REKLAMA

„Geopolitycy mają wizję. A ja im psuję zabawę.” O grzechach głównych polskiej geopolityki z dr Michałem Lubiną (powtórka)

Data emisji:
2019-08-22 23:00
Audycja:
Świat się chwieje
Prowadzący:
Czas trwania:
52:55 min.
Udostępnij:

Gościem Grzegorza Sroczyńskiego jest dr Michał Lubina z Instytutu Bliskiego i Dalekiego Wschodu UJ, autor artykułu „Przeciw geopolityce”.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

geopolityka jest u szczytu popularności zarówno na świecie jak i w Polsce naukowcy publicyści zafascynowani geopolityką, analizując dzisiejszą politykę międzynarodową przez pryzmat kategorii geograficznych powołują się na kilkanaście dziedzin wiedzy właśnie na geografię historię nauki polityczne ekonomię świat widzą jako taką wielką szachownicę, na której stoją mniejsze i większe Pionki, których ruchy można są zdeterminowane, których ruchy można przewidzieć Rozwiń » od geopolityki słyszymy, że rywalizacja Ameryki z Chinami nieuchronnie doprowadzi do wojny słyszymy też takie modne ostatnio pojęcie jak pułapka Tukidydesa opłaca Tukidydesa mówił ostatnio nawet Donald Tusk podczas 1 ze swoich przemówień audycji świat się chwilę też zajmowaliśmy się geopolityką naszymi gośćmi byli z nimi Jacek Bartosiak czy Bartłomiej Radziejewski, ale jeśli coś jest tak modne jak obecnie go polityka to warto trochę ten balon nakłuć to jest audycja świat się chwieje wita państwa Grzegorz Sroczyński dziś naszym gościem jest dr Michał Lubina z Instytutu bliskiego i dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego autor książek m. in. niedźwiedź w cieniu smoka oraz pani Birmy i autor artykułu przeci w geopolityce opublikowanego w portalu nowa Konfederacja artykułu, który wywołał masę polemik i dyskusji witam pana dzień dobry czy jak go politycy mówią, że czeka nas wojna Ameryki z Chinami to co pan na to odpowiada, że jestem pod wrażeniem tego, że coś wiedzą dlatego, że to jest jednak duży duży poziom pychy arogancji założenie, że nie wie, że coś nastąpi to oczywiście wynika z tego ich wtedy tej pewności siebie, która bierze właśnie z przekonania o tym, czego Polska, jakim kluczem do rozumienia świata na jej podstawie nica między nami polega na tym, że ja nie wiem czy będzie wojna może być wojna może nie być tak ale, ale oni wiedzą tak to jest to jest różnica ta targana jest jest odrzucająca dlatego żona idzie dokładnie jest jest czymś dokładnie przeciwnym niż to co stanowi cały, jakby cały etos, w którym go nie uczono, a mianowicie, że jednak do z pokorą podchodzić do rzeczywistości nie formułować tez sobie od tak to jest jakby taki to kto to jest pierwsze co myślę także, a proszę powiedzieć, bo właśnie, skąd skończyła modnego politykę i co tak naprawdę jest pan mógł tak krótko zrekonstruować jak jak to jeść to są 2 pytania w 1, więc skąd wzięła biletu szedł za Stefanem rzucił nim, które pisał kilka lat temu zachodzi wzięła się kryzysu tożsamości, że w momencie kiedy, bo to się moda, która przed Zachodu jest jakoś tak widzieć wszystko jest już peryferia Uber serią odbieramy, tak więc uczyni stwierdził, że kryzys światowy ekonomiczny 2008 roku był momentem, który podłamał przekonanie, że dziś można załamał przekonanie o tym, że jest dobrze, że zmierzamy ku końcu historii na Zachodzie i odpowiedzą na to jest jest jest kryzys tożsamości w tym kryzysie tożsamości szukanie jakiś kluczy do zrozumienia świata skoro ten ten klucz wcześniejszy, czyli koniec historii się okazało kompletnie nietrafiony to teraz próbujemy znaleźć jakieś inne no i to tak to jest taka trochę z 1 części drugą tajne hasło mamy po prostu naiwne koniec historia była z kolei strasznie wulgarne wulgarną geopolityka wulgarną sensie oczywiście intelektualnym i na litość czystek skrajność, tak więc uczyni to twierdzi, że to jest rzecz po prostu wpaść na kryzys tożsamości ono się też również do nas doszła tylko to jest takie szukanie trochę po omacku, dlatego że polityka w dużej mierze odgrzewane kotlety to jest koncepcja, która była na czasie pod koniec dziewiętnastego na początku dwudziestego wieku i w dużej mierze wówczas w jakimś stopniu opisywał rzeczywistość natomiast dzisiaj jest to jest rzecz, która jest kompletnie anachroniczną jest tak poddana liftingowi tak trochę trochę my unowocześniono wydaje się, że to jakoś nam tłumaczy świat albo ich, ale podstawowym problemem z geopolityką, bo zasadniczo, jakby zdefiniować politykę jako pewną ideę wizję ideologię, a jej słońce wiąże naukę zgodnie, z którą najważniejsza najważniejsze zjawiska procesy polityczne są zdeterminowane przez przez geografię więc, więc to w ten sposób no i proces polega na tym, że to się opiera w dużej mierze na myśleniu z połowy dziewiętnastego wieku, a konkretnie ze Augusta konta, który uważał, że podobnie jak w naukach przyrodniczych tak naukach społecznych jesteśmy w stanie znaleźć jakieś takie znaleźć prawa, które rządzą rządzą światem i jesteśmy w stanie je je je tutaj zbadać i i przekonać w naukach społecznych tymczasem to jest właśnie przekonanie po dziewiętnastego wieku tak mówiłem, że w naukach społecznych nie jesteśmy w stanie tego zrobić, że tak na dobrą sprawę nie ma jak już takiego klucza tak boczek zbyt skomplikowane badanie pieczyste zbyt skomplikowane importu niemal jako takiej 1 koncepcji, która na wszystko wytłumaczy tymczasem policja w ogóle tego dnia radzą, aby w ogóle nie wiedzą, że była taka dyskusja postów chodzą z butami z koncepcją końca dziewiętnastego wieku mówią, że władza to nam łączy świat będzie wojna ta koncepcja tak z grubsza, gdy pan opisać na czym polega głównie rozmawia się o wojnie Ameryki z Chinami, czyli mocarstwo istniejące jest podgryzanie przez mocarstwa bardzo szybko rosnące to wg tych teorii geopolitycznych doprowadzi do wojny ale gdzie to jest geografia bo gdy pan jeszcze powiedzieć jak pani sposób może nawet życzliwe w sensie nie ironiczne w jaki sposób go politycy opowiadają o dzisiejszym świecie tak grupa opowiadają za pomocą pojęć wprowadzonych na początku dwudziestego wieku przez tzw. klasyków geopolityki czy hal forma lidera przez chana amerykańskiego z kolei klasyka przez przez Niklasa park ma NATO Holendra na służbie amerykańskiej mniej przez Klausa House Hofera niemieckiego czy też hitlerowskiego tutaj ideologa i może szczera lata wcześniejsze pruski go geografem geografia polityk tak to z tą to są badacze, którzy za zakładanie zasadniczo że, że do gry jest najważniejszym czynnikiem determinującym politykę państ w Unii, jakby klasycznego polityka opierała się na 2 podstawowych założeniach po pierwsze, determinizmu geograficznego po drugie, obiektywizacji geografii i ten determinizm geograficzny tutaj jest to szczególnie istotne, dlatego że on zakłada, że że to gdzie leży państwo wąskim graniczy, jakie ma układ z góry rzeki tak dalej tak, by determinuje jego jego polityka bardzo charakterystyczną narrację geopolityki jest przekonanie, że ktokolwiek będzie rządził w danym państwie to geografia wymusza na nim tak jak inne działa jak to się do Chin Ameryki nie rozumiem no no właśnie w swych tez nie rozumiem tak nie rozumiem nie tylko, dlatego że od 15 lat w jakimś tam stopił się trochę z mieszkańcami, a więc, więc i mieszkań w Chinach tak studiowałem to, więc więc, jakby te taki tata powierzchowna wiedza jest jest dla mnie po prostu przerażająca ale, ale biorąc to na wjazd no to się bierze z książki pułapka Tukidydesa, którą która, która łapie artykuł później książki ta która, która wyszła kilka lat temu w stanach no i na ich tej chwili to jest sport Cup odczytanie Tukidydesa, dlatego że wtedy u Tukidydesa są takie fragmenty rzeczywiście on opisuje walkę, a ten ze Spartą i przekonanie o tym, że to strach przed rosnącym konkurentem doprowadził do tej wojny brat Sparta przed tak jest rosnącą potęgą AK, a ten, chociaż nikt nie będzie chciał wojny nikomu nie opłaca to ze strachu została do niej musiało dojść prawna no tak tylko, że to jest to jest test bardziej 1 ze sposobu odczytania Tukidydesa dlatego, że jakby z lektury wojny w wojnie pana pełno Poleskiej to wcale tak dokładnie nie wynika, dlatego że tam są sformowanie, które przeczą tej tezie jest w ogóle cała w ogóle Tukidydes jest interpretowany na tysiące różnych sposobów jest nawet przekonanie o tym, że on to zdanie napisał po to, żeby usprawiedliwić Peryklesa, który tę wojnę wywołał, żeby go zdjął z niego odpowiedzialność, bo jak od reklam, bo to wojna na frytki z winy nie sorry to jednak strach wywołał musiała wybuchnąć tak no Matter Jaros, ale książka, której pan mówi polegała na tym to chyba z Oksfordu czy badaczy eksportują wydaje z Harvardu Harvardu przepraszam, a został mocno skrytykowany przez innych badaczy z Harvardu nawiasem mówiąc za to, że nie wziął pod uwagę to jednak taki deseń w tymże Harvardzie tak, ale tam chodziło tylko Tukidydesa to był punkt wyjścia, ale rozumie, że oni przebadali kilkanaście podobnych układów w historii 1616 w historii ludzkości, kiedy jakaś potęga jakby przestraszyła się wzrostu innej innego kraju i wywoływała to wywołało wojnę no i że to jest jakiś taki uniwersalny mechanizm teksty książki wynikało rozumiem, że to co się wpisało tę geopolityczną, gdyż pisało test to co pan tutaj po pokazuje bardzo dobrze przedstawia 11 z z charakterystyczne jedno z charakterystycznych cech geopolityką, a mianowicie ja bym powiedział też podkradanie zwolniły powiedział to jest wolny, że to jest jedno absorpcji natomiast by w tej pierwotnej koncepcji geopolitycznych klasycznego polityce no to w zasadzie istniała tylko geografia natomiast z czasem okazało się, że to jest za mało, żeby wytłumaczyć świat, więc zaczęto brać innych nauk, który jak norma tak to w innych autach też to dzieje tyle tylko że, że brano to i to ma słabą i mocą strony słaba strona partii na tym też dramatycznie nieuczciwe intelektualnie, ponieważ gdzieś tam go polityków szczególnie polskiej nie tylko Polski zachodniej też to robią to się okazuje, że politykami są niemal wszyscy geopolityki jest Wola z tym marksistą tak być politykiem nawet brodę tak historia społeczna przypomnę szkoła na tak wszyscy się nagle okazują się politykami tak boi, bo ich koncert się podbiera i i pokazuje jako geopolityczna więc, więc to jest słabości natomiast siła tego polega na tym, że te koncerty są sobie są wartościowe no i tutaj wracamy do do tej pułapki Tukidydesa to rzeczywiście geografia niewiele wspólnego z mechanizm psychologiczny tak tak jak powiedział, że nie ma wiele wspólnego styki ZSM pod jest tylko jedno z kilku tutaj kilku możliwości odczytania Tukidydesa tak natomiast ja specjalnie recenzując książkę specjalnie jeszcze raz przeczytam Tukidydesa 400 ileś stron taki naprawdę nie nie znajduje jakieś mocnych mocnego poparcia tej tezy w u Tukidydesa w każdej jest to 1 z możliwości odczytania Tukidydesa no i Jona zostaje włączone do do geopolityki, choć nie bardzo wiele wspólnego z tą biografią i z myśleniem i dorzuca się do niej przymiotnik geopolityczne tak dzięki temu powstaje nam powstają takie perpetuum Mobile tak no i polityka w naszym mieście jest takim perpetuum Mobile, dzięki któremu w ogóle wszystko, żeby wytłumaczyć każdą sferę życia politycznego możemy w ten sposób płacić dodamy przymiotnik polityczny już już już możemy sobie teoretyzować natomiast wracając do tego mechanizmu psychologicznego to co jest słabością dodawaniu przymiotnika geopolityczny do tego do tej koncepcji to, że to jest mechanizm psychologicznej ten mechanizm na poziomie elit, a więc na poziomie świadomości świadomości elit ich percepcji, tak więc nie ma wiele wspólnego z tym, że dane państwo leży, dlatego że że dużą żona on po prostu się opiera na tym jak postrzegają konkurenta przeciwnika partnera elity 1 mocarstwa jak są wzajemnie postrzegane i to naprawdę nie jest to niema wiele wspólnego ze z geografią natomiast jeszcze jeszcze 1 rzecz natomiast jest 1 cecha, która jest charakterystyczna mianowicie jest takie myślenie determinizm Łęczna na pewno będzie wojna albo bardzo możliwe, że będzie wojna o tym, czas rządów co nie jest takie takie oczywiste przykładowo Chińczycy nawet zaprosił autora książki do siebie do Pekinu tak, żeby ich, bo nie chcą tej wojny tak jak to jest to jest najważniejsza rzecz w tym wszystkim, że Chińczycy wcale nie chcą tej wojny tak Chińczycy doskonale wykorzystują obecny system międzynarodowy dla swoich cech tak wyciskają z niego jak cytryny wysoki i mają zamiar jeszcze trochę ale, ale o to chodzi to znaczy, trzymając się przykładu pułapki Tukidydesa Tusk mówiąc o niej również oczywiście odnosi ją do sytuacji rywalizacji między Ameryką Chinami to tam jest także z tej teorii wynika, że Ameryka wywoła tę wojnę właśnie ze strachu, że Chińczycy za chwilę już będą nie do okiełznania, więc to, że Chińczycy zapraszają autora to dla mnie zrozumiałe, ale Okaj tylko jeszcze dobra to jeszcze skoro z tej strony tak przyjmuję ten argument to jest jak i wreszcie inne są uderzył nad zmianą nie jest wcale przekonany czy czy na pewno cała Ameryka chce tej wojny, dlatego że kolejnym, jakby poważnym problemem do polityków ja bym, chociaż to chyba jest najważniejsza z nich jest ich i ich problemu jest patrzenie na państwa jako pewne całości jedno jako pewne pan jak ja jak na państwa na jednostki Unii Tarnów w tym sensie że, że państwa podejmują decyzję tak mamy po prostu by mamy jakiś ściśle zdefiniowane interesy narodowe, które są realizowane przez nie przez decydentów tymczasem to wszyscy tak nie jest nie mamy całe elity, które ze sobą walczą jedni uważają taki inaczej, jeżeli chodzi o stany to rzeczywiście mamy tam silne przekonanie o tym, że, że Chiny są konkurentami mamy tam szczególną ochotę, żeby okiełznać np. w okolicach Pentagonu, ale już już w środowiskach biznesowych wcale nie w środowiskach biznesowych, jakby zachwycone są od lat dziewięćdziesiątych biznes amerykański wszedł do Chin podtopiona mentalnie przejmował się bardzo masakrą i od tej pory robi doskonałe interesy i dalej zrobić to doskonałe interesy, więc to sam jest także mamy tylko 1 tutaj jakby 1 politykę amerykańską tak mamy tych polityk tsunami kilka tak mamy mamy prezydenta trampa mamy Kongres mamy lobbystów tak to wszystko jest dużo bardziej skomplikowane nie jest tak tylko, że mamy 1 tutaj nie 1 l tak elity też są po pokręcone podzielone wcale nie są takie przekonane nikt poza tym jestem przekonany że, że w dużej mierze Amerykanie też nie chcą wojny rząd, by woleli jednak Chiny doprowadzić do uległości, jakimi innymi metodami tak to, bo to już po to, zbyt niebezpieczne było tak to my mamy świadomość się Amerykanie dobrze pamiętają słowa brytyjskiego co prawda ale, ale jednak Llosa lorda bata na, że jeżeli trzecia wojna światowa będzie się toczyła przy użyciu broni atomowej to czwarta będzie przy użyciu wideł i tam strzału mimo to nic to trochę trochę mnie pan spokoju, a proszę powiedzieć o geopolityce powiedzieć, że sieje defetyzm no nie wiem co pan pan pan bardzo o nich mówi oczywiście o swoich kolegach zresztą to w ogóle jest ciekawa sytuacja kiedy, jakby ktoś z wewnątrz środowiska atakuje, czego bardzo mocno ostro polemizuje z własnymi kolegami zacytuję państwu fragment fragment tekstu przeciwko polityce naszego dzisiejszego gościa czy Michał Lubina dr Michał Lubina krótki cytat mnie też to zaraziło kila kilka lat temu przeżyłem ukąszenie geopolityką, ale już nie przeszło do czytałem trochę książek i straciłem złudzenia teraz spróbuje przekonać innych zrobię tak, mimo iż wśród najważniejszych polityków w tym kraju są moi koledzy jednak, parafrazując Arystotelesa przyjacielem bliscy, ale prawda bliższa no i napisał pan taki wściekły bardzo ostry tekst przeciwko wszystkim swoim znajomym, którzy go o politykę arterią to nie jest jakiś bardzo wściekły techniką tam personalnie, ale nie walczymy Najder, jakby na faktach nie dla mnie, że pan, że nie zmienia tego nie trzeba tłumaczyć wściekły w sensie bardzo ostry tekst oczywiście to nie był personalny atak noc jakimś, choć był wściekły każda partia czy to, że wycofuje się to był bardzo dziś ostry tekstury bardzo się podobał i bardzo dał mi dużo domyślenia w ogóle myślę, że zrobił bardzo dobrze też samym środowisku go polityków, którzy musieli do tego jakoś odnieść, ale chcę zapytać jak wygląda wyglądało pana ukąszenie geopolityką i co spowodowało, że pan, jakby przeszedł drugą stronę, bo to jest taki moment, który wydaje mi się, że większość ludzi ogarnia na studiach, szczególnie że studiując coś pokrewnego znaków rękami politycznymi stosunkami międzynarodowymi złośliwi mówią, że ten pierwszy rok studiów tak na pewne, że to to moment niekoniecznie następują pierwszym roku studiować Kol wiek oczywiście krytyczni wobec politycy akademicy mówią, że ten syndrom studenta pierwszego roku stosunków międzynarodowych, ale niektórym coś coś przeczytał nagle nagrywała wszystko idzie układa w ten, a potem jak przez 3 następne lata do czyta jest mu się będzie chciało następnych kilkadziesiąt kilkaset książek to nagle wszystko się bardziej skomplikowana to właśnie o to chodzi także my potrzebujemy szczególnie mnie szczególnie jak jest powiedzmy okresie formaty na naszej naszych naszej tutaj naszych idei potrzebujemy mieć jakiś jakiś klucz do zrozumienia świata i geopolityka oferuje ten klucz, a to dziecku tylko złudzenie tak złudzenie natomiast jest bardzo przyjemne złudzenie, dlatego że ono ono się odwołuje do pseudo zdrowego rozsądku, bo to jest takie niby wszystko UKE tańszy mamy góry oceany także, że rzeczywiście lepiej nie graniczy z Rosją tak jak jest polską niż ograniczyć tak tak dalej się wszystko wydaje takie jasne świat się staje ułożony, a zwłaszcza dzisiejszy świat tak nie jest to bardzo niebezpieczne totalnie no tak nieprzewidywalny roszczeń nikt nie wie co się dzieje rozwiąże nad takim bezrybiu każda spójna teoria w miarę robi błyskawiczną karierę dokładnie ja podam jakby, stosując swoją strategię krytykowania poglądów, a nie o sobie urządzeń miałem kiedyś taki jest darem wykładnię w publicznej i tam 1 osoba, która zresztą jest to w dyplomacji nasze pracuje ona później wstaje chodziarze czyta 1 z głównych polityków w tym kraju to on to się chce działać tak jeśli chce pracować wszyscy działać dla Polski jak nie słucha to jest ogarnia po prostu tutaj defetyzm jej się nic nie odechciewa, bo Jankowską komplikuje, a tam jest taka zachęta do działania tak to jest nawiasem mówiąc ja i oczy jak bardzo serdecznie podziękować tym komentarzom był doskonały tak doskonale do istoty rzeczy, ponieważ tak naprawdę co różni geo polityków i zwolnić geopolityki w Polsce od przeciwników takich jak ja to, że zwolennicy mają wizję mają wizję ta wizja tłumaczy świat moim zdaniem źle, ale tłumaczy ten świat o nasze odwołuje do emocji jeszcze jest tak mocno romantyczna wybuch śmiesznie, bo to jest Polska tak tutaj realistyczna koncepcja geopolityczna zamieniła się mesjanistyczne koncepcja romantyczną tak natomiast natomiast tacy ludzie, którzy mówią, że to wszystko bardziej skomplikowane, że to nie da tak łatwo tutaj jest tak tutaj smak w ogóle to to co proponujemy, czyli eklektyzm analityczne że, aby z 1 szkoły węża drugiej trzeciej no to jest takie pan takie akademickie dni komplikuje problemy sprawia no to to je to jest zwykle psuje właśnie psuje zabawę tarnowską takie fajne tak mieliśmy już w ten świat rozumieliśmy to mamy po prostu te stany tutaj Chiny to Rosję tak o np. od 10 lat się zajmuje relacjami rosyjska chińskim słyszę, że ci Chińczycy na pewno wejdą na Syberię tak, bo przecież geografia puste przestrzenie tutaj mnóstwo ludzi to jest totalna bzdura, bo jasność wyrażonymi gra nigdy nie było jakiś szczególnie dużej no ale geopolityka przecież tłumaczy, że wejdą, bo boi, bo jest ludne mocarstwa z drugiej strony mamy puste, tak więc więc nic na jej uwięzienia no niestety, ale nie nie wejdą nie zamierzają no przykro mi tak i to psuje zabawę od nowego dlatego myślę, że właśnie na tym polega, gdy ogromna przewaga geo polityków nad nami rząd mają wizję to błędna wizja, ale mają wizję natomiast my komplikujemy i to i to nie porywa rozwiąże mówiąc głównego polityku polskim mówił pan o Jacku Bartosza ku uciesze Mela tak natomiast, żeby była jasności wśród gwiazd, które otrzyma kolegom z rozmowy z nim od Waszyngtonu przez Hongkong po Warszawę są zawsze wielką przyjemnością natomiast z jakim patykiem tak jak to powiedział kiedyś papież Jan 2003 . który zaprosił do siebie głównego antyklerykała no i po rozmowie z nim podział do niego, a więc tylko poglądy nas dzielą to tak niewiele no to właśnie takie mam z Jackiem także czy rozwiąże to jasność, że to, że te polemiki nie wywołały u was tego co zwykle bardzo często ma miejsce, czyli obrażania się Trzaska drzwiami zrywania przyjaźni z niektórymi tak, ale no, ale związki na szczęście nie, a proszę powiedzieć, bo Jacek Bartosiak, który też był gościem naszej audycji no rzeczywiście był bardzo przekonujące ja w ogóle bardzo bardzo temu rozmowę dobrze wspominam jak zmiany osobowe z Jackiem bardzo dobrze wspominam myślę, że po myśli, żeby go jeszcze raz zaprosić, ale istotnie miałem takie wrażenie jak pan, że to jest zbyt rzetelny, że te teorie są takie zbyt jak to będzie zbyt sexy no i zbyt zbyt atrakcyjna natomiast chciałbym jeszcze, żeby pan powiedział co go politycy mówią dokładnie o Polsce to znaczy jakie są punkty tej teorii dotyczące Polski o właśnie jeszcze zanim panu pana pytanie odpowiem tak, żeby nie było tylko, że chciałem zwrócić uwagę na to, że go polityka stała się takim wytrychem czy perpetuum Mobile, które może za pomocą, którego można wytłumaczyć dokładnie przeciwstawne koncepcje np. Jacek uważa, że geografia powoduje, że jesteśmy położenie koło Rosji i będziemy musieli będzie musiał być wojna z Rosją, a wojna z Rosją będzie musiał być, dlatego że Rosja zaatakuje, bo będzie chciał zaatakować, ponieważ geografia wymusza rosyjski imperializm tak dużym skrócie no i Białek osobiście po 5 latach studiów rozpoznawczych uważam, że raczej kultura polityczna rosyjska jest ten imperializm wymusza, ale to już jest inna niż z niej nie wchodźmy w to natomiast natomiast, ale już np. prorosyjscy geopolityce, powołując się na geopolityka uważają, że się ponieść z tą Rosją okuć dogadać, bo przez Rosjan absolutnie zakład między zagraża geopolityka jest taka, że oni po stronie pójdą więc, jakby geopolityka służy do do, jakby uzasadniania legitymizacji dokładnie odwrotnych tez i na tym polega, jakby i znowu siła słabość siła dlatego, że to oczywiście każdą bzdurę można wytłumaczyć upolitycznienia jak w trakcie tej tych debat politycznych jakiś czas temu, że pewne czy zirytowani sobie poszukałem zrobiłem 100 przykładów głupot geopolitycznych tak się nazywa 7 grzechów głównych polityki polskiej wypisałem tam po prostu wszystkie możliwe absurdy, jakie znalazłem takie szczególnie potężne, w których no go pod kosz tłoczy wszystko naprawdę wszystko od już takie Skrzydlate myśli, że Polska będzie zatokę bengalską kontrolować kiedyś Niemiec to to już naprawdę wszystko można to geopolityką wytłumaczyć się Doda przymiotnik polityczny kiedyś port resort Skarżyński bardzo pani podział, że napisał że, że tak na dobrą sprawę to przy przerost geo 1 z najczęściej nadużywane przedrostków tak jak przedrostek post i w takim razie on proponuje GU mrówki Logi, bo mrówki też mieszkają w ziemi tak no skoro wszystko jest geo ta no ale to się poza to także się po właśnie minęliśmy a gdy pan zrekonstruowanie tak długo pan badał wszystkie nurty w geopolityce, więc będzie pan zrekonstruował co co go polityka ta ten główny nurt polityki mówi Polsce notę główny nurt geopolityki zasadniczą uważa że, że Polska Polska będzie samodzielna tak to jest jakby pierwsza rzecz jest taki duży będę dużo dużo dużo potrzeba niezależności ten główny nurt zasadniczo uważa że, że Rosja się dogadać z Amerykanami Amerykanie na końcu wystawią do wiatru, dlatego że nie, dlatego że będą musieli mieć coś w nich prowadzić jakąś znaną danie więc, więc to powoduje że, że tak na dobrą sprawę, jakby możemy się tutaj na opierać na na Stanach natomiast noty tymczasowo, ponieważ w rzeczywistości to stany wcale nas nie obronią i co więcej jeszcze no tak u nas po prostu sprzedać w odpowiednim momencie, że zasadniczo policzmy się przygotowywać do wojny z Rosją do tego, że one nieuniknione, bo to jest najważniejsze element do tego dochodzą jeszcze tylko co ukryte niezauważenie Unii Europejskiej jako pewnego fenomenu delegować może to może to coś co też Unii, mówi że że u nas taka żołnierzom czy, żeby nie było nie taki, jakim nośnikiem Unii takie jest kimś takim idealistą pod tym względem natomiast Unia rzeczywiście wymyka się tym ten paradygmat realistyczne mów stosunkach międzynarodowych, bo on ma problemy z samym nie państwa tak jak ktoś nie jest państwem to niewiadoma to jest ta niewiadoma, kto jeść no i to powoduje właśnie takie przekonanie, że w zasadzie Unia to Niemcy że, że w zasadzie to niema tam żadnych no, że noc w w dużej mierze to jest to jest taka otoczka dla niemieckiej dominacji w Europie no jest to oczywiście później logicznie prowadzić do zdań typu, że tam Polska to rosyjsko niemieckie kondominium miasto to co jest między ten ten nurt myślenia natomiast ja na to zwraca uwagę wszystkich słabościach Unii Europejskiej one antytezą myślenia realistycznego tak, bo ona jest jakby i no nie jest jakoś nadzwyczajnie skuteczny, ale też istnieje funkcjonuje jakoś trudno też to tak całkowicie dezawuować wszystko dużo bardziej skomplikowane, więc wracając do wątku to myślenie geopolityczne one jednak mocno dziewiętnastowieczne w takim sensie rzeczywiście mamy są tylko interes państwa bardzo jasno zdefiniowane, że np. już jak powstaje jakiś organ tak jak Unia, w którym kraje oczywiście to nie zawsze tak się dzieje pewną część tak idzie jednak wielu sytuacja kraju przekraczają własne interesy czy w imię znaczka Solidarności robią coś co pozornie nie jest zgodne z takim bezpośrednim interesem to już, jakby się nie mieści w tym to tego kogo nie ma obrażeń natomiast ja bym realistycznej perspektywy uderzył jeszcze inaczej, a mianowicie problem jest w tym, że politycy widzą jednak interesy czasem niemieckie interesy tam francuskie interesy rosyjskie, a nie widzą, że te interesy są tworzone przez określone elity określone grupy w tych elitarnych i grupy są ponad państwowe pewno często oraz, ale też samym państwie jest kilka no na litość boską, jeżeli mówimy o polityce polskiej to czy naprawdę będziemy mówili o polityce Polski przy sami wiemy, że inne interesy ma MSZ innym mamom one są potłuczone ze sobą mam jeszcze lobbystów mamy takich smaki z uwagi na przyszłego stała masa i to wszystko jest wszystko jest tak pomieszane że, że trudno mówić, jaki 1 konkretnej polskiej polityce zagranicznej, tak więc, a nagle jak politycy mówią, że niemiecka polityka zagraniczna francuska i t d. przy tam jest cała masa różnych różnych czynników, które to ja, a potem rosyjskiej perspektywy to znamię najprostsze no mówienie o jakieś rosyjskich interesach narodowych no to jest interesy ekipy Putina, która zasadniczo musi się utrzymać władzę i co z tego korzystać i to jest najistotniejsze Jona oczywiście bardzo silnie graty imperializmem rosyjskim na tym podstawowym wyznacznikiem jest to, że się utrzymać władzę, dlatego że państwo takich jak jak Rosja utrata władzy równa się utracie majątku albo życia nie można tak łatwo stracić władzy w tym momencie trudno mówić o jakieś takie o tym, wspaniałym dziewiętnastowiecznej koncepcji czy wcześniejsze już jak racja stanu tak w dzisiejszych czasach racja stanu jest jest pojęciem tak mocno abstrakcyjnym, że trudno to to jakby trudno to w ogóle zdefiniować tak, ponieważ tak dobrą sprawę mam po prostu interesy określonych elit i te elity są rzadko kiedy jednością taką nosi po prostu zmieniają mi tyle więc, więc tu jest ten podstawowy problem z myśleniem politycznym ona nie zauważa polityki wewnętrznej to co się z zastrzykami narodowość czarną skrzynką albo puszką Pandory należał do chaosu, który na razie wewnątrz państw ona patrzy tak z góry to z góry panie oglądania tutaj w skrajnym przykładzie geo polityków takich internetowych notowanych krajów bogatych, bo każdy poproszę, by pokazać państwo i zobaczyć na mapie na pewno już już wiemy, więc jakie, jaką politykę musi prowadzić tak no tymczasem nie jak podaje przykład Nepalu tak Nepal geografia bez skazy ważne pan musi być śmiecimy związki z Indiami bardzo słabe z Chinami, bo to Himalaje oddzielają też inne państwo pan Rosiński nie lubi Indii no więc, więc to i tak nie działa to jest audycję świat się chwieje naszym gościem jest dr Michał lubi nas Uniwersytetu Jagiellońskiego rozmawiamy o polityce i krytyce właśnie jego polityki, którą dr Lubina przeprowadził słowem czynem czy napisał swoje czyny te napisał wygłosił kilkakrotnie co wywołało ogromne dyskusje zwłaszcza, zwłaszcza na prawicy właśnie ten system moje, żeby zakończyć ten blok geopolityce on też ma jeszcze jedno pytanie, dlaczego go polityka jest tak po może się mylę tak popularna akurat na prawicy, a to ja bym odwołał się do innego tekstu Łukasza Wójcika w krytyce politycznej o lewicowej perspektywy opisywał z kolei czemu jest tak popularna na prawicę no ją otoczyć jesteś taki ekonomicznej perspektywy krytykował tak natomiast natomiast podstawowy podstawowe założenie takie, że to jest odwołanie się dziewiętnastego wieku, kiedy smutni panowie tam frakach pijący miski nic, paląc cygara przesuwali piątki na tej szachownicy i i no i to jest taki właśnie ułożenie świata wszyscy wiemy, gdzie ten jest silnie wygrywają tak czy po prostu, że konserwatysta, który chce w chaosie robić jakiś porządek chyba tak być może ma większą skłonność do takich tłumaczących wszystko teorii AAA, jakby chęć robienia porządków dzisiejszym świecie już ułożenia sobie Turowskiego jest ogromna ja też mam ogromną potrzebę, żeby w ogóle cokolwiek zrozumieć, bo naprawdę jest czystego tak jak pan mówi tego końca historii, gdzie wszystko wydawało się już poukładane wszystkie kraje miały się sierotami przy zbiorze Rotha liberalnej demokracji no oczywiście są kłopoty nie wszyscy chcą iść tam równo w tym marszu, ale generalnie świat w tym kierunku zmierza nagle znaleźliśmy się kompletnym rozgardiaszu i rozumiem, że ten chęć robienia porządku może konserwatyści być taka nowym taką potrzebą uzupełnienia do odparcia prawda tylko, że sięga po narzędzia, bo są narzędzia stary tak to są tępe narzędzia z początku innych nie ma na razie to znaczy ja na obronę go polityków powiedział że to, że być może to nieudana próba, ale że jednak coś oni starają się no i wytłumaczyć prawda, ale inne są tylko nie są znane na tym polega problem, jeżeli spojrzymy na noc całą długą tradycję realizmu politycznego od żądzy przez Machiavellego pomogę stała to tak naprawdę są genialne rzeczy, ale te genialne rzeczy są pozbawione wad geopolityki geopolityki taką wulgarną wersją zorganizowano wersją realizmu politycznego tak dobrą sprawę ten poczucie sensu, jeżeli ktoś chce na to patrzeć właśnie konserwatywnej perspektywy to naprawdę zachęcam właśnie do do klasyków Machiavellego np. znakomity pisarz jest, tak więc czy domu generała on bardzo się też ten element moralny w polityce podkreśla no ale jeżeli politycy przeczytasz zorientowała to było 6 punktów realizmu politycznego czy jego skrót dla Skry skrót Amerykanów, żeby zrozumieli odchodzi do 333100 stronicowej książce tak, bo to jest w internecie się wykluje to to jest no i tyle tak natomiast nic nic nic głębiej, więc to nie zgadzają się zaprotestować, bo jednak wśród polityków, których wspominaliśmy, których znam są też ludzie, którzy przeczytali naprawdę tysiące książek i którzy na pewno tę teorię znają dużo dużo głębiej nie mówię w tej chwili internetowych jak pan się wyraził też trafne określenie internetowego politykę, bo oczywiście tacy istnieją nawet pewne jest większość, ale mówię o osobach na świat, który ja zapraszałem no czy okresowe Góralczyk, z którym robiłem wywiad, którzy są ludźmi jednak bardzo dobrze zorientowany no i jakiegoś powodu ich również ta teoria uwodzi tak to to jest bardzo pytanie do nich jak z prof. Góralczyka niezwykle cenię uważam go ze swojego chińskiego mistrza tak, bo birmańskiego więc, więc ten ich polecane tym jego końcem wszystkiego politykę co zrobić no możemy się pięknie nie zgadzać natomiast natomiast pytanie na ile to jest na nich wszyscy dobrze uważam, że to jest jednak, że te, że to odwoływanie się do klasyków w tej myśli geopolitycznej dość mocno powierzchowne, dlatego że rzeczywiście, jakby tak polityka z tą prostotą ma pytać, bo to istota, bo to jest wizja tak to porywa wizja mapę mamy tu ułożenie świata tak wszystko jest jasne to jest jakiś jakiś porywająca i w i do tej wizji są do drukowania ci np. klasycy realizm, który tutaj wspominałem, a po nim być odwrotnie tak to powinno się tych klasyków czytać później dopiero ewentualnie tych tylko polityków wtedy jak w Gstaad i jednych drugi to widać słabość tej tej na tej tej sytuacji nabytej tego polityki wraca się do sądu czeka jego znakomita książka ostatnio w Chinach tak wielki renesans to doskonałe doskonała książka, bo stoi bardzo dobrze widać w niej jedno z takiego polityka to jest taki element dekoracyjny tam służy właśnie, żeby wzbudzić zainteresowanie żeby, żeby podjąć natomiast esencją tej książki jest doskonała znajomość Chin i chińskiego podejścia do świata tak tego polityka z takim ozdobnikiem, który ma właśnie ma uwagę przykuł natomiast to nie jest to nie jest rdzeń akt urodzenia miast jest to co jest wewnętrzna chińskie i na tym polega na tym polega wartość książki no dobrze kończymy go z geopolityką, a chciałem pana zapytać jako osoby ukończoną i taktem jak rozumiem też zaszczepiono na te pokusy, których pan mówił nie wiem może znowu kiedyś wicie jest może jak pan widzi problem główny problem dzisiejszego skomplikowanego świata rozumiem jak panu zadam pytanie czy będzie wojna Ameryki z Chinami to pan zgodnie z tym, że nie wie, bo właśnie nie da się na to pytanie odpowiedź, ale może mógłby pan opisać nam dzisiejszy świat jego główne problemy z takiej właśnie perspektywy bardziej finansowany niż to co mówią politycy świat jest chaosem jest chaosem, dlatego że ale czy jest także jest szczególnie teraz hossę czy po prostu jest to tak zawsze chaos tak, żeby zabrzmiało to styczniowego natomiast natomiast świat jest trochę nie znaczy oczywiście mamy okres zwiększą porządku mniejszego to co mamy obecnie jest bez większego, dlatego że że, żeby widać się kończy pewien porządek też porządek podziemną wojenne w tym porządku poza zimno wojennym ma mieć dominację Stanów zjednoczonych narzucone przez nich przez nich jakby system bezpieczeństwa i poglądy, ale mamy jak mam dużo bardziej teraz to się wszystko chwieje ten ten ten porządek z niego się wykluwa coś nowego teraz co nowego to nie wiemy nie mamy dobrych słów nie mamy dobrych terminów, żeby opisać co się wykluwa, dlatego że używamy terminów starych na to co jest nowe to jest typowe tak, by ktoś zawsze historia tak było natomiast mamy sytuację, w której której używam takich określeń jak zimno nowa zimna wojna druga zimna wojna rywalizacja mocarst w tak dali tak dalej i one nie nie nieadekwatne są nim nie opisują dobrze świata, dlatego że mamy z 1 strony świat z listą bezprecedensowego bezprecedensowej współpracy zintegrowany zglobalizowanym, który mamy mnóstwo rzeczy powiązanych ze sobą, a z drugiej strony mamy ten świat, w którym do do, który mamy Zmierzch Europy tak Europa wraca do sytuacji sprzed wielkich odkryć geograficznych kiedy, kiedy w zasadzie była była dodatkiem do Eurazji nie miała większego większego znaczenia więc, więc nie do końca z tym zgadza, że to tak jak tak, ale to nie jest to nie jest za klub linach podkrada ją, tak więc to, więc to jest to jest 1 rzecz druga rzecz jest taka, że głównym miejscu na świecie jest jest Azja Pacyfik czy szerzej Pacyfik czy to co jest pomiędzy Azją, a Ameryką i ta przestrzeń polityczna i tam mamy mamy inny, ale mamy również Indie to jest taki kraj mocno niedoceniany, jeżeli chodzi oświadcza są rosnące mocarstwa mamy pań takie państwo w Japonii, który przeciekał tak w tym sensie że, że anty chińskie proamerykański jednocześnie dalej bardzo ambitne uczy się słabszy niż kiedyś ale, ale jednak mamy mamy takie państwa Brazylia czy 3 czy Argentyna mniejszym stopniu, ale też jednak liczące się, więc dużo mamy takich aktorów, którzy w państwowych, którzy wkraczają z ambicjami no i no i ten system w jakim stopniu podminowuje ją jednocześnie Amerykanów, którzy muszą jakoś na to reagować sami nie do końca wiedzą bardzo się przyzwyczaili do tego że, że dominują to wszystko powoduje 1 i powoduje chaos niepewność zmiany, by wszyscy wiedzą, że coś zmieni nikt nie wie, więc stronę i to i nie ma punktów oparcia stały, tak więc taką dramatyczną próbą oparcia n p . ta koncepcja że, że prawo międzynarodowe tak powinno decydować, ale prawo międzynarodowe dzisiejszy jest prawem amerykańskim więc, więc wiele państ w się na nie zgadza no ale ja bym mógł wymienić 1 taką najważniejszą cechę z naszej perspektywy to torze może świat wraca do sytuacji sprzed odkryć geograficznych do tego, że Azja z centrum świata tu Otóż tu jest przyszłość się rozgrywają najważniejsze interesy i najmu musimy się w tym jakoś odnaleźć tak musimy zrozumieć przede wszystkim, że tam jest, że to miejsce to centrum i no i dostosować się i teraz jak to zrobimy od tego będzie to jest jedno z 3 najważniejszych rzeczy, które determinują przyszłość Polski w najbliższym wieku, ale to znaczy, że powinniśmy z totalitarnym z tą elitarnym Chinami się układać my musimy się z totalitarnymi nami układać być może autorytarnymi tak, żeby nie było na grzyby w ścisłym, ale na pewno paskudnymi podstawę prawną tutaj nie ma w ogóle wątpliwości musimy się z Chinami układać do tego, że są drugim mocarst w świata natomiast, a Azja Chiny tak znaczy oczywiście Chiny są najważniejsze państwa Azji, ale w Azji mamy mamy dużo innych ważnych państwo wspomniane Indie Indonezja Wietnam Japonia Korea Południowa tak to są wszystko bardzo Birma przeciekały kraj tak Tajlandia także to są wszystko bardzo ciekawy kraj nie wspominając o bliskim Wschodzie, więc to wszystko są kraje które, którym jak Azja Ninie nie oznacza, że musimy się tylko z Chinami układać, które rzeczywiście są kłopotliwe politycznie aksjologicznie tak czy gospodarcze, bo ma pismo z Chinami polega, więc wszystkim na tym że, że nasz model nasz model gospodarczy z Chinami znał kolonialny na rzecz Chin to znaczy my sprzedajemy Miedź, a w zamian dostajemy nowoczesną technologię tak my jesteśmy jak Kolonia w dziewiętnastym wieku, tak więc na nas na tym polega natomiast są też inne państwa nie zapominajmy o tym i warto je znać i badacz nimi zajmować, ale nie od strony mapy mapa oczywiście 1 z wielu wielu elementów tak z głównych polityków w kraju miał takie hasło geografia ma znaczenie no tak ma szersze znaczenie zgadzam się oczywiście tak to jest poziom banału to jest jak ma to mówił, że nie należy nigdy dawać siebie, kiedy się nie wie tak zgadzam się tak wspaniały nie ma to jak banał natomiast na to są też inne czynniki warto te państwa poznawać uczyć się o nich badacze bo, bo tam jest przyszłość taki i nie na tym właśnie takim powierzchownym poziomie politycznym tylko głębiej przez przez kulturę tych państw przeniesiono do życzenia, ale na końcu jednak gdzieś zawsze w takich rozważaniach o sile Azji Pacyfiku pojawiają się Chiny i pytanie czy no jaz zafascynowanie obserwuje skuteczność modelu chińskiego przerażeni, zwłaszcza że fascynacja która, która łączy przerażenie w moim przypadku to znaczy i zastanawiam się nie jest taki może pan jakoś się do tego odniesie jednak ten model chińskim, który Chińczycy twierdzą, że nie chcą go eksportować, że ona jednak tak obecnie wygląda, że ma tak dużą skuteczność, czyli połączenie autorytaryzmu z neoliberalizmem czy czy po prostu modelem rynkowym, że po prostu ten ten skoro tam się przenosi ciężkość świata siła jeśli dobrze, że to będzie to najważniejszy region świata to po prostu ten model również będzie promieniował na inne kraje Okaj rzeczywiście Chińczycy mówią, że nasz model usług tak chińskich sięgnie skopiować to się zgadza natomiast ja bym się zrzucił 1 sprawą Otóż to jest bardziej model azjatycki, który bierze jeszcze sprzed czasów kolonialnych, w którym władza kontrolowała politykę gospodarczą i to widzimy wielu państwo przed kolonialnych tak właśnie było to znaczy, jakby nie było wolnego handlu, bo się Bano kupców tak czy były wyjątki tak n p . Tajlandii, ale tam też de facto kontrolowali natomiast zasadnicze było także to władza kontrolowała gospodarka teraz dzięki temu kontrował również społeczeństwo i teraz z perspektywy azjatyckiej to co nastąpiło później, czyli zachodnie wtargnięcie do Azji przez kolonializm jego też elementami pozytywny zasadniczo negatywnymi, ale też pozytywnymi nad innymi wolnościami wszystkimi no to jednak była pewna anomalia i teraz wracamy do sytuacji sprzed tej anomalii, więc nie powiedziałbym, że to jest modelek chińskiemu, chociaż też powrót do stanu, który był zawsze w Azji obu panami długi czas w Azji, dlatego że że jedno procentem wolności to na tym kontynencie, gdy jako szczególnie dużo nie było, tak więc nic to coś, o czym pan mówi, że to jest model chińskiemu, chociaż to jest raczej efekt tego, że Europa czy szerzej zachód słabnie i słabnie jego atrakcyjność szczególnie Europy zostaną też no i to powoduje, że może, że po prostu takie państwo jak pasożyty po prostu wracają do tego co jest ich Kitano uważa, że przez to, że świat Zachodu słabnie przestaje być atrakcyjny i również jego idee przestają być tak nośne czy to się skończy tym, że no przyjmiemy bardziej ideę np. chińskie bardziej autorytarne tak czy bardziej chińskie tak tak myślę, że tak mi się, że zmierzamy w stronę większych większy autorytaryzm w taki nie mówię mówię to jako człowiek, który mieszka w autorytaryzm ma w Rosji czy Chinach jako żywo naprawdę nie tęsknię, tak więc więc mówię to dużym smutkiem tak natomiast natomiast tak myślę, że zmierzamy w stronę coraz większej automatyzacji życia politycznego no i naiwną z tej perspektywy, jakbyśmy spojrzeli szerzej no to to jest pewien powrót aktorzy ostatnie 2 wieki tak to są jakimś tutaj wspaniałym wyjątkiem wolności natomiast natomiast no, jakby większość historii świata to jednak autokratyczne, ale czy to auto rotacja co znaczy to to jest np. model węgierski to o to chodzi myślę, że tak młody węgierski rzeczywiście jest w nas na naszej jak w naszej części świata jest jest jest dużo bardziej prawdopodobny niż model chiński tak natomiast znowu no to jest wspomniał wcześniej przez graczy tak też za węgiel przecież to to to przez graczy mówił, że w Polsce jest kilka Budapesztu, tak więc to nie będzie takie łatwe, żeby ten model całkowicie Dunaj znam, tak więc a, więc uczyć są wyjątki natomiast ogólnie czujemy się także zmierzamy w tym to strony natomiast są państwa, gdy społeczeństwo chińskie, jeżeli możemy tak generalizować Niczyje zbyt komfortowo tak generalizując, ale w Nadleśnictwie daje bezpieczeństwo chiński nie było społeczeństwo jakoś wolnościową lub innym tak tam wolność nie była jak już przez patrząc przez przez wiek jakimś niedocenionym ja to wszystko rozumiem tylko już w Indiach bardziej tak w Birmie bardziej, tak więc to w Indonezji bardziej, tak więc to są to jednak jest także Azja nie jest jest jest bardzo różnorodna, więc nie możemy tak mówić, że tylko ten model chiński zawłaszcza wszystko czy czy może powiedzieć, dlaczego właśnie ten zachód tak słabnie to znaczy co co jest główną siłą powodującą że, że przegrywamy myślę, że to, że na zachód w ogóle to, że zachód dominował to się wiązało z 2 czynnikami po pierwsze, rewolucją przemysłową, a po drugie, kolonializmem dzięki temu, że może pewną rewolucja przemysłowa była pewnym technologiczną rewolucję tak zmieniliśmy środki produkcji dzięki temu zachód się wyprawą do przodu, a kolonializm z kolei sprawia, że podbił cały niemal cały świat i narzucił mu swoją wolę i z punktu widzenia historii dłuższej to jest wyjątek tak czy jak Chińczycy złośliwie podzieli anomalia, ponieważ przez większość historii świata to na większe Azja wytwarza większą część PKB jeszcze powiedzieć naszego wieku wytwarzała niecałe 50 % PKB globalnego i to to były najważniejsze ośrodki Państwowej teraz po tym, jak nastąpiła kolonizacja jak to państwo wreszcie jakoś okrzepła czynami, która no to wróciło do stanu sprzed kolonializm, a mianowicie do tego, że to te państwa wytwarzają najwięcej dóbr i w tych państwach jest najwięcej ludzi, a więc jesteś na więcej klasy średniej teraz w Indiach Chinach nowie we, więc w efekcie w naturalny może nienaturalne ale jakby przewidywalny sposób te państwa rosną stają się coraz silniejsze na zachód się się zwija, bo już, bo już utracił tom to te przewagi strukturalne tak, bo już już teraz mamy mamy technologie nowoczesne technologie w tych nowoczesnych technologiach to Chiny zaczynają rzucać wyzwanie one są one są główne, a pomocników, ale jedno z głównych takich i innych to jest jakby więc, więc to jest krzyżówka sfer gospodarczych idei, bo no, bo ideach też na zachód no, jaka jest jakaś taka idea, którą zachód w ciągu ostatnich 30 lat był w stanie skutecznie na świecie sprzedać no nie wiem cała kultura popularna jest jednak zachodnia nauka kultura również, ale zgadza się natomiast to jednak poziom na kurkowej tak to jednak jest jest wyraźne są tego granice ostatni wyznawał n p . są bardzo mocno chińskie, a co w Chinach jako zupełnie nie zostało okupione tak bowiem nową pierwotnie był mocno japońskie tak wszystko wydaje i t d. to też wszystko ze natomiast potem ostatni film tak tam z tym z ostatniej ostatni odcinek jest jednak mocno tam jest dużo dużo elementów buddyzmu chińskiego no i co nic na mnie nie zostały nie sprzedał się, więc są są ograniczenia natomiast jeszcze jeśli chodzi o firmy to boli co równie dobrze, a więc, więc to nie jest tak tak do końca natomiast chodzi mi jakąś ideę, która w zasadniczy sposób zmienia zmienia porządek polityczny tak, bo ostatnio taką ideą jest chyba demokracji praw człowieka one nie są popularne w Azji teraz przynajmniej nie brzmi to optymistycznie na koniec, ale rozwiąże pan też nie jest pesymistą to znaczy czy gdybym panu zadał pytanie o przyszłość Polski oczywiście 1 nie chciał usłyszeć, że nie wiadomo, bo nie jestem go pętakiem, ale taką, jaką się pan intuicję to czy przed nami świetlana przyszłość raczej czarne chmury na horyzoncie same kłopoty z chmury są bez wątpienia natomiast no chyba nie są jednak czarne, tak więc jest, więc stan no powiedzmy tak pokolenie moich dziadków było wychodziło z czasów wojny tak pokolenie moich rodziców było uwięzionych PRL -u, a moje pokolenie czy też jeszcze młodszy teraz w wcale nie najgorzej się ma tak mamy mamy się lepiej niż niż nasi rodzice nie wiem czy płukania naszych dzieci będzie miało od nas lepiej, ale myślę, że będzie miał lepiej niż pokolenie naszych rodziców naszych gangów więc, więc ten sposób, jakie napisałem taki artykuł na kim będziemy się wzorować jako Polska do Polski przeglądu dyplomatycznego na czym powinniśmy się wzorować jako Polska najbliższych 100 latach Otóż uważam i pewnie spodoba się panu ta odpowiedź tak ponieważ, ponieważ jest pan ZUS zgłosi zachęca zastrzeżenia do chińskiego modelu, ale uważa, że pani się wzorować na Singapurze i to bynajmniej nie z powodu tego zamordyzmu, którym się też nie podoba, ale z powodu po pierwsze, szacunku do wykształcenia i po drugie do inwestowania dzieci tak to są to są 2 rzeczy, które powodu i kompetencji kadr tak to są bardzo rzeczy bardzo bardzo rzeczywistość państwa zarządza bardzo nie dochodzili do do bogactwa, zarządzając mocno gospodarką, więc pytanie czy ten jakby w tym modelu chińskim czy singapurskim co jest także da się zrobić model, w którym jest mocno zarządzanie gospodarką, ale bez zamordyzm czy to się jednak po prostu tak czy łączy, żeby była jasność model singapurskiej różni się od chińskiego 1 ważną rzeczą państwem prawa tak jakby w Singapurze przestrzegają prawa przechodzi IC w Singapurze na czerwonym świetle to po ulicy patrzy na mnie na wariata, tak więc to jest to jest to jest ten charakterystyczny element, który niesamowicie ważny, tak więc więc ja uważam, że w Polsce nie musimy się bać o wolności, dlatego że w naszej kulturze w naszym charakterze Narodowym, jeżeli istnieje tak, bo znowu jestem ale, ale załóżmy publicystyczne, że istnieje uważam, że to jest na tyle dużo elementów wolnościowych, że ten element nie musimy się obawiać natomiast powinniśmy bardzo wyraźnie popracować nad element ten pro państwowym nad elementem właśnie inwestycji w służbę publiczną w edukację tak i ciemne i tutaj moglibyśmy się bardzo dobrze wzorować na nas Singapurze, a spokojnie taki z takiego zamordyzmu się w tym kraju nie da narzucić więc, więc tu bym się nie ma także nie powiedział jestem optymistą, ale jakimś strasznym pesymistą też nie jestem jak trzeba trzeba być przygotowany, ale nie wpadać chronionego orszak na koniec może, bo rozejrzeć musimy łączyć prawa no to jest takie jest taki cytat oskarżała darze ludzka nikt nie wiedział, dokąd zmierza i dlatego znalazła swoją drogę bardzo dziękuję dr Michał również nas Instytut bliskiego dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego autor książek niedźwiedź w cieniu smoka pani Birmy autor artykułu przeciwko polityce, które dzisiaj rozmawialiśmy audycję świat się chwieje przygotowali Anna Piekutowska i Grzegorz Sroczyński ja zapraszam na informację Radia TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIAT SIĘ CHWIEJE

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA