REKLAMA

Czy mamy wyborczy klimat dla klimatu?

Data emisji:
2019-08-19 22:00
Audycja:
Wieczór - Karolina Lewicka
Prowadzący:
Czas trwania:
50:06 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

wieczór Radia TOK FM jest z nami nasz kolejny gość Marek Józefiak Greenpeace Polska dzień dobry dobry wieczór ciemno będzie rozmawiać o o tym czy jest polityczny klimat dla klimatu od czasów rewolucji przemysłowej wpompowali do atmosfery sporo dwutlenku węgla doprowadziliśmy do przegrzania ziemi w zasadzie, kiedy spojrzymy na badania okazuje się, że tych zmian, które zachodzą, które możemy zobaczyć odczuć na własnej skórze już nikt właściwie nikt nie kwestionuje Rozwiń » badanie zeszłego roku dla Europejskiego banku rozwoju tylko 7 % Europejczyków ma wątpliwości czy coś takiego jak globalne przegrzanie jest to nie jest jakiś wymysł np. ideologiczne, czyli margines także w sferze publicznej tej debaty publicznej pytanie tylko czy klimat zaczniemy na razie grunt polskiego może stać się tematem politycznym i wyborczy, bo to politycy kreują tematy, które rzucają agenda publiczną czy klimat może być takim tematem zdaniem ba myślę, że po 30 latach wróciliśmy do tego momentu, że ochrona środowiska i sprawę w tym wypadku klimatu no wracają do pierwszej ligi tematów politycznych przypomnę w latach dziewięćdziesiątych w przypadku okrągłego stołu mieć na podstawie ekologiczne, gdzie pracowano szereg szereg wspólnych postulatów, które udało się przyjąć obu stronom w ówczesnego sporu i IT tematy były te postulaty realizowane co ważne, więc dokonasz pewna rewolucja ekologiczna w Polsce w ostatnie trzydziestolecie zaś naprawdę wielu tematach do doszło do do znaczącej poprawy przykładowo nie jakość wody w rzekach czy czy choćby kwestia tego, jakie zanieczyszczenia przemysł w rzece atmosferę miała taki sędzia, który powodował np. kwaśne deszcze tak to był realny problem niszczące polskie lasy dziś mamy inne na wyzwania stojące przed nami i właśnie kwestia zmiany klimatu to kwestia kryzysu klimatycznego to jest najpoważniejsze co stoi przed nami całym światem i teraz przez wiele wiele lat polskim politykom udawało się ten temat jakoś odsuwać od siebie, bo też były jakieś poważniejsze rzeczy też świadomość wielu ludzi miał może świadomość nie, bo tej tej, jakiej takiej pilności to Enea teraz wydaje się, że ostatnie badania opinii publicznej w ostatnich latach pokazują wyraźnie, że z roku na rok nie tylko świat świadomość się zwiększa, ale też to poczucie pilności potrzeby działań no coraz to emocje wzrasta ta fala, która przelewa przez Europę znaczy protestów młodzieżowych, które również no dosyć zaskakujące dotarły do Polski tak, bo jak jest sprzedaż nie spodziewałem, że z ponad 100 polskich miejscowościach będą w tym roku jakiegoś rodzaju protesty klimatyczne młodzieżowe na to się stało wszystko wydarzyło w marcu i teraz no ostatnie badania opinii publicznej choćby ta, do którego które w przeprowadziło IBRiS dla Rzeczpospolitej pokazują, że ono klimat się pojawia śledztw wśród tych tematów wymienianych jako tematem tematy, które powinny każda służba zdrowia potem, którego ochrona środowiska edukacja drożejąca żywność to też jest powiązane z kwestiami klimatycznymi, bo przecież żywność jest coraz droższa, a choćby, dlatego że mamy suszę, ale wcześniej kilka dni wcześniej był sondaż Kantar dla TVN 24 i tam na podium służba zdrowia dodatki socjalne i edukacja klimat się nie załapał do tej pierwszej trójki od sondaży też chciałabym pana zapytać to jest trochę tak, że to są deklaracje wyborców co zdaniem wyborców powinno się znaleźć na agendzie wyborczej jesteśmy wtedy cyber ręcznie racjonalnie, a potem przychodzi co do czego to bardzo chętnie obserwujemy taki emocjonalny pojedynki polityków z 1 z drugiej strony, ale np. badanie IBRiS także dla Rzeczpospolitej z lipca tego roku aż 87 % ankietowanych jest przekonany, że zmiany klimatyczne zachodzą w tym aż 57 % jest o tym, zdecydowanie przekonanych tylko 8 % twierdzi, że zmiany nie występują niespełna 5 % nie ma w tej sprawie zdania co ciekawe w Polsce poglądy polityczne nie mają związku z postawą wobec środowiska naturalnego, bo zarówno wyborcy Platformy Obywatelskiej jak wyborcy prawa i sprawiedliwości wybierają odpowiedź zdecydowanie tak, kiedy pytam ich od o to czy zmiany klimatu zachodzą stanowią często związane przede wszystkim z takim indywidualnym doświadczeniem, bo my tych zmian klimatu możemy doświadczyć każdego dnia to jest smog często przez ekologów nie klasyfikowany tak jako efekt tego co się dzieje klimatem, ale bardzo odczuwalny jest kwestia Susz powodzi huraganu gwałtownych wiatrów no i tego wszystkiego, czego żeśmy nie doświadczyli kiedyś oczko doświadczamy tu i teraz wydaje się, że tak to znaczy w Polsce tak jak ich w stanach Zjednoczonych w ostatnich latach dokona się pewnym swego rodzaju rewolucja tak świadomością Why 2017 roku byliśmy taką rewolucję smok ową przez styczeń nastały bardzo na bardzo duże zanieczyszczenie powietrza zaś w tydzień dokona się rewolucja potem nie było powrotu do dostaną sprzed grudnia 2016 roku, kiedy minister zdrowia odmówić smog, że problem teoretyczny jak teraz mamy podobną sytuację z klimatem nie wiem czy jest taka sama nie ma czy to jest równo nieznaczny, ale należy dokładnie, że tydzień nasze nerwy rewolucja, ale te fale upałów, które przetoczyły przez polskie całą Europę rekordowe w historii w zeszłym roku było mocno odczuwalne właściwie od kwietnia do końca września no tak w tym roku mieliśmy 2 fale upałów rzeczywiście w ta czerwcowa prawda no bardzo była zaskakująca, bo ma też przez ocenę tego, że w czerwcu mamy tak wysokie temperatury, ale drugi rok z rzędu mamy susze, które bardzo dotkliwa bardzo niskie stany wód i no rzeczywiście nasi ludzie po prostu szczura znaczy zupełnie inny klimat niż jeszcze 10 lat temu o nim wie o tym, 50 lat temu włościan ci, którzy mają kilkadziesiąt lat doskonale pamiętają urodzili się n p . w latach osiemdziesiątych, bo nawet dziewięćdziesiątych pamiętają, kiedy byli dziećmi to były po ważne surowe zimy tak temperatura dochodząca do - 20 kilku stopni nie była niczym oszałamiającym po prostu tak w grudniu w styczniu było tak pozycja osoby, które mają dzisiaj 50 lat ludzkość wyemitowała połowę historycznych emisji dwutlenku węgla takim gazów cieplarnianych zespołowo i to wszystko wydarzyło w zasadzie z naszego życia się dziadkowie osoby, które mają, które są w podeszłym wieku na zasadzie faktycznie były świadkami byli świadkami prawie wszystkich emisji tak jest po prostu kilka pokoleń, które jeszcze dzisiejsze ją no my można powiedzieć wyemitowały śmiech teraz my jesteśmy tym ostatnim pokoleniu, które może coś z tym zrobić pytanie co z tym zrobi ma w no to jest właśnie pytanie do polityków, bo bez takiej odpowiedniej polityki, która nie zostawia wszystkiego sam indywidualnym niestety w naszym systemie często się winach ludzie tego chcą prawda zrzuca odpowiedzialność na na zwykłych ludzi no tak to nie może działać potrzebuje polityki państwa potrzebują polityki Europejskiej, która tam, które temu program zadać pytanie tylko czy to to nasze odczucie nasza świadomość także deklaratywne chęć politycy zajęli się tematem jest faktyczna jest rzeczywista to jeszcze będzie się w bólach rodzić ostatnio bardzo interesujący artykuł z polityką, który analizował sukcesy zielonych w wyborach majowy do parlamentu Europejskiego mówiąc właściwie o takim podziale Europy znowuż na zachód na wschód na Zachodzie zieloni odnoszą spektakularne sukcesy świadomość ekologiczna konieczność ochrony środowiska jest już wyższa, jeżeli chodzi o wschód środek Europy zieloni nie notują takich sukcesów no i autor tego artykułu wiązał to m. in . z tym rozróżnieniem na wyborców Zachodu, którzy nastawiają się na, a wartości postmodernistyczna i na wyborców, którzy są tutaj w Europie środkowo-wschodniej, gdzie kwestie materialne są jeszcze niezwykle ważne, więc ten program 500 poza tak będzie istotniejszy albo kiedyś np. zwalczenie bezrobocia niż kwestia ochrony klimatu środowiska czy na pewno są ogromne różnice między między Europą środkową wschodnią Europą zachodnią, ale to co widzimy też, że pewne trendy przychodzą do nas akcyjną się tylko pewnym opóźnieniem, więc jeśli zdrowie od dekady szacować opóźnienie to debata może 5 lat może krócej niż 20 no to pan też trochę wróżenie z fusów, ale w jestem przekonany, że to na pewno nastąpi szybciej wieloryb się wydaje to znaczy inaczej Ano temu przyszła tylko o przyszłość, o ile jesteśmy opóźnieni to tak jak młodsze może np. także sezon albo 2 jak to jest modne w Paryżu powiedzmy w 20172019 będzie modne na warszawskich ulic i być tak jestem rzucę po prostu myślę, że w polityce ekologicznej to jest kwestia kilku lat znaczące tak jak nie na Zachodzie już często Wielkiej Brytanii przykładowa organizacje ekologiczne nie zajmują się węglem w zasadzie ta walka została wygrana i węgiel ma znikoma udział w miksie energetycznym tak teraz się zajmują transportem u nas transportem raczej jeszcze nikt nie zajmuję, bo po prostu są poważniejsze problemy to energetyka Węglowa jest największym źródłem emisji dwutlenku węgla tak jeśli zna pewnie za 50 lat to transport będzie tym największym źródłem emisji, bo tak tak po prostu będzie w całej Europie ręce, więc myślę, że ona będzie podobnie i i po prostu ta zmiana w końcu przejdzie oczywiście pytanie z miastem polityce na widelcem no tak rok temu jeszcze chyba tylko zieloni mieli swoją datę odejścia od węgla w zasadzie temat odejścia od węgla w Polsce tematem tabu teraz skazuje ją wiosna i Platforma Obywatelska długo nie da, więc większość partii opozycyjnych EMA ma już taką datę dalej taki to dla zdrowia i sprawiedliwość oraz do pytań czy temat czy debata ekologiczna dotyczące klimatu ochrony środowiska będzie się w Polsce przez najbliższe lata toczyć wyłącznie wokół węgla myślę, że nie znaczy to jest temat dużo bardziej jest nim tylko węgla natomiast oczywiście jeśli patrzymy na cały nasz miks emisję 80 % węgla tylko 80 % to narzędzie dla polityków to też jest, a my mamy wrażenie, słuchając polityków, że zaczynam o tym, klimacie od ekologii to zaczyna mu węgla tak i że trzeba zamknąć kopalnie albo, że nie należy zamykać kopalnie, bo trzeba wybudować jakąś elektrownie np. atomową albo nie wybudować, że to cały czas toczy się wokół naszego miksu energetycznego CEZ oczywiście bardzo istotne musimy ten miks energetyczny zmienić żeby, chociaż sprostać wymogom neutralności klimatycznej, która chce wprowadzić Unia Europejska, ale to jest tylko 1 z tak 1 z elementów widzi pan jakąś szerszą perspektywę naczynie ani wiem, że na Zachodzie dzisiaj już przykładowo temat latanie jest bardzo mocno rozgrzane tak to jest nawet śladu węgla dokładna data NAC mówimy o podróżach mówi ma o transporcie mówimy o tym czy jest więcej miejsca czy mniej my jesteśmy na tym etapie, że dalej ta kwestia takich te kwestie są na dalszym planie to nie dziwi w sytuacji, w której rzeczywiście nasz kraj tak mocno zwęglone i u nas jest sprawa wyjątkowa znaczy udział emisji energetyki wynosi prawie 40 % tak to znaczy 1 elektrownia Węglowa w Bełchatowie prawda emituje więcej dwutlenku węgla są w stanie pochłonąć wszystkie polskie las, więc dopóki z tym sobie poradzimy, a obcinanie misji w innych sektorach jest dużo trudniejsze niż w energetyce znaczy to sprawa prosta budujemy wiatraki buduje energetykę słoneczną budujemy alternatywę dla dla węgla i możemy po prostu elektrownie po elektrowni zamykać co się dzieje na Zachodzie dzieje wielu wielu krajach teraz w innych sektorach sytuację trudniejszą znaczy alternatywy są po prostu dużo mniej dostępna, gdyby było także mamy program rządowy, ale dotyczące 1 000 000 elektryków takich odmian samochodów elektrycznych na jej nam oczywiście ten program z rzędu można powiedzieć żartem państwowości polskiej to znaczy jeśli ktoś dzisiaj, mówi że nadal buduje 1 000 000 sama elektrycznych na to by po prostu warto je mamy takie ministra, który tak twierdzi prawda mają po prostu warto, bo dzieli nie zbudujemy, a nawet, gdybyśmy mieli dostali spadły nam z nieba manna to przecież ten prąd jest też zwęgla nocy to prawda to jest kwestia drugorzędna natomiast dzisiaj mamy zarejestrowanych 6000 samochodów elektrycznych po prostu alternatywy dla samochodów benzynowych są dużo droższe i sprawna naprawdę analiz eksperckich wynika, że to będzie dużo trudniejsze do zrobienia w tym sporcie, więc jeśli ktoś dzisiaj, mówi że nie węgla trzymamy, ale za to będziemy budować samochody elektryczne to po prostu mówi my nie będziemy chronić klimat, bo w tych innych sektorach obcinanie misji na dzisiaj rok 2019 jest po prostu trudniejsza kosztowniejsza i po prostu się nie uda, ale jeżeli chodzi o to naczynia połączone, że nie można po prostu abstrahować z tego wielkiego zbioru tematu jakiś 1 jego się uchwycić nie patrzeć kontekst to co go otacza i co jeszcze, gdzie to łańcuszki się ze sobą łączą tak to związane z rzęsami, więc jeśli mamy widzi w polskich polityków tu i teraz tak 19 sierpnia 2019 roku holistyczne wizję tego co zrobić z klimatem myślę, że w państwo w trudno mówić tak to ogólne tak tak jak duże tak dużym poziomie ogólności mówi tak zbiorcza wszystkich politykach chcemy się wydaje, że możemy podzielić oczywiście na poszczególne ugrupowania, by prześledziła co kto proponuje tak w programach byłych albo tych, które się już teraz pojawiają zieloni w ogóle apelują klimatyczne okrągły stół już 2018 roku przedstawili taki program transformacji energetycznej wypracowali to z naukowcami zaapelowali do wszystkich partii politycznych, żeby opracować konsensusu odejścia od pali w kopalnych rzeczywiście jest taka sprawa, która wymaga ponadpartyjnego porozumienia, bo to nie jest perspektywa czteroletnich czteroletniej kadencji tylko znacząco rusza Platforma Obywatelska ma szóstkę Schetyny i szósty punkt przy mieć czyste powietrze i i wota Kukiz 15 taki dokument wisi ich stronie strategia zmiany oni uważają, że polityka klimatyczna energetyczna Unii Europejskiej nie opiera się na naukowych faktach już do czysto ideologiczny projekt lewica będzie walczyć o inwestycje w ekologię zapowiedziano ostatnią, a prawo sprawiedliwość uważa, że Polska liderem w ochronie klimatu tak mamy te mające Grant i zacząć od od tych złych to być może tak Kukiz ewidentnie no oni ani po prostu nie wiedzą co mówią w temacie, jakim jest samo co trapi Putin no tak co mówi jasno, by popierają po prostu interesy lobby paliw kopalnych tak jak Donald Tramp i Władimir Putin więc wypadku Rosja duża stacja benzynowa wiąże się Putin widzi, więc wydaje się, że to co pojawia się sporo takich głosów, by debacie publicznej ostatnio rzeczywiście klimat może być tym co nas włączanie dzieli, bo jeśli kilka miesięcy temu zadaliśmy Polakom pytanie zamówi badania opinii publicznej, w którym pytaliśmy o to co Polacy myślą odejść od węgla do 2030 roku 70 ponad 65 % Polaków mówiła, że jest za i teraz było rozróżnienie między wyborcami poszczególnych partii wyborcy wyborcy lewicowi centrowi no to byli zdecydowanie za, ale nawet przez wyborców prawa i prawdziwości odsetek ludzi, którzy było za tych, którzy byli za odejście od węgla wynosi 55 %, czyli mówimy większość się tam do tego, że no kwestia budowania odnawialne NT energetyki Zielonej jest też kwestia uniezależnienia się od od importu pali w kopalnych mamy oczywiście im importujemy gaz importujemy latem importujemy również coraz większe ilości węgla to jest pan nową i to w większości dokładnie z Rosji no to wtedy zaczynamy budować rzecz, która no nie mówi tylko do jakiegoś zielonego jądra mamy około no w oczywiście grupa wyborców, dla których sprawy ekologii są bardzo ważna dla większej ich pan szacuje grupa co ono to wydaje mi się, więc trudno, mimo iż w g to zdobędzie koło to pewnie będzie kilka procent rocznie kilkadziesiąt, ale no na pewno są są w Polsce jest ta jest naprawdę duża spora zauważalna grupa ludzi, które po prostu ta, która te tematy naprawdę bardzo mocno interesują także są dla nich letnia na w innych krajach ta grupa jest często większa, zwłaszcza wśród młodych ludzi nad ruchem jak choćby Belki ludzie wychodzą młodzi ludzie wychodzą w dziesiątkach tysięcy natomiast to, że ta presja społeczna jest coraz mocniejsza nawet dla obecnego rządu to widać wyraźnie to znaczy po tym, fiasku po ma zapewnić dużo dużo jednak o oddźwięku społecznym tego zablokowania przez premiera Morawieckiego z przyjęcia nowego celu klimatycznego całej Unii Europejskiej na 2050 roku tak temu już mówiono o neutralności klimatycznej to no to jednak wydaje się, że to zaskoczyło premiera arabskiego, że oddźwięk był jednak duży to nie jest sytuacja sprzed 2013 roku, gdy mieliśmy szczyt klimatyczny w Warszawie naprawdę jest z kulawą nogą się tym interesował tak mamy rok 2018 mieliśmy szczyt klimatyczny w Katowicach i naprawdę społeczeństwo odrobiło lekcję to znaczy jeśli pojawiały się jakieś głosy takie idealistyczne tak też są naprawdę głosy jakieś skrajnej raczej ludzie są wystawiane na pośmiewisko taki mamy poseł Bogdan Pęk akta sprawy i prawdziwości teraz się o PIT już dostał numer metra Giordano na liście tak Andrzej kandyduje w wyborach dostał nr 23 to jakby pokazuje, jaką siłę ma taki głos nawet w takiej partii sprawa jest możliwość jest postrzegane jako ta, która jednak stara się trzymać węgla, więc dałem się, że no ta walka została przedstawiona i to politycy tacy jak nawet w szeregach prawa i możliwości czy porozumienia, którzy stawiają na ta na temat na tyle zieloną będą po prostu zyskiwać na nasilenie i i to tylko kwestia czasu uchwycenie 1 wątku, który pojawił się w Pańskiej wypowiedzi, kiedy pan mówi, że to jest dla Polaków ważny temat ich, że coraz więcej osób uważa, że trzeba odchodzić od węgla i jasno to jest ten kierunek tak kierunku nawie odnawialnych źródeł energii, a ja ryzykuję tak taką taką takie twierdzenie, że Polacy, owszem, chcą ochrony klimatu on absolutnie nie ich kosztem to znaczy, jeżeli ta zmiana miksu energetycznego nie spowoduje żadnej zmiany w portfelach Polaków to owszem, niech sobie tam produkują energię elektrownie, czego chcą chociażby ze sznurka snopowiązałki tak natomiast, jeżeli to miałoby spowodować podwyżkę cen energii owa transformacja energetyczna to wtedy pal 6 ochrony klimatu liczyć będzie własne portfel nie sprawdziła się, kto jest w ogóle badanie jeśli chodzi o Polskę to kiedy pytać ludzi to jak powinien być projektowany system energetyczny na pierwszym miejscu pojawia się zapewnienie niskich cen energii w przyszłości na drugiej pozycji ochrona środowiska i dla porównania jeszcze Niemcy Francja Niemcy także zapytano ich gotowość ponoszenia kosztów dla ratowania klimatu dodam, że te bogatsze społeczeństwo od polskiego co piąty Niemiec nie chce na to przeznaczać ani 1 EUR 15 Niemców do 25 EUR 20 % do 50 EUR kwotę ponad 100 EUR wymienia 7 % badanych nie ma jeszcze Francję i francuski ruch żółtych kamizelek czy sprzeci w wobec konieczności ponoszenia kosztów indywidualnych na rzecz ochrony środowiska oczywiście tutaj możemy głosować, bo tak naprawdę próbowano obarczyć kosztami ochrony środowiska tych, którzy nie mają alternatywy w postaci transportu publicznego, żeby np. dotrzeć do pracy tak co też jest oczywiście niesprawiedliwe, ale widzimy, jakie emocje społeczne ten podatek we Francji wywołał czym się skończyło na paryskich i nie tylko ulicach, więc zastanawiać się jak to jest z tym z tą ochroną jednocześnie z kosztami, które gotowi bylibyśmy albo nie ponieść z tego tytułu muszę mówić jasno czym musimy tak czy inaczej wydawać pieniądze na energetykę tak jeśli mówimy o tym, sektorze, w którym rzeczywiście emisja w perspektywie 10 najbliższych lat możemy ścinać my tak czy inaczej musimy wydawać, bo po prostu wcześniej nie wydawaliśmy i teraz tak jeśli będziemy szli w energetykę węglową ten rachunek będzie wyższa im bowiem to znaczy, że dlatego, że będzie musieli więcej płacić chociażby za emisję dwutlenku węgla tak dokładnie tak to znaczy naczelną zasadą wprawie ochrony środowiska jest to, że zanieczyszczający musi płacić i rzecz i po reformie systemu handlu emisjami wzrosły uprawnienia do emisji dwutlenku węgla i wiemy, że będą tylko rosły perspektywy wieloletnie sam są takie, że jeśli my nie zacznie reforma z komiksu czy energia w Polsce to nie jest nie będzie, więc długofalowo my rzeczywiście musimy się na to przygotować i i ta cena dwutlenku emisji dwutlenku węgla będzie naprawdę rzeczą, która już wiemy, że w zasadzie tylko chowamy głowę w kasach nasi politycy chowają głowę w piasek wzrok wyborczej i zamrożenie cen za założyli ceny prądu jeśli będziemy natomiast inwestować w energetykę wiatrową, które dużo tańsza no to ta cena hurtowa energii będzie spadać tak 1  GW cały system ma ponad 40 GW 1 dodatkowy gigawatów w wiatrakach oznacza obniżenia cen hurtowych o kilka procent, więc to są tak cała branża energetyczna będzie bardziej kosztowna dla społeczeństwa i trzeba będzie ten koszt ponieść w jakim okresie przejściowym czy też czy też nie czy transformację transformacji można dokonać w sposób mało boleśnie odczuwalny dla dla obywateli mówimy o kosztach alternatywnych 800 na dosyć abstrakcyjny liczba chorych po operować i teraz tak porównanie takiego scenariusza węglowego, w którym jest na SA, który jest takim dominującym obecnie strategia rządu, a ten scenariusz ochrony klimatu, w którym ma jednak zostajemy nasz czyli, które na ten należna wstrzyma ochroni nas przed katastrofą to jest różnica około 10 % kosztów na, więc ona nie jest wielka, ale w, którą stronę niestety w stronę w stronę tego scenariusza zachowawczego węglowego tak to nie byłby droższy, ale mówimy zatem o kosztach porównania wyłącznie inwestycji z drugim musimy pamiętać, że seta, że uniezależniając się od importu pali w kopalnych my inwestujemy w Polska polskie gospodarstwo rolne w polskie technologie polskie przedsiębiorstwa robiące ta te rzeczy przyszłościowe i zmieniamy tryb gospodarki wschodzące, więc po prostu inwestują w naszą gospodarkę co rockowe wysyłamy za granicę dziesiątki miliardów złotych, przeznaczając na import pali w kopalnych i nikt jakoś tak mi pieniądze pieniędzmi badano najemcy z tego celny spra w jak duże to są kwoty tak zmusimy myśląc o ochronie klimatu pamiętajmy, że my tak naprawdę niezależni energetycznie druga sprawa jest taka w ubiegłym roku susza kosztowana z 3 pół miliarda złotych zostało dotkniętych ponad 100  000 gospodarstw rolnych tak to nie jest tak, że jesteśmy zieloną wyspą, której problemy zmiany klimatu nie dotyczą i koszty już za te koszty już są one są wyliczone przez Ministerstwo Środowiska akta oznaczone wylicza się do tego ogólnego rachunku więc, więc oczywiście zapłacimy w scenariuszu ochrony klimatu więcej na tym też uchronimy się przed przed kosztami no, w które musielibyśmy ponieść gdyby, gdyby świat się ocieplił i 1 , 5 stopnia 3 stopnia przykłada tak też straż już ponosimy, bo np. kiedy się na stragany chcemy kupić Pietruszka, która kosztuje 20 zł za kilogram to też jest efekt tego co dzieje się z klimatem oczywiście na i proszę zobaczyć te ceny i ta drożyzna ten napędzany inflacją oczywiście w części jest spowodowana tym co się działo w ubiegłym roku z klimatem w tym roku susza jest na terenie wszystkich 16 województ w mamy bardzo duży deficyt na wyższe deficyt wody w ostatnich miesiącach są wszystkie uprawy, które są obecnie prowadzone w Polsce są dotknięte suszą, więc efekty będą też jak 2 + 2 równa się 4 znaczy na pewno to się przełoży na wzrost cen zobaczymy tylko jaki pewnie w przyszłym roku natomiast politycy powinni te wszystkie rzeczy kalkulować no i jednak podjąć właściwą decyzję niestety dzisiaj także dość wąska grupa śląskie lobby węglowe jest w stanie trzymać polską politykę w szachu to, że właśnie tacy politycy jak minister Tchórzewski, który podejmuje strategiczną strategiczną decyzja o tym, że budować kolejną elektrownię węglową w swoim mateczniku wyborcę to jest jakby tam też symbol jak krótkowzroczna jeszcze dzisiaj ta nasza Polska polityka znaczy mamy sprawę wagi ogólnoświatowej losu ile ważą się losy świata tutaj kilka dni przed wyborami parlament wybory ami samorządowymi mimo jesienią ubiegłego roku, a na ministra energii, które wbijał łopatę pod ostatnią elektrownia jak mówi to ostatnie elektrownie na węgiel w swoim mateczniku wyborczym sytuację, w której jego syn startuje w wyborach na burmistrza sąsiedniego miasta czy bardziej krótkowzroczni w sytuacji jakiegoś naprawdę chichot historii no nie będzie aż ta jest taki paradoks, bo zwykle takie hasło nie w moim ogródku to znaczy wszystko może być elektrownia i wysypisko śmieci, ale nie na moim terenie prawda tutaj zupełnie odwrotnie no tak tutaj mamy takie ujęcie interesu społecznego, który jest utożsamiany z polityków z interesem spółek energetycznych tylko to się wszystko wali z polskiej spółki energetyczne obecnie wrakami ona nie są praktycznie nic warte na nagięcie w ciągu ostatnich kilku lat za rządów prawa i sprawności straciły po kilkadziesiąt procent swojej wartości to jest niestety efekt tego, że rynek dużo lepiej rozumie od polityków, gdzie w, którym kierunku idą trendy i prawem dla polityka po prostu zarzyna spółki one Tauron w zasadzie na skraj bankructwa dawnego pierwszy ogłosił że, że no odchodzi od węgla w swojej w swojej strategii i zamierza w 2030 roku mieć tam zaś ponad 60 % energii produkować ze źródeł odnawialnych to nie jest jakiś efekt jakieś oświecenia prezesów tylko to jest po prostu próba ratunku i czas ucieczki do przodu da, bo ta spółka po prostu kraju stoi stoi na skraju upadłości i to w zasadzie nie tylko 1 jedyna droga wyjścia z tej sytuacji wrócę do młodych, które pan mówił, że oni interesują się klimatem ochroną środowiska dużo mówi o tym, że po pierwsze nie zrozumieli co się na świecie dzieje po drugie, celebryci, którzy są ważni dla młodych ludzi, którzy w, których oni oglądają w mediach społecznościowych także prezentują takie postawy proekologiczne, a w ogóle jest moda na bycie Eko moda wiadomo dla młodego człowieka jest niezwykle istotna także, by nie używać członek plastikowych, żebym swój kubek na kawę, żeby kosmetyki, które kupuje były opakowane w kartonikach nie w mnóstwo plastikowych worków coś tam jeszcze i może to młode pokolenie wymusi na politykach w Polsce, ale także na świecie w Polsce przede wszystkim zmiany myślenia bez zastanawia się, bo pan powiedział, że PiS nie ma teraz żadnych właściwie propozycji mam program czyste powietrze, które nie działa nie mamy tego terminu odejścia od węgla mam blokadę dla neutralności klimatycznej Unii Europejskiej uczucie mam zapewnienia, że to nie jest blokada tak po wsze czasy tylko o to, żeby była jakieś pieniądze z dla na naszą energetyczną transformację, ale mam wrażenie że, gdyby opozycja doszła do władzy też nie byłby to naczelny temat, który od razu rzucono, by na rządową agendę, bo nie wiem czy pan ze mną zgodzi stoimy chyba w przededniu czegoś takiego jak rewolucja przemysłowa tylko odwrotnie i to wymaga zmiany systemowej strukturalnej także mentalnością owej dobrze myślę panie na rewolucji przemysłowej staje się cały czas słyszymy rzeczywiście tej kolejnej nowej fali taki musimy się na nią przygotować takie odwrócenie rewolucji przemysłowej w nocy tak nocy może tak w fazie narrację to oczywiście na tym wybory można powiedzieć wygrał Donald Tramp na mówieniu o tym, że będzie zwracało kijem Wisła misję i 5, czyli to znaczy do nas z Trumpem mówił, że wcale nie będzie za to, że zatrzyma to odchodzenia USA od węgla co się stało oczywiście nie zatrzyma tego USA się tak szybko dekarbonizacji, że najpewniej odejdą odwaga w 2030 roku, czyli zgodnie z tym co mówi nauka jak państwa rozwinięte powinny się koloni cieśli łupkami niestety nie to prawda nie znaleźli łupki gazu łupkowego nie mamy zresztą to nie jest też rzecz, którą w tym trzeba to nie jak kierunek dobry dla klimatu tak to znaczy jest pewnie odrobinę lepszy od węgla, ale to wiemy, że to jednak zastępowania węgla no to winno się następować w dużej mierze przez odnawialne źródła energii docelowo najlepiej bo, żeby ten miks był właśnie jak najbardziej zielone, ale czy to przez zgłaszałam swoje pytanie chodziło mi o to czy my szczególnie w Polsce, bo ten miks energetyczny i to zaawansowanie prac klin klimatycznych środowiskowych w różnych krajach jest różna czy w Polsce nie stoimy właśnie w przededniu takiej rewolucji to znaczy konieczność zmiany tego wszystkiego co jest teraz nie jest dobre na to co powinno być co będzie dobre dla nas dla gospodarki dla społeczeństwa dla klimatu dla środowiska to jest zmiana wręcz rewolucyjne jak się ma miks energetyczny, który w 80 % jest zbudowany na węglu tak nie jest się za bardzo bogatym krajem to w dodatku jeszcze kiedy spojrzysz na mentalność Polaków możemy o tym za chwilę porozmawiać my wciąż jesteśmy tacy bardzo pro ekologiczni to można odnieść wrażenie, że to co się ma wydarzyć w ciągu następnych kilkunastu lat to będzie rewolucja, jeżeli mielibyśmy dość tego wyczekiwanego punktu pożądanego niekoniecznie nasypem zaskakujące niekoniecznie, ponieważ te rzeczy można sprzedawać opakowane w cudzysłowie sprzedawać oczywiście opakowania misję w różne wartości i ta może być polityka progresywna, jakkolwiek jak to zawsze może być to polityka niezależności energetycznej może być to polityka wspierania rolnictwa co znaczy ochrona klimatu w praktyce, żebyśmy rozbili na kilka takich punktów to po pierwsze, niezależność energetyczna wspieranie rodzimej Energi wspieranie choćby rolnicy rolnictwa tradycyjnego nie tego przemysłowego mówimy o ukrócenie szkodliwych praktyk korpo międzynarodowych korporacji które, które często powtarzają produkty i w zasadzie mówi się choćby w stanach zdrowej ekonomii, czyli takiej ekonomi jednorazowego użytku, gdzie kiedyś rzeczy się udało użytkować 2030 lat dzisiaj one w zasadzie często są spore zbudowane po to, żeby po kilku minutach trafiły do kosza tak stają się problemem obciążeniem dla całej planety, więc my mówimy rzeczywiście też może wydawać jako rzecz gigantyczna jeśli dzisiaj Majkę Mai Koman taki znany klimatolog z amerykańskim pisał, że rzeczywiście to wyzwanie, które przed nami stoi w wydaje się być ogromny problem, ale jeśli tak naprawdę odejmiemy z tego całego równania interesy spółek paliw kopalnych to tak naprawdę ten problem staje się dużo łatwiejsze znaczy rzeczywiście musimy skupić na tym jak ten świat będzie wyglądał miasta, które będą zbudowane pod transport zbiorowy naprawdę w tych miastach da się rzecz po przykład Kopenhagi przykład Amsterdamu to wszystko są miasta okresie naprawdę bardzo bardzo dobrze żyje z miasta dużo się o bardzo wysokiej kulturze życia tak znaczy ten, który liczy także ze świata oczywiście pod kontrolą, ale u nas też te zmiany zachodzą dość szybko znam te przyrost dróg rowerowych zmiany, które się udają trzeba się nie tylko w dużych miastach Kraków Gdańsk Warszawa, ale też mniejszych jak ja ważne są naprawdę to są w ręce mini rewolucję, która się wydarzy na przestrzeni PS w ostatnich 510 lat i to zawsze idzie tylko w parze z polityką proszę zauważyć to w pewnym sensie pani zaczęła mu życia pani tych ruchach młodzieżowych, ale potem weszliśmy na tory tego indywidualizacji odpowiedzialności za zmianę klimatu w ten sposób sens problem nie poradzimy oczywiście świadomość musi tam być wśród zwykłych ludzi się cel wśród Kowalskiego Nowaka, ale to znaczy nie indywidualnymi decyzjami się z tym poradzimy, a naprawdę spójną wizją i spójną politykę i to właśnie od polityków korporacji musimy wymagać, żeby oni te zmiany wprowadziły przykład koncert Coca-Cola produkuje ponad 110 miliardów butelek jednorazowych rocznie to czy ja żyję pani Ada stwierdzimy, że w ogóle rezygnujemy z plastiku naprawdę w skali tej produkcji to jest to pokazuje po prostu, że no na indywidualne wybory są niczym są tylko jakby bardzo to prawda, ale dobry wynik marzeń klienci będą rezygnować to to koncern skłoni do tego, żeby zmienić swoje myślenie, jeżeli klienci będą krytykować wiadomo każda firma bazuje na klienta oczywiście takich dochodzi zadowoleni chociażby kwestia zmiany widzimy taką zmianę smocze to jest przecież rynek modowy rynek ubrań on jest przecież tak zanieczyszczając tak zużywam mnóstwo wody mnóstwo chemikaliów, a teraz już widzimy, że firmy frontem do klienta, który zaczyna być bardziej ekologicznej i firmy, które informują, że teraz my tak bardzo im odzież, że nie zanieczyszczamy, że tak albo tak produkujemy nasze spodnie nasze bluzki, że mamy minimalne zużycie wody przy tej produkcji to tutaj presja myślę i ta zmiana mentalnością pojedynczych ludzi spowodowała, że te firmy pomyślały sobie cha jak nie pójdziemy w tym kierunku to zacząć 5 od pływać zdecydowanie zniczy i właśnie tutaj dochodzi do tego rozróżnienia czy czy się skupiać na tym czy rzeczywiście w naszym życiu wszystko zrobić będziemy święci papieża czy rzeczywiście skupiamy się na tym czy, żeby naciskać na lata duże podmioty się dwutorowo to oczywiście musi dwutorowo taki i zdecydowanie to co jest ciekawe non grata barki mówi potem jakby liderka tego Świętego owego ruchu ludzkiego, które sobie wszystko się zaczęła, gdyby nie nie grata nie byłoby strajków klimatycznych młodzieżowych w setkach miast na świecie przypomnę kolejny taki taki moment, w którym od ministra to serce szykować nadchodzi, bo na całym świecie będzie kolejna mobilizacja między dwudziestym 2007 . Leśna mówią zrezygnuje ze słomek zrezygnujcie z plastiku albo nic się jeździć do pracy oni adresata przekazu polityków tak, bo to bez świadomej polityki po prostu sobie z tym problemem nie poradzimy bez zmiany właśnie z Unii Europejskiej stancję samych Chinach i w tych wszystkich miejscach, gdzie są największą emisję gazów cieplarnianych po prostu z tym problemu sobie nie dam rady i to jest właśnie sposób jest niesamowite, że to pokolenia osiemnastoletni aktywistów wrażenie dużo lepiej rozumie rozumie zmianę systemową niż nasze pokolenie 34 z podatków, które zostały wychowane w tej prawda gospodarce neoliberalnej w kapitalizmie i właśnie, gdzie PKB i wzrost produkcji to taki fetysz właśnie i to też ciekawe jest właśnie pytanie jak będziemy jak będzie ocenia naszą rzeczywistość naszym przez lata w zasadzie od oceniają naszą rzeczywistość 1 składnikiem PKB i to była do swego do pewnego stopnia zrozumiała, ale chyba nadchodzi powoli ten moment, gdy też musimy troszeczkę przedefiniować te dyskusje zaznacza nie skupiać się tylko na PKB, ale na nierównościach społecznych na tym jak nam się żyje czy przypadkiem nie pracujemy za dużo i t d. tak dalej to jest pewnie dyskusja, która jakoś nastąpi w Polsce zalet kilka, bo nasze odbywa w innych krajach na Zachodzie i tak to będzie ten Katarzynę kolejne kroki, gdzie będziemy, gdzie sobie pewnie poradzimy węgla poradzimy sobie zaczniemy się radzić z transportem i będziemy się zastanawiać jak te resztę emisji ściąć, a swoją drogą jeśli chodzi o tych aktywistów to Greta nie ma ostatnio dobrej prasy, jeżeli dobrze pamiętam wybrała się w rejs do nowego Jorku i chyba Bild obliczył że, gdyby razem z ojcem poleciała do tego nowego Jorku ona i ojciec wrócili samolotem to byłoby tylko 23 lata, ponieważ 1 stronę płyną, a potem cała ta obsługa tego jachtu statku nie wiem czy tam płyną już nie pamiętam wraca samolotem tutaj produkcji śladu węglowego będzie znacząco więcej, więc zarzucono jej taką hipokryzję życiodajne jest na pół Sas, a potem cała ekipa wraca samolotami pani mnie to ja nie sobie ręce opadają jak widzę takie publikacje, bo mając któryś z kolekcji i dorosłych ludzi, którzy napisali ten artykuł obrazu bardzo jest trochę czy czy zrobić, choć nie ma zwykle 1 tyle co ta dziewczyna w wieku 16 lat ja zajmuję się sprawami ekologii dobrych paru lat, ale mogę mówić nie tylko spodziewam, bo naprawdę na poruszyła świadomość ludzi na całym świecie i i ten ten rejs też nie ma na celu ratowania świata w tym żona żona płynie statkiem oczywiście to po prostu ona znaczenie symboliczne, więc tak należy oceniać na, więc jeśli ktoś dzisiaj ta, krytykując po prostu trochę nie rozumie idea tej tej kampanii tak jakby gdyby nasze akcje były prawda rozpatrywane pod takim kontem może, gdybyśmy nic nie zrobili w sprawie to byśmy nie wyemitowali, ale przecież my walczymy o coś dużo większego walczymy o to, żeby Polska byłaby sięga 2030 roku wtedy zniknie naszego miksu celem jest to 50  000 000 ton dwutlenku węgla tak statystyczny Polak rok emituje 10 to ta, czyli mówimy, o czym ca może potencjalnie zmienić świat to samo robi Greta znacznie to jest symbol symboliczny gest, który nie wiem czy ktoś się z takich redaktorów tej tego brukowca sam zdecydował się poświęcić tyle czasu dla sprawy do sprawy ratowania świata dla mnie to jest rzecz, że naprawdę godna podziwu co teraz jeszcze takich kilka pytań o, zahaczając o proroctwa jak się panu wydaje czy pojawią się w Polsce albo urosną, ale też na świecie nowe partie ekologiczne albo urosną te, które teraz są np. zieloni czy też to będzie tak jak np. w Polsce w przypadku ruchów miejskich czyli, że to główne partie przejmą część haseł właściwie ruchy miejskie przestaną być potrzebne, bo te hasła trafiły do tego głównego partyjnego wieku czy pojawiał się radykałowie ekologiczny na scenie politycznej dobre pytanie pani nie jestem politologiem co oczywiście dla mnie trudne pytania, ale wydaje mi się od przyszłość zielonych trudna ten trwa naprawdę Rurzycy wrócę wiem, że ani odnotowują wiem dużo większe zainteresowanie ludzie mają dużo większe więcej członków niż jeszcze rok temu pewnie także na pasie 1 tematu nie ujmując oczywiście niczego, ale postrzegamy zielonych jako tych, którzy są skupieni wokół zagadnień środowiskowych klimatycznych prawda, nawet jeżeli oni będą mieli wyborach taką pełną ofertę pełne spektrum spra w politycznych społecznych tak dalej no to to jest taka partia zostawia się czy za chwilę pojawić takie partie czy to będzie tak ważny temat, że pojawią się partie, które będą to eksploatować tylko wyłącznie w czym wydaje mi się to na ten moment nie jest nie ma miejsca na to, że mieli part 11 tematu tak dużym poparciem społecznym, który dawałby jej szanse na to, żeby sporządzić przynajmniej w ciągu najbliższych kilku lat natomiast sukcesem będzie jeśli ten temat stanie się po prostu tematem na tyle ważnym politycznie, że no będą musiały zajmować się wszystkie partie i to są rzeczy, które widzimy taki trend widzimy wielu krajach zachodnich i rzeczywiście pewne mainstreamowi Jania tak czegoś tam tego tematu ochrony środowiska jest trzecią, która się, która ma miejsce na kilka lat temu prawo i prawdziwość walczyło ze wszelkimi uregulowania antysmogowe tak na poziomie lokalnym choćby w Małopolsce ci sami ludzie często dzisiaj są kimś apostołami tej tej walki ze smogiem to pokazuje, że jeśli tematu rośnie wystarczająca jak zmieni się świadomość społeczna naprawdę pojawi się silny nacisk społeczny co nagle politycy się oczywiście znajdą, którzy będą chcieli ten temat, a ci myślę, że klimat będzie tak samo to znaczy tak jak ze smogiem będzie mieć wkrótce taką polską Aleksandria okazję Kortez, która ten temat będzie jestem tematem jestem teraz tym tematem będzie szła na poziomie lokalnym już są tacy ludzie, którzy o tym, mówią nie mamy w setkach miast w Polsce w tym roku mieli problemy z wodą CB to naprawdę jest temat, które nie jest kimś tam tematem dotyczącym misiów polarnych czy niedźwiedź polarny chce jeść należy jednak wody w dalekiej przyszłości silne tak, by ludzie zrozumieli, że to jest tu i teraz to, że ta te bajki o autostradach wodnych na na Wiśle, który jeszcze kilka lat temu się w exposé Beaty Szydło są ani to co naprawdę dzisiaj wiemy, że są bajki tak czy do tego świata już nie wrócimy, w którym będziemy mogli nie wiem spływać w jakimś potężnymi statkami i używać Wisły jako jako drogi Wodnej nie to trzeba odłożyć na półkę wśród, by między bajki, a skupić się na tym co jest przed nami i chyba takie reality tak przychodzi i dla mnie ja czekam bardzo z na taki właściwy start kampanii mamy nadzieję, że nie będzie się tylko właśnie rozbijać takie sprawy jak sztuczka premier Beaty Szydło czy czy loty marszałka Kuchcińskiego A4 też wątek ekologiczny zaczął przewijać być może marszałek Kuchciński też trzeba dać się przyczynić do wzrostu świadomości Polaków tej kwestii to jeszcze jedno pytanie ostatnie dotyczące także to będę pana prosiła taką praktyczną wizje będą kiedyś spodziewa się pan masowych protestów w ochronie klimatu za klimatem, że ludzie po prostu zaczną wychodzić na ulica się też dzieje to znaczy 1 wie ja nie spodziewałem się, że 115 polskich miejscowościach będziemy w marcu protestem Czesława chyba nie czy ktoś, kto przewidział do nas napisał jakiś młody człowiek pamiętam chyba w lutym psa on chce protestować nie bardzo jak wtedy postawiliśmy stronę zaczęliśmy po prostu sieciowa tych ludzi młodych ludzi, którzy czasem spisali nie wiem co robić z tej i i po prostu nagle się okazało, że 115 miejscach młodzi ludzie organizują i coś takiego robią, więc w tym roku mieliśmy też pierwsze tego typu protezy, które polega na tym, że grupa aktywistów weszło na teren kopalni, a nie zatrzymają pracę w Wielkopolsce czy protez znane SM z choćby Niemiec, gdzie takie procesy odbywają się regularnie wydaje, że wszystko jest możliwe tutaj trochę jest inaczej niż w przypadku smogu to znaczy zmiana klimatu trochę inaczej nas doświadcza no w trudno wyobrazić być może rolnicy będą taką grupą, która powie dość Basta i teraz pytanie oczywiście co zrobi z tym rząd no bo rząd może powiedzieć tak patrzymy wam wypłacimy odszkodowania, ale to wiemy też to nie jest polityka, która też polityka obja w wanie likwidująca źródła problemu na pewno klimat będzie do nas wracał i to nie tylko w czasie właśnie fala upałów, ale w różnych częściach roku jest dużo większą siłą Marek Józefiak Greenpeace Polska, bo nasi goście bardzo dziękuję dziękuję bardzo państwa zaprasza na informacje po informacjach wracamy wieczór Radia TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast! Wybierz pakiet Aplikacja i WWW - słuchaj gdzie chcesz i kiedy chcesz!

Kup teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA