REKLAMA

Totalne wojny Majów

Data emisji:
2019-08-16 11:00
Audycja:
OFF Czarek
Prowadzący:
Czas trwania:
39:25 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

wczoraj państwa i moim gościem jest dr hab. Stanisław Janiszewski z państwowego muzeum Archeologicznego w Warszawie oraz składane Ronald de antropologia historia z danych MF jako Meksyku w stolicy Meksyku dzień dobry dom serdecznie państwu wie pan niedawno ukazał się interesujący artykuł na podstawie artykułu naukowego dotyczący Majów najście Hillman bitwie ukazał się tekst, który analizuje pewną pewne miejsce pewną miejscowość i na podstawie analizy archeologicznej nie Rozwiń » pojawia się wniosek dotyczący charakteru działań działań zbrojnych, jakie prowadzili Majowie mowa mianowicie takiej totalnej wojnie, czyli że mają wiek się między sobą czy też nie między sobą atakowali to tak po prostu na całego rzeź morderstwo palenie wszystkiego co się da totalne zniszczenie przeciwnika został właśnie ktoś opisuje naszą wiedzą majaczy coś przełomowego to jest coś, o czym wiedzieliśmy podejrzewaliśmy przez dłuższy okres czasu Majowie byli przedstawiani jako naród niezwykle pokojowy nauk rolniczych, który tam zajmował się sianie kukurydzy, a elity władzy stanowili wszystkowiedzący kapłani astronomowie, którzy pokazywali, w jakich momentach należy siać jakich momentach należy zbierać kukurydzę ten obraz ukształtowany pod wpływem badań Thomsona i oleje w latach trzydziestych pięćdziesiątych dwudziestego wieku zaczął być poddawany stopniowo rewizji w latach siedemdziesiątych osiemdziesiątych wtedy pojawiła się koncepcja, że Majowie rzeczywiście prowadzili wojny nie byli tak pokojowo nastawieni, ale te wojny był o charakterze rytualnym czy coś w rodzaju wojen światowych, a Stecki ich chodziło o to, żeby pozyskać pewną ilość jeńców, których następnie można było jakimś ładnym miejscu ofiarować przy użyciu dużej ilości publiczności która, aby była świadkiem jakiegoś rytualnego morderstwa w następnych latach pod wpływem idei jak powiedział nowego nowej ery czynieniu jej jiu pojawiły się również i odpływem działalności Reagana pojawiły się również ideę wojen Gwiezdnych Majów mianowicie badaniach miały pokazać, że planeta Wenus była taką oznaką prowadzenia wojen, kiedy ona była w jakiś specjalnej konfiguracji oznaczało to moment bardzo dobry do prowadzenia wojen jednak, że to był raczej rajdy, a nie takie wojny w naszym tego słowa rozumieniu napadało się na sąsiedniej miejscowości brało się 23 jeńców i potem jakiś czas później byli oni poddani ofiarą oczywiście mamy przykłady takich wojen i ich mamy, więc obciach mariańskich bardzo dużo przypadków taki, że jedno miasto pobiło drugie miasto zdobyło jakiegoś tam władcę miejscowego i potem ten władca prawdopodobnie był takim orszaku triumfalnym prezentowany publiczności zwycięskiego miasta, a następnie albo był więziony i to była polityczna zagrywka, która uniemożliwiała wprowadzenie nowej władzy prawomocnej w tej miejscowości, z której pochodził pojmany władca albo go w jakimś momencie ofiarowane natomiast były tak marginalnie traktowane wojny zaborcze czy Majowie trzeba powiedzieć, że nigdy nie stworzyli imperium żadne miasto państwo Majów na dłuższy czas nie zawłaszczyło jakimś terytorium stałym to się zmieniało chacie od umiejętności poszczególnych władców zależało ten okres prosperity, ale on był bardzo chwiejna równowaga była dosyć chwiejna i były duże takie ośrodki jak sikali Kala mur, który przy pomocy swoich wasali prowadziły wojny prawda jak to czasem bywało w naszej historii dwudziestego wieku związek radziecki czy stany Zjednoczone prawda za pomocą swoich sprzymierzeńców prowadziły zastępcze wojny na różnych kontynentach coś takiego można było powiedzieć, że były 2 takie spe potęgi, które z pomocy aliansów prowadziły tego typu wojny, jednakże to znowu nie doprowadzało takich trwałych podbojów mamy bardzo mało przypadł przykładów w historii Majdański wcześniejszych 2 od okresie 200300 lat naszej ery, kiedy no jedno państwo miasto zawłaszczyła wszystko analizował drugie takim przykładem jest wojna między Mikael Łaś aktu w dzisiejszym departamencie ten na północnej części Gwatemali, kiedy z podwyższenia czy 3 przy pomocy doradców wojskowych tak wtedy sławie mówią to od bałkańskich Tikal zdobyło Wasia, który na 200 lat stało się jego panem to było 300 siedemdziesiąty ósmy taka data, która nowym pokazywała, że przy pomocy obcych sił przy pomocy obcych etnicznie mają społeczeńst w Majowie niby mieli też zaborczej wojny prowadzić, ale nadal ten podstawowy paradygmat o tym, że Majowie raczej nie prowadzili wyniszczających wojen między sobą jeszcze ten paradygmat nadal obowiązywał w latach dziewięćdziesiątych pojawiło się nowe prace, które zaczęły mówić trochę o okrucieństwie Majów w czasie tych wojen n p . mamy tak sławny malowidła, bo nam PAK, które przedstawiają sceny wywłaszczania na wojnę, a potem scenę taką od triumfalnego powrotu władz, bo mam tak z jeńca i tam są pokazani ludzie, którzy jedno Ott są odpowiednikami naszej inteligencji dzisiaj, czyli w Grybowie astronomowie specjaliści od kalendarzy rytuałów, którym wyrywają paznokcie palców albo łamią te palce, o co chodziło o to, żeby pozbawić tego króla, który przegrał w wojnie narzędzi, które by służyły do konstruowania historii dynastycznej państwa Majowie jak zaczęto poważniej studiować inskrypcje Majdański starali się pokazać pewną ciągłość dynastyczną, pokazując dziś tam zamierzchłej przeszłości związki z bóstwami czy bogami jakimś opiekuńczymi no i kto był sprawny potrafił jeszcze kalendarzową obliczyć ile to cykli kalendarzowych kalendarza takiego rytualnego trzeba było iść w przeszłości, by dość do UE tych wydarzeń mitycznych naście dla nas to są ich wydarzenia mityczne i potem historyczne oni nie mieli takiej cezury jasne między mitem, a historią i oczywiście potrzeba wali tych specjalistów od kalendarzy bądź wyliczyli albo nawet potrafili wyliczyć cykle astronomiczne, że prawda dany opłaca się komponuje 2000 lat później po jakimś wydarzeniu mitycznym i pozbawieni tego typu wiedzy oczywiście te dynastie cały mogły upaść, bo ów w w okresie klasycznym później, kiedy zaczynają się troszeczkę chwiać te struktury państwowe Majdański do władzy dochodzą również inne schody, które były pozbawione władzy politycznej zaczynają współzawodniczyć widzimy, więc kryptach Mariański wieku ósme czy dziewiątym, że oni dynastia ta rządząca musi podzielić częściowo władzy szefami innych dochodów i to tak stopniowo następuje, ale wyjątkowo zupełnie mamy tutaj i wojny takie krwawy co prawda można powiedzieć, że konstrukcje militarne zaczynają być w tej chwili wychodzić na powierzchnie w wyniku kompleksowych badań dla dachowych mamy sieć umocnień np. między miejscowością Tikal i el noc to jest tak też w tym departamencie petent, ale strach bardziej na zachód, gdzie mamy całe konstrukcje militarne w naszym tego słowa znaczeniu wieże strażnicze duchowy mury, a nawet mamy odejdzie takich schowków, gdzie znaleziono dużo jednakowych prawie średnicy kamieni te kamienie były prawdopodobnie używany po tym, jak pociski także chowali sobie w miejscach określonych w krajobrazie te broń, żeby bać, czego użyć i w momencie konfliktu zbrojnego i widać też w niektórych miejscowościach ślady spalenizny i być może jakiegoś również buntu pod nie chodzi tylko, bo to trudna, choć logiczne odróżnić czy to jest jakiś bunt zamach stanu wewnętrzny czy to jest po prostu najazd, ponieważ kultura materialna bardzo podobna tych sąsiednich miast związku z tym mamy również masowe z tak powiem pochówki ludzi elity, czyli można powiedzieć, że plebsu się zdenerwował jakimś okresie i stworzył zamach stanu, pozbawiając tych ludzi życia wrócimy panie doktorze do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM informację, że kilka minut o godzinie jedenastej 20 państwa moim gościem jest dr hab. Stanisław Janiszewski z państwowego muzeum Archeologicznego w Warszawie oraz składu na Ronaldo antropologia historia z Adamem Sikorą w Meksyku informacje po informacjach wracamy do programu off czarek studio dr hab. Stanisław Janiszewski państwowe muzeum archeologiczne w Warszawie Rosy składana Ronald de antropologia historia zdrady techniką w Meksyku rozmawiamy o Mariah i konfliktach, a także różnych badań, które pokazują, że być może byli bardziej krwawy niż nam się wydaje czy też jak, jakbyśmy chcieli jak poprzednio myśleliśmy zastanawia się na kilkoma rzeczami ale kiedy mówimy maja to nawet sam terminie jest jakaś taka intensywność wydaje się, że mówimy 1 takim my zwartym homogenicznych organizmie nam z tego co pan mówi wynika, że to było bardzo zróżnicowane ciało tak pod koniec tego okresu klasycznego majańskich go czy mówimy o biegach 0809. dziesiątym mamy pewne wskaźniki, że elity, które rządziły tymi było to kilkadziesiąt miast państ w posiadały pewną świadomość, że należą do tej samej grupy etnicznej taki sposób, ale trzeba powiedzieć, że w tym okresie było wiele grup maja chińskich, które mówiły różnymi językami także fiński opcjach mamy ślady języków czole chińskiej kupić Polański Kopyciok i mamy język ma pan mamił katolicki, więc widać zróżnicowanie w języku i rekonstruując pada ewolucję języka możemy dojść jeszcze do czasów wcześniejszych natomiast te konflikty zbrojne w okresie schyłkowym okresu klasycznego, czyli znowu ten bieg 0809. wynikają z tego, że pogarszały się wybitnie warunki ekologiczne jednak rabunkowa gospodarka Majów doprowadziła, że cały ten teren to mówimy o obszarze centralnej Gwatemali plus regiony sąsiadujące, czyli dzisiejszy stan komplecie Południowa część półwyspu katarskiego czy też kawałek dzisiejszego stanu ta Basko czy czas tak wiele palemki czy i po prostu inne miejscowości też dane nam historię jak to Nina one w sumie do jakiś okres to trwało to 150 lat upadł, a czy w ten sposób padły, że na zgliszczach tych dużych wspaniałych miast zasadzie pojawiła się na nowo dżungla w jakim okresie nastąpiła gwałtowna Deppa Polacy wzniesienie się ludności wkopane n p . mamy taką sytuację, która kompan leży w dzisiejszym państwie Honduras, że ludności miasta kompan zaczęła ulegać zmniejszeniu, ale jeszcze cała rodzina po panu cieszyła się nie więcej stabilizacją osadniczą dopiero jedenastym wieku 2 wieki po upadku miasta pan następuje katastrofa ekologiczna w całej Dolinie natomiast mają, więc znikali boi się przenieśli mamy dużo bardzo interesujących ośrodków malarskich na północy na Półwyspie Jukatan takie miasta jak już Malcie dzielnica czy studium postępowały ani, które nawet po upadkach niektóre upadły jest oczywiście to faktem, ale niektóre dotrwały do najazdu hiszpańskiego aktu lub n p . przy czym zmieniła się struktura władzy i dość nie były pojedyncze dynastię tylko to były takie przywództwa kolektywne można powiedzieć 34 ważne chody umawiały się i współrządził takimi miastami, czyli już patrzmy ta cała idea, że 1 rodzina rządzi 1 ród rządzi miastem ona upadła z tym okresem klasycznym znalezisko, które nam zaprezentowano ostatnio polega natomiast na bardzo cierpliwym łączeniu ze sobą kilku elementów ewidencji, która wywodzi się z różnych nauk z 1 strony mamy badania pani zoologiczne badania wtedy antologię segmentu logiczne osadów jeziornych, które okazały się w pewnym okresie dużo spalenizny dużo drze w tam się spaliło czy dużo nawet prawda tych uprawianych przez May może to być właśnie paliwowych rozpoznawalny pożar o tym, prowadzono wykopaliska i stwierdzono też w pewnym okresie duża część miasta to miasto jest dzisiaj nazwane mocna, a stało żywności było nazwane Bach nam hol, że duża część miasta była spalona i ten okres spalenizny był bardzo gwałtowny szybki i duża część miasta została spalona znaleziono również pochówki ludzi, którzy nabyli w jaki sposób okaleczeni to by spowodowało, że był jakiś najazd jakaś gwałtowna wydarzenie militarne, które spowodowało, że nie tylko miasto zostało spalone, ale że część ludności no w jaki sposób tajemniczy zniknęła albo była okaleczona na skutek działań wojennych no, a trzeciej strony znaleziono w sąsiednich sąsiednie miejscowości, która dzisiaj nazywa się na Rancho style, która mówiła, że tym miasto wybaczam hol było pól wuj, czyli było spalone w roku dokładnym 600 dziewięćdziesiątym siódmym oczywiście można jeszcze tam dane z dzienną dacza to zależy wszystko od korelacji, ale i to bardzo się ładnie wpisało wy i honor nogi, którą archeolodzy, a koledzy powiedzieli tak dokładnie to oczywiście hologram jest tak dokładna, by z dokładnością do 1 roku powiedzieć, ale to było w tym marginesie błędu, którzy archeolodzy zachowali, więc mamy 3 ewidencje, że poprze znaleziono nie tylko na stanowisko również w jeziorze osada była spalona liczebność tego miejsca gwałtownie zmalała ludzie byli pochowani tak naprędce ze śladami jakiś uszkodzeń kostnych prawda mamy zdarzy rano mamy tyle za Hanką, która zakłada, że tam władca na Rancho spalił taką miejscowość po raz drugi już po raz drugi wyznaczył wcześnie też musiał ulec to miasto zniszczeniu, jeżeli zobaczymy rozmiary tych miast to widzimy, że witryna jest takim siedziby kości, aby miasto Majewski mogła mieć swoją własną dynastię mogło mieć własną rodzinę tytułując się tytułem AHU, czyli panem po polsku może tak macie sza my panie królem no ale niestety nie ma tam dużo inskrypcji dopiero od 2 Stellę znaleziono w tym miejscu niestety uszkodzone też telefon, więc też dużo informacji na nie dadzą, ale wiemy, że była lokalna dynastia i prawdopodobnie bez pana konflikt z Nagano na Rancho w tym okresie też przeżywało duże problemy też miało taką zmianę dynastyczne nią koniec takiego starego na Rancho to są lata 720730 i potem oni importują królową z miejscowości do Pilarz i ona przyjmuje władzy, a tam to jest LOK 680 tych, którzy straszą i w tym momencie ona zaczyna prowadzić działania wojenne, żeby tą ten splendor na Rancho utracony na nowo prawda doprowadzić do rozwoju, czyli na Rancho musi pokazać jako silne państwo, żeby ponownie wasali Zobacz te miasta sąsiedzkie no i to stało się być może w sposób taki brutalny niezbyt prawda typowy w tym okresie dla Majów, a jednak część ludzi została właśnie niewolnictwo było znane to, że łapano ludzi w czasie takich bite w i potem traktowano jako niewolników to znane to w kulturze Majewskiej to też wiemy natomiast tutaj na taką masową skalę parę tysięcy Majów zginęło albo zostało uprowadzonych i miejscowości na no zaczęła się chylić ku upadkowi nowy podniosła się w jaki sposób importowano władców są pana importowanie królowej przywódczyni jakiś to jest związane z wierzeniami dotyczącymi tej legitymacji władz jak wspomniał na początku 2 duże organizmy usług do osady Dione Kala KUL, gdzie rządziła przez dłuższy czas taka dynastia nazywa się wężem ona w jaki sposób dawała poparcie lokalnym władcą, ale jednocześnie żądała jakiś lojalność także oni w imieniu Kala mur prowadzili często wojny z was salami i Tikal na Rancho było raz po 1 stronie powstanie lokalu drugi raz było po stronie Kala w polu, ale w tym burzliwym siódmym wieku cała ta rodzina, która mogła w sposób prawowity sprawować władzę wyginęła także na Rancho po prostu zostało pozbawione prawowitej władzy tam żaden z takich pretendentów nie mógł pokazać w swoim curriculum, że pochodzi tam od i prawowitej dynastii związku z tym musieli oni importować tą dynastie prawowitą z innego ośrodka i ten ośrodek był akurat do pilota, który prowadził w tym momencie wojny szpitalem, kiedy oni musieli opowiedzieć po stronie Kale mu w tym momencie i dostać obyśmy taką rękojmię skala mundurze ci władcy na Rancho będą odpowiednio pada uhonorowania, ale to wszystko również się wiąże z innymi takimi rytuałami ta dla podobnej sytuacji mamy winnych stanowiska oczka palemkę też ten Pascal jest z takiego łoża trochę nieprawego ten największy władca palemkę on też musi walczyć o to, żeby za legitymować się swoją władzę przy pomocy różnych takich sztuczek właśnie związanych z tymi kalkulacjami kalendarzowym i to samo jest na handlu na rynku ta pani wprowadza nową rachubę księżycową, która jest powszechnie akceptowana lokalną rachuby Księżyca oni odrzucają liczą Księżyc wg nowego systemu, który jest zgodny z systemem Halak mól nie jest zgodny z systemu plikami także dużo takich ideologicznych religijnych czy nawet naukowych i idei jest ściśle powiązanych z wydarzeniami politycznymi militarnymi w okręgu w obrębie kultury Majów to są różnice między nimi oni walczą te różnice czy mamy sporo źródeł, jeżeli chodzi o informacje dotyczące Majów czy czy znaczy jeśli powiedzieć tak to archeologicznie technologia Mariańska rozwija się od początku wieku dwudziestego, czyli mamy stosunkowo dużo materiałów już kopanych w latach dwudziestych trzydziestych przez wielu ekspedycji amerykańskich meksykańskich, a później również ich, a chorągwie z Gwatemali czy Belize również w czasie włączyli natomiast przeżywamy pewnego rodzaju rewolucję technologiczną związaną ze rajdach i dużo takich właśnie tych konstrukcji militarnych zostało odkrytych przy pomocy i tych nowych technologii to samo mamy na terenie Meksyku całkowicie zmienia nasze pojęcie o osadnictwie Majów, bo zdjęcia lotnicze niestety nie dadzą tego wszystkiego no, a w dżungli to bardzo łatwo ktoś przez obie maczetą, a 22 m obok zakład może minąć właśnie funkcyjni fascynujące że, że osoby które, gdyby dług nie były to raczej myślą o tym, jako lesie takim trochę gęstsze, czyli wszystko widać nowe prawo tu się po prostu przechodzi przez morze ściana roślin i faktycznie bardzo trudno na to spojrzeć też nie ma 1 drzewa, które może być jest wspiąć spojrzeć z góry, bo to jest po prostu gęstwiny tak, a dla dalszych technologia, której pan mówi to jest taki poziom la laser, który patrzy z góry i lotniczy, a teraz już przy pomocy dronów również używana dzięki temu możemy zobaczyć to co do ludzkim okiem jest przemysł poziomu 0 trudne do zauważenia, czyli książka kształty to ująć osady o tej budowli ścieżki nabyć ścieżki dane zobaczyć, gdzie ludzie przez kilkaset lat tak mają kolokwialnie tu pytali pytali aż odebrali pierwszą ziemię i to widać na najdalsze wrócimy do naszej rozmowy o maja i ich totalnych wojnach, ale także nowych technologiach archeologii po informacjach Radia TOK FM informacje już za kilka minut o godzinie jedenastej 40 państwa moim gościem jest dr hab. Stanisław Janiszewski z państwowego muzeum etno proszą archeologicznych w Warszawie oraz składa na Ronaldo antropologia historia Domenico w Meksyku, czyli narodowej Narodowego Uniwersytetu antropologii historii o to jest szkoła, która należy do całego Instytutu naukowego powiedzmy to w tym sław nie można tego nazwać uniwersytetem, ale jest to szkoła wracamy po informacjach informację o godzinie jedenastej 40 państwa moim gościem jest dr hab. Stanisław Janiszewski z państwowego muzeum Archeologicznego w Warszawie oraz składa nad SLD antropologia historia się dane techniką w Meksyku rozmawiamy o Mariah totalnych wojnach Majów Majowie, których myśleliśmy jak taki właśnie pogodnych radosnych pokojowo nastawionych okazali się jak wiążącymi zwierzakami tak jest, bo muszę powiedzieć jeszcze istniała taka analogia, że Grekami nowego świata byli Majowie Rzymianami tymi okropnymi prawda zdobywali cały świat, a z tego tegoż, a tymczasem zmieniają czasem źle nie nie ma tak prosta po prostu świat jest bardziej skomplikowany na początku pojawiają się oczywiście proste wytłumaczenia analogie do naszego świata, ale potem w miarę jak zaczynamy dążyć dany temat okazuje się, że wszystko jest bardziej skomplikowane i w zasadzie do końca nigdy nie wiadomo jak to tak naprawdę był na holu ja nie da takiej stuprocentowej pewności jak było nie należy do tego typu nałóg pada odpowiedź zawsze jakoś tam procentem prawdopodobieństwa, że coś nastąpiło, ale wytłumaczyć to już czasem potrzeba kilkudziesięciu lat, żeby stwierdzić jak jak to mogło być wszystko zależy również od naszych paradygmatów naukowych pan, bo w zależności od jakichś tam obowiązujących paradygmatów naukowych tu możemy tą samą ewidencję użyć do wytłumaczenia zupełnie innych zjawisk, toteż należy wziąć pod uwagę, że technologia nie jest nauką ścisłą jest nauką humanistyczną prawda nic mamy ścisłe dane czy jechać węgiel nam opowiada dokładnie z jakiego okresu pochodzi dana próbka mamy pani ideologię, która też określa, jakiego typu właśnie były hodowane są twarde fakty, ale potem musimy to ubrać jakoś to efekt, aby powiedziała jak ludzie żyli taki sposób byli zorganizowani i t d. i tutaj trochę danych mam potrzeba epi grafika maja ska, która pozwala przynajmniej tą elitę władzy troszeczkę dokładnie prześledzić zaciekawiło mnie to właśnie to te badania, które pan mówił, czyli o tym, ataku z na Rancho na bałam Joel tak hol hol barem hol i mówiliśmy o tym, że część mieszkańców została zabita część mieszkańców została wzięta w niewolę, a wszystko z miast został spalony co ciekawe naszym miastem zostały spalone uprawy to co wydaje się to nielogiczne z punktu widzenia, gdyby rozwoju tak nowo rozumie, że uprawy mogą być przydatne oczywiście, ale tu chodzi też o to, żeby się, żeby tak bardziej dosadnie uniemożliwić odrodzenie życia w danym terenie, ale to jest trochę efektem kontroli politycznej, bo wydaje się tak, ale tak my nie możemy używać naszej logiki do logiki ich tak swoją zdobyli oni miasto zdobyli zawłaszczyli, ale spalili ja też mogli zniszczyć na zapas jakich posągi zawłaszczyć tele, ale to tak się nie odbyło po prostu je w dużej mierze uszkodzili, ale na co było, kto miałby tam się odrodzić skoro część mieszkań została wzięta w niewolę efekt część mieszkańców została wymordowana, nawet jeżeli zakładamy, że ktoś miałby tam się odrodzić to rozumiem, że atrakcyjne jest to, że tak, kiedy takie nowe centrum będzie taki nowy ośrodek miejski czy czy miejski oś osada będzie pewnie pozostawała jednak pod sporymi wpływami np. mieszkańców badam hol ta no i teraz, żeby składać Tribute będą musieli skądś czerpać to nie jest tak do końca tutaj jasne mamy taki region obok położony właśnie związany do Pilarz w tym miastem, które pożyczyła swojej królowej miejscowości na Rancho cały region Pete spadł tam jest kilka dużych dużej wielkości stanowiskach logicznych, które świadczy, że no stolicach regionu przechodziła z 1 miejsca na drugie miejsce 1 lokalna dynastia stara z dojrzewała swoich dni to 20 km dalej budowano Nowe Miasto i przejmowano stopniowo funkcje tego miasta umierającego mamy tutaj tam ta ma windy to mamy, a Watykan takie miejsce, które potem do Pilarz, który jak, gdyby ze szczątków poprzedniego budują na nowo w tej samej okolic jest to związane z tym, że jednak dużo tych centrów stolicy Majdański było kontrolujących szlaki handlowe szlaki handlowe były dla nich jest niesłychanie istotne w tym sensie, że kontrola nad nimi pozwalała no wywierać wpły w na dużą ilość tych miast państw Kala mól tworzyło taką sieć kontrolującą handel, który szedł w miejscowości la Coruna to jest też ten sam stan petent, ale dali na zachód Watykanu omijał Tikal szedł przez starą stolicę, która była 1 z pierwszych wielkich ośrodków Mariański tam największe piramidy, jakie mają zbudowali powstały to jest el Mirador te miasto przestało istnieć na przełomie RO faktycznie, ale ono rozwijało się przez 600700 lat przed naszą erą, a potem nagle upadł, ale 40 km dalej powstało Kala mól i hala KUL za właściwą częściowo tym terenem skolonizowane przez mi radość potem zaczęli oni ekspansję na południe również na północ Alex ma dla mnie ekspansję wzdłuż korytarzy takich bardzo dobry do wprowadzenia do kontrolowania handlu na północy mamy miasto Kuba, która wieku w tym siódmym wieku w tym burzliwym wieku tym ciągle mówimy o oparła się ekspansji Kala mógł tam nie ma śladów tej dynastii węża, czyli potrafili oni obronić, ale oni stworzyli własne szlaki handlowe stworzyli taką sztuczną drogę taką w autostradę w tamtych czasach można powiedzieć tak, by taką noc długich utwardzonej, ale raczej używane do celów tak się przynajmniej zawsze sądziło rytualnych politycznych, a nie gospodarczych być może również gospodarczych 120 km droga miała do Jaś ona, żeby ominąć Ciecień IC także ten jakby pani z tym bilans stosunków politycznych był taki, że jakiś władca przez 2030 lat potrafił skupić władzę i dominować pewien teren, a jego syn niestety tracił, bo był drugi władca, który też głównie chodziło to utrzymanie szlaków handlowych z 1 strony o utrzymanie stosunków z tą wielką metropolią to odczuła kanie, do której bez przerwy są odniesienia propagandzie ideologii Majdański również jest to związane ze rozwojem całej tej otoczki ideologiczną religijnej też pełne współzawodnictwo lub oni zawłaszczają nawet bogów opiekunów dynastii palemkę spotykamy i w innych miejscowościach także tu jest to pewna dynamika taka stosunków tych politycznych, które jest zmienne koalicje się zmieniają upadają powstają nowe na tych samych terenach na tych samych terenach to czy one mają pewne gospodarcze znaczenie, ale to jest niewystarczające wieku, kiedy toczyła Kan upada następuje już duża w duży brak nierównowagi boskim oni mają prowadzić handel, abyś oni nie było tam prywatnej własności, czyli KUL w imieniu całej jednostki politycznej i negocjował towary przepływ towarów z kupcami stoczyła kanu i dzięki temu on się wzbogacała dzięki temu on był uznany przez swoich poddanych jako pada właściciele w pewnej firmy handlującej tak samo, kiedy on utracił tę możliwość handlowania jego autorytet automatycznie upadł tak, tym bardziej jest wydaje się mało rozsądne z punktu widzenia właśnie ekonomicznego, czyli utrata możliwości handlowania, bo skoro mamy uprawy uprawy są, jakim zasobem tak, ale one nie służą do handlowania one są na miejscu spożywane uprawy takie egzotyczne jak właśnie minut wanilia Pilcha taka sala one były pożądane, ale kukurydzę to wszyscy uprawiali od, a co z piórami źródeł piór no chodź na górze m. in. pióropusze to w tym otyła kanie mamy dużo śladów tego nie wiemy teraz za jakich terenów one być, ale przede wszystkim chodziło też o handel obsydian jadeitu jadeitu był powiedzmy takim symbolicznym trochę kamieniem, który był używany no chociażby po to, żeby w zaświaty wysłać danego władcy, bo nie kolor zielony był symbolem życia uosabiał przepły w życia natomiast obsydian był potrzebny m. in. do prowadzenia wojny wojny obsydian Majowie mają z terenów południowych tam, gdzie mamy wyżyny gwatemalskie, które wchodzą potem do Pacyfiku stamtąd sprowadzali np. obsydian, ale musieli opanować szlaki handlowe co odbija robili przede wszystkim o wszystkim oszczędzać obsydian jest ta z w przenośni zwany staną Ameryki on produkuje takie same narzędzia jak Krzemień oczywiście, ale one są trwalsze nie są tak potrafią stworzyć Cup będzie bardziej tnące to znaczy tak Lancet mogą działać czystą Hannę mogą sprowadzić natomiast rana zadana krzemieniem jest się pan nie jest taka ładna także, ale oczywiście wszystkie ości to stać trochę, że można powiedzieć, ale zostać łatwo znaleźć ładne Hanny tak, ale nie nie ono do obróbki skóry oczywiście służyło do obróbki w życiu codziennym potrzebne prawda jakieś narzędzie tnące to najlepszy jest właśnie obsydian i ten obsydian w okresie klasycznym późnym, czyli zwłoka w latach 600800 naszej ery już dochodzi do strzechy także nawet rolnicy dostają narzędzia często są już użyte raz ponownie obrabiają i jest właściwe będą pasma pewna inflacja tego materiału, ponieważ jest tak popularne en Peda nawet najmniejszej wiosce Majdański mamy w tym okresie już na zięcia, ale w okresie klasycznym wczesnym panowanie nad tego typu źródłami dawało pozycję dominującą hand IT odczuła Kan dominował największymi firmami z obsydianu my w Ameryce i kontrolował wszystkie ważniejsze szlaki, jakie są 3 największe zagadki Majów, który chciałby pan, żeby zostały jak najszybciej odszyfrowania odgadnięcie z początek pierwsze to pytanie byłoby początek my na podstawie materiału ceramicznego możemy stwierdzić, że ludzie, którzy potem nazwali się jajami no na tych terenach byli dziś tam na przełomie pierwszego i Nojego Tysiąclecia przed naszą erą, czyli 11001000 przed naszą erą, ale nie wiemy dokładnie czy oni migrowali z północy tak się przypuszcza czy jest to rozwój jakiś tam ludów, której wcześniej zdobyły były na etapie biegaczką łowieckim, kiedy potem Olmeków znajomość rolnictwa się rozpowszechnia tajne w Ameryce oni również to był taki, by problem początków tej kultury, skąd oni dokładnie pochodzą no wiemy, że oczywiście na skutek badań językoznawczych, że były tam takie prawo języki mają niskie w tym czasie na cały alfabet odczytać, ale dużo tych jeszcze wiadomości nam brakuje natomiast okresie 500600 naszą erą to już wiemy dokładnie na podstawie wykopalisk, że powstawały pierwsze dynastie, aczkolwiek nie dysponowały one jeszcze pismem to było jeszcze wcześniej, zanim pojawiło się pismo już mamy pierwsze próby takiego o utrwalenia władzy w obrębie rodziny to było pierwsze pytanie byłoby drugie pytanie jednak związane z tą ich wiedzą, skąd niestety nie nie to, skąd wiemy i to też pomału możemy dotrzeć do tego nie mamy dzienników prawda no takich kodeksów większej ilości nam brakuje jednak trochę tych kodeksów niestety Hiszpanię Diego de landa w tym sławnym autografy spalił kilkadziesiąt kodeksów majańskich IT, które do nas trwały dają jakąś wiedzę, ale nie wiemy, skąd ta wiedza pochodzi w jaki sposób nabyli tą wiedzę mamy jakiś produkt finalny tej wiedzy, ale nie wiemy w jaki sposób nie powstał, więc czuje drugie pytanie o większą ilość tych znalezisk mówiących o powstaniu więcej Majdański to było drugie chyba pytanie, które nie były z nami interesowało no znaczną ilość to także zakończmy 2 panie doktorze, bo to i tak jest sporo wiedzy, która jak, na którą czekamy bardzo serdecznie dziękuję dr hab. Stanisław i rani szewski z państwowego muzeum Archeologicznego w Warszawie oraz składane Ronaldo antropologia historia Domenico w Meksyku państwa moim gościem serdecznie dziękuję dziękuję informacje Radia TOK FM już za kilka minut o godzinie dwunastej dzisiejszy program przygotował Paweł Ziętara nad jakością czuwał Krzysztof Woźniak wczoraj Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

30% zniżki na hasło: WYBORY2019 - wpisz kod na stronie tokfm.pl/aktywuj aby skorzystać z rabatu!

Aktywuj teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA