REKLAMA

Gdzie jesteśmy w drodze do zrównoważonego rolnictwa?

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2019-08-26 20:00
Prowadzący:
Czas trwania:
45:12 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
wieczór Radia TOK FM sam się z nami zapowiadanie Paulina dr Paulina Sobiesiak ciężko Instytut spra w publicznych dobry wieczór w 2 Lublin Filip Pazderski także Instytut spra w publicznych autorzy raportu poświęconego zrównoważonemu rolnictwo będzie sporo do godziny dwudziestej pierwszej rozmawiać o rolnikach i wsi to będą aspekty i politycznej i ekologiczne to będzie rozmowa wielu aspektom 2 bardzo się z tego cieszę, ale zacznijmy od tytułu państwa raportu, czyli od samego Rozwiń » zrównoważonego rolnictwa trochę może zabrzmiał we wstępie tak jak my postawiła znak równości między ekologicznym rolnictwem gospodarstwo o zrównoważonym rolnictwem tak nie jest to nie jest to nie są terminy tożsame wyjaśnijmy zatem co państwo rozumieją jak traktujemy zrównoważone rolnictwo ściąga się ja, więc można powiedzieć, że mamy do czynienia z takimi 2 ścigającymi się modelami rolnictwa z innej strony mamy rolnictwo przemysłowe taki model, który zdominował tak się wydaje dyskurs publiczny Europejski czy takie rolnictwo, który jest nastawiony na intensyfikację na wydajność na niską cenę, a z drugiej strony mamy rolnictwo zrównoważone, gdzie podkreśla się konieczność wyłączenia patrzenie na rolnictwo przez pryzmat nie tylko ekonomi, ale też aspektów społecznych środowiskowych kulturowych można byłoby powiedzieć też takie państwo społecznie odpowiedzialne takie, które z 1 strony produkuje żywność, która jest wysokiej jakości takie, które dba o zasoby przyrodnicze niegdyś rodu jest lokalizować produkcję wszystkiego dookoła prawda, a z drugiej strony jest takie rolnictwo, które np. pozwala też utrzymać z tej pracy producentom rolnym często opłaca czy nie jest opłacalne i dodatkowo jest jeszcze ten aspekt aspekt takiej troski o o te obszary wiejskie wieść i dziedzictwo takie kulturowe z tego wynikające natomiast rolnictwo ekologiczne jest pojęciem węższym tak to po prostu są gospodarstwa, które też go spełniają spełnia określone standardy oczywiście dbają o zasoby o przyrodę różnorodność biologiczną o dobrostan zwierząt i w związku z takimi wymogami, które spełniają uzyskują certyfikat nadawany przez jednostkę certyfikującą to jest jak trudny proces bardzo wymagający oni są w trakcie prowadzenia działalności ekologicznej cały czas kontrolowani weryfikowanie tego z przestrzegania produkują Geologiczny takich jak produkują jak ja potem stracą sporo dzieje się też dodać, bo po prostu powinęła się mylę, ale tu też jest także rolnictwo zrównoważone może być również rolnictwem tylko towarowym czy aby dużo dużo, aby duże przedsiębiorstwo rolne, które rzeczywiście produkuje sprzedaż utrzyma, bo to jest brak jednostek gorąca linia dwutorowa towarowego jest to, że rolnik producent w stanie utrzymać tej produkcji co wcale nie jest zresztą cechą wielu rolników w naszym w naszym kraju czy mniejszości, więc rolnictwo zrównoważone robi różnicę tylko towarowym musi to być małe rodzinne gospodarstwo, które Pietruszka marchewka będzie uprawiać odziany w realność dmuchać na włosach prawda dane, które nie szokowały, bo przyznam szczerze nie miałam świadomości, że to jest na tak niskim poziomie, zważywszy na to a jakiej atmosferze funkcjonujemy takiego pożądania przez konsumentów towarów zdrowych, które będą sprawiać, że nie będziemy się faszerować chemią prawda, a modę na ekologiczne życie na powrót do natury Atu okazuje się, że tych gospodarst w już ekologicznych, czyli tych węży traktowanych jest raptem kilkanaście tysięcy na 1,51 000 000 to jest 1 % wszystkich gospodarstw rolnych myślałam, że w ogóle gospodarstwa ekologiczne także agroturystyka to będzie taki taka firma przyszłości także rolnicy będą w tym kierunku zmierzać, że konsumenci coraz bardziej zanieczyszczonym środowisku będą celować w naturalne ekologiczne produkty myliłam sza może dodam jeszcze dotyczy to też ciekawe rzeczywiście informacja, który Mucha mówi o tym, że tych przyczyn naturalnych ekologicznych było nawet więcej jeszcze parę lat temu, aby liczba osób nie rozwinęły tak się cieszyli się zmniejszyła co świadczy o tym, że była pewna grupa rolników, którzy mieli swoją produkcję NATO ekologiczne dlatego odeszli zresztą w wyniku w trakcie naszych no chyba rozmów z rolnikami, którzy może nie takimi samymi rolnikami znaliśmy, ale były czy byłaby przykłady podawane znajomych zresztą, którzy odeszli z tego, bo też nie opłacało, bo ostro kreacjach albo systemu odpowiedni nie wiem nie wystarczające systemy, jakby skupu odbioru tego ceny wystarczające, które nie zapewniają zwrotu tych nakładów jednak dotowanie wyższych poniesionych i niższej wydajności również z tym związanej z dali tak dalej tak wiele, bo podważa również na taki brak popularności wystarczające, aby promowania tego typu produkcji rolnej również nie zachęca rolników do pozostania przy tej, ale też mam wrażenie funkcjonowanie w takim systemie, o czym też państwo piszą już państwo rolnicy mówią to znaczy, działając pod presją wielkich sieci handlowych przede wszystkim nastawiać na taki model dużo i tanio kryterium podstawowym jest cena, więc nie ma miejsca na to, żeby produkować ekologicznie przynajmniej nie na skalę masową nie wszędzie jeszcze 1 ważna cyfra 60 % rolników ogólnie myślę takich gospodarstw ekologicznych przyszłość no właśnie to też o to pytaliśmy naszych badaniach i broni postrzegają tę działalność jako nieopłacalną to jest jakby taka kluczowa kwestia państwo 3 jak to wygląda w innych krajach n p . Europa zachodnia to zaraz zaraz się o tym, powiem natomiast tam wrócić do tego aspektu konsumenta, o którym pani wspomniała o nich bardzo ważny rolnik ma przeświadczenie, że on oka przestawić na produkcję ekologiczną włoży to bardzo dużo wysiłku zainwestuje, a konsument i tak tego nie doceni, dlaczego obok na konsumenta ważna jest przy dokonywaniu zakupu produktów żywnościowych są ważne 2 rzeczy to jest cena i to są takie pewne walory organoleptyczne, żeby tworzyli ma ładnie wyglądać tak i to czytałam wypowiedź takiego rolnika, który mówi jak będzie marchewka krzywa marchewka taka ładna śliczna pomarańczowa 1 000 000 po oczach to na pewno zostanie wybrana konsument nie chce takiego dzieje wyglądającego warzywa, bo myśli, że jest gorszy tak samo będzie szybko też to takie były też tam statek jako trochę zniszczone może nadgryzione przez Robaka tego nie wybierze woli takie ładne właśnie, lecząc radzącym o tym nie wiadomo, jakie schody się sąd skierował go nie chciał, gdyż to zawsze muszą być z powodzeniem serce no właśnie i wydaje się, że ubóstwo biedę z kluczowych problemów doktor to rolnictwo ekologiczne nie rozwija jest też brak w Polsce takiej strategii rozwoju w różnych krajach nowych działań na poziomie państwowym w różnych krajach Austrii czy we Francji określa się poziom, do którego dążymy tak czy np. nim chcemy, żeby 20 % naszej produkcji to była produkcja ekologiczna dostrzegł przygotowujemy odpowiednie instrumenty narzędzia do tego, żeby takie takie rolnictwo wspierać no nie wiem często pojawia się przykład Francji, gdzie tam po prostu stołówki szkolne czy w ogóle stołówki w instytucjach publicznych mają korzystać z ofert produktów lokalnych właśnie produktów ekologicznych innymi słowy próbuje się po pierwsze, budować takie rynki zbytu dlatego dla takiego typu rolnictwa takiego typu żywności po drugie, problemem jest brak przetwórstwa w Polsce większość tych surowców ekologicznych trafia na rynek często rynek niemiecki n p . potem wraca do nas w bardzo droga już przetworzone, dlatego że w Polsce na po prostu w ogóle upadło przetwórstwo nie ma też brakuje też przetwórstwa ekologicznego także jest to jest tak naprawdę cały szereg prób problemów, które sprawiają, że może jest możliwe jest jeszcze zamożności naszego społeczeństwa, że wciąż nie jesteśmy w stanie zapłacić więcej za żywność, która jest ekologiczna i tak widzimy, że już w ogóle warzywa owoce są bardzo drogie, a jeszcze, jeżeli mam mata cena wzrosnąć to po prostu Polaków na teście nie stać to na pewno jest jeszcze 1 cecha ta, czyli 1 argument, który też proponowali rolnicy również tańsze mniej, niemniej ważne to jest ta kwestia, jakby taki sposób, więc życie polityczne dyskurs publiczny polityczny również ich do tego zniechęca, bo mówią pracownicy czemu oni mają chodzić tak, by robić 2 × więcej prawdy stara się zmieniać sposób swojego zachowania sposób w jaki się pracują, żeby być no właśnie gotować bardzo spodobać zauważony nawet wręcz ekologiczne, jeżeli na główne organy państwa także przedstawiciele wychodzą prawda mówię o tym, że mamy wygrana PiS od lat i skuterach rok jest nieważna, bo będą też stawiamy na efektywność na ilość tak dalej tak barman wiąże ręce takiego rolnika bardzo atrakcyjnej to pokazuje, że ludzie dostrzegają ten brak spójności na działaniach władz, jeżeli chodzi minister mówi nasza gospodarka będzie oparta na węglu, jeżeli chodzi energetyka buduje się otwiera kolejne bloki na węgiel to niech pan mi powie, dlaczego ja mam korzystać z innych źródeł energii taki mały rolnik tutaj, dlaczego ja niech państwo mi pokaże, że jest ekologiczne, że myśli o kolejnych pokoleniach przykłada się z góry no właśnie ta kwestia tego braku spójności przekazu, ale też z drugiej strony takiego trochę też z takich negatywnych konotacji, które wiążą w ogóle z ekologią tak również aktywne negatywnych często się usłyszeć takie spory, a że ekolog jest taki osioł mamy taki obraz ekologa, który nie przywiązuje się do drze w, żeby bronić jakiegoś rezerwatu więc, więc mówić Ojcze czy pojawiają się określenia Eko oszołom Eko terroryści na bank i w ogóle też państwa rozmowach z rolnikami ta też z politykami politycy sami dostrzega, jakby widzą ten problem także dopłaty, by też kwestia może znalezienia jakiegoś nowego języka mówienia o właśnie o tym co to nienaturalne n p . tak co zdrowe odwoływania się trochę do umorzenia do wartości właśnie takich jak nauka zdrowie jakość naszego życia bo, ale też jakość produktów, które ten rolnik wypuszcza na rynek przecież państwo samo sami w pewnym momencie zwraca uwagę na to, że rolnicy dostrzegają te pogłębiającą się realizacji rolnictwa nie są z tego powodu zachwyceni, że posypują po prostu swoje pod rolne czym się da, ale mówią, że to też wynika z tego modelu, którym mówiliśmy, że ma być dużo tanio skoro tak na to trzeba posypać ziemniaki co tam mają, ale z drugiej strony w innym miejscu też mówią o tym, że traktują te też wymogi rolno środowiskowe z niego utrudnienie barier w rozwijaniu swoich inwestycji to znaczy chcieliby uprawiać taką gospodarkę rabunkową może tak daleko bym nie nie takie osoby nie powiedziała natomiast patrzą na te aspekty środowiskowe i przestrzeganie tych różnych norm przez pryzmat partykularnych mat materialnych interesów, lecz jeśli się opłaca to będę robił, ale wzrośnie płaca tak ten bogaty Śląsk, żeby były też tytułem uzupełnienia, bo to też wydaje się, że to 6 wynika z takich pewnych niedomagań strukturalnych polskiego rolnictwa, bo zdarza się tak takie były sytuacje podczas wywiadów, które przekazaliśmy rolnikami, że mogli wyznaczyć inne strony już mówiliśmy zostawię duży nacisk na zwiększenie produkcji, bo tak mamy od rolnictwa tak broni powinien produkować coraz więcej zwiększy swą efektywność po to, żeby tego produkcja była sama strony po prostu mógł, żeby miał miał miał ją nienależycie tak dokładnie no to skutkować może teraz więcej do zwiększenia areału swoich upraw opiszemy jest tak łatwo to jesteś, gdybym tutaj są policzone, ale czy ich starsza dość, więc imię prezydenta również tak te hektary, że nie można kupić, bo to nie jest sprzedać, bo hektara to właściciele mają dopłaty nawet sami uprawiają, ale raczej dzierżawy, tak więc można zjeść, ale przez przez zakup ziemi albo przez czas dzierżawy od gospodarzy, którzy sami już nie pracują roli biorą dopłaty, a i odstępują komuś innemu odpłatą trzeba sobie gospodarował, ale są gospodarstwa, które np. w pobliżu terenów natura 2000, która jest podlega specjalnej ochronie ona też w związku z tym ogranicza również wozem, jakby ten obszar areał, które na, których można uprawiać różne produkty tam rolnicy też dostrzegają wtedy ograniczenia jako no i utrudniający pracę może w rozwoju rozbudowy ani tych tłumaczeń nie pokazuje również nie ma też to jest inny wzór temat nie wymknęły się ludzie, ale też ten system wsparcia edukacji rolników jest również no dużym stopniu niewystarczające można powiedzieć nikłym rolnikom pokazuje jak można skorzystać z tego inaczej coś prawda, bo może za późno kolegi wtedy, kiedy tak dalej od gleby to jest też dodatkowy problem do argumentu rolnicy podają jako ten właśnie przeciwne, a dodatkowe są wspominają o 2 tendencjach, które mogą mieć charakter negatywny to znaczy coraz większego znaczenia nabiera chów przemysłowy, czyli jak rozumiem coraz więcej mięsa produkujemy w Polsce coraz więcej konsumujemy ostatnio były badania, które pokazują, że w zeszłym roku już osiągnęliśmy poziom rekordowy 77 kg na głowę w porównaniu do 70 kg ten rok wcześniej na szczególną dziedziną produkcji roślinnej wprost są zboża 70 ponad 70 % ogólnej powierzchni upraw to też nie jest korzystne z punktu widzenia środowiska tak, bo to są w ogóle monokultury niezwołania nie sprzyjają żyzności gleby, więc im bardziej różni zróżnicowana jest ta gospodarka tym lepiej no rzeczywiście zakupów w Polsce zboża tek z taką tradycyjną główną główną głównym produktem, ale rzeczywiście pytanie jest właśnie w jaki sposób czy to dobrze czy powinno się być może wspierać też inne gałęzie tak produkcji rolniczej rzeczywiście halę przemysłową jest także rolnicy to bardzo negatywnie to to oceniają to znaczące proces w ogóle prawa które, którą serwują wzrastającej liczby zwierząt w gospodarstwach i zajmujących się produkcją zwierzęcą dostrzegają wiele problemów, które z tego wynika od takiej uciążliwości zapachowej po te kwestie środowiskowe zanieczyszczenia wód, ale bardzo się nie wybrzmiewa tam też wątek dobrostanu zwierząt, czyli jak widać, że to jest ważne dla nich pojawią się takie jego postulaty, że trzeba to dobre tylko przemysłową ucywilizować to by znaczyło, że trzeba przywrócić tym zwierzętom w miarę takie naturalne warunki życia, czyli że te krowy na pastwiska tak czy powrót do tego co było kiedyś zastąpienie antybiotyków jednak innego rodzaju minerałami dostęp do słońca i to co jest bardzo to bardzo się mocno przewiało także w wypowiedziach przedstawicieli partii politycznych to jest postrzegane jako problem ale jakby to, że jest to definiowane jako problem nie oznacza jeszcze, że coś robi w tym kierunku żeby, żeby coś w tej już wybraną przez nadawców ruszą na pastwiska prawda wtedy trzeba będzie ograniczyć ich liczebność ograniczenie liczebności oznacza mniejszy dochód, więc coś za co no właśnie budżetowo w ogóle winy strony mówi o tym, że rolnictwo jest strategiczną gałęzią polskiej gospodarki jest najważniejsze, że to jest kwestia naszego bezpieczeństwa żywnościowego, bo rolnik drzwi, bo rolnik żywi aktorzy odwołujemy też do takich dochodów do przeszłości do to takie motywy patriotyczne też bywają bardzo mocno wypowiedziach premiera czy ministra rolnictwa, ale brakuje takiej spójnej wizji, jakby tego, czego właściwie my chcemy zmierzać nowo, jeżeli zdecydujemy, że nie wie, że zależy nam na tych gospodarstwach rodzinnych to warto byłoby dostosować do tego określone instrumenty prowadzi jakąś określoną politykę mamy w Polsce nie wypracowaliśmy żadnego, jakby takiego spójnego modelu żywią idziemy na żywioł w Niemczech jak określono, że wypracowana strategia rozwoju produkcji zwierzęcej to każdy kolejny rząd przez 30 lat ją realizował konsekwentnie nie można było z niej łatwo wycofać w Polsce to też tyłek jak nie dotyczy tylko rolnicy w ogóle mamy taki problem odpadem tylko agencji do kadencji wszystko się dzieje, więc jak coś zaczyna działać to potem kolejny rząd z tego rezygnuje i to rolnictwo jak też są pewne być ofiarą takiego ich standardów politycznych, a prezes każe wszystkim nam przez korzystają koncerny zawodowe zagraniczne inne państwa, które mają do polityki rzeczywiście zawiera określone one w takiej sytuacji wiele zamętu prostoty formy korzystają też już rolnika po prostu jeszcze może uzupełniają właśnie o tym, o tym o tym od hodowli przemysłowej jest też, że jak najbardziej wysunięty przykładem tego od tej formy produkcji jest tzw. kontraktowym latem Niewiem czy państwo, chociaż to słyszeli przez 60 widziałem rozmawiając z rolnikami polega na tym, że są prowadzone tzw. tą samą granicę mówią to się, uśmiechając myślę, że to jest gościł uśmiech hotele dla również winda, które są przez firmy zagraniczne duńskie holenderskie są tutaj wysyłane do rolników, którzy po prostu udostępniają przestrzeń, czyli nowe wybory karmią te świnie też paszą, której dostarczana przez te firmy za granicą graniczne to jest pasza, który podlega on kontrola kontroli mogą, który w Polsce obowiązują, więc może być też nie wiemy czy tam nie ma GMO n p . tak dalej co więcej tak też te zwierzęta również poczuciu ponoszą też prezydent o tym, że jesteś spytał po co świadczy, że te zwierzęta dorastają z nami 2 × szybciej, bo parę razy szybciej niż kiedyś można został po prostu jest w tej odbywa taka praktyka, która nie byłaby legalna w krajach, z których te zwierzęta pochodzą tak wydaje mi nie wydaje mi się co więcej również zwierzęta po to, po takim procederze formalnie są uznawane jako wyprodukowane w Polsce więcej praw naszych sklepów mają znakowane wyprodukowane w Polsce, bo zostały wyprodukowane w Polsce, ale został przełożony z zagranicy na pasie zagranicznej bez tych kontroli odpowiednich jest również formą omijania jednak nawet obowiązujących u nas wymogów hejterów Szanowni państwo w trakcie kampanii wyborczej, więc bardzo apetyczne dla każdego dziennikarza politycznego wątek polityczny państwo pytali i o badali co proponują poszczególne partie polityczne dla rolników, ale może programy zostawmy natomiast było to pytanie o to jak rolnicy oceniają poszczególne ugrupowania i centrum zainteresowania były 2 główne partie, które bardzo są mocno osadzona na wsi, czyli prawo sprawiedliwość oraz polskie Stronnictwo ludowe no i co to przede wszystkim możemy potwierdzić, że polskie ludowe ma duży problem na wsi tak czy na pewno nie z w świetle tych rozmów, które przeprowadziliśmy wśród rolników PSL nie jest postrzegany jako patia ludzi, którzy zrobili coś dla wsi nawet będąc przez kadencję w rządzie tak raczej mówią mówi nam o tym, że wszystkie negatywne cechy rolnictwa, które teraz obserwujemy żony tak naprawdę zaczęły już podczas tamtego tamtych tamtych rządów teraz tylko jak będą dalej można powiedzieć nadal rozwijają, tak więc a z drugiej strony PSL dziś jest postrzegany jako państwa jako bardzo przepraszam z dużym stopniu tak klienteli styczne, która się głównie zajmowała znów zdobywaniem różnych pozycji swoich przedstawicieli lub 2 cytaty z państwa raportu najstarsza Polska partia rolnicza PSL rządziła większości regionów, ale Polacy zmienili sposób rozszyfrowania tego skrótu skrótu PSL polskie Stronnictwo ludowe na pracę swoim ludziom, a jeżeli ktoś chce długo przy władzy to tak się to najczęściej kończy albo kolejny kolejny rolnik PSL powinien być najbardziej pro rolniczą partią akurat jest wprost proporcjonalnie odwrotnie to jest akurat partia, która szkodziła rolnikom nie boję się tego powiedzieć mam takie odczucie, że przez te lata, kiedy oni rządzili to powinno się polepszyć rolnikom, a wtedy się pogarszało no właśnie leży to to też pokazuje tak jest, że zgłoszenie rolników i ich niezadowolenie z obecnej sytuacji, a z drugiej strony jest zadowolenie z prawa sprawiedliwości, które umiaru umiarkowane gotowe tak, że realizującą obiecali nam przede wszystkim pomoc socjalna w budowie jest największym beneficjentem programu 500 plus ale kiedy popatrzymy na wiek kwestie dotyczące samego rolnictwa to na ani rolnicy większe ani Animal nie są zadowoleni są z obecnej sytuacji to też warto podkreślić, że tutaj o nim, a byli oni jednomyślni, bo rzeczywiście sytuacja broni jest bardzo nieprzewidywalna rolnicy mówią wprost się starzeje wyludnia młodzi ludzie nie chcą pracować na wsi wjeżdżają do miasta zagranica ręcznych nadali rozwiązanych szereg nierozwiązanych szereg problemów takich natury Infrastrukturalnej jak brak publicznego transportu jak kwestie związane chociażby np. ze stanem sieci elektroenergetycznych i i jakby w najem się, że nie wolno tego jaka, jakie partie byśmy mówili też to niezadowolenie jest odczuwalne, ale co jeść czujesz się takim, a regionem zapomnianym, a z drugiej strony mamy Unię Europejską to kolejny wątek w państwa raport na pewno będziemy o tym, mówić to są gigantyczne pieniądze 47 miliardów euro te zostały jeszcze wpompowane, a z drugiej strony mówimy właśnie tych problemach ryzykach wyzwania czy brak publicznego transportu czy jak ja odcięcia światła mam takie poczucie, że jeszcze tu jest klimatyzowany jednak to jest jakby trochę inny też, że nasz problem przez przez lata, bo takiej w dyskursie publicznym narosło wiele takich mitów stereotypów dotyczących tego jak świetnie rolnikom przecież oni mają dopłaty jest taki przeświadczenia, że dopłaty za darmo, bo oni nasz kawałek ziemi na ziemi już po prostu ma dużo pieniędzy, a więc to też naszym w wywiadach ten wątek się jego pojawią się są programy telewizyjne, w których raz nawet nie trzeba mieć pewnie wszyscy, bo też kojarzy działań rządu przez Wilda, gdzie taką pokazane jest rolnikiem osoba właśnie bogata, która tam nie ma ile ciągników jest osobą i gwiazdą prawda prawo willa, a z drugiej strony mało o tych rolnika w Polsce wiemy no bo ja mam takie poczucie rolnika nie ma w takim majstra można było powiedzieć nie wiem nawet w mediach spotykają się biznesmeni dyskutują spotykają się polityce a gdzie można usłyszeć głos rolnika częściej PSL to też nie są rolnicy którzy, którzy działają gospodarują prawda, ale też zawsze była społeczna ta broń i pracuje ponad 2  000 000 ludzi wiesz ile jest nieodłącznym elementem tak w naszej historii naszej gospodarki, a jest jednak pomijana czy ludzie to ci ludzie tak się czują i i jak myślę, że to jest też może pewna przyczyna sukcesu PiS-u, który może coś zaoferował konkretnego namacalnego co pewien sposób poprawiło jakość życia rolników, bo trzeba wysłać powiedzieć, że na wsi jest dosyć wysoki poziom ubóstwa i ta propozycja PiS-u no jest odpowiedzią i jakoś tam rozwiązuje dla 60 % rocznie 500 plus trafia na wieś skorzysta jednak byłoby też już po zapowiedziała, że jednak jest to olbrzymie rozgoryczenie rolników, którzy jeszcze czują, że to naprawdę, jakoby partia rządzi również obecna co de facto chodzi się z tego rozwiązania rozwiązania właśnie strukturalne, które pozwalały, by poprawić jakość rolnictwa i jakości pracy są niewystarczające obracanie dostrzegają że, że system tras coraz gorsze właśnie także będą brakuje zastępstwo także starają się rolnicy produkujący nie ma właśnie od pewnego systemu szkolenia również śnięte systemy, które są wsparcia również pieniędzy unijnych trochę może, wyprzedzając również są często sformowane w taki sposób rolnicy nie są w stanie skorzystać, bo n p . tak są kryteria wyśrubowane, że też opłaty na pewno nie wymienia rolnik producent jabłek stwierdził, że on wolał wysłać swoich 2 synów do pracy za granicą zamiast korzystać, żeby oni zrobili na zakupy sprzętu, który pozwala przetworzyć się, jaka sok niż skorzystać z odpowiedniego poziomu unijnego, bo po prostu nie spełnia trochę tam kryteriów fikcji, a wszystko się też nie nie spina, bo kryteria co ważne są tak skonstruowane, że na świat musi rolnik biznesplan 5 lat dziś przedstawić taki, w którym pisze ile będzie produkował ile zarobi na tym Daria Maroń to zrobi skoro z roku na rok niewiele będzie jak będzie cena skupu, a wręcz potrafi to cena zaskoczyć, a ja mówię wcześniej często też rolnicy produkują na ziemi, którą dzierżawią od innych rolników może się zdarzyć jakiś rolnik powie tym momencie już mnie wydzierżawić, a rola a, a ten dzierżawiący znaczy zadeklaruje odpowiednią ilość areału na 5 lat tak to też kolejny czynnik niepewności są takie kwestie których, których nie ma w nich nie rozwiązuje wprost mówiące o tym, których byli też były przechodząca obok usług przez ten temat dopłat unijnych tak, aby rolnicy chcieli móc produkować, bo nie brać dopłaty tak jak zresztą tak jak mówi ten startował sposób posłem rolników nie to on był po prostu chcieli produkować mieć za to godne wynagrodzenie za pracę takie wrażenie od wielu lat, że brak tej spójnej wizji, której państwowy ze strony polityków kolejnych ekip rządzących jest związany właśnie takim myśleniem, że dopłaty unijne wszystko załatwią w momencie, gdy weszliśmy do Unii te pieniądze popłynęły na wieść tą właściwą uznano, że sprawa jest załatwiona i że reszta rozwiąże niewidzialna ręka rynku jak działa to, toteż widzimy to, że rolnictwo po wejściu Polski do Unii Europejskiej ta Unia już wywoływana mówiłam o tych 47 miliard euro do 2017 roku przekazanych ponad 80 polskiego eksportu rolno-spożywczego trafi też na rynki państ w unijnych państwo opisują to przekształcanie się struktury gospodarst w rolnych napęd na przestrzeni ostatnich ostatnich lat zmiany także struktury społecznej zawodowej mieszkańców wsi co jeszcze się zmieniło, kiedy weszliśmy do Unii od momentu, kiedy weszliśmy do Unii chyba wiem, że ogólnie trzeba powiedzieć, że w ogóle byłaby to sposób życia jakość życia takie wzory kulturowe w zasadzie na wsi bardzo zbliżyły do do tego także w miastach tam też to byt też, nawiązując do tego, o czym mowa wcześniej mamy jak takie potoczne wyobrażenie, że właśnie, że rolnicy zawsze nie wiadomo jak z Wrocławia, a tata to rolnicy też chcą korzystać z tych samych udogodnień takich korzystają z nich często jakich, jakie jak i jakie mamy też w miastach, rzucając od od podróżowania na wyjazdy zagraniczne również na wakacje oczywiście, że mam taką możliwość np. na przednie produkują zajmują się produkcją zwierzęcą, bo to wymaga obecności w 4 godziny dobę to jego producenta i z drugiej strony oczywiście również rolnicy też dostrzegamy mówi nam o tym, że ta jakość życia bardzo się zmieniła także na tę inwestycję również na wsi są zadowoleni z każdą badań tak to na pewno, ale też 2 strony podkreślają, że obok tego również się zmieniło zwiększył oczekiwania to też jest zresztą było spójne z tym co też znamy tak naprawdę stabilność społeczeństwa również wzrostu oraz wzrost jakości również i te oczekiwania to co do jakości życia się automatycznie zwiększyły również dotyczy samych rolników to też jest i to to narzekanie także frustracja frustracja również tak dokładnie pani doktor generalnie myślę, że ważne takim wnioskiem, który wypływa z tego wątku dotyczącego liczby pytań o wspólną politykę rolną, która teraz będzie reformowana i coś właśnie doskonały moment tego, żeby dyskutować o tym co co warto zmienić była kwestia tego podsta w podstawowego mechanizmu, jakim są te dopłaty bezpośrednio, dlatego że tam w tej chwili mamy 2 filary takie dopłat bezpośrednich z drugiej strony mamy rozwój obszarów wiejskich tam są wszystkie kwestie środowiskowe zrównoważony rozwój, a inna na ten pierwszy filar tych płatności bezpośrednich i zdecydowana większość środków na ten drugi raz ma być trochę zmniejsza to dysproporcja na rzecz tej polityki rolnej tam no właśnie takie były plany przynajmniej przy tej prezentacji projektu budżetu w maju zeszłego roku ja słyszałam o takiej wersji, że jednak wrócimy do dużej dysproporcji przekażemy większość pieniędzy frazy Polska stanęła Ania, a mniej będzie pieniędzy na na rozwój obszarów wiejskich ten, ale generalnie rolnicy, bo pokazują, że warto pytać o zdanie co sądzą i warto też uwzględniać te głosy przekaz, jakby właśnie myślenia o zmianach, dlatego że tylko po powiedział Filip oni nie są mają szereg uwag takich krytycznych dotyczących tego mechanizmu oni nie chcą żadnych ręce z socjalnych to jest w wielu gospodarstwach te dopłaty odgrywają taką funkcję, ale oni mówią wprost chcielibyśmy żeby, żeby dopłaty były niepowiązane z wielkością gospodarstwa, żeby były takie same niezależnie od tego czy masz 5 ha czy 5000 tylko były powiązane z prowadzoną produkcją w tym, żeby były premiowane też kwestie środowiskowe, czyli to wymagałoby to na pewno wymagałoby tak Bóg ten system byłby o wiele bardziej skomplikowany, bo teraz jest prosto w reklamach hektarów tyle zostaje żyłem doczekają się środków tak tutaj w grę musiałby wchodzi znacznie więcej czynników co oczywiście właśnie utrudniłoby cały ten proces, ale z drugiej strony odpowiedziałby na realne wyzwania, bo oni jak sami podkreślali też że, że warunki prowadzenia produkcji rolnej różnią się bardzo jedność kraju badaczka różna jest jakość gleb stąd nie powinien tyle samo zostawać do hektara niemym rolnik w Hiszpanii, gdzie problemy suszą brakiem wody są jeszcze większe niż n p . w Polsce i warto byłoby takie aspekty brać pod uwagę plus do tego np. często pojawia się aspekt tego, żeby rolnicy rolnikom jakoś rolników premiować tych rolników, którzy dbają one zwiększenie poziomu materii organicznej w glebie czy na stosują mniejsze ilości środków chemicznych po to, się, bo też jestem, bo to się z tym wiąże więc, więc jest sporo takich uwag i głosów rolników, ale i, ale one, ale rolnicy też takie ważne prawną nie są organizują tak z reguły są też zwracają uwagę, że to jest problem już takie głosy mało słyszalny czy są organizacje ksiądz organizacje branżowe one skupiają jakiś niewielki ułamek tych i w dodatku rolnicy nie czuję, żeby to był grupy, które ich jakikolwiek sposób reprezentowali państwo pytać tych, których państwo przepytywali, dlaczego tak się dzieje tylko nie ma żadnego stowarzyszenia, które byłoby głosem środowiska Rolniczego czy pytaliśmy także zdawania rozmawialiśmy również wydaje mi się, że o tym, również rozmawialiśmy z tymi, którzy się do wsi stale organizować w ostatnich tak miesiąca również tak czytam ostatnim roku, bo jest są takie inicjatywy jest w Polsce również, gdzie tak jest zresztą główne powody motywacją do tego do tych amortyzacji właśnie było to poczucie braku reprezentacji i tak krytyka tych obecnych struktur również, że chodzi o związki z działem zawodowe rolnicze takiego mówienia o tym, sugerowanie, że oni, że bliżej związkom jest do rządu rządzących, jakby korzystania z tych struktur benefitów, które z tego punktu, który z tego pochodzą niż do działania na rzecz rolników to jest jakby subiektywna ocena to również tych tych osób, ale że chodzi też rolników my do niezorganizowanych to wydają się też takie znowu ważne powody jednak ten model model model model rolnictwa jego jego, jakby te bez jak duży nacisk na jesień produkcji, bo mówili, że nic wprost, że tak, że na pewno nie sprzyja, jakby o ich amortyzowaniu się i jakby tak nierówno, żeby nie jak i społeczności tak myśleniu o współpracy taki system, w którym teraz na wsi z kilkudziesięciu rolników mówi kobieta płacze tak zostało 3 było nie skupili ziemi albo dzierżawią też rolników, którzy pracują, ale biorą dopłaty tylko z tego de facto ostateczny ostateczny model taki, że zostanie na to wszystko jedno rolnik, bo taki jest system, jeżeli chce mieć możliwość utrzymania się z tej pracy Wschodzie w tym rynku więc, że tak jest, że trudno, żeby rolnicy założyć jakiś nowy rok można, ale widać, że jest ważna też kwestia indywidualizmu tak to też było, jakby premiowane przez przez ostatni lata i na wsi też nie ma takich wzorców jak współpracować jak współdziałać wydaje się, że trzeba było trochę rolnikom pomoc tutaj na pewno ogromną rolę mogą odkrywać ośrodki doradztwa Rolniczego i zarówno w aspekcie budowania wiedzy świadomości czemu służą te różne rozwiązania prośrodowiskowe w aspekcie tego w jaki sposób można byłoby wzmocnić pozycję rolnika w relacji tak, żeby nie był on uzależniony właśnie od dużych sieci handlowych koncernów zagranicznych wydaje się, że takie takie rozwiązania jak właśnie nie wiem rolnictwo wspierane przez społeczność kooperatywy nie są rozwiązania takie takie znane i w sumie konsumentom i rolnikom trzeba było działanie takiego dialogu też tych grup i budowania takiej Platformy, gdzie różne grupy mogłoby się spotkać i tutaj takie działanie było potrzeba zarówno na poziomie krajowym tutaj mowa głową obudowanie w ogóle jakiś taki szerszej reprezentacji politycznej biznesowej rolników i na takich na takim poziomie bardziej lokalnym tak, by wszystkie strony miałby z tego korzyść rolnik, bo mógłby być pewne też sprzedaży swoich produktów za godziwą cenę, a konsument miał dostęp do produktów świeże świeże dobrej jakości, ale widocznie inne nie umiemy sami siebie takich takich działań podejmować, więc warto, żeby były one wspierane także przez państwo, iż 1 ważny wątek, zanim przejdę do tych problemów, które wskazują rolnicy kwestia kryzysu klimatycznego to jest oczywiście to są oczywiście naczynia połączone z 1 strony mamy zanieczyszczenie środowiska rolnictwo też ma w tym swój udział, zwłaszcza produkcja mięsa jest niezwykle kosztowna dla przyrody dla otaczającej nas rzeczywistości z drugiej strony pytanie czy rolnicy mają świadomość, że będą także kryzysu klimatycznego pierwszymi ofiarami to już obserwujemy przecież te susze, które dotknęły nasz kraj w czerwcu tego roku czy pamiętamy to niezwykle upalne zupełnie charakterystyczne dla polskiego klimatu lato czy też n p . to było 2 lata temu przymrozki majowe, które właściwie pozbawił nas możliwości konsumpcji czereśni czy Wiśni na pewno zmiany klimatyczne zwiększają nieprzewidywalność sytuacji rolnika ją pogarszają natomiast natomiast czy oni mają tego jakąś taką świadomość powiedziałabym, że w ogóle to było dla mnie takie uderzające te tej wypowiedzi dotyczące jego i właśnie kwestii środowiskowych klimatu tego znaczenia dla rolnictwa one były takie płytkie powierzchowne nie była taka refleksyjne na wysokim poziomie myślenia o tym w jaki sposób zmiany klimatyczne, których doświadczamy, które obserwujemy mogą docelowo wpłynąć na np. brak wody tak na na na moją produkcję, ale dziś wydaje się też taki proces taka transformacja, którą teraz przechodzimy wszyscy, bo no problem woda, kiedy się pani od niedawna przecież to co to co było ważne to rolnicy podkreślali w tych wywiadach, że nie zależy na tym, żeby dostawać jakieś dofinansowania do od klęsk żywiołowych tak jak np. słyszę, że oni chcieli wreszcie rozwiązania problemu, bo teraz takie dopłaty będą musieli dostawać co roku, ale to nie rozwiązuje problemu nie trzeba budować zbiorniki retencyjne i strategicznie podejść do rozwiązania tego problemu i to pojawiało się ich wypowiedziach robiły do tej uwagi na świat było, aby rolnicy, którzy na pewno będą sami budowali studnia potem okazało, że rozbudowana jest trudny muszą płacić gminie jeszcze podatek od odwet wydobywa w wydobywanej wody mimo tego, że to studia wodę wywóz wybudowali przepraszam za swoje pieniądze, ale nawet za kredyt wzięty w banku indywidualnie jesteśmy wskazywali, że również w tym zakresie system nie sprzyja też tak nie zachęca, bo jak niedawno sami zrobili ponoszą ryzyko kredytowe to jeszcze tego muszą za to potem płacić tekst to teraz te problemy wypisałam kilka, które wybijają się na plan pierwszy brak publicznego transportu tym już pani doktor wspominała czy takie odcięcie braki w infrastrukturze brak internetu także brak rozrywek tak chcielibyśmy żyć lepiej i rozerwać się wolnym czasie nie mamy jak brak zastępowalności pokoleń pracowników, czyli taka perspektywa nie będę miał miała komu przekazać mojego gospodarstwa kolejne pokolenie nie ma ochoty już gospodarzyć wzrastające w ogóle odrolnienie wsi, czyli przeprowadzają się nawet przedstawiciele miejskiej klasy średniej po prostu sobie tam mieszkają nie uprawiając niczego, ale z drugiej strony coraz więcej rolników chodzi jednak coś od produkcji rolnej albo częściowo tak, bo też źródła utrzymania jest gospodarka prawda, bo już gospodarze jedyny tak po w ogóle są obawy co do dalszych możliwości utrzymania się z roli bardzo podkreślają rolnicy ten wpły w zagranicznych koncernów handlowych brak samoorganizacji, które już mówiliśmy brak przetwórstwa, którym także mówiliśmy no i oczywiście ceny skupu, które nie wiadomo na jakim poziomie będą w danym roku i czasem są tak niski, że to widzimy także z tego roku rolnikom po prostu nie opłaca zbierać czegokolwiek, ponieważ koszty zbierania płodów rolnych jest wyższy niż co mogą za kilka też skupię się, że mogę pani słowo też to się wiąże też jest ze zmianami na rynku pracy, bo to się wiąże ich brak siły czy Serbowie oraz być też z polityką migracyjną rozmowa o tym, że Renia ma, bo w 2, jaka się poprawiła, ale nie lepiej nie mów to jest wszystko to temat na pani inną dyskusję natomiast odbyto się o to chodzi o pracy, aby stawki są tak tak niskie, że polskim Polacy nie chcą pracować, aby wszyscy tylko tych praw pracowniczych na siły z kolei z zagranicy też są ograniczone, bo też, aby ich przyjadą również rozwiązania sprzyjają to jako czystym tym, że do broni nie wstanie zapłacić stawki godzinowej osoby zbierające, ponieważ sam dostaje za skupie za kilogram, niemniej ta odpowiednia niż musi zapłacić pracownikowi tak niska świadomość konsumentów kierowanie się ogólną oceną głównie ceną także mówiliśmy czy to oczekiwanie, żeby było dużo za niewielką gotówkę, a ani, żeby było dobre i jakościowo fajne, jakie perspektywy państwo widzą przed polskim rolnictwa po tych rozmowach po sporządzeniu tego raportu czarne chmury ciemność widzę ciemność jakieś światełko w tunelu nowych dla mnie ważne jest to że, żeby rozwiązać problemy polskiego rolnictwa na to potrzeba działań wielokierunkowe także ze strony tego poziomu cen dla Narodowego i ich kraj i krajowego i bez tego pewne rozwiązania będą tak fragmentaryczne wycinkowej one niewiele zmienią natomiast dla mnie zaskakujące było jednak ta kwestia tego stosunku rolnictwa do środowiska to jest tras co jakby dostrzegamy wszyscy, że to jest coraz ważniejsze i co akcję uświadamiania okazji to jest to jest to jest niezwykle potrzebne do badania pokazują, że żyje są różne wymagania przecież, o które rolnicy muszą spełniać, ale oni jak nie czują ich sensu tak np. kwestia płatności za zazielenianie to po prostu powszechnie było mówione, że wrócą to rozwiązanie, że trzeba wyłączać część areału z produkcji tak przecież to nie niesie żadnej niesie ze sobą żadnego rozwoju i o nim i nie wiedzą co to wszystko jest mi nie rozumieją tego i rzeczywiście to działanie takie edukacyjne na poziomie prowadzone przez ośrodki doradztwa Rolniczego przez szkoły rolnicze są bardzo potrzebne jest odejście takiej polityki nakazał rozdzielczej także ja to po prostu wprowadza kary sankcje nie będzie rolnik tego przestrzegać ukarze potrzebne są potrzebne są instruktażu monitorowanie wsparcie rolników, ale też rozwiązanie tych problemów strukturalnych, o których mówiliśmy, bo wydaje się, że to jest taka podstawowa blokada też do tego, żeby rolnicy myśleli o środowisku oni muszą skupić na tym, żeby przetrwać wyżywić swoją rodzinę, żeby zapłacić rachunki są ich podstawowy problem, a środowisko oka może ona jest, lecz jest dziś na tej liście priorytetów dalej, ale wydaje się, że nie można o to obwiniać jak w samych rolników tylko to jest przyczyną jest jak cała sytuacja, w której się znaleźli lat dlatego pan jakoś bardzo optymistycznie przyszłość, bo nie widzę żadnego pomysłu na to jak jak jak pomóc rolnikom jak rozwiązać te problemy, z którymi oni się zmagają, czyli mały brakuje całościowej kompleksowej wizji długoterminowe jak tego, czego my zmierzamy może pewną nadzieją jest tylko szkody stopniowo następujących zmian świadomości postaw konsumentów, bo to się sprawdza także poza tymi działaniami wszelkimi, których powinna mówiła skromnymi rolników również musimy pracować my sami samymi sobą nad tym jak robimy zakupy również sklepie na co patrzymy kupują dla siebie oczywiście, aby zasobność portfela jest pozostanie bardzo ważnym argumentem w tym względzie szczególnie pewnie byłaby pewnie bardziej poza większym miastami niż w większych miastach również to jednak to tutaj prace nad nad świadomością nas tak wszystkich Polaków się również bardzo istotne dlatego pewnie oby więcej też jest takich programów innych też szerszy działa również szumiących parki Polaków na temat tego skąd, że warto też uwagę na to, skąd pochodzi żywność, którą kupują trujemy, która produkuje i chodzi o oddelegowanie nie chodzi dokonał losowania, bo jak mówił wcześniej logowania można łatwo odejść są natomiast niestety sposób, że mamy apel do polskiego konsumenta, żeby też pomyślało o innych sposobach poszukiwania żywności żywność nie wrasta w supermarkecie także żywność wyrasta na na polu warto pomyśleć o tym w jaki sposób nawiązać relację z rolnikiem o to, żeby mieć żywność dobrej jakości dobrej cenie to kwestia odpowiedzi zmiany planów edukacyjnych również, żeby dzieci, bo co napotkała najłatwiej zmieniać postawy wiadomo biały i zachowania od od najmniejszego kształtuje byt rzeczywiście potrzebne do wieloaspektowego wielu dziedzin działania, żeby to, że zgłasza też, by stworzyć miła dr Paulina Sobieszek Peszko i Filip Pazderski Instytut spraw publicznych jak rozumiem raport, w którym rozmawialiśmy o zrównoważonym rolnictwie jest dostępny na stronie Instytutu dla każdej część rzecz jasna to zainteresowanych do tego raportu była bardzo dziękuję za listę studiu państwa zapraszam na informacja po informacjach rzecz jasna wracamy Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Z pakietem "Aplikacja i WWW" - niezbędna wiedza zawsze pod ręką!

KUP TERAZ do 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!