REKLAMA

Po dwudziestu latach wzajemnej wrogości i braku jakichkolwiek relacji- nawiązanie stosunków USA z Chinami za czasów Nixona

Data emisji:
2019-08-12 21:00
Audycja:
Wieczór - Karolina Lewicka
Prowadzący:
Czas trwania:
46:17 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

wieczór Radia TOK FM jest z nami już dr Marcin Topolski Instytut amerykanistyki studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego dobry wieczór panie doktorze dobry wieczór będziemy rozmawiać o relacjach chińska amerykańskich na przełomie lat sześćdziesiątych siedemdziesiątych, czyli zaczniemy w momencie, kiedy tych relacji właściwie nie było albo inaczej wisiały one na włosku no bo sytuacja była napięta nie minęły nawet 2 dekady, odkąd żołnierze obu krajów Rozwiń » zabijali się podczas wojny na Półwyspie koreańskim w stanach Zjednoczonych rządził NIK są, które rozpoczyna swoją karierę jako zdeterminowany antykomunista no i był rzecz jasna Tajwan logika zimnej wojny wykluczała odwrót Amerykanów od wyspy no, więc wydawać, by się mogło, że pod koniec lat sześćdziesiątych nie ma klimatu do tego, żeby się zbliżać, żeby te relacje ocieplać, a jednak, a jednak paradoks tej sytuacji polegał na tym, że właśnie czar NIK są ze względu na to, że uosabiał amerykański antykomunizm w równym stopniu jak senator Joseph ma karty mógł sobie pozwolić na to, żeby wyciągnąć dłoń do Chin Chin ludowych Chin komunistycznych Chin, które dla Stanów zjednoczonych stanowiły element komunizmu światowego w stanach Zjednoczonych ukuto po drugiej wojnie światowej takiej taki termin blok sowiecką chiński czy chińską sowiecki w różnych konfiguracjach ten termin się pojawiał warto może wspomnieć o tym, że ten blok tak naprawdę nie istniało między tymi 2 wielkimi mocarstwami komunistycznymi od początku istniały różnego rodzaju problemy, jakkolwiek Chińczycy chińscy komuniści demonstrowali taką czoło Bitner w stosunku do władców Kremla to niebyła to prosta sprawa, kiedy istniały powstały rywalizowały ze sobą o wpływy 2 wielkie mocarstwa komunistyczna miast punktu widzenia Stanów zjednoczonych powstanie komunistycznych Chin to jest coś co w polityce amerykańskiej debacie amerykańskiej zyskało miano utraty Chin utraty chęci utraty wielkiego sojusznika Stanów zjednoczonych na dalekim Wschodzie pamiętajmy bowiem, że obowiązywała wówczas doktryna powstrzymywania prawda obowiązywał okres powstrzymywania, ale jeśli możemy się cofnąć jeszcze pamiętajmy, że Chiny odgrywały istotną rolę w polityce Stanów zjednoczonych w ogóle mówi się wiele często o tym, że przed drugą wojną światową stany Zjednoczone prowadziły politykę izolacjonizmu i to jest prawda, ale zawsze należy poczynić takie zastrzeżenie, że izolacja niż ten dotyczy przede wszystkim polityki Stanów zjednoczonych w stosunku do Europy natomiast dalekim Wschodem Waszyngton interesował się stale intensywnie, czego wyrazem była m. in. konferencja waszyngtońska układająca stosunki między wielkimi mocarstwami po pierwszej wojnie światowej w naszej tutaj narracji Europejskiej czy Polski mówi się często on ładzie wersalskim tym okresie wojnie światowej, ale historiografii używa się określenia bardziej nawet precyzyjnego ład wersalski waszyngtoński to znaczy, że to co ustalono, jeżeli chodzi o porządek międzynarodowy w Europie jest na dalekim Wschodzie ustaną w czasie konwencji waszyngtońskiej tam Chiny był 1 z głównych tematów rozmów i stany Zjednoczone czyniły wiele dla utrzymania integralności tego wielkiego państwa, które było wszakże państwem słabym nawet po upadku cesarstwa, kiedy powstała Republika to wciąż było państwo rozdzielane wewnętrznymi konfliktami i państwo, które mimo ogromu terytorialnego demograficznego było przedmiotem ani Polit podmiotem polityki międzynarodowej polityki mocarst w na dalekim Wschodzie i warto może przypomnieć, że Chiny były 1 z głównych powodów, dla których stany Zjednoczone uwikłał się wojnę światową wojnę z Japonią w drugą wojną światową ze względu właśnie na agresję japońską w Chinach to nie jest to jedyny powód, ale 1 z zasadniczych i znów jeśli można przypomnieć to 1 z głównych doktrynę amerykańskiej polityki zagranicznej doktryna z tym są nazywane czasami także doktryną Homera Simpsona ta nazwa pochodzi od nazwiska prezydenta Stanów zjednoczonych Hoovera i sekretarza z kim są nachalnego Simpsona szefa dyplomacji amerykańskiej ten ta doktryna mówiła, że stany Zjednoczone nie będą uznawały zmian terytorialnych, które dokonały się z pogwałceniem mówiąc ogólnie prawa Międzynarodowego i doktryna ta została sformowana w kontekście integralności terytorialnej Republiki chińskiej w roku 1000 czterdziestym dziewiątym ku zaskoczeniu Stanów zjednoczonych co zresztą nie świadczy dobrze o o kierownictwie amerykańskim dochodzi do upadku republikańskiego rządu Czang Kaj-szeka Chang generalissimus przenosi się z wiernymi sobie z pracownikami oddziałami i skarbem państwa na Tajwan, który staje się tą republiką chińską i to zostało z tych republikańskich Chin chiński mierzony ze Stanami Zjednoczonymi to jest Tajwan natomiast w Chinach kontynentalnych w Pekinie władzy obejmują komuniści władzę obejmuje komunistyczna partia Chin Mao domkiem na czele zwanym wielkim sternikiem i tych i w tych okolicznościach stany Zjednoczone, jakby znajdują się jako państwo, które straciły wielkiego sojusznika na dalekim Wschodzie nie utrzymywała z nim stosunków dyplomatycznych i te kolejne administracje amerykańskie czy administracja Trumana i administracja Eisenhowera administracja później Kennedy ego Johnsona nie będą utrzymywał stosunków dyplomatycznych z Pekinem z Chinami ludowymi i żaden z tych prezydentów nie wyobrażał sobie, że mógłby to zrobił to znaczy znormalizować stosunki z Chinami ludowymi Chinami traktowano jako zagrożenie dla interesów amerykańskich jeszcze 1 rzecz wspomnijmy też trochę analogiczna sytuacja do tego co stało pierwszej wojnie światowej i po rewolucji bolszewickiej stany Zjednoczone nie utrzymywały stosunków dyplomatycznych związkiem Radzieckim aż do objęcia władzy przez prezydenta Franklina Delano Roosevelta, który uznał pragmatycznie, że ZSRR jest zbyt wielki i zbyt ważny, żeby ignorować istnienie tego państwa do podobnych wniosków dojdzie na przełomie lat sześćdziesiątych siedemdziesiątych duet NIK sanki sen, że niektórzy mówią, że to był ten moment, gdy Ameryka powróciła na tory polityki realnej Realpolitik, czyli właśnie tak jak pan doktor powiedział pragmatycznie podeszła do sprawy Henry Kissinger mawiał, że Chiny stany Zjednoczone przypominały przez bardzo długi czas 2 gigantów zatrzaśnięte w 1 pokoju, którzy uparcie udają, że nie wiedzą swoim istnieniu i w końcu trzeba było się zobaczyć, gdy próbowała przed naszą rozmową prześledzić kolejny etap jeszcze takiego pod górnego działania zmierzającego do dopiero potem oficjalnego wyciągnięcia ręki getto znalazłam mnóstwo dokumentów, które mówiły o tym, że ten klimat polityczny na linii Waszyngton Pekin się zmienia to było np. oświadczenie sekretarza stanu Williama Roger SA zatwierdzony przez nich są w przemówieniu z sierpnia pięćdziesiątego dziewiątego roku, kiedy Todd Rogers oświadczył, że stany Zjednoczone widzą znaczącą rolę komunistycznych Chin w sprawach azjatyckich i basenu oceanu spokojnego jeśli kierownictwo chińskie zmieni swój interes pektyny pogląd na świat to Ameryka otworzy kanały komunikacji potem była reakcja Waszyngtonu sześćdziesiątym dziewiątym roku także militaryzacji granice radziecką chińskiej to militaryzacja z inicjatywy Moskwy też mówiono w tym komunikacie, że nie mamy zamiaru wyciągać korzyści z nieprzyjaznych stosunków między związkiem Radzieckim chińską republiką ludową wiadomo było, że jeśli ktoś, mówi że niema na tutaj dla niego żadnych korzyści, zanim nie zamierza wykorzystywać tej sytuacji to oczywiście będzie to robił prawda, a na, a potem także już sam NIK są, które otwarcie po sześćdziesiątego siódmego roku znalazła jego artykuł właśnie z tego roku w dalszej perspektywie nie powinniśmy pozostawiać Chin poza rodziną narodów świata na marginesie, gdzie snuć będą swoje fantazje pielęgnować nienawiści zagrażać sąsiadom na naszej małej planecie miliard potencjalnie najzdolniejszych mieszkańców nie może żyć w gniewnym od osób mieniu i potem wszystkiego inne deklaracje były właściwie tożsamy tożsamy z tym 1 zdaniem, że nie można po prostu Hill na dłuższą metę izolować to prawda to co robił NIK są do spółki Helenki inżynierem to jest faktycznie przejście na pozycję takiej polityki realnej pani tutaj słusznie, że tego sformułowania Realpolitik no Henry Kissinger chorwacki profesor pochodzący z Niemiec emigrant Niemiec nazistowskich, który zrobił wielką karierę naukową i polityczną w stanach Zjednoczonych jest doskonałym wyrazicielem tej koncepcji właśnie polityki realnej państwo może 2 słowa o tym co w istocie rzeczy takie podejście oznacza czy ono oznacza uznanie świata takim, jakim on jest w polityce zagranicznej Stanów zjednoczonych ścierają się często takie tendencje z 1 strony Amerykanie ulegają takiemu wyobrażeniu o tym, że mogą i powinni zmieniać świat to czas zwrócić uwagę na 2 elementy zarówno mogą za zgodne swój potencjał jak i powinni ze względu na swoje przeznaczenie oznaczenia z tytułu woli Opatrzności historii pamiętajmy o takim mocnym religijnym tle polityki amerykańskiej polityki zarówno wewnętrznie jak i zagranicznej i z drugiej strony pamiętajmy o tym, że jest to mocarstwo wielkie mocarstwo, które po prostu realizuje swoje interesy, a te interesy często, by ścierają się z rzeczywistością polityczną i ulegają i czy ta rzeczywistość idealizm amerykański ulega koniecznością dziejowym czy koniecznością strategicznym trochę tak jest w wypadku spra w chińskich to znaczy NIK są tak jak wspomnieliśmy bardzo pryncypialny antykomunista tutaj nagle jawi się jak człowiek, który mówi o konieczności wyciągnięcia ręki do Chin wreszcie Kissinger sędzia właściwie nie można powiedzieć o żadnym idealizm nie to jest uosobienie polityki realnej człowiek, który głęboko wierzy w to, że świat wymaga pewnego porozumienia mocarstw jest to człowiek, który w sensie intelektualnym zbudował całą swoją wizję polityki międzynarodowej na założeniu, że pokój światowy sytuacja, w której można realizować cele ekonomiczne można zachować stabilność społeczną możliwie w sytuacji, kiedy wielcy tego świata, czyli wielkie mocarstwa się porozumieją przypomnijmy, że on też poglądy wyraził w swoim doktoracie zrobionym w latach pięćdziesiątych, który był poświęcony m. in. architekt, żeby było nieco między Merkel Metternicha owi 1 z architektów ładu po napoleońskiego w Europie i Kissinger będzie tym, który sympatyzuje nie zna Polskę one, ale z tymi przedstawicielami starego porządku, którzy tacy jak Klemensa Metternicha czy później Bismarck czy francuski dyplomata Thalera reprezentowali koncepcji porozumienia wielkich tego świata, którzy dogadują się co do tego jak ma być ten świat podzielony i w tym sensie NIK są Kissinger zapoczątkowali zupełnie nowy sposób myślenia stosunkach międzynarodowych on później, czyli historia dotąd, czyli odprężenie, gdzie będzie można szukać porozumienia z tymi, którzy wydawali się no podmiotami czy partnerami, a właśnie rywalami, z którymi nie można nic ustalić, ponieważ dzielą nas od nich jednak od nich na Amerykanów w tym wypadku wszystko są nasi przeciwnicy, którzy zmierzają do unicestwienia nas i w związku z tym musimy im się stanowczo przeciwstawiać Nadia tutaj Kiss milczeli inni reprezentują inną koncepcję oraz jak w tym wszystkim odnajdują się Chiny o właśnie perspektywy chińską ważne, aby walizka jest dla nas tutaj od dzisiaj, bo nagle okazuje na przełomie lat sześćdziesiątych siedemdziesiątych chińscy komuniści bardziej obawiają się związku sowieckiego niż Ameryki nie da się zrozumieć polityki chińskiej administracji Nixona tego duetu NIK scenki z Inter bez uwzględnienia związku Radzieckiego, bo jeśli weźmie pod uwagę fakt, że te 2 państwa ma namyśli związek radziecki Chiny tak wiele różniło się w pewnym momencie doszło do starć zbrojnych między tymi 2 krajami na pograniczu to okaże się w, że ta logika i są dzielni są na ona jest uprawniona w tym sensie, że jeśli my wyciągniemy rękę do Chin to w nam ubywa 1 przeciwnik, a związkowi Radzieckiemu sytuacja komplikuje się dramatycznie to znaczy nagle czy kota ta konfiguracja, która dla Moskwy była nie do wyobrażenia i pewnego stopnia Moskwę uspokajała zaciąży Pekin i Waszyngton są na antypodach politycznych te 2 państwa się zbliżają i to może doprowadzić do sytuacji, w której związek radziecki stanie się bardziej spolegliwy i ta jest właśnie tak polityka Henry ego Kissingera no i czas dla nich są oczywiście 2 to on dawał twarz tej polityce i on ją uwiarygadnia w oczach amerykańskiej opinii publicznej podkreślmy raz jeszcze innym innym amerykańskim mężowi stanu byłoby bardzo trudno przekonać Amerykanów o tym, że porozumienie z Chinami jest możliwe jest w ogóle do pomyślenia antykomunista Czarnik sąd mógł to zrobić bez ryzyka utraty reputacji właśnie tego antykomunista i teraz pytanie tylko, które w razie postawić historyk powinien postawić jest takie czy Stanom Zjednoczonym się to wyjście w stosunku do Chin opłaciło w tym sensie, że uzyskały w sensie geopolitycznym zysk na wkład Zbigniew Brzeziński wielki rywal Henryego Kissingera i na polu naukowym na polu politycznym później przez zostanie obejmie analogiczne to samo stanowisko administracji Cartera czy doradcy ds. bezpieczeństwa Narodowego Brzeziński był zwolennikiem porozumienia z Chinami tylko on uważał, że w zamian za to porozumienie z Chinami stany Zjednoczone powinny uzyskać w związku Radzieckiego to znaczy w tej konfiguracji powinny uzyskać zmniejszenie nacisku n p . w Europie wschodniej AKI Interowi NIK stanowi chodziło głównie sprawie wietnamskie i w istocie rzeczy sprawami europejskimi w mniejszym stopniu się interesować w kontekście tej gry Pekin Waszyngton Moskwa, a z drugiej strony panie doktorze większość ekspertów, którzy zajmowali się w tamtym czasie związkiem Radzieckim przestrzegała Nixona, że poprawa stosunków z Chinami odbije się negatywnie na stosunkach z Moskwą stało się inaczej potem doszło do tego szczytu właśnie NIK są tak, bo przecież w momencie, kiedy nikt sąd ogłosił zdumione mu światu, że Henry Kissinger odbył podróż do Pekinu spotkał się tam z przedstawicielami przywództwa chińskiego kierownictwa chińskiego w ciągu miesiąca Kreml zmienił stanowisko też zaprosił amerykański prezydent za siebie jęcie zdjęcie Breżniewa ME było dla Kremla równie istotne czy było czymś co należało uzyskać w kontekście faktu, że pojawiło się zdjęcie z czadem nikt z Seanem przez nich są po po wizycie wraca do bezpieczeństwa dzięki Singera też złożyć złoży wiele miesięcy później złoży wizytę oficjalną w Chinach to będzie z jakby od DT strony za ogłoszą wole normalizacji stosunków powiedzmy od razu, że pełna normalizacja stosunków nastąpi dopiero za prezydentury Cartera no ale czy mam namyśli nawiązanie stosunków dyplomatycznych w pełnym tego słowa znaczeniu natomiast powiedzieć dziennik Sun nastąpi już tworzenie przedstawicielstw tych obu państ w wzajemnych prawda chińskiego w stanach Zjednoczonych amerykańskiego w Chinach ludowych i to dla związku Radzieckiego, a był symbol znak, że zmienia się zupełnie układ sił i faktycznie w tym sensie w tym sensie gra nikt z Nike Singera była skuteczna to ta Realpolitik, czyli wyjście ponad kwestie ideologiczne zupełne ignorowanie faktu też warto o tym, wspomnieć, że w Chinach w tym momencie dokonywały się dramatyczne wydarzenia, które niesie za sobą wielkie ofiary stany Zjednoczone, jakby znów stoczą się ponad ten fakt i nawiązują organizują do pewnego stopnia jeszcze na szczeblu ambasada zorganizują te stosunki z chińską republiką ludową, odkładając na bok wszelkie wątpliwości natury moralnej no ale taka jest Realpolitik trzeba mieć na uwadze, że to jest cena klosze w wypadku tego rodzaju polityki płacz wracając panie doktorze do końcówki lat sześćdziesiątych sześćdziesiątym dziewiątym roku stany Zjednoczone wchodzą szeregiem jednostronnych inicjatyw to są takie gesty, a to zniesiono zakaz podróży do chińskiej Republiki ludowej, a to amerykańskim turystom, którzy już mogli tam pojechać zezwalano na przewóz chińskich towarów niewielkie wartości do 100 USD, ale jednak to pozwolono na ograniczony eksport amerykańskiego zboża do Chin były rozmaite gesty potem właściwie przez ten czas od listopada 60 tego dziewiątego roku do lutego roku 70 tego dyplomaci obu krajów rozmawiają przynajmniej 10 × w różnych stolicach na całym świecie także podobno w Warszawie rozmawiali ze sobą tylko, że kiedy już dochodzi do nawiązania relacji to można uznać, że rozgrywający są jednak Chińczycy tak tak, dlatego że Chińczycy mieli świadomość jak bardzo Amerykanom na tym wszystkim zależy czy, że nikt son i sędzia musiał odnieść sukces skoro zdecydowali się na krok jednak ryzykowny politycznego punktu widzenia, dlatego że w konsekwencji z punktu widzenia polityki wewnętrznej w stanach Zjednoczonych niepowodzenia prób normalizacji do Polski na byłyby duże poważnej koszt polityczny w administracji Nixona mógł być duży to są Amerykanie są w sytuacji, kiedy im autentycznie zależy i tak pani wspomniała właściwie to Chińczycy zyskiwali, bo Amerykanie dawali wszystko nie uzyskują w zamian nic oprócz tego pośredniego skutku, jakim była spolegliwość Kremla, bo ani w sprawie Wietnamu przypomnijmy kontekstem sytuacji normalizacji stosunków amerykańsko chińskich jest wojna jednak Amerykanie liczyli na to, że Pekin wesprze stronę amerykańską w sprawach wietnamskich tak się nie stało Amerykanie nic właściwie nie uzyskali natomiast w zamian zadeklarowali zgodę na to by Pekin zastąpił Tajwan w radzie bezpieczeństwa organizacji narodów Zjednoczonych obietnicę, że w przyszłości zostaną wycofane siły amerykańskie z Tajwanu naj wreszcie jakiś czas zostaje cofnięte uznanie, więc można powiedzieć, że Pekin dostawał wszystko, ale w gruncie rzeczy nic istotnego wyjątkiem pewnych gestów politycznych nie dawał Stanom Zjednoczonym na 1 rzeczy trzeba wspomnieć Chiny to jest ogromny rynek i o tym, niepełny mówiliśmy dotychczas, ale 1 z powodów, dla których Amerykanie tak jak kiedyś w kontekście ZSRR chcieli normalizować stosunki z Chinami są kwestie ekonomiczne i tym sensie oczywiście to otwarcie przyniesie Amerykanom dość szybko konsekwencje można wspomnieć, że był tutaj nie mówił jakiś danych, że chińska Republika ludowa stanie się pierwszym partnerem handlowym Stanów zjednoczonych spośród wszystkich państ w komunistycznych i ta różnica obrotów czy eksportu amerykańskiego do Chin między eksportem do Chin do ZSRR będzie znacząca może wiązać będzie drugim miejscu to te kraje będzie różnić dzieliła przepaść, jeżeli chodzi o wartość eksportu, więc ekonomicznego punktu widzenia ta współpraca Amerykanom się opłaca natomiast polityczne korzyści, które Amerykanie wyciągali normalizacji stosunków z Chinami wtedy można powiedzieć nie były tak znaczące jak i jak się spodziewano w momencie, kiedy ta inicjatywa się pojawił, choć perspektywy czasu oczywiście Kissinger bronił i nadal broni tej polityki, traktując kierownictwo chińskiej jako kolejną gorszego taką mutację mutacje dotychczasowych władz chińskich władz chińskich czy po prostu były byli władcy chińscy innym wydaniu, jakie są rad obu normalny krajowym należały te stosunki po prostu normalizować, więc niezależnie od korzyści wymiernych on broni tej decyzji biorąc pod uwagę fakt, że kino należało po prostu włączyć do gry międzynarodowej tak, by bronić tej decyzji dziś to teraz chciałbym pana doktora dyplomacja pingpongowa zapytać teraz to jest termin politologiczne, które oznacza podejmowanie wstępnych kroków niekiedy odległych od Meritum sprawy do nawiązania lub wznowienia stosunków dyplomatycznych między państwami, bo tak naprawdę te relacje stały się realne dopiero podczas dwudziestych pierwszych mistrzostw świata w tenisie stołowym w Japonii tak to jest rzeczywiście pojęcie dyplomacji pingpongowej stało się terminem, który oznacza rozgrywki z znaczy, że rozgrywki sportowe stały się ścieżką do nawiązania stosunków czy rozmów w ogóle, dlatego że takim pretekstem takim pretekstem się stało, dlatego że doszło do sytuacji, które po prostu zebry zetknęli się ze sobą dość nieoczekiwany sposób drużyny o pytanie czy nieoczekiwane potem 1 z zawodników chińskich stwierdził, że otrzymał polecenie nawiązania kontaktu z Amerykanami telefonicznie od samego wielkiego sternika, czyli od mało, a to jest jakby inna sprawa ma pani oczywiście rację że, że z perspektywy Ameryki nie był przypadek SA, kiedy oni też wspominają tak to to to było także, że przypadkiem Amerykanie znalazł się w towarzystwie graczy chińskich naj po przełamaniu tych lodów tak wzajemnej nieufności zaczęły się rozmowy to był pretekst później Amerykanie zostali zaproszeni przez Chińczyków i to był pretekst do pokazania, że właśnie można ze sobą rozmawiać natomiast faktem jest tak to wszystko oczywiście zgadzam, że taki w takim państwie chińska Republika ludowa, zwłaszcza w czasach wielkiego sternika Mao Zedonga nic nie działo się przypadkiem wszystkie te kroki był przemyślany z punktu widzenia Chin oczywiście normalizacja stosunków ze Stanami Zjednoczonymi była rzeczą pożądaną to nie ulega wątpliwości Chińczycy wykorzystywali chętnie taką wolę ze strony Stanów zjednoczonych tak tak duże oczywiście zgadzam z tym, czyli po tych mistrzostwach potem rzekomo przypadkowym spotkaniu Mao to wiemy także z relacji między nimi pełniącej obowiązki sekretarki piel. Mao, by polecił, by zaprosić amerykańską drużynę do Chin i ona tam w kwietniu 71001 . roku się pojawiła, a tydzień po tym, jak amerykańska reprezentacja opuściła chińską Republikę ludową pakistański ambasador przekazał Waszyngtonowi odręczną wiadomość od chińskiego premiera, który wyraził gotowość przyjęcia wysłannika prezydenta Stanów zjednoczonych np. smaki Singera Nike są rzeczywiście poleciał oczywiście poleciał pan wspomniał w Pakistanie może warto o tym, mieście od o tym, kontekście jeszcze 1 rzecz powiedzieli Amerykanie zapłacili dość wysoką cenę, a może inaczej to Amerykanie zgodzili się normalizuje stosunki z Chinami na pewną zmianę swojej polityki na dalekim Wschodzie, bo Pakistan stanie się krajem wspieranym przez stany Zjednoczone właśnie w kontekście normalizacji stosunków z Chinami to nie Indie swoje wcześniej stany Zjednoczone miały niezłe stosunki będą tym państwem, na które w tamtym rejonie świata stawiają Amerykanie tylko w związku właśnie z działaniami mającymi na celu ocieplenie stosunków z Chinami i chęcią takiego przy przekonania strony chińskiej, że amerykański intencje są szczere Amerykanie doprowadzą do czegoś co można, by nawet nazwać jakimś takim odwrócenie przymierzy to czy Amerykanie zaczną stawiać w tym momencie na Pakistan już wspomniałem o tym, że wycofają się z poparcia dla Tajwanu Kissinger odwiedził Pekin potajemnie podczas wycieczki do Pakistanu to był lipiec 71001 . roku co wiemy o tej wizycie coś tam wydarzyło czy chodzi o te o te jego pieczą jest chińską non tak tak mąż spotkał przywódcą z przywódcą chińskim, czyli 1 z twórczością online się spotkał wówczas, choć oczywiście ścisłe kierownictwo chińskie było wszystkim informowane tak ta wizyta była organizowana w taki sposób, żeby informacje nie przeciekły do opinii publicznej już sam fakt, że NIK są zaskoczył wszystkich informacjami o wizycie Kissingera dowodzi, że udało się tę informację utrzymać tajemnicy chodziło też o to, żeby dzieci nie pojawią nigdzie publicznie nawet tam bronił się przed przed udziałem w jakiś uroczystościach chorobą dyplomatyczną znaczy to znaczy twierdzi, że się źle czuję, żeby dzieci nie musisz publicznie pokazać sytuacji, które w tej wypadałoby, żeby się tam zjawił i do tego stopnia że, że te informacje ukrywano także przed departamentem stanu to jest tam symulowana dolegliwości jakaś chodziło o to, żeby właśnie nie podejmować ryzyka ujawnienia tej wizyty tego tych spotkań, dopóki nie osiągnie się przeświadczenia, że jesteśmy na drodze normalizacji stosunków i w momencie, kiedy udało się ten ten nagle nabrali przekonania, że Chińczykom zależy, że Chińczycy na to pójdą no to wtedy można było światu obwieścić jako wielki sukces administracji Nixona z tą NIK są uważał później bronił swojej prezydentury właśnie przez pryzmat otwarcia Chin, jaki będzie niższy uważali, że to jest wielkie osiągnięcie, że udało się doprowadzić do włączenia Chin do gry międzynarodowej jako przewidywalnego normalnego partnera najpier w Kissingera oczywiście to było przygotowanie gruntu pod kolejną wizyta, czyli o NIK są one w Pekinie chciałabym pana zapytać 21 lutego 71002 . roku NIK wylądował w stolicy Chin, a przed tą wizytą udzielił wywiadu tygodnikowi Time to był styczeń 70 tego drugiego roku mówił w tym periodyku tak musimy pamiętać, że tylko wtedy, gdy występowała równowaga sił historia świata notowała wyraźne dłuższe okresy pokoju groźba wojny pojawia się zawsze wtedy, gdy jakiś kraj staje się znacznie silniejsza silniejszy od potencjalnego konkurenta osobiście pokładam wiary w świecie, w którym Ameryka będzie silnym państwem myślę, że świat będzie bezpieczniejszy i lepszy, gdy istnieć w nim będą silne stany Zjednoczone Europa związek radziecki Chiny Japonia państwa będą się wzajemnie równoważyć, a nie grać przeciwko sobie skoro znamy już polityka równowagi sił to jest kwintesencja tej koncepcji ten znakomity cykl zakończy wybrany przez panią cytat który, który obrazuje wizje ładu w tym dogadały się między sobą mocarstwa kiedyś mi taki incydent po wystąpieniu 1 ministra spra w zagranicznych państ w południowoamerykańskich, który poddał krytyce politykę Stanów zjednoczonych sędzia wystąpił zirytowany powiedział, że nic mądrego nie przyszło z południa, a oś polityki światowej biegnie od Tokio przez Moskwę bon do Waszyngtonu czy północ w rządzie południe ma słuchać i trochę tak jest w tej koncepcji, którą państwo wspomniał tylko, że Chiny jeszcze są włączone do tego dyrektoriatu i tu się odzywa ta koncepcja właśnie równowagi to znaczy mamy mocarstwa, które się porozumiewają nie rywalizują ze sobą na tym polegała istota odprężenia czy dotąd terminu, który używał leki sędzia klubu został przyjęty historiografii i w debacie politycznej na tym polegało to znaczy nie w duchu rywalizacji tylko w takim duchu porozumienia dogadujemy się do tego jak wyglądają strefy wpływów w istocie rzeczy to znaczy my się godzimy z tym też istotne też zrozumiał tego sposobu myślenia my się godzimy z tym, że Europa wschodnia n p . jest strefą wpływów Stanów zjednoczonych prawda dość wspomnieć, że wtedy, kiedy wylicza NIK son odwiedził Polskę przecież w ramach tej polityki odprężenia to nie wykonał właściwie żadnego istotnego gestu w stosunku do polskiej opozycji wówczas z żadnego wszyscy byli zdumieni tym, że prezydent sądzi inaczej, jakby zapomniał o tym, fakcie, że te kraje zresztą wcześniej i później dość wspomnieć Reagana prezydenci amerykańscy werbalnie przynajmniej bardzo wspierali narody środkowoeuropejskie w walce o wolność nikt son normalizować stosunki ze związkiem Radzieckim NIK są cieszył się odprężenie nikt się jak uderzeniem z Chinami to to wszystko mija miał być świat właśnie stabilny spokojny taki świat się udało zbudować mocarstwo w dziewiętnastym wieku po wojnach napoleońskich i tutaj ta koncepcja się bardzo silnie odzywa ta koncepcja właśnie ładu, w którym można odetchnąć tylko to kto to jest 1 sprawa w swoim mieście drugiej rzeczy lata siedemdziesiąte to jest okres początek co raczej się do 70, kiedy stany Zjednoczone muszą niestety dokonać pewnego zredukowania swojej aktywności międzynarodowej, dlatego że trwała wojna Wietnamie, która była dla samych inaczej niesłychanie wyczerpująca finansowo organizacyjnie także podważała prestiż tego państwa na razie demograficznie tak jest to jest sytuacja w tej sali widoczny niestety nie są w stanie dźwigać te wcześniej robiły jak później będą mogły robić ciężaru troski o ład międzynarodowy one trochę chcą dogadać się z tymi rywalami przeciwnikami, jeżeli chodzi o kwestie związane z porządkiem międzynarodowym przypomnijmy dla 70 to jest gwałtowny wzrost cen surowców na rynkach światowych ropy naftowej są 2 kryzysy naftowe ten pierwszy z roku pięćdziesiątego trzeciego już to wystarczy przypomnieć, że przez 1 z głównych eksporterów surowców związek radziecki można powiedzieć, że to jest trochę taki łabędzi śpie w komunizmu te lata siedemdziesiąte to znaczy w tym okresie w tej dekadzie nastąpił wzrost znaczenia ZSRR i ruchu ule takie odrodzenie te jak powiadam na chwile, ale jednak odrodzenie opozycji państ w komunistycznych i w tym kontekście stany Zjednoczone, które były udręczonych wojną Wietnamu udręczony konfliktami wewnętrznymi przypomnijmy, że administracja Czarnik znaczy inauguracja prezydentury Nixona odbywa się w sposób w okolicznościach no bezprecedensowych nigdy się nie zdarzyło wcześnie, żeby tak tak gwałtownie protestowano przeciwko prezydentowi w czasie uroczystości inauguracyjnych Ameryka była krajem bardzo głęboko podzielonym wszyscy odnosili wrażenie, że te podziały są wyraźnie nie do zasypania i w tych okolicznościach stany Zjednoczone administracja Nixona szuka takiego mówiąc obrazowo oddechu z 1 strony to jest konieczność ta dotąd ta polityka odprężenia z drugiej są też świadomy wybór no bo przecież kampania wyborcza za pasem, bo kampania wyborcza zapasem i bo nie mamy zasobów, które pozwalają nam odgrywać rolę supermocarstwa, które chroni cały świat zachodni Europę zachodnią chroni Azję południowo-wschodnią chroni sojuszników na bliskim Wschodzie i rzuca wyzwanie równocześnie związkowi Radzieckiemu chińskiej Republiki ludowej nas na to po prostu nie stać tak rozmawiała nazwał kierownicy amerykańskie z nich samym na czele no i tutaj chodzi dziś Ginger i sam NIK, którzy wyznają zasadę, że właśnie w gruncie rzeczy jesteśmy do pewnego stopnia rozgrzeszenie, bo możemy te stosunki z Chinami normalizować, dlatego że taka jest potrzeba chwili i to właśnie pozwoli nam ułożyć świat na nowo podczas pobytu niż ona w Pekinie spotkał się oczywiście sam Mao media kondycji był przywódca chińskiej Republiki ludowej on urzekł siedemdziesiąty szóstym roku, ale już wtedy mówiono o tym, że, że choruje, że cierpi na bezsenność, że jest faszerowane rozmaitymi środkami, które potem wieczorem ułatwiają zasypianie, że nie był w pełnej formie swoją drogą kierownictwo chińskiej większości dożyły późnego wieku bierzmy pod uwagę fakt, że oni jednak się nie oszczędzali w okresie rewolucji i zniczy walki władze choć, choć faktycznie oczywiście to kierownictwo nie nie dokonywała takich poświęceń jak zwykli członkowie komunistycznej partii Chin w czasie wojny domowej w Chinach to jest człowiek którego, które oczywiście jest postacią niesłychanie złożoną i wtedy w tym okresie on faktycznie no tak pani wspomniała to są ostatnie lata jego życia to był jeszcze polityk, który rozgrywał tę grę tę partię z Amerykanami w sposób sprawny, ale nie można powiedzieć, żeby to była postać wchodzące tego nie powiedział to jest polityk, który sobie znakomicie radził w tej rozgrywce z Amerykanami i jest nawet deficyty fizjologiczne, którego spotykały nie osłabiły go jako przywódcy chińskiego ja tego jak ja tego tak nie widział to jest to jest 1 rzecz druga rzecz, jeżeli jeżeli, jeżeli go odnieść do perspektyw amerykańskiej to można powiedzieć, że Kissinger pod pozostały pod dużym wpływem wrażenie mało jest taka słynna jego głośna książka 1 z fundamentalnych dzieł lego Singera w Chinach i to co tam pisze dowodzi ogromnej fascynacji państwem chińskim to jest ta akurat zrozumiałe, ale rzecz inna, że dowodzi też fascynacji tymi przywódcami on patrzył na małą jak na wielkiego inżyniera społecznego, który dokonuje ogromnej przemiany Chin, który z Chin uczynił mocarstwo nawet dziś z perspektywy czasu leki sędzia tak na to patrzy czy tak tak chińskich przywódców komunistycznych opisuje w swoim dziele o Chinach podczas gdy czas pożera tego człowieka na nam na mało jak Jagna czekać czy faktycznie dokonał wielkiej przemiany Chin, ale też utopił ten kraj we krwi jest takim przywódcą Amerykanie się w ramach swojej Realpolitik dogadywali na początku lat siedemdziesiątych, ale nikt son his będzie przede wszystkim Intel chcieli widzieć w, a przede wszystkim człowieka, który skonsolidował Chiny i który uczynił z Chin no państwo mogące być partnerem wielkich tego świata znaczy państwo, w którym zżymał, którym drzemał potencjał bycia mocarstwem mało mocarstwem uczynił ten ma właśnie rozerwał tę partię szachów międzynarodowych niż Sony i jaki sędzia, choć niewątpliwie premier czułem light też też uważne on spotykał się z Nixonem podczas tej siedmiodniowej podróży amerykański prezydent wizyty wielokrotnie razem np. zwiedzali wielki mur chiński na koniec tej wizyty panie doktorze obie strony wydały komunikat szanghajski byli tam było napisane m. in . że normalizacja stosunków między obu stronami leży w interesie obu krajów, że obie strony pragną zmniejszenia groźby wybuchu Międzynarodowego konfliktu zbrojnego, że nie dążą ani jedni ani drudzy do hegemonii w regionie Azji Pacyfiku i że żadna ze stron nie zamierza negocjować w imieniu strony trzeciej czy też wchodzić w układy czy porozumienia z drugą stroną wymierzone przeciwko innym krajom co do ustalenia oznaczały w języku nie dyplomatyczne, ale akurat można potraktować jako ustalenia dość szczery to znaczy, że oni faktycznie nie chcą się konfrontować i że w związku z tym będą się godzina na porozumienie w języku dyplomatycznym oznacza to, że stany Zjednoczone pójdą na ustępstwa w różnych kwestiach kwestiach np. właśnie stosunku do Tajwanu czy do Republiki chińskiej to oznaczało że, że godzimy się z faktem, że Chińczycy mają prawo do czegoś co byśmy nazwali strefę odpowiedzialności czy strefą wpływów uznajemy chińskie pretensje traktujemy Chiny jako normalnego partnera Jan Tkocz wydała na 1 rzecz w tym właśnie kontekście, że dość chyba niesłusznie kierownictwa amerykańskiej wówczas uważało Chiny za państwo, którego do konfrontacji nie dąży, dlatego że, o ile dziś np. Chiny mogą się faktycznie jawić jako państwo będące zwornikiem ładu Międzynarodowego, dlatego że ten ład międzynarodowy się Chinom z różnych powodów opłaca także ekonomicznych to faktycznie w tej chwili już jest mocarstwo rewolucyjny to raczej procesu chciałby wreszcie konsumować owoce wzrostu, a ja wtedy Chiny jeszcze miał ten zapał rewolucyjny on był wówczas chce zwrócony do wewnątrz w dużej mierze ale, ale można powiedzieć w ten sposób, że traktowanie w tamtym momencie Chin jako państwa które, które jest zupełnie przewidywalne na arenie międzynarodowej było jednak chyba zaryzykować taką tezę pewnym aktem odwagi ze strony duetu niż sanki sędzia natomiast oznaczało to tamten komunikat oznaczał, że te strony będą analizowały stosunki co w konsekwencji wiąże się z pewnym oddaniem przez Amerykanów pola Chińczykom, bo jeśli uznajemy, że to jest partner, że to jest partner, z którym się dogadujemy porozumiewamy to znaczy, że nie możemy mu wchodzić do strefy wpływów, a przez musimy ustalić, gdzie ta strefa wpły w na granicy 5 SATA amerykański kiedyś w czasie wystąpienia powiedział publicznie to było, a propos Europy środkowo-wschodniej i Ameryki Łacińskiej nie musimy sobie tego mówić w stosunkach z Moskwą powiedział senator, a jest oczywiste, że Moskwa uznaje Amerykę łacińską za naszą strefę wpływów, a my uznajemy Europę środkowo-wschodnią za strefę wpływów związku Radzieckiego można powiedzieć, że w tym momencie no Amerykanie uznają, że jest jakiś obszar, gdzie Chińczycy mają prawo do swojej strefy nazwijmy to elegancko odpowiedzialności i tak jak pan mówił wcześniej stosunki dyplomatyczne zostaną w pełni nawiązane dopiero za kadencji prezydenta Cartera to będzie 1 stycznia 70 dziewiątego roku jeszcze tak na koniec panie doktorze, kiedy tak pana słuchałam przez tych kilkadziesiąt minut to co mam takie wrażenie to amerykański otwarcie na innych także takim znakomitym przykładem roli osobowości w polityce zagranicznej, że kluczowi są ludzie tak tak tak to jest czynnik często niedoceniany, ale politykę robią przywódcy jak powiedział w ten sposób, że twarz Kissingera w jego pracach widać taką tęsknotę za światem, w którym wielcy dogadują się jakoś ten świat kształtując, bo takie zjawiska rewolucyjne zjawiska wymagającej spod kontroli powodują zburzenie porządku dla takich ludzi jak prof. Henry Kissinger czy życia nikt sam porządek międzynarodowy jest wartością nadrzędną i trzeba dbać o to, żeby ten porządek wykreować, a to mogą zrobić właśnie tacy mandarynki czy to chińscy amerykańscy i to między nimi powinna się właśnie kształtować wyobrażenie tego tego ładu Międzynarodowego świat wszedł w fazę odprężenia no i co i chyba do agresji związku Radzieckiego na Afganistan wyboru Reagana na prezydenta to trwało tak dokładnie tak często popełnia się taki błąd kojarząc eskalację konfliktu wschód zachód objęciem urzędu przez prezydenta Reagana to przecież wcześniej w momencie kiedy, kiedy za prezydentury Cartera związek radziecki zdecydował się na ten rok, w którym pani mówi mamy do czynienia z sytuacją zerwania tego tego odprężenia no to jest kwestia ocenia odprężenia w policji narodowej oczywiście kwestia perspektywy z punktu widzenia takich państ w jak Polska, które wtedy były państwami suwerennymi to odprężenie było traktowane jako pewne odpuszczenie tak już za kolokwializm przez wielkie mocarstwa zachodnie kluczem co zachodnie stany Zjednoczone sprawy wolności Europy środkowo-wschodniej oraz jak się popatrzy na to z punktu widzenia globalnego to przyniosło pewną pewne złagodzenie napisze trochę byśmy rozmawiali drugi powie 19 wieku okresie przed pierwszą wojną światową w gruncie rzeczy z punktu widzenia takich państw jak wielka Brytania Francja Niemcy przez to był dobry czas ten okres między wojną francusko pruską z 1800 sześćdziesiątego 0501. roku wybuch pierwszej wojny światowej Święty spokój można robić interesy też Belle epoque prawda i lata siedemdziesiąte oczyszcza warunkach konfliktu wschód zachód i różnych takich konfliktów regionalnych, które podmiot wały w świat od nie były aż tak spokojne ale, ale w gruncie rzeczy to jest czas pewnego odprężenia i wydawało się, że się te byty swoją ze sobą oswoiły wszyscy pogodzili z istnieniem komunizmu, a później tak to bywa polityka jest nieprzewidywalna i historii jest dany raz na zawsze później ten okres spokoju się kończy świat wchodzi w fazę eskalacji konfliktu tak nawiasem mówiąc, nawiązując do tematu naszego dzisiejszego spotkania Henryki, że będzie uważał za swoje wielkie osiągnięcie przypisani przekonanie Ronalda Reagana do tego, że z Chińczykami nie należy Ant się antagonizować dr Marcin Petelski Instytut amerykanistyki studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego był naszym gościem przed dwudziestą trzecią bardzo dziękuję panie doktorze bardzo Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Letnie wyprzedaże w TOK FM - teraz nawet 40% zniżki na Dostęp Premium! Sprawdź promocję i słuchaj wygodniej z pakietem "Aplikacja i WWW" w super cenie!

Sprawdź teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA