasożyta no to rzeczywiście trudno było chyba się dogadać ideologiczny no trudno było się dogadać ideologicznie, a NFZ był ambitną formacji to trzeba po i że nie tylko mieli program, ale byli bardzo ambitni i uważali, że nie są w stanie zrealizować ten program nastąpi przełom nowa rewolucja rewolucja narodowa zakończenie wojny będzie oznaczało początek rewolucji narodowej i tworzenie na nowych podstawach prawnych państwa polskiego no tylko jeszcze króciutko, ale to wyobrażali sobie wtedy w ogóle się wyobrażali, kto tam wojnę wygra, kto może mieć wpły w na na to co się po niej będzie działo no zakładali, że oni jako silna zwarta organizacja mająca program będą w tej walce wewnętrznej w Polsce o to jaka ma być Polska oni zwyciężył weksle będą informacje w radiu TOK FM, ale po nich oczywiście wrócimy do naszej rozmowy Maciej Zakrocki witam ponownie w studiu pan prof. Andrzej Paczkowski rozmawiamy o takim szerokim kontekście powstawania oddziałów związanych z ruchem Narodowym, dochodząc w naszej opowieści do brygady Świętokrzyskiej no bo właśnie w dniu premiery naszej audycji dokładnie 705 rocznica powstania tejże brygady no jak wiemy uroczystością towarzyszy wiele emocji historycznych, ale może przede wszystkim polityczny zakończyliśmy pierwszą część opowieścią o tym jak podejmowane były próby one były również inspirowane przez rząd w Londynie, aby doprowadzić do scalenia organizacji działających w podziemiu w tym organizacji zbrojnych różnych no i że tutaj kulminacyjnej ważny jest rok 1943, ponieważ wtedy te rozmowy głównie utknęły w martwym punkcie m. in . mówiąc o tych przyczynach, dlaczego do tego scalenia nie doszła przynajmniej nie wszyscy podporządkowali się dowództwo armii krajowej rządowi w Londynie no to jeszcze chyba do tych wymienionych już wcześniej, a więc trochę, że kwestie finansowe, ale pan resor bardziej podkreślał różnice ideologiczne to jeszcze chyba dochodzi w ogóle kwestia postrzegania, kto jest wrogiem, dlatego że ten 403 rok to też jest klęska Niemców pod Stalingradem prawda no tak to było to było kluczowe może jeszcze na momencie jasne, że powiem poszerzymy ten to spektrum mianowicie tak i uważam, że należy mówić, że w Polsce istniał ruch oporu, które było wszystkich, którzy walczyli z okupantem wszystkich, a czym innym było państwo podziemne, które nie obejmowało wszystkich i 2 wyraźne skrajne formacje, który nie weszły w skład polskiego państwa podziemnego to był NFZ i PPR, czyli komuniści może być 2 skrzydła radykalnie prawicowe radykalnie lewicowy, który nie mieściły się po prostu formule polskiego państwa podziemnego w formule rządu jedności narodowej, który istniał na emigracji, który przed koalicją wielu partii i to powodowało, że ruch oporu nie był jednością, ponieważ były 2 dosyć istotny formacje ideowe wojskowy partyjne, które nie zgadzały się z uczestnictwem i podporządkowaniem się wy mogą polskiego państwa podziemnego no właśnie stąd zbrodnie nie dochodzi do do tego ustalenia, które byśmy powiedzieli, ale właśnie powiedzmy jeszcze trochę o tym, aspekcie, kto jest wrogiem, bo no rzeczywiście z z powodów też i politycznych nasze władze w Londynie mówiły o związku sowieckim jako sojusznik naszych sojuszników prawda, więc tak nie wprost nasz sojusznik, ale sojusznik naszych sojuszników, a tymczasem właśnie oddziały na rok na narodowych sił zbrojnych no nie chciały w ogóle myśleć o jakiejkolwiek współpracy współdziałaniu z armią sowiecką, która wiadomo było, że już chyba było wiadomo po Kursku powstanie gracz może chyba przejmie inicjatywę ruszy na zachód prawda, tak więc bitwa stalingradzka i bitwa na łuku Kurskim w sierpniu 3003 . roku były tymi wydarzeniami, które wyraźnie ukierunkował jej oba te skrajne skrzydła także komuniści nabierali wiatru żagle prawda, bo armia czerwona będzie armia zwycięską, a ONR czy organizacja Polska, czyli NFZ uważała, że zmienia się, jakby układ sił w tej części Europy Niemcy przestają być wrogiem nr 1 po są już skazany na klęskę ona nastąpi za rok 2 trudno powiedzieć, ale na pewno przegrają natomiast armia czerwona zwycięży też trudno powiedzieć dokładnie, kiedy w związku z tym to związek sowiecki armia czerwona i polscy komuniści stają się głównym zagrożeniem dla państwa polskiego dla jego niepodległości niezależnie od tego jaki ma być ustrój w tym państw, ale ma być niepodległe państwo, a więc to Sowieci i komuniści stają się wrogiem nr 1 i z Niemcami nie musimy walczyć, bo walczą z nimi potęgi alianckie natomiast należy chronić Polskę przed bolszewicką nawałą mówiąc kolokwialnie i to, że władze Rzeczypospolitej w Londynie delegatura rządu armia krajowa widzą inną perspektywę czy uważają, że konieczne jest jakiś dogadanie się z Sowietami znalezienie jakiegoś modus Vivendi, żeby zapewnić Polsce niepodległość, a jednocześnie nie uczynić z armii krajowej wojska polskiego przeciwnika fizycznego przeciwnika armii czerwonej, bo w efekcie wtedy też przeciwnika właśnie wielkiej gali no no właśnie, zwłaszcza że alianci zachodni uważali, że Polacy muszą się dogadać jakoś Sowietami MSZ stwierdziło nie nie ma żadnych prób konsolidacji to jest wróg to jest podstawowy wróg żydokomuna, że do Judy o Boryszewie i t d . tak dalej to jest podstawowy wróg i przy takim nastawieniu oczywiście współpraca, czyli przynależność odległość 1 dowódcy komendantowi głównemu armii krajowej było właściwie wykluczona no to właśnie z tych znowu sięgniemy do takiej kartki powiedziałbym historycznej, bo 15 października czterdziestego trzeciego roku minął termin, jaki dowódca armii krajowej wyznaczył właśnie NFZ to wina podporządkowanie się no, a ponieważ do tego nie dochodziło do 9 listopada wydał rozkaz, w którym stwierdzał, że NFZ nie są częścią polskich sił zbrojnych, a wszyscy jego członkowie mają obowiązek zameldować się do czynnej służby w armii krajowej sam gen. Sosnkowski interweniował zlecił zalecił Borowi Komorowskiemu przyjęcie NFZ, ale Bór-Komorowski nie zaakceptował tego rozwiązania no to jest jeszcze można być dodatkowy trochę konflikt właśnie w ramach mówiąc ogólnie obozu londyńskiego no i w efekcie dowódca NSZ ówczesny płk Tadeusz kurs już otrzymał list od Sosnowskiego, który ten rozkazywał mu podporządkować się AK i 7 marca czterdziestego czwartego roku NFZ scaliła się z AK, pozostawiając sobie swobodę m. in. w zakresie werbunku i propagandy, a więc doszło do takiego ustalenia no tak głośnego i na tym, że na tym na tym tle zgody kuracjusza na scalenie nastąpi rozłam w NFZ się, bo część NFZ -u odpowiedziała negatywnie, bo trzeba pamiętać, że co innego jest co innego no trochę co innego jest są narodowe siły zbrojne ich komendant pułkownik kurs już, a co innego jest organizacja Polska czyli jakby to polityczne zapleczy narodowych sił narodowych sił zbrojnych i organizacja Polska, czyli dawny ONR ABC nie zgadza się na to podporządkowanie uważa, że oni mają swój własny plan dla Polski i będą walczyli o realizację tego planu wbre w rządowi Rzeczypospolitej wbrew delegata rządu wbre w komendzie głównej armii krajowej następują wbre w dowódcy, który nieszczęśliwie, bo zaraz potem umiera w w kwietniu czterdziestego czwartego roku no i powołany jest nowy dowódca pułku ppłk Albin rak normalnie by dokończyć to wcale nie, ale wtedy właśnie grupa oficerów NFZ -u porwała podpułkownika raka postawiła przed sądem skazała na śmierć do tego stopnia doszło do no tak zaognienia tej sytuacji do takiego, jakby zamachu wewnętrznego zamachu stanu wewnętrznego w NFZ cie i to to co, o czym myślimy mówiąc NFZ teraz to jest właśnie ta część, która dokonała zamachu, która była za całkowitym oddzieleniem NFZ -u od armii krajowej, które nie uznawała zwierzchności Bora-Komorowskiego ani delegata rządu na kraj i która postanowiła przejść, by przeforsować własną linię polityczną, a za tym szły także decyzje dotyczące wojska to znaczy nie brać udziału w tych działaniach, które armia krajowa podejmuje akcji burza, a później powstanie warszawskie, dlatego że one zakładają jakąś jakieś porozumienie z Sowietami, że należy z Sowietami walczyć i walczyć także z komunistyczną partyzantką czy w ogóle organizacjami komunistycznymi w Polsce jak to było skomplikowane warto jeszcze może powiedzieć, że z chwilą, kiedy dochodzi do tego zamachu stanu wewnętrznego jak pan nazwał to do AK, jakbyśmy powiedzieli przechodzi między 1015  000 ludzi z tego zbuntowanego odłamu, ale zostaje 6065 tak się mówi i teraz na czele tego odłamu zbuntowanego, który nie podporządkowuje nie nie wchodzi pod dowództwo AK staje ppłk Stanisław na koniec Niko Klukowski żyło znowuż bardziej skomplikowanie wcześniej związany z AK to właśnie pokazuje bardzo mi na tym zależało, żeby właśnie zrozumieć jak to nie jest prosta historia nie oczywiście, bo do no tak są im pod Arabia ideowym, ale pułkownikiem jako dzików Klukowski nie byłem rok chcemy od i po prostu był żołnierzem, który przed w MSZ jako żołnierz i dla niego ta ideologia nie była czymś najważniejszym najważniejsza była walka, a i geologia nakazywała, jakby co innego trochę znaczy nie walczyć z Niemcami, bo oni i tak przegrają walczyć z komuną i z bolszewikami i ta rozbieżność ona dotyczyła przede wszystkim ludzi zaangażowanych w NFZ duża część imprezy to owców nie była ONR-U owcami ideowymi przyszli genezę tu, bo chcieli walczyć z NFZ sprawną formacją oferował możliwości organizacyjne broni stworzenie oddziałów partyzanckich podjęcie walki z komuną to z komuną natomiast czy oni byli można być wierzącymi o ONR -U sami byli wierzącymi katolikami i to wystarczyło no to powiedz jeszcze na koniec tej części ale czy w ogóle może można powiedzieć, że od tego momentu to nie tylko, że się rozchodzą drogi między tymi głównymi formacjami, czyli właśnie no i armią krajową i i tą częścią NFZ-u właśnie ONR-U, która się zbuntowała odłączyła się nie podporządkowała również rozchodzi właśnie kwestia w ogóle koncepcji planu dalszej walki powie pan wspomniał o tym, że oni się nie nie chcą w ogóle włączyć do akcji burza prawda uważają, że żona nie ma sensu ale, ale właśnie z kim chcą walczyć poza partyzancką lewica partyzantką lewicową, czyli armią ludową tak Gwardią ludową noblowskim tylko z nimi no właśnie z armią sowiecką no, więc właśnie to to jest także NFZ nie nie miał bowiem fizycznych możliwości walki z armią czerwoną, bo po prostu to była to była potęga, że ona była jeszcze nikt nie samym środku Polski prawda to co było pod ręką do zwalczenia to byli komuniści którzy, których traktowano i słusznie jako mrozu Rabą w ramię Moskwy prawda i główny wysiłek, jakby zbrojny NFZ-u to była walka z armią ludową z oddziałami partyzanckimi, które się dosyć szybko rozwijały nowo ten wron się zbliżał, bo armia czerwona nadchodziła, by były także jednostki grupy dywersyjne sowieckie zrzucany za linię frontu radiotelegrafista ci zwiadowcy od wysadzania mostu specjaliści tak, by tak dali i z nimi też walczono, więc o, a Sowieci jak byłem starali się współpracować z armią ludową, bo to było tak byłem tutaj było poczucie jedności także dowództwa informacje w TOK FM po nich trzecia część audycji Maciej Zakrocki witam ponownie to są historie polskich studiu pan poseł Andrzej Paczkowski omawiamy wszystkie okoliczności, jakie wiązały się z powstaniem 75 lat temu brygady Świętokrzyskiej zakończyliśmy drugą część na tym momencie, kiedy armia czerwona no zbliża się coraz bardziej powiedzmy do centrum dawnej Polski czy do linii Wisły grupa narodowych sił zbrojnych ONR, która kompletnie nie chce zgodzić na żadną akcję scaleniową podporządkowania się rządowi w Londynie i armii krajowej i dowództwa armii krajowej nie no właśnie dokonała czegoś w rodzaju rozłamu czy buntu i widzi sens walki właściwie tylko z oddziałami partyzanckimi związanymi z komunistami natomiast no zbliża się również powstanie warszawskie no i dochodzi do sytuacji, w której no można, by powiedzieć należałoby się opowiedzieć, a no właśnie do tego dochodzi, choć też powiedzmy, kiedy wybucha powstanie w Warszawie część żołnierzy, mówi że dokona 2 tysięcy żołnierzy NFZ -u było w mieście przystąpiło do do powstania takiej narodowe siły zbrojne nie miały dużego garnizonu w Warszawie tak samo zresztą jak armia ludowa bardzo ciekawy drobny szczegół pozornie drobnych tuż przed wybuchem powstania Warszawskiego Warszawy opuszczają Bolesław Bierut Władysław Gomułka, którzy najpierw sumowanie nie, a potem ich jakiś są sobie sowiecki oddział przewozi volvo do Lublina oraz kierownictwo polityczne ONR -U, który się też ewakuuje Warszawy przed wybuchem powstania do Częstochowy jest, gdy te 2 skrajne formacje, jakby przygotowują się do tego co co będzie w Warszawie zacznie się powstanie oni nie chcą tego powstania nie chcą w nim uczestniczyły z tego dowództwo wyprowadza się z Warszawy i narodowe siły zbrojne wtedy zostaje podjęta decyzja utrwala o utworzeniu brygady Świętokrzyskiej Alco, czyli dużego zgrupowania partyzanckiego w centrum Polski brygada Świętokrzyska składała się z różnych jednostek partyzanckich NFZ -u, które się po prostu z sali były 1 dużą formację zbrojną trzeba, że była to największe zgrupowanie partyzanckie polskie, które działało na zachód od Wisły, który istniał na zachód od Wisły brygada Świętokrzyska nie idzie na pomoc powstaniu warszawskiemu, chociaż taki apel był rzucony i niektóre jednostki armii krajowej próbują się do Warszawy przedzierać ma zupełnie inny plan to znaczy pójść na zachód pójść do aliantów zachodnich, ponieważ w tym generalnym strategicznym myśleniu była trzecia wojna światowa, która wedle wielu nie tylko NFZ owców bardzo wielu analityków także politycznych jest nieuchronne, że musi dojść po pokonaniu trzeciej rzeszy do konfrontacji 2 źródeł do konfrontacji aliantów zachodnich ze związkiem sowieckim i w związku z tym NFZ postanawia, jakby ewakuować z Polski zwartą formację, ponieważ rzucenie jej na front walki z bolszewikami to jest po prostu jej wyniszczenie powstanie warszawskie jest też w niszczeniem w części elity wojskowej armii krajowej, żeby się uchronić przed tym należy się wycofać ewakuować i na tym polega ten to zapętlenia nie NFZ -u że, żeby wyjść spod ostrza bagnetów sowieckich musi wyjść ono w porozumienie taktyczny z Wehrmachtem z Niemcami, bo inaczej nie wycofa się 1000 żołnierzy, którzy się pojawia ten dodatkowy problem w ocenie samych konkretnych działań, ale tak, aby właśnie ten obraz brygady był możliwie najpełniejszy no bo jeśli paczka zajrzymy na stronę Instytutu Pamięci Narodowej, gdzie jest artykuł o od tej brygadzie to znajdujemy tam m. in . takie informacje Otóż żołnierze NSZ stoczyli kilkadziesiąt walk i potyczek zarówno z oddziałami żandarmerii Wehrmachtu, czyli w 2, jaki Kola BOR kolaboracyjny informacjami ukraiński Szot man szafce i Turcję Stański ostrygi one podczas 1 z bite w w sierpniu czterdziestego czwartego roku panie 2007. brygada stoczyła walkę z oddziałem zwiadowczy złożonym żołnierzy osłabione wspieranym ogniem przez pociąg pancerny miesiąc później 20 września podczas słowem, o ile dobrze to nazwa odczytuje stoczyła bitwę z oddziałem Niemców sile około 400 żołnierzy lub 2 i około 100 żandarmów no i teraz można, by sobie zadać takie pytanie no jak to jest możliwe zakładając, że te informacje są rzetelne, aby można było nawet wchodzić w jakąś taktyczną współpracę z kimś jednocześnie, prowadząc z nim walkę no to zależało wszystko od rozwoju od rozwoju sytuacji, kiedy front stanął na Wiśle to Niemcy nie nie odstąpili przecież okupowali w dalszym ciągu polskie Niemcy chcieli kontrolować ten obszar, który zajmują w związku z tym istnienie oddziałów partyzanckich akowski ich los kich ONZ-owskiej ich było Niemcom niewygodny bo, bo stwarzało pewne zagrożenie chaos możliwości zaatakowania linii komunikacyjnych tak daje tak dali w zasadzie wszystkie te formacje działające na terenie na zachód od Wisły od od sierpnia czterdziestego czwartego roku działały ich działania miały charakter raczej obronny niż agresywny trzeba pamiętać, że wtedy nad na tym terenie było ponad 1 000 000 żołnierzy niemieckich, a jest przez nie duży teren między wartą Wisłą jest koncentracja była taka zajdzie jakieś poważniejszej akcji partyzanckiej np. zaatakowaniu jakiegoś miasta czy miasteczka w ogóle nie było mowy to był raczej takie walki obronne Samoobrona, bo Niemcy chcieli mieć porządek i NFZ walczyła na 22 front 1 ważniejszy dla narodowych sił zbrojnych to byli komuniści armia ludowa jest sowieccy dywersanci drugi mniej istotny to byli Niemcy, ponieważ Niemcy no wiadomo, że to wojny już przegrają i NFZ walczyła, jakby na 2 frontach 1 ważnym drugim nieważnym myślę, że podobnie mogło to wyglądać od strony komunistycznej lwowski dla nich na tym terenie ważniejszym przeciwnikiem były brygada Świętokrzyska niż niż Niemcy więc to nie było tak, że brygada jej dowództwo polityczny postanowiło kolaborowali z Niemcami przeciwko komuś, ale też posta w kropkami, ale były wspólne działania w takim razie z Niemcami przeciwko nie było, żeby nie było nie było Niemcom to napadło na rękę i jedni Polacy walczą z drugimi Polakami i że że jedni Polacy pomagają im likwidować są sowieckie grupy dywersyjne natomiast w NFZ cie istniał taki mały ośrodek, który utrzymywał kontakt z Niemcami już od pewnego czasu to był pani Jura pseudonim tom, który był w ogóle agentem radomskiego gestapo i przez niego był utrzymywany kontakt no trudno nazwać lub politycznym raczej wojskowy i jej to dzięki jego obecności było łatwiej wejść porozumienie z Niemcami jak organizować ewentualny odwrót, kiedy ten odwrót, czyli wymarsz na zachód nastąpi to zależało od tego co się dzieje na froncie 13 stycznia czterdziestego piątego roku, kiedy ruszyła ofensywa sowiecka brygada Świętokrzyska otrzymała rozkaz iść na zachód no nie mogła iść na zachód bez porozumienia z Wehrmachtem z Niemcami gestapo wysłało swojego oficera łącznikowego był ten tom, który był, jakby oficerem łącznikowym w drugą stronę i w ten sposób zostały nawiązane porozumienie taktyczny właśnie można, by czysto wojskowy na mocy, którego brygada Świętokrzyska od 13 stycznia zaczęła wycofywać się razem z Wehrmachtem zaczęła wycofywać się na zachód, ale to nie Polacy zdecydowali, którędy mają iść w jaki sposób mają się poruszać, bo to zależało od ruchów armii niemieckiej przede wszystkim i jak to nazwać można nazwać kolaboracją, jeżeli się kolaborację pojmuje się roku, ale nie była to kolaboracja ideowa, bo brygada Świętokrzyska nie chciała być włączona do Wehrmachtu nie była to także jako kolaboracja taka geopolityczna brygada Świętokrzyska wiedział, że Niemcy przegrają wojnę, więc było bez sensu chodzenie jakieś porozumienie z nimi jemy to nazwał taką kolaborację sytuacyjną i taktyczną bez porozumienia z Niemcami we współpracy z Niemcami nie można było zrobić tego co się chciało za to trzeba było płacić np. brygada Świętokrzyska widzieli była grupa kilkudziesięciu osób, które przeszły przeszkolenie i zostały przerzucone przez linię frontu, kto szkolił ktoś szkolił Wehrmacht jak Vera dostali radiostację sposoby łączności tak i t d . mieli być takim no taką wersją poza frontową przekazywać informacje wywiadowcze ewentualnie także podjąć jakieś akcje dywersyjne i takie grupy były rzeczywiście uruchomione 2 były zrzucony z drogą powietrzną inne przeszły na piechotę, więc no to była współpraca prawna czy nazwać kolaboracją, jakby był ostrożny, ale raczej kolaboracja sytuacyjne konserwacja taktyczna, która wynikała z chęci zrealizowania swojego generalnego planu ideowego i strategicznego, czyli przebicie się na zachód dostanie się na zachód wejście w porozumienie czy wejście w skład sił alianckich, które niechybnie ruszą na związek sowiecki no właśnie to w jakim sensie od pewnego momentu można powiedzieć, że ta karta brygady jest tym w porządku tak no wyzwalają ten obóz coś ma mocno podkreśla kobiece w Holeszowie tam więźniarki właśnie różnych na na narodowości zostały przez nich wyzwolone w końcu nawiązują tzw . kontakt taktyczny z jednostkami trzeciej armii amerykańskiej no i nawet tu wracam do strony nie IPN-u czytamy, że we wspólnych walkach Polacy Amerykanie wzięli do niewoli sztab niemieckiej trzynastej armii w tym 2 generałów i wreszcie podobno znowu wracam do strony IPN -u Amerykanie dokonali sprawdzenia polskie jednostki pod względem kontrwywiadu owczym, uznając ją za jednostkę nie kolaborował, sądząc z Niemcami, a jednostkę aliancką no i że wreszcie już po zakończeniu wojny jednostka była jednak wizytowania przez przedstawicieli naczelnego wodza, a więc tego który, któremu odmówili władze swego czasu i żołnierze dalej byli szkoleni w w drugim korpusie gen. Andersa no tak brygada została rozwiązana w sierpniu 3005 . roku, bo wojska kolaboracyjnych rozumie się te oddziały Waffen-SS czy różne od trupy, które były częścią armii niemieckich były takie oddziały Waffen-SS holenderskie belgijskie norweskie francuskie z państw Banaś hinduskie estońskiej łotewskiej litewskiej polskiej nie było i brygada Świętokrzyska nie była częścią tej kolaboracji wojskowej bardzo dziękuję za to wyjaśnienia mam nadzieję, że właśnie tak będziemy opowiadali o historii, aczkolwiek rzeczywiście no takie decyzje polityczne jak ten patronat Narodowy pana prezydenta no wymaga może właśnie najpier w takiej rozmowy pani profesor tak jak tu nie chce oceniać decyzji, by pana prezydenta wypowiadają się zresztą już na ten temat publicznie uważam, że z obu powodów brygada Świętokrzyska nie zasługuje na, a takie uhonorowanie, jakim jest patronat prezydenta Rzeczypospolitej bardzo dziękuję pan poseł Andrzej Paczkowski Instytut nauk politycznych Polskiej Akademii Nauk był gościem audycji historię Polski dziękuję bardzo dziękuję bardzo Maciej Zakrocki życzę państwu miłego wieczoru też informacje w TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HISTORIE POLSKI

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Teraz 30% zniżki na Dostęp Premium! Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW", aby słuchać podcastów TOK FM na komputerze i w aplikacji mobilnej już dziś.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!