REKLAMA

Po co 21 postulatów? "Żeby ludzie, którzy przychodzili pod stocznie wiedzieli tak naprawdę, po co strajkują"

Data emisji:
2019-08-17 08:40
Audycja:
Weekendowy Poranek Radia TOK FM
Prowadzący:
Czas trwania:
13:59 min.
Udostępnij:

"Wpadliśmy na taki pomysł że trzeba zrobić coś spektakularnego, coś co wisi, gdzie można podejść" - mówił Maciej Grzywaczewski współtwórca słynnej tablicy z 21 postulatami w rozmowie z Maciejem Zakrockim. Dziś mija 39 lat od utworzenia tablicy.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

weekendowy poranek Maciej Zakrocki dzień dobry czas jeszcze zapraszam na ostatnią część weekendowego poranka dalej pozostajemy w kręgu wydarzeń historycznych, aczkolwiek teraz sięgniemy do wydarzeń sprzed 39 laty do dzisiejszego kalendarium o to dokładnie 17 sierpnia 1980 roku podczas stają trwającego już strajku stoczni gdańskiej powstał słynny 21 postulatów postulatów komitetu strajkowego fizycznie pisał te postulaty pisali te postulaty na takiej z ze sklejki, ale zaraz Rozwiń » szczegóły poznamy dokładnie planszach pan Maciej Grzywaczewski i pan Aram Rybicki i właśnie teraz łączymy się z panem Maciejem Grzywaczewskim telefonicznie dzień dobry panu dzień dobry witam państwa no właśnie ich może przypomnijmy przede wszystkim słuchaczom szczególnie tym młodszym, jaki to jest moment strajku jak to się stało, że pan z dwudziesto sześcioletni chłopak znalazł się w stoczni, że akurat no pan m. in. też powierzono właśnie taką historyczną rolę, bo od razu szybko przypomnę, że przecież te tablice z 21 z postulatami stały się zabytkiem w skali światowej jest na liście UNESCO toczyć nie było tak, że ktoś powiedział to zadanie tylko myśmy z ramą z Arkadiuszem Rybickim doszli do wniosków widząc, że jest bardzo dużo dezinformacji, bo metodą działania ówczesnej władzy było albo informowanie o tym, że w ogóle jest strajk jak już jako się, że jest tak nie było wiadomo w jakim celu ten strajk odbywa, więc pojawił się fałszywe tak ulotki nawet fałszywe zupełnie innymi postulatami minister za którymi chcieli strajkować stoczniowcy nie tylko stoczniowcy, bo przypomnienie sobie, że od soboty od piętnastego ten strajk stał się całkiem wielu zakładów pracy i dołączali taki Międzyzakładowy strajk solidarnościowy właścicieli dla solidarnościowego strajku podstawę piętnastego, a myśmy doszli do wniosku, że musi taki moment identyfikacji znaczy to tego przekazu, żeby ludzie, którzy przychodzili po stoczni wiedzieli tak naprawdę pozostaje kują no tysiące ludzi i w stoczni tysiące innych zakład no tak, bo tak taka przesłanie myślę, że do pani taki pomysł to coś zrobić takiego spektakularnego co wisi można podejmować oprócz tego jeszcze drukowaliśmy dużo ulotek stały siły naszej podziemnej drukarni były wtedy do dyspozycji nie tylko zresztą nasze, bo tam była opanowana Drukarnia stoczniowej stoczni gdańskiej stoczni gdańskiej ten postulat się drukowało, ale jednak taki takie miejsce, gdzie można zobaczyć czy ta ulotka, czyli coś ulotnego prawda jest prawdziwa na to co z tą doszliśmy do wniosku, że wartość napis spisać to na jakiś, tym bardziej trwały trwalszy pasem nośników no tak, ale nie zawsze ta historia taka najbardziej osobista jest najciekawsza stąd moje właśnie pytanie no bo był przecież Międzyzakładowy komitet strajkowy oni jak swoje władze funkcjonowali Szcze na terenie stoczni w ramach pewnego porządku, który się tam Nomi mieszka trzeba było zachować ktoś musiał podjąć decyzję, a stworzymy tego typu postulaty trzeba było te postulaty jak rozumiem zebrać od ludzi stworzyć jakąś liste potem rozumiem podjąć decyzję no dobrze, bo tych postulatów pewnie było znacznie więcej niż 21, na które ostatecznie decydujemy, które będą pierwsze, żeby wyglądały one są najważniejsze i t d . jak to było do tak to, bo musimy oddzielić 2 rzeczy to znaczy ten teren ten proces, gdyż dokonywania wyboru tych postulatów w sumie zakładów pracy mało koszy odniósł dają one były od od takiego, żeby był papier toaletowy zawsze lubił, ale bardzo tego, żeby wypowiedzieć współpracę związkowi Radzieckiemu bez bardzo długa droga gama jest ten ten Międzyzakładowy komitet strajkowy, z którego przeczące był Wałęsa i już też doradcy, którzy przyjechali z Warszawy Tadeusz Mazowiecki prof. Geremek i siedzieli zastanawia się, które wybrać, które są ważne, jaka powinna być kolejność dotrwało prawda od niej więcej soboty do poniedziałku nagrane tak poniedziałku poniedziałek nad ranem dokonano tej selekcji i to się rzeczywiście tak było pamiętam myśmy z Aramem z wieloma osobami byli tzw . czy wspomagającym miejsca i osobami współpracującymi myśmy starali się pomagać takim swoim doświadczeniem z opozycji prawda lat siedemdziesiątych nowości stocznia czy jesion oczekiwali bardzo i dla nich to boki nowe życie dla tych wszystkich nie tylko stoczniowców przecież, bo kazać było bardzo dużo osób z innych już zakładów i to to była taka ciągła rozmowa co jest ważne pamiętam była tak taki został już zrobiono selekcję, ale ten postulat, żeby utworzyć wolne związki zawodowe był gdzieś na 0304 . miejscu potem uznano, że to jest najważniejsze, by Senat, jeżeli my sobie nie zabezpieczymy jako strajkujący tego od tej struktury instytucji to z tych pozostałych postulatów nic się nie da zrealizować, jakby taka świadomość była nad ranem w poniedziałek zostały postulaty zamknięte ta lista 21 i przekazano, jakby do do większości to strajkuje, ale były bardzo różne jak pan państwo wiecie nawet postulat prawda, żeby wprowadzić kartki można powiedzieć pechowy punkt, bo to pkt 13 wprowadzić na mięso i jego przetwory kartki bony żywnościowe do czasu opanowania sytuacji na rynku tak w dal zakład dokładnie, by był też postulat co chce w obecnym dyskusji na temat emerytury zaciekawi już nie jak do obniżenia wieku emerytalnego do 5055 lat prawda, więc o o częstych postulatów oczyścimy taki charakter socjalny bo, bo też na pewno część ludzi się angażowała ten strajk trzeba pamiętać, że był kryzys mocno gospodarczy ta sytuacja była tutaj mamy taki socjalnych gospodarczych lat, ale wszyscy zgodzili też na te postulaty takie, które nazywamy politycznymi one były na początku prawda, czyli to też ciekawe dla przestrzegania konstytucji konstytucja to peerelowska, która była w swoją konstytucję ale, ale my, ale strajkujący chcieli, żeby przez telefon przynajmniej w tym zakresie dostępu do mediów wolność słowa tak, ale jego funkcja i przestrzegać zagwarantowanej w konstytucji PRL wolności słowa druku publikacji, a tym samym nie deprecjonować niezależnych wydawnict w oraz udostępnić środki masowego przekazu dla przedstawicieli wszystkich wyznań to puszczać takie, ale proszę spojrzeć, bo to właśnie znowu wrócę do tej myśli, że to to są takie ciekawostki no i co i wreszcie znaleźli właśnie takie sklejki czy jakieś deski myślę FARC pędzelek pytam, bo jako jako grupa wspomagająca grupa związała się uczyć musi być z ruchu reprezentowali ruch młodej Polski prawda wydawnictwo Bratniaka i t d . tam takich bardzo dobry kontakt łapaliśmy z młodymi stoczniowcami, którzy do, których podzielmy się coś takiego zrobić ani nas za prowadzili do takiego budynku, gdzie ze sklejki robiło się takie wzory do opóźnień wycinki z blachy prawda dali nam ze sklejki dali na farby Minikowo i dali nam właśnie najpier w wymieniono myśmy próbowali to opisać farbą, ale to za wolno szło prawda to znaczy to było bardzo trudno także nawet na tych oryginalnych tablicach, które są w tej chwili europejskim centrum Solidarności widać z tyłu tam początek, żeby pisane kolorową farbą i wtedy poprosiliśmy o takie trenerskie ołówki grube i zaczęliśmy ze wsi początek napisaliśmy tam punkty farbą, a resztę zaczęliśmy pisać z tymi wózkami podzieliliśmy się jakoś tak wydawało nam się po połowie idealnie i Arkadiusz pisał to pierwsze postulaty pisałem tablice z nim inny postulat kolejnymi postulatami także, żeby zdążyć to był to był 17 sierpnia to nie pamięta, że późny wieczór tak czy pól późne popołudnie tak już mieszkał do tablicy leżały na na ziemi przed halą, żebyśmy robili tak z niezbyt komfortowych warunkach obok stały rady tam asystowało na parę osób ze Sławek Rybicki brat Arama i stoczniowców z stało radio tranzystorowe, którego leciało przemówienie wielka, że takie adresy, które się pamięta bardzo takie nie nieprzyjemne przemówienie Gierka raczej nie konsolidacyjne w ale jakoś nas motywował także jak napisaliśmy to na tablicę na wózki elektryczne i zostały załadowane jesteśmy zawieźli je do pod drugą bramę, żeby powiesić świat bramy tak, bo cała ekipa jakieś wiercenia otworów druty zostały zamontowane miasto zaczęło tablice zaczęły ośrodki późnym popołudniem wieczorem zapisu na drugiej bramie siedemnastego, gdzie to jeszcze proszę powiedzieć mamy jakieś 1 , 5 minuty Góra 2, jaki jest, jaki jest właśnie skutek, bo pan, że zależało nam wszystkim na tym, żeby to co jest ulotne na ulotkach dostało się właśnie takie bardziej trwałe czy czy czy ten fakt powierzenia tych tablic i jaki miał wpły w na dalszy przebieg wypadków no no myślę, że także, jakby nie było możliwości wprowadzania błąd oczywiście od tego, że one tam wisiały do tego, żeby się mediach pojawiło było z daleka droga, ale on stał się takim takim symbolem ikoną ludzi ikoną strajku ludzie przychodzili patrzyli co jest każdy każdy w sumie sobie coś swojego znajdował albo akceptowali całość, bo byliśmy trochę teraz tych postulatów prawdę o kartkach emerytura, ale one były takim elementem stanu świadomości wówczas społeczeństwo one one nie oni odbiegało nie był jakiś bardzo radykalne ani bardzo zbyt bardzo socjalnym po prostu tak taka była świadomość społecznej ludzie przychodzili notowali wiedzieli tak naprawdę co co z się strajk kuje, czego chce osiągnąć i i to by się tak bardzo ważną rolę odegrało już na nie można było mówić ani wiadomo, czego tam Lisą, że 2000 zł podwyżki to 1500, bo pamiętajmy, że przecież jako pierwsza część strajku do soboty od czwartku do soboty w sobotę, jakby osiągnięto część duża część stoczniowców poszła do uważają, że stała się zamkniętym osiedlu w dużej mierze właśnie osiągnięto te sprawy socjalne czy dostali podwyżkę i t d . ale ale strajk zaczął trwa dalej, bo stwierdzono, że nie może być tak, że tylko 1 grupa dostaje to było tak ważnego, bo właśnie taki był początek no powstawania Solidarności musimy razem tak jak ma mawiał Jan Paweł II 1 drugiego brzemiona nosić fakt, że na grze tak tak tak to wyglądało ba w bardzo dziękuję za te wspomnienia, bo to są zawsze najcenniejsze wspomnienia osób, które tworzyły historię Maciej Grzywaczewski 1 z 1 osób, która pisała 21 postulatów strajkujących stoczniowców był z nami dziękuję za rozmowę, a teraz zapraszam państwa już na wybory w toku dokładnie zapraszam w imieniu Jana Wróbla jego gośćmi będą pan Jan Mosiński prawo sprawiedliwość Anna Mucha Platforma Krzysztof Śmiszek wiosna Urszula Pasławska PSL Paulina Hennig-Kloska nowoczesna ja dziękuję Martinie Osieckiej za pomoc w przygotowaniu programu i nieco za świetnego zrealizowania, a teraz informację Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast! Wybierz pakiet Aplikacja i WWW - słuchaj gdzie chcesz i kiedy chcesz!

Kup teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA